Әуезов шығармашылығы әлем әдебиеті контексінде

І Кіріспе
1.1Мұхтар Әуезовтің шығармашылық ғұмырбаяны
ІІ Негізгі бөлім
2.1 М.Әуезовтің әлемдік әдебиеттегі рөлі
2.2 Әуезов және әлем әдебиеті
ІІІ Қорытынды
IV Пайдаланған әдебитеттер тізімі
Кіріспе
Әуезов Мұхтар Омарханұлы (1897-1961) – 1897 жылы 28 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысы Шыңғыс болысында көшпелі қазақ отбасында дүниеге келген. Семей қаласында медреседе, онан соң бес кластық орыс мектебінде, ал 1915-1919 жылдары мұғалімдер семинариясында білім алған. 1917 жылы семинарияда оқып жүрген кезінде халық аңызы бойынша «Еңлік - Кебек» пьесасын жазады. Бұл қазақ ұлттық драмасының қарлығашы еді. Осы пьесасы мен 1921 жылы жазылған «Қорғансыздың күні» атты алғашқы әңгімесі арқылы өзінің жазушылық ерекше дарынын айқын танытты. Сол жылдарда Семейде, Орынборда әр түрлі қызмет істей жүріп, Алаш партиясының көсемдері Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов сияқты басқа да белгілі әдебиет және мәдениет қайраткерлерімен танысады. «Абай» журналын шығаруға атсалысады. Алашорда қайраткерлері өкімет орындарынан, ресми саясаттан ығыстырыла бастаған соң, 1923 жылдан бастап көркем әдебиет саласына бар күш-қуатын жұмсап, өнімді еңбек етуге кіріседі. 1923-1926 жылдары «Оқыған азамат», «Қыр суреттері», «Үйлену», «Ескілік көлеңкесінде», «Кінәмшіл бойжеткен», «Қаралы сұлу» әңгімелері жарық көреді. 1923-1928 жылдары Ленинград университетінде оқып, тіл мен әдебиет факультетін бітіреді. Одан кейін Ташкентте Ортаазия мемлекеттік университетінің аспирантурасында шығыс фольклоры бойынша маманданады. Ленинградта оқыған соңғы жылында «Қараш-Қараш» пен «Көксерек» атты повестерін дүниеге әкеледі. Саяси қызметтен бас тартып, бірыңғай зерттеуге ойысқан кезде, ол әдебиетшіге де сол саясаттың шырмауынан шығу қиын екенін ұға білді. Ондаған жылдар бойы оған ұлтшылдық, байшылдық идеяларды жақтаушы деген кінә тағылып, 1930-1932 жылдары қамауда болды. Әуезовтің тарихи тақырыпқа баруының тамыры тереңде жатыр. Тұңғыш көркем туындысы «Еңлік - Кебек», онан кейін «Хан кене» мен «Қилы заман», «Айман - Шолпан», «Қарақыпшақ Қобыланды» драмалары да осыны аңғартады.Өткенiмiздiң бар шындығына заманалар бетiнде бедерленген дәуiрлiк оқиғалар, алпауыт өзерiстер қанықтырарына шүбә келтiрмеймiз. Дегенмен, сол тарих берген оқиғаның, қоғамның даму сатысының түпкiлiктi, толыққанды шындығына жеткiзуде әдебиеттiң орны ерекше. Олай болса, қаламгер атаулы да қоғам өмiрiнiң қай замандардағы болмысына қанықтырушы, ел игiлiгi үшiн қызмет етушi болмақ. Соның бiрi – қазақ жұртының ғасырға жуық өмiрiнiң эпопеясын жазған, ұлт келбетiн бар шындық бояуымен көрсете алған iрi тұлға М.Әуезов.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Қаратаев М. Мұхтар Әуезов. –Алматы, 1967
2. Бердібаев Р. Әуезов шыңы. –Алматы, «Ғылым», 1997
3. Жақып Б. Әуезов – публицист. –Алматы, «Ана тілі», 1997
4. Нұрқатов А. М.Әуезов творчествосы. Алматы, 1965
5. Дәдебаев Ж. Қазіргі қазақ әдебиеті. Алматы, 2002.
        
        І Кіріспе
1.1Мұхтар Әуезовтің шығармашылық ғұмырбаяны
ІІ Негізгі бөлім
2.1 М.Әуезовтің әлемдік әдебиеттегі рөлі
2.2 Әуезов және әлем әдебиеті
ІІІ Қорытынды
IV Пайдаланған әдебитеттер тізімі
Кіріспе
Әуезов ... ... ... –  1897 жылы 28 ... ... облысы Шыңғыс болысында көшпелі қазақ отбасында дүниеге келген.
Семей қаласында ... онан соң бес ... орыс ... ал 1915-
1919 жылдары мұғалімдер семинариясында білім алған. 1917 жылы ... ... ... ... аңызы бойынша «Еңлік - Кебек» пьесасын жазады.
Бұл қазақ ұлттық драмасының қарлығашы еді. Осы ... мен 1921 ... ... ... атты ... ... ... өзінің жазушылық
ерекше дарынын айқын танытты. Сол жылдарда Семейде, Орынборда әр ... ... ... Алаш ... ... ... ... Ахмет
Байтұрсынов, Міржақып Дулатов сияқты басқа да белгілі ... және ... ... ... ... ... ... Алашорда
қайраткерлері өкімет орындарынан, ресми саясаттан ығыстырыла бастаған ... ... ... ... әдебиет саласына бар күш-қуатын жұмсап, өнімді
еңбек етуге кіріседі. 1923-1926 жылдары ... ... «Қыр ... ... ... ... бойжеткен», «Қаралы сұлу»
әңгімелері жарық көреді. 1923-1928 жылдары Ленинград ... ... мен ... факультетін бітіреді. Одан кейін Ташкентте Ортаазия
мемлекеттік ... ... ... ... ... Ленинградта оқыған соңғы жылында «Қараш-Қараш» пен «Көксерек»
атты повестерін дүниеге әкеледі. Саяси ... бас ... ... ... ... ол ... де сол саясаттың шырмауынан шығу
қиын екенін ұға ... ... ... бойы оған ... байшылдық
идеяларды жақтаушы деген кінә тағылып, 1930-1932 жылдары қамауда болды.
Әуезовтің тарихи тақырыпқа ... ... ... ... ... көркем
туындысы «Еңлік - Кебек», онан кейін «Хан кене» мен «Қилы ... ... ... ... ... драмалары да осыны аңғартады.Өткенiмiздiң
бар ... ... ... ... ... ... алпауыт
өзерiстер қанықтырарына шүбә ... ... сол ... ... ... даму ... ... толыққанды шындығына
жеткiзуде әдебиеттiң орны ... Олай ... ... ... да қоғам
өмiрiнiң қай замандардағы болмысына қанықтырушы, ел ... үшiн ... ... ... бiрi – ... жұртының ғасырға жуық өмiрiнiң эпопеясын
жазған, ұлт келбетiн бар шындық бояуымен көрсете алған iрi тұлға М.Әуезов.
Бұлардың ... ел ... кең ... бұрыннан белгілі сюжетке
құрылса, «Хан Кене», «Қилы заман» тарихта болған нақтылы оқиғаларды ... ... ... ... ... мен драматургияда келелі туындылар
жазып, қазақ әдебиетінің ... ... 30 ... Абай ... ... баға ... онан ... де қым-қиғаш пікірлер айтылып жүргенде,
Абайды ... ... ... ... ... ... ету ол ... даналық қана емес, үлкен ерлікте ... хақ. ... ... сан ... оқырмандардың жүрегіне жол табатын ... ... ... ... ... үшін ... ... қажет болса, Әуезовтің
дүние жүзі ... ... ... Абай ... ... ойшылдық дәстүріндей үлкен тірек сондай қажет еді. 1936 жылы
«Қазақ әдебиеті» газетінде «Татьянаның қырдағы әні» атты ... ... Бұл - ... ... бір ... еді. ... Омарханұлы 15 жыл
бойы «Абай жолы» атты өзінің 4 томдық даңқты ... ... ... ... ... бірінші кітабы 1942 жылы, екіншісі 1947 жылы ... ... ... екі кітабы 1949 жылы 1-ші дәрежелі КСРО Мемлекеттік
сыйлығын ... 4 ... ... ... 1959 жылы ... ... ие
болды. «Абай жолы» 30 тілге аударылып, дүйім дүние оқырманынан өте ... ... ... ... ... да ... атсалысып, И.Тургеневтің
«Дворян ұясын» аударды. Қырғыздың «Манас» эпосы туралы ... ... ... мұрасының аса қомақты бөлігін ғылыми-зерттеу
еңбектері құрайды. Ғалым қазақ ауыз ... ... ... қазақ
әдебиеті тарихы, Абайдың өмірі мен ... ... ... ... және ... мәселелері іргелі еңбектер жазған.
Сан алуан мақалаларымен ағымдағы әдеби ... дер ... үн ... ... тарихы», «Әр жылдар ойлары», «Уақыт және әдебиет», т.б.
кітаптарында ұлы жазушының ... ... мен ... ... ... Ол ... және ... қайраткері ретінде дүниежүзілік
аса маңызды мәселелерді шешуге, халықтардың рухани ынтымақтастығын дамытуға
елеулі үлес ... ... ... шет ... ... ... ... рухани ынтымақтастық үшін өз көзқарасын білдірген. Әуезовтің озық
ойы, таным-парасаты қолдау тауып ... ... ... ... шет ел ... мен ... де оның ... қазақ
қоғамының өзіндік сипаты мол, қайшылыққа толы өмір-тұрмысы, әдет-салттары
әсерлі бейнеленетіне ерекше ... ... әлем ... ... ... жоғары бағалаған. «Абай жолы» роман эпопеясына ... «20 ... ең ұлы ... ... деп баға ... 1961 ... ... қайтыс болғаннан кейін, республика үкіметінің қаулысымен Қазақ
КСР ҒА ... және өнер ... ... ... ... театрына Мұхтар Омарханұлы Әуезовтің есімі берілді.
Мұхтар Омарханұлы Әуезов – «ХХ ... ең ... ... ... ... «тарихи ойлау жүйесiн қалыптастырған» «нағыз кемел
шығарманың авторы ғана емес, талғампаз ... ... ... ... ... таныды. Абай арқылы Азияның кiндiгiндегi көшпендiлер елiнiң
ғұмырын ... дала ... ... ... үшiн ... ... кеңестiк саясат құрсауында жүргенде-ақ М.Әуезов әлемдiк өркениеттiң
көшiне қазақ деген халық барын даланың ұлы сарынымен жеткiздi.
Жазушының ... ... ... ... ... майданға бiлек түре
кiрiскенi тырнақалды шығармаларынан-ақ айқын аңғарылады. ... ... ерте ... ... қазақ әдебиетiне құбылыс болып ендi. Сол
себептi М.Әуезовтiң ұлы шығармалары қазақ халқының көнермес асыл ... ... ... қала бермек. Дала данышпаны Абай қазақтың асқар биiгi, өлең-
сөздiң үздiгi болса, қара сөздiң хас ... ... ... ... ... айналған қымбат құндылықтардың бiрi ... ... ... ... дүние дүрлiккен заман туғанда халқының бағына
қарай саясат ойынының ауанын барлай бiлген ұлт зиялыларымен қатар ... төбе ... ... жылдар Әуезов шығармашылығының халық ... ... ... көре бастаған тұсы. Ол драматургия саласында
өзiнiң алғашқы «Еңлiк-Кебек» ... ... ... ... ... тартып, прозалық шығармалар жазуымен әсемдiк әлемiне
бойлады.
Алаш зиялылары қатарында М.Әуезовтiң азаттық үшiн күрескен ... ... ... ... ... ... мүддесi тұрғысында
парасаттылықпен зерделеп, саясат ойынының зиянды тұстарын көре бiлдi.
Кеңестер арасында 1919-1921 жылдары ... ... ... ... ... ... қызмет етiп, «Қазақ тiлi»
газетi ... ... ... ... көсемсөздерiн жариялады. Дүние
астан-кестең болып, замана көшi өзге бағытқа бұрылған осы ... ... ... ... ... ... көшуi заңды едi. Бұл ... ... ... ... ... сауатты саясаткер болып
қалыптасуына негiз болды.
Халқының мақтанына айналған М.Әуезовтiң өмiрi мен ... ... ... ... ... көлемдi зерттеулер жүргiзiлгенiмен,
оның кей туындылары саяси сынға төтеп бере алмай, көзден таса қала ... ... ... ... ... сыналып, пролеткульт
талабына сай келгенi ғана әдеби ... ... ... едi. ... ... ... ... толтырудың уақыты жеттi.
Сондықтан, жазушының бұған дейiн тыйым салынып, көпшiлiк назарына ... ... ... ... лайықты бағасын алуының маңызы артты.
М.Әуезовтi жазушылық жолға жетелеген, өрелi азамат болып ... ... ұлы Абай ... етiп, оның озық ... ... ... Семей
атырабы.
Олай болса, жазушының өмiрi мен шығармашылығында ... ... ... ... «Қоңыр қозысын» әлемнiң Әуезовi дәрежесiне жеткiзiп,
есiмiн ... ... ... емес ... ... ... ... кеткенде отызға да толмаған едi, бiрақ,
өз өңiрiнiң бар болмысын, тiршiлiк- ... ... бойы ... ... ... ... ... хикаялары алғашқы он жылда Мұхтар
шығармашылығының алтын өзегiне айналды» [4. 424] деген едi. Ұлы эпопеямыз
«Абай ... ... ... ... кезiнде жазылғанын
ескерсек, жазушы шығармашылығының туған жер топырағымен тығыз байланысып,
тұтасып жатқанына куә ... ... ... қазақ азаматының рухани есею, толысуы
кезеңiмен сәйкес. Жазушы ... ... ... сөз ... ... мен мәдениетiн жаңа сатыға көтере дамытты. Бүкiл халықтың ... ... ... ... ... жiтi мән бере зерделедi,
өзгеге таныта отырып, саясат майданы тұсында ұлттық ... ... ... ... барынша ықпал еткен. Олай болса, ... ... ... бастау болып, бүкiл ұлтының рухани
өмiрiнiң азығына айналған құнды ... ... ... ... киялына
қанат бiтiрiп, күш дарытқан, шығармашылық өмiрдiң алғашқы жылдарын зерттеу
нысанасы етуiмiз әбден ... ... ... ... ... ... ... әр салада қызмет етуi
бұған дейiн де назардан тыс ... да, ... ... ... едi, ... ұлы жазушы шығармашылық өмiрбаянын жасауда Семей
кезеңiнiң тиянақты зерттелуiнiң қажеттiлiгi артып ... ... ... өмiрбаянының Семей кезеңiн зерттеудiң
айырықша маңыздылығы құнттала қарастырылып, ... ... ... ... ... ... ашып, талдап шығуға тырыстық.
М.О.Әуезовтiң шығармашылық өмiрi жайлы жазылған еңбектер саны бүгiнде
төрт мыңға ... ... ... өмiрi мен шығармашылық еңбегiн
тұтас қамтыған зерттеулер, сонымен қатар жекелеген ... ... ... ... жылы ... ... «Еңлiк-Кебек» пьесасын Ойқұдықта қойған
М.Әуезов жайлы жазылған ... ... ... ұлы ... өмiрi ... мұрасы жөнiнде талай толымды еңбектер жарыққа ... ... ... беки ... ... ... прозашы,
драматург, абайтанушы, фольклортанушы, аудармашы, философ, ... ... ... ... ... объектiсiне айналып, дәлелдi
тұжырымдар жасалды.
Ұлы жазушының 100 жылдық мерейтойы ЮНЕСКО-ның деңгейiнде аталып өтуi
әуезовтану ... да ... ... ... ... ... шығармалары
тәуелсiздiктiң тұтқасын ұстаған жылдары жаңа қырынан талданып, байсалды
зерттеулер жасалғанымен, Ұлы ... ... ... ... ... ... ... өмiрiне қатысты барлық деректер толық қамтылып, жүйеленген
жоқ. Сондықтан, бұл ... ... ұлы ... ... ... жазушылық шеберлiгi ұшталып, саяси көзқарасы қалыптасқан, бүкiл
шығармашылық ғұмырына жетерлiк сарқылмас қор жинаған Семей кезеңi ... ... ... ... ... ... Семей жерiнде публицистика, драматургия,
проза, аударма, фольклор саласындағы алғашқы ... ... әр ... қанығып, өзiндiк пiкiрiн қалыптастырып, қоғам қайраткерi ретiнде
танылғандығы тың ... ... ... ... ... ... архивтiк
деректермен толықтырылып, қоғамдық қызметiнiң беймәлiм тұстары ашылды.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. ... М. ... ... –Алматы, 1967
2. Бердібаев Р. Әуезов шыңы. –Алматы, «Ғылым», ... ... Б. ...... ... «Ана ... 1997
4. Нұрқатов А. М.Әуезов творчествосы. Алматы, 1965
5. Дәдебаев Ж. ... ... ... ... 2002.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
А. Н. Леонтьевтің іс-әрекет теориясы8 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет
Инвестиция, инвестициялық қызмет және инвестициялық жоба түсінігі143 бет
Тұлға зейінін зерттеудің ғылыми-теорилық негіздері (1 тарау)70 бет
Тұлғаның өмірлік жолда дамуының психологиялық механизімдері7 бет
Қазіргі жастардың құндылықтары50 бет
Қазіргі халықаралық құқықтағы әділ соғыс концепциясы47 бет
Қазақстан балаларының құндылықтық бағыт жүйесіндегі дүниетанымдық, саяси, адамгершілік сенімдері48 бет
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь