Кәсіпорынның негізгі және айналым капиталы


Жоспар

Кіріспе.

Негізгі бөлім.
1. Капитал негізгі көрсеткіш ретінде
2. Кәсіпорынның негізгі капиталы
3. Айналым капиталының құрылымы мен мәні
Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Еліміз көркейіп, алдағы уақытта бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына қосылу бағдарламасы жүзеге асырылуда. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев өзінің халыққа Жолдауында – «Жаңа әлемдегі, жаңа Қазақстан» атты бағдарламасы еліміздің көркеюіне өз әсерін тигізуде. Республикамызда жүргізіліп жатқан нарықтық реформалар барысында экономикалық салалардаәр түрлі коммерциялық, кәсіпкерлік ұйымдар қалыптасып дамуда. Осыған байланысты біздің республикамызда көптеген жеке кәсіпорындар, кәсіпкерлік ұйымдар ашылуда. Сондай – ақ бұрын тоқтап қалған кәсіпорындар, отандық және шетелдік кәсіпорындар, акционерлік қоғамдар ашылып, жұмыс істеуде.
Еліміздің үстіміздегі жылдары «Қазақстан - 2030» стратегиясын нақты іске асыру барысындағы бағдарламаларды абыроймен атқару, сонымен қатар халықтың әлеуметтік – экономикалық хал – ахуалын жақсарта берудің шешуші жолдары, экономиканы өсіру, оның басым салаларын әлем талабына сай өркендету, кәсіпкерлікті дамыту және кәсіпорындардың тиімділіктерін арттыру мәселелері тұр.
Кәсіпорындардың қаржыларын тиімді басқару қаржылық механизмдердің дұрыс қызмет етуіне өз әсерін тигізді. Еліміздегі кәсіпорындар бәсекеге қабілетті, әлемдік нарықта өз ықпалын тигізе алатын дәрежеге жетуіміз қажет. Экономиканы жедел дамытып, әлеуметтік жағдайды тұрақтандырудың басым бағыты - шағын, орта, ірі бизнесті дамыту қолға алынуда. Бұл бағыт өз кезегінде оң нәтиже беруде. Жалпы айтқанда, кәсіпорындар елдің экономикасының даму динамикасы болып табылады. Кәсіпорындардың негізгі мақсаты таза табыс табу, халыққа қызмет көрсету.
Кәсіпорындардың шаруашылық қызметінің тиімділік деңгейі оның капиталының мақсатты бағытталған құрылуымен анықталады. Қаржылық менеджмент тұрғысынан қарағанда капитал қалыптастырудың негізгі мақсаты қажетті активтерді алуға деген қажеттіліктерді қанағаттандыру және оларды пайдаланудың тиімді ету болып табылады.
Бұл жұмысымда капитал негізгі көрсеткіші ретінде, кәсіпорынның негізгі капиталы мен айналым капиталының құрылымы мен мәні жөнінде толық қанды ашып көрсеттім.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Керімбек Ғ.Б. Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік. Астана, 2005

2. Темірбекова А.Б.Эконмикалық теория.Оқу құралы-Алматы, 2008

3. ҚР Президентінің Халыққа Жолдауынан, 2009

4. Үмбетәлиев А.Д. Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік.Алматы, 2009

5. Мейірбеков А. Кәсіпорын экономикасы. Алматы, 2003

6. Крымова В.Ж. Экономикалық теория. Алматы, 2003

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспар

Кіріспе.

Негізгі бөлім.
1. Капитал негізгі көрсеткіш ретінде
2. Кәсіпорынның негізгі капиталы
3. Айналым капиталының құрылымы мен мәні
Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Кіріспе

Еліміз көркейіп, алдағы уақытта бәсекеге қабілетті 50 елдің
қатарына қосылу бағдарламасы жүзеге асырылуда. Елбасы Нұрсұлтан
Әбішұлы Назарбаев өзінің халыққа Жолдауында – Жаңа әлемдегі, жаңа
Қазақстан атты бағдарламасы еліміздің көркеюіне өз әсерін тигізуде.
Республикамызда жүргізіліп жатқан нарықтық реформалар барысында
экономикалық салалардаәр түрлі коммерциялық, кәсіпкерлік ұйымдар
қалыптасып дамуда. Осыған байланысты біздің республикамызда
көптеген жеке кәсіпорындар, кәсіпкерлік ұйымдар ашылуда. Сондай – ақ
бұрын тоқтап қалған кәсіпорындар, отандық және шетелдік кәсіпорындар,
акционерлік қоғамдар ашылып, жұмыс істеуде.
Еліміздің үстіміздегі жылдары Қазақстан - 2030 стратегиясын
нақты іске асыру барысындағы бағдарламаларды абыроймен атқару,
сонымен қатар халықтың әлеуметтік – экономикалық хал – ахуалын
жақсарта берудің шешуші жолдары, экономиканы өсіру, оның басым
салаларын әлем талабына сай өркендету, кәсіпкерлікті дамыту және
кәсіпорындардың тиімділіктерін арттыру мәселелері тұр.
Кәсіпорындардың қаржыларын тиімді басқару қаржылық механизмдердің
дұрыс қызмет етуіне өз әсерін тигізді. Еліміздегі
кәсіпорындар бәсекеге қабілетті, әлемдік нарықта өз ықпалын
тигізе алатын дәрежеге жетуіміз қажет. Экономиканы жедел дамытып,
әлеуметтік жағдайды тұрақтандырудың басым бағыты - шағын,
орта, ірі бизнесті дамыту қолға алынуда. Бұл бағыт өз
кезегінде оң нәтиже беруде. Жалпы айтқанда, кәсіпорындар елдің
экономикасының даму динамикасы болып табылады. Кәсіпорындардың
негізгі мақсаты таза табыс табу, халыққа қызмет көрсету.
Кәсіпорындардың шаруашылық қызметінің тиімділік деңгейі оның
капиталының мақсатты бағытталған құрылуымен анықталады. Қаржылық
менеджмент тұрғысынан қарағанда капитал қалыптастырудың негізгі
мақсаты қажетті активтерді алуға деген қажеттіліктерді
қанағаттандыру және оларды пайдаланудың тиімді ету болып
табылады.
Бұл жұмысымда капитал негізгі көрсеткіші ретінде, кәсіпорынның
негізгі капиталы мен айналым капиталының құрылымы мен мәні
жөнінде толық қанды ашып көрсеттім.

Капитал кәсіпорынның құрылуы мен дамуы кезіндегі негізгі
экономикалық көрсеткіш болып табылады.
Кәсіпорын активтерін қалыптастыруда ақшалай, материалдық және
материалдық емес нысандағы құралдардың бағасын сипаттайды. Капитал
өзінің қызмет ету процесінде кәсіпорын иелері мен
қызметкерлерінің, сондай-ақ мемлекеттің қызығушылықтарын атқарады.
Сонымен бірге кәсіпорынды қаржылық басқарудың негізгі
объектісі ретінде анықталады, сондықтан оны тиімді қолдану қажет.
Кәсіпорын капиталы өндірістің негізгі факторы болып табылады.
Өндіріс факторлары жүйесінде (капитал, жер, еңбек) капитал барлық
факторларды ортақ өндірістік кешенге біріктіргеннен кейін оған
басымды рөл береді.
Капитал табыс алып келетін кәсіпорынның қаржылық
ресурстарын сипаттайды. Бұл жағдайда ол өндірістік факторлардан
бөлек инвестицияланған капитал нысанында да көрініс табады.
Капитал оны иеленушілердің әл-ауқатын қалыптастырудың басты көзі
болып табылады.
Кәсіпорын капиталы оның нарықтық құнының басты өлшеуіші
болып табылады. Бұл жерде барлығынан бұрын кәсіпорынның таза
активтерінің мөлшерін анықтайтын оның меншіктік капиталы орын
алады. Мұнымен қоса, кәсіпорында пайдаланып отырған меншіктік
капиталдың мөлшері бір мезгілде қосымша табыс табуды қамтамасыз
ететін қарыздық қаржылық құралдарды тартудың әлеуетін сипаттайды.
Басқа факторлармен жиынтықта ол кәсіпорынның нарықтық құнын
бағалаудың базасын қалыптастырады.
Кәсіпорын капиталының өрісі оның шаруашылық қызметінің
тиімділік деңгейінің маңызды көрсеткіші болып табылады. Меншіктік
капиталдың жоғары қарқынмен өзіндік өсуіне қабілеттілік кәсіпорын
табысын қалыптастыру мен оны тиімді бөлудің жоғары деңгейін,
ішкі көздер есебінен оның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету
қабілеттігін сипаттайды.
Инвестициялау объектісі бойынша негізгі капитал және айналым
капиталы болып бөлінеді.
Негізгі капитал айналымнан тыс барлық активтерге
инвестицияланған кәсіпорынның қолданатын капиталының бір бөлігі
болып табылады.
Негізгі капитал – бұл негізгі қорды ұзақ уақыт атқарылатын
материалдық құндылық бар ретінде бағалау.
Айналым капитал – бұл кәсіпорынның айналмалы құралдарына
инвестицияланған капиталдың бөлігі.
Кәсіпорынның негізгі капиталы айналымнан тыс активтерге
инвестицияланған кәсіпорын капиталынан тұрады.
Оған жататындар:
1.материалды емес активтер
2.ұзақ мерзімді қаржы активтері (акция, облигация, вексельдер т.б.)
3.аяқталмаған күрделі салымдар (негізгі құралдардың қабылдау, сатып алу
актісімен рәсімделмеген құрылыс-монтаж жұмыстарының шығындары)
4.жалпы негізгі қорлар (материалды нысаны бар ұзақ мерзімді
пайдаланылатын құралдар).
Негізгі құралдар әр түрлі белгілері бойынша былай жіктеледі:
1.Өндіріс процесіне қатысуына байланысты:
-өндірістік;
- өндірістік емес.
Өндірістік процеске бірнеше рет қатысатын натуралдық – заттық
түрін өзгертпейтін, қызмет ету мерзіміне қарай құнын дайын өнім
құнына ауыстырып отыратын кәсіпорынның мүліктерін негізгі
өндірістік қорларға жатқызамыз.
Өндірістік қорлар - өндірістік процеске тікелей немесе жанама әсер
ететін негізгі қорлар.
Өндірістік негізгі қорлардың элементтері:
-өнеркәсіп;
-ауыл шаруашылығы;
-ғимараттар, құрылыстар;
-машина мен қондырғылар, қуатты машина мен қондырғылар;
-өткізгіш құрылғылар, өлшнгіш және реттегіш құрылғылары;
-есептегіш және ұйымдастырушы техникалар;
-көлік құралдары, құрал-саймандар;
-байланыс, сауда;
-басқа да материалдық салалар жатады.
Өндірістік емес қорлар дегеніміз кәсіпорын балансында тұрған,
бірақ өндірістік процеске қатыспайтын негізгі қорлар.
Өндірістік емес негізгі қорлар:
-тұрмыстық - коммуналдық шаруашылық
-денсаулық сақтау;
-білім беру мекемелері;
-мәдениет, спорт, туризм және басқа да салалар қатысты.
2.Өнім өндірісіндегі рөліне байланысты:
-активті;
-пассивті болып бөлінеді.
Активті бөлігі (машина құрал-жабдық) өндіріске, өнімнің (қызмет,жұмыс)
саны мен сапасына тікелей әсер етеді.
Пассивті бөлігі негізгі қордың ғимарат,құрылыс және өндірістік
процеске қажетті жақтарын құрайды.
3.Қызмет ету аясы бойынша:
-негізгі;
-қосымша болып бөлінеді.
Негізгі құралдар өндіріс процесіне тікелей қатысса, ал
қосымша құралдар жанама түрде қатысады.
Кез келген негізгі қордың объектілері табиғи және сапалық
жағынан тозады.
Негізгі қордың табиғи тозуы – олардың өндірістік тұтыну
барысында және табиғат күшінің әсерінен тұтыну құнын бірте –
бірте жоюы.
Негізгі қордың сапалық тозуы – қор түрлерінің конструкциясы,
өнімділігі, үнемділігі, сапалы өнімдер шығаруы жағынан жаңа үлгіден
кейін қалуы.
Амортизация – бұл ғимараттар, машина және басқа да құралдарды
пайдалануына қарай құнын өтеу үшін біртіндеп ұстап отыратын жарна.
Ол тозған бөлігі ақша түрінде өнімнің өзіндік құнына кіреді.
Өнім сатылғаннан кейін түскен ақшадан ұсталады. Жасалған өнімге
сіңірілген және ол өнімді сатқаннан кейін ақша түрінде
қайтып отыратын негізгі қорлардың тозған құны амортизациялық
қорды, яғни негізгі қордың орнын толтыру қорын құрайды.
Амортизациялық қор негізгі қорларды сатып алуңа жұмсалады.
Негізгі қорлардың көрсеткіштерін екі топқа бөледі:
1-топ. Негізгі қорды пайдалану дәрежесі жөніндегі көрсеткіштер:
1.Қайтарым қорының көрсеткіштері. Негізгі өндірістік қордың мың теңге
құнына қанша өнім келетіндігін сипаттайы. Ол мына формуламен
анықталады:
Қ = Т Қ

Т – таза өнімнің тауарлы немесе атаулы құны, бір жыл ішінде
өндірілгені,тг
Қ - негізгі өндірістік қордың орташа жылдық құны, тг;

2. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Кәсіпорынның айналым қаражаттары (айналым капиталы)
Кәсіпорынның айналым капиталы
Кәсіпорынның айналым капиталы туралы
Айналым капиталы
Кәсіпорынның негізгі қоры (негізгі капиталы)
Компанияның айналым капиталы
Айналым капиталы түсінігі
Өнеркәсіптік кәсіпорындардағы айналым капиталы
Корпорацияның айналым капиталы
Корпорацияның айналым капиталы туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь