Ойын технологиясы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3 бет

І .тарау.
1.1. Ойындардың зерттелуі мен даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ...5 бет
1.2. Ойын . бастауыш сыныпта оқытудың тиімді әдісі ... ... ... ... ... 9 бет
1.3. Ойын түрлері және ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11 бет

1. 4. Балаларды жан.жақты тәрбиелеудегі ойынның маңызы ... ... ... .15 бет
ІІ .тарау.
2.1. Бастауыш мектепте оқыту процесінде ойын технологиясын өткізу
мен ұйымдастырудың маңызы мен кейбір ерекшеліктері ... ... ... ... .16.бет
Іс тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22 бет
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30 бет

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31 бет
Қазіргі кезде елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру кеңістігіне қадам басуда. Білім беру парадигмасының өзгеруін, білім мазмұны мен оны оқытудың әдіс-тәсілдерінің жаңаруы, оқытудың жаңа технологияларының оқу-тәрбие үрдісіне енуі, жаңа көзқарас, қарым-қатынас пайда болып, білім берудің өзіндік ұлттық үлгісі қалыптасуы соның айғағы. Оқытудың технологияларын – оқу мазмұнымен оқушылардың жас, психофизикалық, даму ерекшеліктерін дұрыс таңдап, тәжірбиеде сынап көрудің маңызы зор. Сондықтан озық технологияларды мұғалімнің толық меңгермейінше оның жан - жақты толыққанды мұғалім болуы мүмкін емес. Жаңа технологияларды игеру мұғалімнің кәсіби интеллектуалдық, рухани – адамгершілік, азаматтық келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізіп, өзін - өзі шығармашылық ізденістерін дамытып, оқу - тәрбие үрдісін ұйымдастырудың тиімді жолдарын табуға көмектесері хақ. Әлемдік тәжірбиеде оқытудың технологиялық тәсіліннің тиімділігі зерттеулер арқылы дәлелденген.Оқу жоспары мен бағдарламалары анықталған мемлекеттік білім беру стандартына сәйкес білім мазмұнының, оның басым бағыттары мен оқыту мүмкіндіктеріне лайық оқыту технологиясын таңдап енгізіп мұғалімнен жоғары кәсіби дайындықты, шығармашылық ізденістері талап етеді. Ұлы данышпан Аристотель кез келген әрекеттің жемісі екі шартқа байланысты: - соңғы мақсаттың (нәтиже) дұрыс қойылуы;
1. Айдосова З. Грамматикалық ойындар арқылы оқушылардың белсенділігін арттыру//Қазақ тілі мен әдебиет, №2 2004ж
2. Ақ сандық, көк сандық / Құр. Ыбыраев Ш.-Алматы, 1988ж.
3. Асқар О. Жеткіншек. – Алматы 2005ж.
4.БейсенбаеваК. Оқушылардың шығармашылық қызметі. //Қазақстан мектебі// №5 2002ж.
5. Жұмабаев М. Педагогика –Алматы 1992ж.
6. кемел М. Өзіме сабақ.-Астана 2004ж.
7. Мұстафаев Е. Ұлттық ойындардың тәрбиелік мәні //Тәрбие құралы№1 2004ж
8.Сәбитова Ж. Дидактикалық ойындардың маңызы.
9. Тәнкеев М. Қазақтың ұлттық спорт ойындары.-Алматы 1992ж.
10. Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы - Алматы 2001ж.
11. Крупская Н.К. Таңдамалы педагогикалық шығармалары. Алматы. 1973.
12. Давыдов В.В. Проблемы развивающего обучения. Москва, 1986.
13. Щукина Г.И. Проблемы познавательного интереса в педагогике.Москва. 1971.
14. Выготский А.С. Игра и ее роль в психическом развитие ревенка. //Вопросы психологии. 1966.
15.Качество знаний учащихся и пути его совершенствования // Под ред. Скатника М.Н.,Краевского В.В.Москва. 1978.
16. Ушинский К.Д. Избранные педагогические сочинения. Москва. 1969.
17.Качество знаний учащихся и пути его совершенствования // Под ред. Скатника М.Н.,Краевского В.В.Москва. 1978.
18. Педагогикалық ізденіс. Алматы.1976.
        
        Мазмұны
Кіріспе…………………………………………………………………......3 бет
І –тарау.
1.1. Ойындардың зерттелуі мен даму тарихы………..……..................5 бет
1.2. Ойын – бастауыш сыныпта ... ... ... бет
1.3. Ойын ... ... ... 4. Балаларды жан-жақты тәрбиелеудегі ойынның ... ... ... ... ... ... ойын технологиясын өткізу
мен ұйымдастырудың маңызы мен кейбір ерекшеліктері……………..16.бет
Іс
тәжірибе....................................................................
...............................22 бет
Қорытынды...................................................................
..............................30 бет
Әдебиеттер
тізімі......................................................................
.................31 бет
Кіріспе
Зерттеудің көкейкестілігі: Қазіргі кезде ... ... ... жаңа
жүйесі жасалып, әлемдік білім беру ... ... ... ... ... ... білім мазмұны мен оны оқытудың әдіс-
тәсілдерінің жаңаруы, ... жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... болып, білім берудің
өзіндік ұлттық ... ... ... ... Оқытудың
технологияларын – оқу мазмұнымен оқушылардың жас, ... ... ... ... ... ... ... маңызы зор.
Сондықтан озық технологияларды мұғалімнің толық меңгермейінше ... - ... ... ... болуы мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ... азаматтық келбетінің қалыптасуына игі ... ... - өзі ... ... ... оқу - ... ... тиімді жолдарын табуға ... хақ. ... ... ... тәсіліннің тиімділігі зерттеулер
арқылы дәлелденген.Оқу ... мен ... ... ... беру ... сәйкес білім мазмұнының, оның ... мен ... ... ... оқыту технологиясын
таңдап енгізіп ... ... ... ... шығармашылық
ізденістері талап етеді. Ұлы данышпан Аристотель кез келген әрекеттің
жемісі екі шартқа ... - ... ... ... ... қойылуы;
- сол мақсатқа жеткізу үшін сәйкес құралдарды дұрыс ... ... ... ... оны ... дамытатын
жас ұрпақ. Сондықтан да еліміздің болашағы осы жас ... ... ... ... Ал, ... бұл ... саладан жан-жақты ... беру ... ... ... қоршаған орта, табиғаттың әлемінен берілетін ... ... ... ойын технологиясын оқу үрдісінде пайдалану арқылы
оқушының білім, білік дағдысын, белсенділігін арттыру.
Мақсаты:
- ойын технологиясын қолдану арқылы оқушының сабаққа ... ... ... ... ... қолдану арқылы білім білік дағдыларын
қалыптастыру, жан жақты ... ... ... ойын ... ... ... мақсатын анықтау.
- ойын кезінде оқушының дұрыс сөйлеу дағдысын қалыптастыру.
Болжамы: сабақ барысында ойын технологиясын ... ... ... ... ... ... ... қорының молайғанына көз
жеткізе аламыз.
І тарау.
1.1. Ойындардың зерттелуі мен даму ... қай ... ... өз ... терең зерттеп алмайынша
алға ... ... ... өз тарихынан бастау – ... ... ... оның одан ары алға басуына ... ... Дәл осы ... ... ұлттық ойындарының
даму тарихына да қатынасы болса ... ... ... ... ... тарихи даму жолдары, қалыптасу кезеңдері, тәрбиелік маңызы
халықтың саяси әлеуметтік - экономикалық ... ... ... ... ... ... ... ғылымдарының дәлелдеуі
бойынша күні ... ... ... ұлт ... қалыптасу кезеңі
сонау адамзат баласының жаратылған ... ... ... жерінде
қалыптасқан алғашық қауымдық құрылыстан ... ... ... жетіп, ойналып жүрген ұлт ойындарының ішіндегі әр ... ... ... асық, садақ ату, т.б. шамамен алғанда 5000
жылдар ... ... ... ... ... Э. ... «... бұл
ойындардың барлығы дерлік Азия ... ... ... ... ... - ... ... мұндай пікірлерді Венецияның
саяхатшысы ... Поло да ... Ол ... ... ... ... көрген «Қызбөрі» ойыны да Қазақстан территориясындағы
тайпалардың ... ... ... яғни таптық қатынаспен бірге
туғандығын жайлы ... «... ... ... ... күн
көрудің, табиғатпен күресудің қиыншылығынан мейлінше ... кезі ... ... ... бөлініп шыққан дәуірі
болғандықтан олардың өз ... ... ... дене ... ... роль ... Адамзат басқа жыртқыш жануарларға
өздері жем басын ... ... ... ... әлсіздеріне де
жәрдемші ... Міне ... дәл ... ... ... ... орта керек етті. Жаратылыста дене мүсіннің қалыптасуы ... ... бола ... ... ... ... күрестегі әлсіздігі, аң ... ... ... ... ... және ... ... нәзіктеріне қарағанда
табиғат кесепатының ... аз ... міне ... бәрі ... мүсін ерекшелігінде болды. Осыдан келе жаратылыстағы кесек
тұлғаның табиғат ... ... ... ... ... сол ... ... бірте-бірте дамымай келіп саналы түрде кесек ... ... ... жеке бастың өз бетінше мүсін ... ... ... ... ... жүйеленген дене шынықтыру
одан ары дамып, қалыптасу барысында әр ... ... мен ... ... ... тарихи уақиға, Қазақстан жерін мекендеген
көшпелі тайпалардың кезіндегі негізгі ... ... ... - ... ... ... мүшелерінің қоғамдағы орны мен ... ... ... ... аңға ... жасаған дайындық
жаттығулар кезінде «Қарагие» ойынын ... бас ... ... ... ойын жүргізуші қашықтығы 25-30 адымдай ... ... мен ... ... етіп белгіленген ... ... ... саны ... ... қазық қағады. Қалғандары көмбеде
тұрып әр ойыншы ... ... ... бас ... атып алуы
керек. Ойынның шарты ... ... кез ... бала ... алмайды.
Себебі бұл ойынға ең әуелі ... ... ... ... ... ... киімінді атып алмайынша кетпейсің, өз еркімен бас ... ... ... ... ... Екіншіден мергендік керек, оған қоса
көздеген затқа дәл ... білу үшін қол күш ... ... ... ... ... қайыңнан кесіліп ... ... ... да салмақты болса лақтырғанда соншалықты алысқа ұшады да ... ... Сол ... ... ... ... ... Әр ойыншы
өздерінің сырықтарын дайындаған ... ... 3-4 ... ... ... да жуан ұшын ... отқа қызыдырып кептіреді. Олай
істеуі сырық ... дәл ... ... ... ұшымен жерге
қадалатын болғандықтан мұжылмас үшін ... ... ... жез, одан ... ... ... бас киім орнына басқа ... ... Бұл ... бала ... ... ... ... тайпалардың әскерлерінің соғыста мықты да төзімді,
найза лақытырған ... ... де ... ... ... ... ... жек келген жаулардың қайқайсысына болса да оңайшылықпен
берілмеген. ... да ... ... ... ... алу
мақсатында жасаған жорықтарына олардың ... ... ... және ... ... ... Кир (558-529 ж.б.э.д),
Дарий 1 ( 518 ж.б.э.д) секілді қолбасшы ... ... ... ... қанжығасында кеткенін біздер тарихтан жақсы
білеміз. Мысалы ... ... ... әйгілі «Илиада» мен «Одиссея»
поэмалары да ... ... ... ... ... ... ... ең сұлу таңғажайып қызын күйеуге бермек болған
хабарды ... ... ... ... ... ... жас ... ұлдары, ханзадалар мен жауынгерлер ағылып келіп жатты.
Олар өздерінің ... ... ... ... ... ... болмаса әскери тапқырлығымен танылғандар болатын. «
Бір шақта ойынға қатысушылар аула ... ... ... сол ... сығымдай ұстаған бір-бір буда келте найза.
Іле жас ... ... алға шыға ... ... үйреншікті
әдетпен лақтырған шолақ ... ... ... ағып ... тас
тақталардың үстіне сыңғырлай ... ... ... ... құлаш
жарысын дуылдаса әңгімелеумен болды». Баршамызға белгілі тарихи уақиға
Трояның қоршауға алған ... ... ... ... 1200 жылдар
шамасында деген ... бар. ... ... ... ... ойының шығу тегі арыда жатқандығы анық.
Ендігі жерде, аңшылық ... ... ... ... садақ пен
жебені ойлап табудан басталды ... ... ... ... ... ... ... «Садақ, оның кермесі мен оғы –
деді Ф.Энгльс, - сол кездің өзінде-ақ ең ... қару ... ... бұл
қаруды ойлап шығару, ұзақ уақыт ... ... ... ... ... ... ... олай болса жұрттың сонымен қатар толып
жатқан басқа да өнерлерді білгендігін ... ... орай ... ... ... іздеген адамдардың жеке топтары Қазақстанның
территориясына ... ... ... ... ... тауларының
бөктелерін меңгерген». Демек, ... ... ... ... ... ... күні бүгінге дейін өзінің халық өнері үшін
құндылығын жойған жоқ. Ф. ... ... ... ... ... ... қанша өнердің болғандығы біздерге әлі де беймәлім.
Келе-келе мал шаруашылығы дамығаннан ... ... ... ... ... ... ... демалыс уақытын өткізетін көңі
ашар ойын-сауығына айналды. Осының ... ... ... ... маңызын жоймаған «бүркіт салу», «жамбы ату», «ит жүгірту – құс
салу» ... ... ... да ... ... ертеден-ақ,
жалпы этнографиялық әдет-ғұрыптарымен бірге дамып ... ... ... ... бір ... зерттеуді керек ететін – ... ... бір ... бола тұрса да, күні бүгінге дейін бір ... ... ... мән ... ... ... ... М. Таникеевтің Қазақстанның Россияға қосылған дәуірінен ... ... ... ... ... ... ... диссертациясы бар. Бұл еңбектің ... ... рет ... ұлттық ойындары ұлттық мәдениетінің ... ... өз ... ... ... керек ететіндігі
жайлы пікір айтты. Еңбектің кіріспесінде ... ұлт ... ... бір ... ... Қазақстанның Россияға қосылғаннан
кейін ғана ... ... орыс ... ... негізінде
ғана қалыптасып дами ... – деп ... ІІ ... талдау
жасаған. Біздердің осы ... ... ұлт ... қалыптасу көрсеткіштері ... ... ... ... ұлт ... Қазақстан жерінде ең алғашқы хандықтардың
пайда болып қалыптасуымен бірге өзінің даму ... ең ... ... де, ... ... «Хан жақсы ма» ойынымен тоқтады. «Хан
жақсы ма» ойынының шығуы қазақтың ұлт ... ең ... ... ... ... яғни Қазақстанның Россияға қосылу дәуірінен бері
қарай тарихи даму ... тек ... ... ... ойындары үйрену-
жаттығу ретінде ғана қайталанып отырды. Себебі ХVІІ ғасырдың ХХ ғасырға
дейін ... ... өмір ... ... ойындары жаңа кезең алып
дамыитындай тарихи өзгеріс бола ... жоқ. ... ... ... ... жеріне кіруі елдің арасындағы сауда-саттық жұмысының
жүруімен жәрменкелердің ашылуы, тек қана цирк ... ... ... ... әсерін тигізгені шындық. Бұлай
деуіміз, осы ... ... ұлт ... ... тек
қоғамның өзгеруіне байланысты әлеуметтік-экономикалық жағдайдың
негізінде ғана ... ... ... ... ... ... ... алғашқы қауымдық құрылыста дамыған; аң ... ... ... ату, ... ... ... ... дедік. Келесі
дәуірлерде қайталау-жаттығу ... бұл ... аң ...... ... құс ... ... ату – жамбы ату, қақпатас - бестас, қарагие
– найза лақтыру болып, тағысы тағы ... ... ... ... ... ... күні ... бәрімізге әйгілі «ақсүйек»
ойынының бірнеше аттары бар ... ... ... ... ... ... ... «Орда» делінгенде, орыс дәрігері Е.
Покровскийдің ... ... ... ... ... деп ... Бұл еңбектерде әр түрлі ... ... ... ... ... ауылды жерде көп тараған ойындарының
мазмұны өзгермеген. ... ... ... ... көп тараған ... «лек ... деп ... ... орыс ... ... ағаш» делінген. Халық мұғалімі Байтоғайұлы балқайдың еңбегінде
«лек жалау» немесе «шөлдік» деп аталған. ... ... ... Семей,
Павлодар, Талдықорған облыстарында «атабаш» деп аталады.Сондай-ақ
«көрші» ойыны Сарыарқа, ... ... ... ... да оңтүстік Қазақстан, Қызылорда ... ... ... ... ... ... ... кезеңдері,
этнографиясы, ойын-сауықтары, ... тағы ... ... ... ... орта Азия мен қазақ жерлерінде ... ... ... жинақталған. Әсіресе Қазақстанның
елі мен жері жайында ... ... ... ... ... ең ... ... Карпини, Вильгельм Рубрук және Марко
Поло ... ... Бұл ... артында қалдырған баға
жетпейтін зерттеулер қазіргі кезенде ... ... ... ... жалпы тарих ғылымдарының бірден бір ... ... ... ХІІІ ... бірінші жартысында Италия ... ... ... ... және ... ... ... барып, одан
еліне қайтқан сапарында жинаған материалдарынан « ... ... ... ... Бұл ... тіпті қазіргі ... ... ... қазақ халқының тарихын толық зерттеуші ғалым Шоқан
Уәлиханов та ... ... осы ... ... ... етіп
алған. Бұл еңбек ол кезде Д. ... ... 1925 жылы ... екінші рет басылып шыққан. Бұл ... ... ... болған орта жүздің бір руы ... ... ... әдет-ғұрыптары жайлы, демалыс уақытын өткізгендегі ойын-сауық
жайлы деректерді, ... ... ... ... ... жайындағы деректемелерді қағаз бетіне түсіргендердің бірі
Венеция ... ... Поло ... Ол өзінің Қазақстанға жасаған
саяхатында Жетісу ... ... ... мерекелі тойларында
болып, ойынсауықтарын көріп, көптеген ұлт ... ... ... тарихтарына, қалыптасу дәуірлеріне де болжам ... ... ... Гумбольдт 1829 жылы орыс өкіметінен арнайы
рұқсат алып ... ... ... Орал мен ... және ... ... ... саяхат жасайды. А. ... ... ... ... қазақ ауылдарының өмірімен ... ... ... қонаққа көрсететін сый – ... ... ... әдет ғұрпы, яғни тарихы мен этнографиясын
толығынан ... ... ... ... ... о ... гор и
по сравнительной ... атты ... ... ... ... ... қонаққа көрсетілген сый құрметіне, оларды, ойын-
сауықтарына, ... ... ... мен ат ... және осы ... ойын-сауықтары жөнінде жазбаған шетел
ғалымдары мен саяхатшылары ... ... ... ... ... әрине тегін айтыла салған сөз ... Біз ... ... ... ... Марко Полодан бастап, ең ақырғы 1863-1864
жылдары Қазақстанда болған ... ... ... ... ... мен ... жылдары Каспий теңізінің бойында
Манғышылақта қонақтаған ... ... ... ... дейінгі шетел
саяхатшыларының еңбектерінің барлығының дерлік арқауы болған ... ... сыйы мен ... ... ... жайында
бұлардан басқа да, тіптен Қазақстан жерінде болмаған ... ... осы бір ... ... ... мен ... жазған зерттеулерінде де ... ... ... ... ... бай ... Қазақша күрес, көкпар, қыз ... ... тағы ... ... түрлері бағзы заманнан бері
халқымызбен ... ... ... Күні ... де олар ... ... жойған жоқ. Қайта жаңығырып, түрленіп келеді. Республикамыз
бойынша қолданылып келе ... ... ... ... ... ... туралы халық чемпионы Ж.Үшкемпіров, ересектер ... ... ... самбодан әлем және Европа ... ... ... ... ... Ал А.Ғабсаттаров, К.Байдосов,
А.Қазымбетов; Ә. ... ... ... спортшылар да қазақша күресті
дамытуға атсалысқан абзал жандар.Қазақтың ... ... ... ... ... І ... ... кезеңі үлкен
серпіліс тудырды. Оған әрбір облыс, тіпті ... ... ... ... өтуіне өз өз үлестерін қосты. Әрбір ауданда
жарысты өткізу ... ... ... Бұлардың бәрі өз
жемісін берді. Соған орай ... ... жыл ... ... тұру кәдімгідей дәстүрге айналды. Әрбір мектептермен мен
училище, колледждерде ... мен ... ... ... шопан тойларында, егін ... ... ... Ойын – ... ... ... ... әдісі.
А.С.Макаренко ойынға айтулы мән бере отырып, өзі басқарған мекемелерде
ойынды тәрбиеленушілер өміріне ... ... ... ... ... өмірін қызыққа, қуанышқа бөлейді деп ... ол ... ... ... мен ... ... Оның іс-
тәжірибесінде тиісті педагогикалық мақсаттарға қызмет ететін ... ... әр ... ... ... ... тырысты, оларды
ұдайы жетілдіріп отыруды талап етті, ұжым өміріне, оның даму болашағына
сәйкес ... ... ... ... ... Ол ойынның тәрбиелік
ықпалын жасаудағы маңызды шарт баланың ойынға қатысуы ғана ... ... да ... араласуы деп есептейді. Оның пікірінше, педагог әрқашан
да ойындағы мақсатты жақсы білуі және сол ... ... ... ... ... ... ... еңбек әрекетіне ұласып, ал
еңбек әрекетіне ойын элементтері енгізіледі. Тәрбие жұмысы практикасында
үстел үстінде ... ... ... ... техникалық, әдеби-театрлық
ойындар, атракциондар, зияткерлік (интеллектуалдық) ойындар қолданылады.
Баланың өмірінде рөлімен ойналатын ... зор ... бар. ... ... ... өз ... қарай үлкендер арасында қалыптасатын
қатынастарды көрсетеді. Өзіне белгілі бір рөл ... ... ... орай ... ... ... орындайды, осы ережелерді
бойына ... ... ... мен ... ... ойынның ұжымдық сипаты бар. Ойын барысында балалар ... ... ... ... ... ... қалыптасып,
беки түседі. Бала өскен сайын рөлдік ойындармен қатар ... ... ... ... орын ала ... ... ... және
тәрбиелеуде ойынның мәні педагогикалық жүйеде бұрын да, ... ... ... ... ... ... бәрі де ойынды нағыз
керекті және ... ... деп ... ... және ... ... ... ойын әдіс бала тәрбисінде мынадай бағыттарда
қолданылады:
1. Баланы жан-жақты үндестікте үйлесімді дамыту:
2. Білім беру ... Бұл ... ... бірі чех педагогы Ян
Амон ... ... ... ең ... ... ең
жауапты түрі деп санаған.
Ойын – баланың барлық маңызды ... ... онда ... ... ... ойын ... айналадағы дүние жайлы түсініктерінің
кеңеюіне, тілінің дамуына, құрбыларымен ... ... ... ... ... қасиеттерінің сапалары да өзгеріп
отырады. Ойын баланың ... ... ... ... қойғызуға, сондай –
ақ, қабылдауын жеңілдетуге, білімді толық игеруіне көмектеседі. Аса ірі
ойшылдардың айтқанындай: «Адамды адам ...... ... үстінде, ал
мектеп жасағандағы балалар өз психологиясын ойын үстінде ... ... үшін ... ... ол ... ақылды ұйымдастыруды қажет етеді.
Ал ол білімді бала қайдан алады? Оған бала ойын ... өзі ... де ... ... ... өз мақсаты, жоспары, арнайы заттары
т.б. ... ... ... Ол ... негізгі іс-
әрекеттернің бір түрі. Ойын арқылы бала ... ... ... өзінің психологиялық ерекшеліктерін қалыптастырады, яғни ... бала ... ... Бала ... ... ... ... ойындар оның ақылын, дүниетанымын кеңейтеді, ...... ... ... ... ... бала ... қандай болса, есейгенде еңбекте де сондай болады. Ойын ... ... ... ... ... ұлы ақыны Абай Құнанбаев:
«Ойын ойнап ән салмай, өсер бала бола ма?»-деп айтқандай, бала ... ... орын ... Оның ... ... ... танып, еңбекке
қатынасы, барысында ... ... ... ... тапқырлық
әрекеті байқалады сезіну, қабылдау, ойлау, зейін қою түрлі ... ... ... ... Ойын ... бала ... бір ... қуаныш пен реніш сезімінде болады. «Оқу құралдарының мінезі-
мектеп мінезінің айнасы» деп атақты ұлы ... ақын ... ... біздің берер білім, тәрбие жолына пайдаланылатын
әдістемелер мәнді, жұмыр болуы керек. Ол үшін бала ... ... ойын ... қажет. Балаға таңдалған білім ... ... ... ... ойын ... іскерлігін
дамытарлықтай, бастаған істің нәтижесіне жетуге тырысарлықтай нәрлі болуы
керек. ... күні ... ... ... ... ... ... ойындар технологиясы болып отыр. Ойын өмірде өте ерте
жастан ... ... ... ... кәсіпті толық меңгергенінше
жалғасады деп ... ... Ал ... ойын ... алдындағы
технологияларының маңызды бөлігі болып табылады.
Адам ... сан ... ... ... білімділік құндылығын
дәлелдеді. Оған балалық кезеңдегі ақыл-ойды ... ... ... бизнеске және басқарудың барлық салаларына мамандар даярлауға
байланысты бағдарламаларды игеру барысындағы ойындар жатады. ... ... ... мен әдістері және мазмұны ... ... ... бірте-бірте фантастикалық шындық
деңгейіндегі видеокомпьютерлік ойындарға дейін ауысады. Адам ойынын оқыту
үрдісіне ... ... ... ... ойын әрекеті негізгі үш түрлі
даму деңгейінен тұрады: кәсіптік ойындар, әуестену ойындары, оқу- ... Ойын ... ... ... да, ... де әрі формасы, әрі
әдісі ретінде дидактикалық категория бола алады. Сонымен ... ... ... ... ... де ... болады дедік. Ойынды мәнді
тұлғаның мәнді әрекеті ретінде ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын саралап қарасақ, берік
білім берудің, ... ... ... оқу ... ... ... бірі ойын ... пайдалану екендігін байқаймыз.
«Баланың ынтасын арттыру үшін оқылатын нәрседе бір жаңалық болуы ... Ж. ... ... түрлері өте көп. Ойын – ... ойын ... ... ... ... ... ... болған «ХХІ ғасырдың
көшбасшысы», ... ... ... ... ... қалыптасқан, «Алтын қақпа» лингвистикалық ойынын атауға болады.
Дидактикалық мақсаттағы ойындар оқушылардың ... ... ... Оның ... ... ... тақырыптарды қайталауда, пысықтауда,
бекітуде бірден – бір әдіс ... атап кету ... ... ... ... ойындар, «Жұп картиналар», «Лото», «Домино» балалардың ... ... ... ... оқушыны білімге бірдей жетелеу үшін
өз ... ... ... ... әр ... ... ... ой
ұшқырлығын дамыту, өзіндік пікір айтуға ... ... және ... ... пәнге қызығушылығын арттыратын әдістердің бірі –
дидактикалық және шығармашылық ойындар болып есептеледі. Дамыта ... ... және ... ... ... ... ... ойындар арқылы сабақтарды оқушылар әр түрлі жағдайларды
түсінеді, ... шешу ... ... Ойын ... оқушылардың
логикалық ойлау қабілетін дамытады, оқуға құлшынысын, ... ... ... оқушы бар ынтасымен беріліп, оны білуге, меңгеруге
талпынып, алуан түрлі дағды, мәліметтер алып, шеберліктерін ... Ойын ... және ... балалардың негізгі іс-әрекеті ретінде психологиялық, анатомиялық-
физиологиялық, педагогикалық маңызы зор қызметтер атқарады. Ойын ... ... ... ... ... ... ... мәнге ие бола
отырып, адамның жеке ... ... ... ... етеді. Ойынды әрбір
адам ойнап өседі, ойынды көп ... ... ... кең, жаны ... ... нағыз сезімтал тұлға болмақ. Әрине, ойын адамның ... ... әсер ... Кей бала ... шынайы өмірді бейнелесе,
кей бала ішкі ... ... ... ... және ... ... әсер ... факторлар өте көп. Мысалы, үлкендердің ойынға
басшылық жасауы, ойыншықтар, баланың өсетін ортасы, балалар ... ... т.б. ... де ойын тек ... ... ... да, ... қызығушылық ермегі, адамды рахат және қанағат ... ... ... ... ... ... ... да әлі күнге дейін ойнайды, әрине
ойынның түрлері өте көп. Балалар ... ... ... ... ... отыруы балалардың жас және жеке дара ерекшеліктеріне ... ... ... ... драматизациялық, музыкалық,
дидактикалық, құрастыру, ... ... ... ... ... ... өзіндік мәні, ерекшеліктері, мазмұны, ережелері, тәртібі,
білімдік, ... ... ... бар. Оның ... ... ... ... рөлді ойындар ойынның алғашқы ... ... ... ... ... ... жоғары бағалай келіп, А.С.Макаренко
былай деп жазды: «Бала өмірінде ойынның ... зор, ... адам ... ... ... қандай маңызы болса, нақ сондай маңызы бар.
Бала ойында қандай ... ... соң ... да көп жағынан сондай болады.
Сондықтан келешек қайраткерді тәрбиелеу алдымен ойында ... ... - ... ... ... ... ол балалардың қоршаған өмірді - адамдардың
қимылын, ... ... ... ... ... бөлме теңіз, аспан
кеңістігі де, темір жол вагоны да болуы мүмкін. Балалар жағдайға ... ... ... ниеті мен мазмұнына лайықты маңыз береді.
Ойын іс-әрекетінің тағы бір ... - оның ... ... ... шығарушылар, ойынды жасаушылар болып табылады. Олар ойында өздеріне
мәлім өмір ... мен ... ... білімдерін бейнелейді, оларға
өзінің қатынасын білдіреді.
Балалар ... ... ... бейненің, ойын әрекеті мен сөздің
ұштасуымен ... ... Бұл оның ... белгісі емес, шын мәні.
Ойында бала өзі бейнелеген қаһарманның іс-әрекетімен, сезімімен тыныстайды.
Кейде бейненің баланы баурап әкететіні соншалық, ол тіпті өзін ... ... та ... ... ойнамайды. Тіпті бала жалғыз болғанның ... ... ... ... ... ... ... мен мамасы үшін, науқас кісі мен дәрігер үшін сөйлеседі және т.б. Сөз
нақ бір ойын ... ... ... ... ... оған ... өз
қатынасын толығырақ ашады.
Ойын процесінде сөйлесу қарым-қатынасы үлкен рөл атқарады. Сөйлесе жүріп
балалар пікірлесіп, әсер алысып, ... ... ... мен мазмұнын
анықтайды. Ойында сөзбен уәделесу ұйымдастырушылық қызмет атқарады, балалар
арасында өзара түсінісу мен достықтың, қоршаған өмірдің ... ... ... ... көзқарастың пайда болуына және ... ойын ... мен ... ... байланысы ойын қызметінің өзегі
болып табылады, шындықты бейнелеудің құралы қызметін атқарады.
Ойынның негізгі ... ... ... ... ... ниеті,
сюжеті немесе мазмұны; ойын әрекеттері, рөлдер; ойынның өзінен туатын және
балалар жасайтын ... ... ... ойын ережесі. Бұл элементтер
өзара тығыз байланысты және ойынды ... ... бір іс - ... ... түпкі ниеті - бұл балалардың нені және қалай ойнайтынының ... ... ... ... ... ... мен шешесі»,
«мектеп» және т.с.с. болып ойнау. Ол сөзде тұжырымдалып, ойын әрекеттерінің
өзінде бейнеленеді, ойынның мазмұнында ... және ... ... ... ... ... ... ойындарды азды-көпті мынадай типтік топтарға
бөлуге болады:
а) тұрмыстық құбылыстарды бейнелейтін ойындар («отбасы», «мектеп»,
«балабақша» және т.б. болып ойнау);
ә) ... ... ... ... (корабль салу, үйлер, стадиондар
тұрғызу және т.б.);
б) қоғамдық оқиғаларды, дәстүрлерді бейнелейтін ойындар (мерекелер,
демонстрациялар, ... ... алу, ... ... бұлай бөлу, әрине, шартты ғана, өйткені ойын өмірдің алуан
түрлі ... ... ... ... ... ... - бұл оның жанды тұлғасын құрайтын, ойын
әрекеттерінің, балалардың ... ... ... көп ... ... ... анықтайтын. Ойынның мазмұны оны қызықты етеді,
ойнауға деген ықылас пен ынтаны қоздырады.
Ойынның ... ... мен ... - бала ... рөл. Ойын
процесінде рөлге берілетін маңызына қарай көптеген ... ... ... ... деп ... Рөл әрқашан адамға немесе жануарға, ол
қиялдағы қылықтарға, іс-әрекеттерге, қарым-қатынастарға қатысты ... ... ... бала сол өзі ... ... нәрсеге айналады, яғни
белгілі бір рөлді ойнайды.
Ойын процесінде балалардың ... (ал ... ... - ... ... мен ... ... анықтайтын және
реттейтін ереже белгілейді. Ереже ойынға ұйымшылдық, ... ... оның ... баянды етеді және қарым-қатынас пен өзара ... одан арғы ... ... түсуін айқындайды. Сонымен бірге
ойын ережесі жасқаншақ, ұялшақ балалардың ойынға белсендірек ... ... осы ... ... бәрі ... ... ... олардың түрлі маңызы бар және әртүрлі ойындарда түрліше
арақатынаста болады. Әрине ойынның әр ... ... ... ... ... ішінде дидактикалық ойындардың ... ... мәні ... 4. ... ... ... ... маңызы.
Ойын - мектепке дейінгі балалар әрекетінің негізгі түрі, сондықтан ол
бала ... ... ... ... ... ... Бала өзін ... өмір сүріп отырған айналасындағы заттар мен құбылыстарды, адамдар
арасындағы қарым- қатынасты баланың білуі, ... ойын ... ... ... ... түсінігі, іс-әрекеті ойыннан бастау алады да ... ... ... ... Ойын ... бала жеке тұлға ретінде
дамиды, адамдармен қарым-қатынасты, әрекетті өзі реттеп, ұжымдық ойлаудың
алғашқы ... ... ... ... ... ойыны
стихиялы, бірақ ересек адамдардың қоғамдық және еңбек : ... ... деп ... ... А.С.Макаренко "Баланың ойынға деген құмарлығы бар,
сол құмарлықты қанағаттандыра білуіміз керек. Ойнау үшін тек қана ... қана ... ... бірге баланың барлық өміріне ойынды бере және
сіңіре білуіміз ... Оның ... ... - ... тұрады", -деген пікірін
өз еңбектерінде атап ... ... ... ... Өскелең ұрпаққа қоғамдағы
мәдениеттің сәтті берілуі, балаларға ересектер тарапынан ұсынылатын ойынның
мазмұнына да байланыста болады. ... ... ... ... ... ету ... тек қана баланың өзінің белсенділігі болуы қажет
екендігін де ... ... жөн. Егер де ... ... ... ... ескермесе, онда ойынды үйретудің әдістемелік
тәсілдері мен ойынды басқаруы өз ... ... ... ... ... жан-жақты тәрбиелеудің мақсаты әр жас ... ... ... ... құрастырған жағдайда ғана табысты іске
асырылады. Бұл ойынның дамуы баланың психикасын үдемелі өзгертумен және ... бала ... ... ... дамудың фундаменті болып табылатын
оның интеллектуалдық ортасына байланысты. ... ... ... ойлау, ес, сөйлеу т.б. қалыптасады.
Баланың кез-келген әрекеті ... бір ... ... ... ... тиіс. Негізгі міндеттер ... ... ... ... және сонымен бірге алға қойған мақсатқа
жетуді жеңілдету ... ... ... ... тәжірибелік міндеттер
оқудан өзгешеленіп тұрады. Ойын міндетінің мазмұны баланың тәжірибесімен,
білімімен ерекшеленеді. Бала өз ... ... ... көптеген
нәрселерді тәрбиешілері мен ата-аналарынан үйренеді.Әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... ойында көрініс
береді. Ойын міндеттерін шешу заттық әрекеттің көмегімен ойын ... ... ... ... Бала ... ... су береді, сосын
оны кубикпен алмастырады және содан кейін жай ғана қолын қуыршақтың аузына
алып барады. Бұл ... ... ... деңгейде ойын міндетін
шешкенін көрсетеді. Іс жүзінде ... ... ... да ... ... ойын ... баланың ойлауының мәнін түсінбей, ... ... ... ... ... ... етуі мүмкін. Бірақ, бұл
біріншіден, баланың күнделікті өмірде не ... ... ... енгізсек, онда оның ең негізгі ... - ... ... ... жөн.
Екіншіден, ойын жақсы таныс бейнеленгенімен, бірақ өмірлік жағдайда ... ... ... ... ... ... бірге бала күнделікті
өмірде нақты, анық ... ғана ... ... ... ... де ... белгілі. Мысалы, бала теңізшінің кім
екенін біледі, бірақ оның қандай іспен ... ... ... түсінігін толықтыру үшін ойын үстінде сұрақтар қойып, соған ... ... ... білімін толықтырып отырады.
Ойынның ұзақ болуын, эмоционалды қанықтығына жету үшін және ... ... ... шешуде, педагог баланың мақсатқа
бағытталған тактикалық тәжірибесін ... оны ... ... ... ... өз ... ойнайтын ойында мектеп жасына дейінгі
балаларды шынайылылықты шығармашылықпен бейнелеуін ... ... ... Эмоция ойынды қызықтырады, өзара қарым-қатынас үшін қолайлы жағдай
жасайды, әр баланың жан дүниесіне ... ... ... бұл ... ... ... ... әрекетінде және тәрбиелеу
қызметінде қабілеттілік жағдайын қалыптастырады.
Ойын бір жағынан, баланың жақын даму зонасын ... ... ... ... ... ... табылады.Мұнда жаңа прогрессивті
әрекеттің түрлері туады және өзінің мінез-құлқын еркінше ... ... ... ету ... ... ... ... өнімді әрекеттің түрлері оның мазмұнымен қоректенеді және
баланың үнемі өмірлік тәжірибесі ... ... ... ... ең алдымен, оның ... әр ... ... ... Дене ... ... ... (дидактикалық, сюжетті-рөлдік) тәрбиесіне тура ... ... ... ... Бастауыш мектепте оқыту процесінде ойын технологиясын өткізу мен
ұйымдастырудың маңызы мен ... ... ... туралы» Заңында оқыту формасын,
әдістерін, технологияларын таңдауда көп нұсқалық қағидасы бекітілген. Бұл
білім ... ... ... ... оңтайлы нұсқаны
қолдануға мүмкіндік береді. Бастауыш мектепте оқыту процесінде дидактикалық
ойындар әрі оқу, әрі ойын ... ... ... ... орын алады. Ойын
– балалар әрекетінің бір түрі. Оқушыларды оқыту және ... ... ... мен құралы.Ойын әрекеті естің, ойлау мен ... ... ... ... тигізеді.Н.К.Крупская «Қандай ойын болмасын
баланы бір нәрсеге үйретеді. Ең бастысы, баланы ... ... ... ... ... - ... Ойын балалар үшін оқу да,
еңбек те. Ойын айналадағы дүниені танудың тәсілі. Ойын ... ... ... ... жолын үйретіп қана ... ... ... ... ... ғалымдар.
Н.Ф.Талызина «Алты жасарлар ойнай отырып, логикалық қабылдау
арқылы оқуды және математиканы таным қызығушылығын меңгереді. ... ... ... ... оқу ... орын алады» - деген пікір айтты.В.В.Давыдов
оқушыларда танымдақ проблемалық міндеттерді ... ... ... ... ... ... болады, яғни соның нәтижесінде
білім-білік, дағды дүниеге көзқарасын қалыптастыруды көздейді. Н.К.Крупская
өз еңбектерінде бала өмірінде ... ... зор ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасауға,
ұйымшылдыққа, еңбекке, мұқиятшылдық ... ойын ... ... ... ғана көрінетін дәлелдер.
Психолог А.С.Выготский: «бала ойнау барысында өзінің кішкентай
екеніне қарамастан оның ойлауы, ... көп ... ... ... ... - дейді. Я.А.Каменский «ойынды рухани және дененің даму
қозғалысы» - ... ... ... ... ... әдет-ғұрпына сәйкес
болу керектігін айтты. ... ... ... ... ... ... қолдану оқушылардың білім алу процессін жеңілдетеді –
деді. Жоғарыда ... ... ... және практика жүзінде ұлы
педагог Сухомлинский В.А. ... және ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының оқу-танымдық іс-әрекетін
белсендірудің тиімді жолдары мынандай:
1. ... ... ... ... ... ... викторина, қызықты математика.
3. Пәндік олимпиада ... ... ... өнердің, мәдениеттің жаңалықтары өтетін сабақтар.
6. ... ... ... әдеби кітаптар оқуға жағдай туғызу.
7. Педагогикалық технологиялар.
Оқыту әдістерінің үш міндеті ... ... ... ... ... ... Оқудың тиімділігін арттыру.
Оқушылардың танымдық қызығушылығын қалыптастыруда ... ... әр пән ... ... ... ... арқылы музыка
үйрету, әртүрлі қызықты әңгіме оқу ... ... ... ... ... ... ғылыми зерттеулерді іс-тәжірибелерді қолдана
отырып, міндеттерді шешуге сүйенеді. Сондай-ақ оқушының танымы тек ... ғана ... ... ... ... ойын ... ... және
қоғамдық қызметтерде орын алады. Әрекеттердің ... мен ... ... оқу ... ... арттуымен танымдық
қызығушылықтың кеңеюіне әсерін тигізеді. ... ... ... ... қою, ... ... ... құштарлық пайда
болып, олардың жалпы дамуына ... ... ... мен ... қызығушылық мынаған сүйенеді.
- ... ... ... ... ұйымдастырылған сабақтардың тақырыбы.
- Сабақ ... өз ... ... ... мен ... маңызды жолдарды іздестіре отырып, оқушының оқуға талаптануы.
Осы жолдарды, әдістерді қолдана отырып, оқушылардың білімге
қызығуына, ... ... ... ... ... айтылған
қызығушылықты қалыптастыру жолдары мен әдістерін ... үшін ... ... ... Оқу ... ... қойылатын дидактикалық міндеттер.
- ... ... ... маңызы.
- Білімді меңгеру деңгейі.
- ... ... ... ... ... ... ... өзі үшін жаттығулар орындап, оқумен
жаттығады және ойын ... ... ... ... ... ойын ... ... жеңіске жетуге ынталандырып бұдан
оларды тез қимылдауға, тез ойлауға, тез шешім қабылдауға және ... ... ... ... бұл ... ойын ережесі сақталуы керек.
Жарыс элементі ойында ... ... ... ... ... ... жеңіске жету еркіндігі жоғарлай түседі.
Я.А.Каменский: «ойында рухани және дененің даму ... ... ... түрде пайда келтіретіндей жүргізуіміз керек. Ойын-
жасына және халықтық ғұрпына сәйкес болуы керек» - деп ... ... ... ... ... ... ... сапасына
қарай белгілі бір жүйеде жүргізілуін есте ұстаған дұрыс.
Ұлы класик ... ... ... ... ... және қазақ халқының ағартушы педагогтары
А.Құнанбаев, Ы.Алтынсарин, ... ... ... айта ... ... ... ... құмарлық пен еліктеудің маздап жанар оты. ... ... кең, ... ... ... ... адамға қиялы
қанат бітіретін осындай ғажайып нәрсе, өмір тынысы ... ... ... ерте кезден бастап күні бүгінге дейін
қолданылып, ... ... ... келеді. Ойын технологиялары негізінде
мұғалім жұмысының мазмұны қандай болуы керек?
Зерттеу ... ... ... ... ойын технологиялары
негізінде оқу-танымдық іс-әрекетін белсендіру бойынша тәжірибелік-
экспериментік жұмыс ... ... ... облысы Нұра ауданы
шахтер ауылы Қ.Шайменов атындағы орта мектепте қазақ тілі, ана ... ... ... ... Алға ... ... жету үшін
біз оқу материалының мәнділігі мен құндылығын көрсетуге, пәнаралық және ... ... ... ... орта ... материалдарымен оқуды
байланыстыруға, оқушылардың өз бақылаулары мен ... ... оқу, ... ... түріне әрекетшілікдікке ауысу
арқылы жүзеге аса ... ... оқу ... белсенді субъектісі
болуына мүмкіндік береді. Оның өзі ... ... ... ... ... ... Біз ... жұмыс барысында ойын
жаңа технологиясын ... ... ... ... сынып оқушыларының
танымдық іс-әрекетін белсендіруде тиімділігін айқындадық.
Ойындарға материалды таңдап алуда біз төмендегідей ... ... ... оқу ... ... мүмкіндіктері.
Білім көлемі мен сипаты, оларды меңгерудің қолайлығы.
Ақыл-ой іс-әрекеті тәсілдерін қалыптастырудың алғы шарттары.
Ойынның құрамына қойылатын ... ... ... мазмұны және
формасы арқылы анықталады. Бұл жағдайда ойынға қатысты әрбір ... ... ... болуы керек.
Дидактикалық ойындарды ұйымдастыру мен жүргізу педагогикалық
тұрғыдан бірқатар шарттарға байланысты:
1. ... ... ... ... ... ... мазмұны мен формасына қарай әртүрлілігі.
3. Ойынның балаларға түсінікті және тартымды болуы.
4. Ойынға қатысушылардың белсенді шығармашылық позициясы.
5. ... ... ... ... ... ... мынадай әдістемелік талаптар
қойылады.
1. Ойынның мақсаты және керекті көрнекті ... мен ... ... ... ... ... Ойынға кірісер алдында оның жүргізілу ... ... ... ... ... ... ... барлығының қатысуын қамтамасыз ету керек.
4. Оларды ойын үстінде ойлай білуге, шешім ... ... ... ... ... жасауда біз оқытудың білімділік, тәрбиелік
және дамытушылық мақсаттарына жетуге бағытталған мазмұндық мотивациялық
аспектісін негізге ... ... біз ... ... ... оқу-танымдық
іс-әрекетін белсендіру үшін ойын технологиясының осы түрлерімен ... ... ... ... ... тілі ... оқушылардың
оқу-танымдық іс-әрекетін белсендіруде мынадай жұмыстар ... ... өту ... «Сөз ... ... ... ... «Жоғалған сөз», т.б. дидактикалық ойындар қолдану оқушылардың
танымдық ... ... ... ... «Сөз таптары», «Сөйлем
түрлері» тақырыптарын өту ... ... ... да ... ... ... ... деген құштарлықтарын,танымдық белсенділіктерін арттыруға
себепші болады. «Сөз құрамы» ... ... ... ... ... ... ... үйрету ойындары оқушылардың сабаққа деген
қызығушылығын, ... ... ... Ана тілі ... ... ... ... шығармашылық сипаттағы
тапсырмалар ерекше мәнге ие ... ... ... ... ... ... қысқаша шығарма жаздырту жұмысы маңызды роль
атқарады. Оқушыға біріншіден шығарманың ... ... ... ... беру ұйғарылды. Себебі, кез- келген оқушы бірден шығарма ... ... ... ... ... ... ... алдын-ала осы бағытта ізденуіне жағдай жасай отырып, ... ... ... ... ... ... еңбегін бағалауға
ерекше мән беріледі.Оқушылардың ой шапшаңдығын, сөз байлықтарын ... ... ... ... түрі – бұл өлең ... ... ұйқастарды табу, ұйқас нұсқаларды ойлау, өз ... ... ... ... ... қолданылады.
Шығармашылық сипаттағы тапсырмалардың тағы бір түрі – ... ... ... бұл ... түрі ауызша жұргізіледі, содан ... өз ... ... ... бетіне түсіреді. Әңгіме мазмұны күнделікті
қоршаған орта ... ... ... ... арманын
суреттейтін тақырыптарды қамтиды. ... ... ... ... ... беріп, оның қиялын дамытуға көңіл бөлінді. Ал ертегі
құрастыруда, ең алдымен, оқушылардың ... ... ... мазмұнын
жаңа түрде жаңарта отырып, ертегінің соңын өздерінше ... ... ... ... ... ... ертегілер құрастыруды еркін
меңгеріп, өз ... ... ... ... ... істей алатын
болады. Сонымен бірге, әрбір сабақта ... ойын ... ... ... ... жұмбақтар, ребустар, сөз ... ... ... ... ... ерекше мәнге ие
болады. Бұл оқушыдан ... ... ... тәсілдерді қолдануды талап
етеді. Сондықтан да біз үнемі үлгі, тірек схемасын пайдаланып отырдық.
Сонымен, ана тілі ... ... ... ... үшін ... ... алатын нәрсе:
- өлең ... ... ... ... ... ... ой ... ... ... танымдық қызығушылықтарын
қалыптастыруда хрестоматиялық материалды пайдаланудың мәні өте ... ... ... көркем әңгімелерді, өлеңдерді, ғылыми-көпшілік
кітаптарынан алынған ... ... ... ... ... зор
ынтамен қабылдайды. Соның арқасында олардың пәнге деген қызығушылығы
артады, ой-өрісі кеңейіп, ... орта ... ... жаңа ... ... «Адам» бөліміндегі «Өнер, ... ... ... «Әлемнің жеті кереметі» туралы жалпы мәліметтер
берді, бұл оқушылардың ... ... ... ... ... ерекше ықпал етті. Туған өлкенің жер бедері туралы ... ... ... мен ... әсемдігі жайында білетін
өлеңдерін айту өте пайдалы. Қоғамдық құбылыстар мен табиғат ... ... бір ... ... қызықты деректер, әңгімелер, өлең-
жырлар, ... ... ... тапсырма беру де оқушылардың
танымдық қызығушылын арттыруға мүмкіндік ... ... ... ... «Зоопарк», «Ботаникалық бақ», «Табиғатқа саяхат», «Қала ... ... ... театры» т.б. ойындарды пайдалануға болады.
Сонымен, дүниетану сабақтарында мынадай жұмыс ... ... ... ... ... ... ... тапсырмалар: жұмбақтар, сөзжұмбақтар, сканвордтар,
ребустар, мақал-мәтелдер;
- ... ... мен ... ... ... ... ... ... бақылаулар
мен тәжірибелерге негізделуі;
- ... ... ... ... «Ботаникалық бақ», т.б.;
- ... ... ... ... ... ... ... процесінде жұмыстың әртүрін пайдалану бастауыш
сынып оқушыларының танымдық қызығушылығын арттырумен қатар, ... ... ... ... ... ... ... сабақтарында оқушылардың танымдық қызығушылығын қалыптастыру
үшін төмендегідей жұмыс ... ... Бұл ... мақсаттағы
ойындар- оқушылардың жан-жақты дамуына қызмет етеді. Олар сөздік ... ... ... «Жұп картинкалар», «Лот», «Домино» балалардың
ойлау қабілеттерін дамытады. Тіл сабақтарда зейінін, ... ... ... ... ... ... зор. Мысалы, «Ұйқасын тап»,
«Жалғасын тап», «Жалған сөз».
Ал, ... ... ... ... ...... ... жетілдіру. Осы мақсатта біз мынадай ойындарды
пайдаландық. Мысалы, «Қара ... ... ... ... ... ... «Бизнесмен», «Көбейту тауы», «Асқарпаздар». Көп танбалы
сандардын кұрамын өткенде оқуға, жазуға төселдіру үшін ... ... ... ... ... пайдаланған абзал.
Математика сабақтарында тағы бір тиімді пайдаланылатын ойын-
сергіту ... ойын ... Бұл ... ... ұсыну балалардың
ойының ұшқырлығына, тез есептеуге төселдіруге өте үлкен әсер етеді. ... ... ... ... қара ... ... кітаптан
көптеген логикалық құрылымды ойындарды пайдалануға болады. Мысалы, ұзындық
өлшем бірліктері тақырыбына байланысты «Ұлу мен қырғауыл», «Қырсық ... ... ... ... өз ... өлшем бірліктерін де
меңгереді. Ал ... ... ... « ... ... ... өлшеміне
байланысты «Дыбысты сағат», есептерін ұсынуға болады. Есептеуге байланысты
«Асық саны», «Шыпта», «Тауық нешеу ... т.б. ... ... ... ... қыр ... ... тұяқ жібермейді» сияқты нақыл
даналықты меңгеруге болады. ... ... ... ... ... ... ... ойлау әрекетін белсендіру, ой-
өрісін кеңейту болып табылады. Олардың түрлері әртүрлі болып ... ... ... ... ... ... өлең-есептер, викториналар т.б.
Бастауыш сынып оқушыларының танымдық қызығушылығын қалыптастыруда
сабақты ... ... мәні ... ... ... біз ... ... жүргізе отырып, ірі жетістіктерге ... ... «Көп ... ... ... және бөлу» тақырыбында
өткізілген сабақты «Жыл ... ... ... ... ... Бұл сабақта оқушылар ертегі мазмұнымен таныса отырып, әртүрлі
тапсырмалар ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелік мәні зор. Танымдық бағыттағы сабақтың әртүрлері
оқушылардың оқу материалына деген қызығушылығын ... ... ... ... ... септігін тигізеді, сонымен бірге
олардың бойында адамгершілік асыл қасиеттерді қалыптастыруға ... ... ... сынып оқушыларының танымдық қызығушылығын
қалыптастыру үшін жұмыстың әртүрлі ... ... ала ... ... ... ... ... шарт. Жүргізілетін жұмыс түрлері
оқушылардың жас және дербес ерекшеліктеріне, оқу ... ... ... мақсатына сай болуы қажет. Бастауыш сынып сабақтарын қызықты
да, әсерлі етіп, түрлендіріп ... ... ... ... ... ... ... сөзсіз.
Іс тәжірибе
Білгір. Интеллектуалдық ойын. 3-сынып.
Мақсаты:
1. Білімділік: Жан – ... ой – ... кең, өз ... ... ... ... болуға баулу.
2. Дамытушылық: Оқушылардың ынтасын, қызығушылығын арттырып, ой – ... ... ... жауапкершілікке баулу.
Көрнекілігі: Тақырып, магнитті тақта, сайыс аттары, сыйлықтары.
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
1. Оқушыларды ұйымдастыру. Әнұран ... ... сөз: ... 3 а ... ... ... ... сайысқа
түсіп, сыныптың ең білгір оқушысын анықтамақпыз.
Жас жүректе жанған шақ
Талаптың аты арындап
Әр қиямға салған шақ
Жастықтың оты ... деп ... Абай ... ... ... ой тастаған. Жақсы болсаң, ел
азаматы болсаң деген үлкен үміт бала ... ... ... да, ... ... ... ... рұқсат етіңіздер:
Өжет қыз – Аралбаева Гүлдария
Өнерлі қыз – Сағымбай Мейрамгүл
Қайсар ұл – Қалымбеков Ерсұлтан
Салмақты қыз – Жеңісғожинова Дария
Ерке қыз – ... ... қыз – ... ... ұл – ... ... әділ баға ... сайысқа бақылау жасайды. Әділқазы мүшелері:
Мұқыжанова А, Исбаева Қ.Д, Қайранов Е.А
Қарағым оқу оқы, ... ... құр ... көңіл бөлме
Жолама шақырса да, қасына ерме
Кідірме, аялдама, ұмтыл алға
І кезең «Бәйге»
Шарты: Мен әр оқушыға 2 сұрақтан қоямын ... 30 ... Егер ... бере ... ... оқушыға жауап беруге болады. Тез жылдам нақты
жауап беру басты шарт. Әр дұрыс ... 1 ... ... ... (25 ... Ғарышқа ең алғаш ұшқан адам? (Юрий Гагарин)
- Әліппенің атасы кім? (Ахмет Байтұрсынов)
- Қазақстан ғарышкерлерін ата? (Т. ... ... ... ту ... ... ... Түйе ... кім? (Ойсылқара)
- 1 жылда қанша күн бар? (365 – 366 ... ... нота ... орналасқан кілт қалай аталады? (скрипка кілт)
- Абайдың анасы кім? (Ұлжан)
- Біздің мектеп ... ... ... ... ... 5 ... ... Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан,
Түркіменстан)
- Жер бетінің қағаз бетіне өте кішірейтіліп ... ... ... ... туының авторы кім? (Шакен Ниязбеков)
- Шоқанның шын аты? (Мұхаммедқанапия)
ІІ кезең «Тіл ... ... мен ... жұмбақ жасырам, сендер шешесіңдер. Шешуін 2 тілде
айту керек: орысша және қазақша. 1 тілде ... – 5 ... 2 ... – 10 ... ... қыс ... жапты ақ мамық (қар)
2. Қағазсыз ақ, қаламсыз ақ
Сурет салар ... ... ... Суда ... ... ... ... 2 құлағы
Елеңдеп, қорқып тұрады (қоян)
5. Ауаға шықса ауырады
Су ішінде сауығады (балық)
6. Жылт – жылт ... ... ... Мұрны насос, кран да
Таң қаламын бұл аңға (піл)
8. Жеп көріп ем өзім мен
Жас шығарды көзімнен (пияз)
9. Қыста киімін ... ... ... ... ... ... ... (мысық)
Әділқазылар есептеп ең аз ұпай жинаған 3 ойыншыны атайды. Оларға өмірде
сәттілік тілеп, қош айтысамыз. Ойында ... ... ... ... ... төртеу»
Біздің сайысымызда 4 негізгі пән ана тілі, қазақ ... ... ... ... білімдерің тексеріледі. Қалған 4 ойыншымен
ойынымызды жалғастырамыз. Мына қатардағы 4 ... ... ... ... ... әр ... 1 ... жауап береді. Дұрыс жауапқа 2 ұпай.
Математика:
1. Көбейтудің қасиеттерін ата? ... ... ... Тік ... ... мен ... ... табамыз?
3. Ең үлкен 3 таңбалы санға бірді қоссақ неше ... ... ... 1 айда 2 ... ... Ол 1 ... неше ертегі оқиды. Осы
қарқынмен? (24 ертегі)
Қазақ тілі:
5. Дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді, олардың түрлері? (қатаң, ұяң, ... ... ... ... ... ата: семіз – (арық), терең – (таяз), қою
– (сұйық), қысқарды – (ұзарды)
7. Қандай зат ... ... зат есім ... ... ... ... жалғану
арқылы жасалған зат есім)
8. Жұмбақты шеш. Өзім сөзден тұрамын
Біткен ойды құрамын (сөйлем)
Дүниетану:
9. Бұл түрлерін ата? ... ... ... Дені сау адамның тамыры 1 минутта неше рет соғады? (60 – 80 рет)
11. Неге ... ... көк ... ... (жер ... 3/1 бөлігі
су)
12. Желдің күші мен бағытын анықтайтын арнаулы құрал? (флюгер)
Ана тілі:
13. Қазақтың көрнекті ақыны, ... ... ... ... ... ... ... балаларына арнап мектеп ашқан бұл кім? (Ыбырай)
14. «Дарабоз» атанған батыр? Кім қойды сол атты? Батырдың шын аты кім? ... ... ... ...... ... жолында» Зейін Шашкиннің әңгімесіндегі басты кейіпкер ... ... ... 5 асыл іс пен 5 дұшпанды атап шық?
5 асыл: талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым
5 дұшпан: өсек, ... ... ... ... мал шашпақ
IV кезең «Сөз шебері»
Оқу, білім жанған шырақ, ойласаң
Үйренерсің іздеп ... ... ... бу ... ... ... ... қаужанарсың тоймасаң
Шарты: әр ойыншы өз қалауы бойынша 1 ... ... ... оқып ... ... ұпай саны аз 2 ... атайды. Олармен де қоштасуға сәт
туды. Ешқашан мойымаңдар, Қайса болыңдар. Жеңіс пен жеңіліс алма – ... ... ... ... әр ... жеке 15 ... қойылады соларға тез нақты жауап
беру керек. 1 ... ... Қыс ... ... ... ... неше ... Нота сызығындағы ноталарды ата?
4. Күй атасы кім?
5. Суретші ата?
6. Кейде дауысты, кейде дауыссыз болатын дыбыс? (У)
7. 6 х 9 =
8. 4 ... ... ... ... ата?
10. Ұлы Отан соғысы қай жалдары болды?
11. Біздің ауылдың әкімі кім?
12. «Менің атым Қожа» – ны кім жазды?
13. Қазақтың Ұлы Отан ... ... ... Зиянды заттарды ата?
15. Қазақстандағы көмір өндіретін ең ірі қала?
Әрбір дұрыс жауапқа 1 ұпайдан беріледі.
Әділқазылар ұпай ... ... ... ... бірді
Білімді мыңды жығады
- дей отырып сайысымызды аяқтаймыз.
ІІІ. Қорытындылау. Марапаттау
Тақырыбы: «Жұлдызды сәт» интеллектуалдық ... ... ... ... ... ... оқу, ... пәндерінен алған білімдерін тексеру; Тіл байлықтарын, ой-
өрістерін, есте сақтау ... ... ... ... (3 ... ... Негізгі бөлім
1. «Табалдырық»
(3 топқа 1 мақал, 1 жұмбақ қойылады. Дұрыс жауапқа - 5 ұпай.)
Мақал-мәтел
1. Туған жердің жері де ... ... (елі де ... ... ... ... ... ... жүрсең білерсің.)
3. Әдепті бала ата-анасын мақтатар, ... (әдепсіз бала ата-анасын қақсатар.)
Жұмбақ
Білімнен мол сый, ... ... ... ... ... тілдесесің,
Өзімен күнде өсесің. (кітап)
2. «Әудем жер»
(3 топқа математикадан, әдебиеттік оқудан, дүниетанудан жалпы 10 ... Әр ... 1 ... ... ... беру керек.)
«Достық» тобына
Бір температурада қайнаған су мен шикі судың қайсысы тез қайнайды?
Үстел беті төртбұрышты, оның бір ... ... ... неше бұрыш қалады?
Алманың жартысы неге ұқсайды?
Бір топ үйрек ұшып барады. Барлығы 5-еу, 1-еуін атып түсірді. Нешеуі ... ... не ... қай ... ... болады?
Қай өсімдікте сабақ. тамыр, жапырақ, гүл болмайды?
Қақпайды, ашпайды, бірақ терезеден кіреді?
Көжек көзін ашып ... ма, әлде ... ... ... ғасырда неше жыл?
«Бірлік» тобына
Тұзды суға жұмыртқа бата ма?
3 түйеқұс ұшып келе жатты. Аңшы 1-еуін атып алды. ... ... он екі ... ... 30,31 ... ... келеді. Ал 28 саны қай айда
кездеседі?
Отбасында 5 ер бала және әрқайсысының қарындасы бар. ... неше ... ... қоян ... ... түбінде отырады?
Қай аңның ізі адамның ізіне ұқсайды?
Күннен күшті, желден әлсіз, аяғы жоқ ... көзі жоқ ... ... не ... ... ... не ... қалада бұрын ери ме, әлде орман ішінде ме?
«Ынтымақ» ... ... 1 ... ... 3кг ... 2 аяғымен тұрғанда неше кг болады?
4 қойда неше аяқ бар?
Егер түнгі сағат 11-де жаңбыр жауып тұрса, 24 ... ... күн ... ... ... не болады?
Машина жүріп келе жатқанда қай дөңгелегі айналмайды?
Суды елекпен қалай апаруға болады?
Күндіз ғана болатын, жерге жақын жұлдызды ... ... бір ... тас қайда болмайды?
Қандай қар тез ериді ? Лас па, таза ма?
3. «Қозы көш»
(1 сұрақтан беріледі, ойлануға 1 мин. Толық ... 5 ... ... ... 3
ұпай) Наурыз жыры. Наурыз бата. Наурыз тілек
4. «Жолайрық»
(Есеп беріледі, бір таяқшаны ауыстыру арқылы ... ... ... ... ... 9+9=11 2. ... ... «Алтын көмбе»
(3 топқа 3 сөзжұмбақ беріледі. Әр сұраққа 1 ұпай, толық жауапқа 6 ұпай)
ІІІ. Қорытынды
Қорытынды
Тәрбие – қай ... ... ... бойы ... ... озық тәжірибесі мен ізіг қасиеттерін жас ... ... ... ... ... ... өмірге деген
көзқарасын және соған сай мінез-құлқын қалыптастыру болып ... ... ... ... ... бірі және бірегейі-жас
ұрпақты рухани мүгедек болып ... үшін ана ... ... ... ... қажеттілігіне айналдыру, ана тіліміздің қадірі ... ... ... ... ... білуіне мүмкіндік туғызу.
Ұрпақ тәрбиесі алдымен тілден ... ... ... ... ... ... ... тіл екендігі халық
тәжірибесінде, ... ... ... ... ... ... ... мұғалім оқушыны ойнауға, А.С. Макаренконың
сөзімен ... ... ... ... үйретеді. Таңдап алынған ойынның
мынадай сипаттары болуы ... ... ... бар;
-оқушыға үйретері мол;
-шығармашылық сипаты бар;
-ойыншылардың жас еркекшелігне сай болуы;
-әр ойын оған ... ... ... қарым-қатынасын
дамытып, көңіл-күйлерін шаттыққа бөлеуі тиіс.
Мұғалім ойын үстінде балалрдың әр ... ... мен ... ... және бұл ... ... ... немесе ұтылысқа,
көмек көрсетуге не көмек ... ... ... есте ... ... ойын ... қарым-қатынастың жағымсыз жағы да
туындауы мүмкін. Балалардың ... ... ... ретінде тануы
оларды келеңсіз әрекеттерге итермелейді. ... ... - ... ... арасында адамгершілік қарым-қатынастарды талдап,
зерттеу, оны тиімді әдістермен ... ... ... З. ... ... арқылы оқушылардың белсенділігін
арттыру//Қазақ тілі мен әдебиет, №2 ... Ақ ... көк ... / Құр. ... ... ... ... О. Жеткіншек. – Алматы 2005ж.
4.БейсенбаеваК. Оқушылардың шығармашылық қызметі. //Қазақстан мектебі//
№5 ... ... М. ... –Алматы 1992ж.
6. кемел М. Өзіме сабақ.-Астана 2004ж.
7. Мұстафаев Е. Ұлттық ойындардың ... мәні ... ... Ж. Дидактикалық ойындардың маңызы.
9. Тәнкеев М. Қазақтың ... ... ... ... ... Ә. ... ... - Алматы 2001ж.
11. Крупская Н.К. Таңдамалы педагогикалық шығармалары. Алматы. 1973.
12. Давыдов В.В. Проблемы ... ... ... ... Щукина Г.И. Проблемы познавательного интереса в педагогике.Москва.
1971.
14. ... А.С. Игра и ее роль в ... ... ... ... ... ... учащихся и пути его совершенствования // Под ... ... ... ... ... К.Д. ... ... сочинения. Москва. 1969.
17.Качество знаний учащихся и пути его совершенствования // Под ред.
Скатника ... ... ... ... ... Алматы.1976.
-----------------------
Есте сақтау қабілеті, зейіні, тілі дамиды.
Белсенділік қабілеттері дамиды.
Тапқырлық,
шыдамдылық
Ұйымдастырушылық қасиеттері дамиды.
Баланың бойында
Есте сақтау қабілеті, зейіні, тілі дамиды.
Белсенділік қабілеттері ... ... ... бойында
Есте сақтау қабілеті, зейіні, тілі дамиды.
Белсенділік қабілеттері дамиды.
Тапқырлық,
шыдамдылық
Ұйымдастырушылық қасиеттері ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытудағы ойын технологиясының түрі – ұсақ моториканың маңызы».9 бет
«Ойын–технологиясы негізінде қолайлы орта туғызу – баланы субъект ретінде дамыту шарты»5 бет
Дамыта оқыту технологиясы арқылы оқушының ойын жетілдіру7 бет
Интеллектуалдық ойын құралдары арқылы танымдық белсенділікті дамыту технологиясы57 бет
Коммуникативтік ойын технологиясының педагогикалық әдістемесі25 бет
Математика сабағында ойын технологиясының пайдалануы29 бет
Мектепалды тобында оқу-тәрбие үрдісінде ойын технологиясын қолдану5 бет
Ойын технологиясы туралы31 бет
Ойын технологиясын қолдану арқылы бастауыш мектептің қазақ тілі сабақтарында ауызекі сөйлеу дағдысын дамыту10 бет
Ойын технологиясын қолдану арқылы тарих сабағында оқушылардың пәнге деген қызығушылығын қалыптастыру9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь