Мектепке дейінгі білім беру мекемесі мен мектепалды сыныбындағы педагогикалық үрдісте қолданылатын халық педагогикасы мен ұлттық салт-дәстүрлердің тәрбиелік мәні

Мектепке дейінгі білім беру мекемесі мен мектепалды сыныбындағы педагогикалық үрдісте қолданылатын халық педагогикасы мен ұлттық салт-дәстүрлердің тәрбиелік мәні
Мектеп жасына дейінгі балаларды өз халқының ұлттық мәдениеті, оның салт-дәстүрлері негізінде тәрбиелеуде шешімін табуға тиіс мәселелер баршылық. Бұл мәселе ұлттық сананың оянуымен, демократиялық қоғамның жаңа адамға деген қажеттілігімен, ұлттық мәдениетінің жандануымен, балаға өз халқының рухани байлығын сусындатумен байланысты туындап отыр.
Халық ұрпақтан-ұрпаққа өзінің қоғамдық, әлеуметтік тәжірибелері мен рухани байлығын қалдыра отырып, сол арқылы қоғамның материалдық және рухани мәденитетінің тарихын да жасайды.
Мұндай сабақтастық жас ұрпақтың өзіне дейінгі адамзат жасаған игіліктерден өзіне қажеттісін іріктеп алып, ұлттық тәрбиеміздің қайнар бұлағының тереңіне бойлап, сол бұлақтан бойға қуат алу жаңа уақыт талабына сай тарихи құндылықтарды жан-жақты байыта түсуіне мүмкіндік береді. Бұл сияқты тарихи үрдісте халық тек жасампаз күш ретінде ғана емес, әрі сол құндылықтардың дара және тауысылмас бұлағы, жыршысы мен философы ретінде де көрінеді. Біз ұлттық салт-дәстүрді қалптасқан жүйесі бар, өмір ағымында адамдар жинақтаған белгілі бір білім-білік, дағдылардың бір ұрпақтан келесесіне беріліп отыратын тәрбиенің әдіс-тәсілдерінің бірлігі ретінде қарастырамыз. Адамзат жаралғаннан бастап ол өзіне ғасырлар бойы жалғасып келе жатқан дәстүрлердің негізінде бала тәрбиесіне қойылатын жаңа талаптармен толығып отыр.
Халықтық салт-дәстүр – қоғамның рухани, мәдени және адамгершілік қарым-қатынасындағы ең қымбат қазына. Халық үшін тәрбие – тұтас дүние. Оның мақсаты – адам тәрбиелеу. Балаларға ұлтымыздың әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлерін оның сәбилік шағынан бойына сіңіріп, ойына ұялату, сол арқылы ізгілікке, адамгершілікке тәрбиелеу қай күннің болмасын басты мәселесі. Бұл туралы ойшыл Абай: «Балаға мінез үш алуан адамнан жұғады; бірінші – ата-анасынан, екіншісі – ұстазынан, үшіншісі - құрбысынан» деген екен.
        
        Мектепке дейінгі білім беру мекемесі мен мектепалды сыныбындағы педагогикалық үрдісте қолданылатын халық педагогикасы мен ұлттық ... ... ... ... ... ... өз халқының ұлттық мәдениеті, оның салт-дәстүрлері негізінде тәрбиелеуде шешімін ... тиіс ... ... Бұл ... ұлттық сананың оянуымен, демократиялық қоғамның жаңа адамға деген қажеттілігімен, ұлттық мәдениетінің жандануымен, балаға өз халқының рухани ... ... ... ... ... ... өзінің қоғамдық, әлеуметтік тәжірибелері мен рухани байлығын қалдыра отырып, сол арқылы ... ... және ... ... тарихын да жасайды.
Мұндай сабақтастық жас ұрпақтың өзіне ... ... ... ... ... ... ... алып, ұлттық тәрбиеміздің қайнар бұлағының тереңіне бойлап, сол бұлақтан бойға қуат алу жаңа ... ... сай ... ... ... байыта түсуіне мүмкіндік береді. Бұл сияқты тарихи үрдісте халық тек жасампаз күш ретінде ғана емес, әрі сол ... дара және ... ... ... мен ... ... де ... Біз ұлттық салт-дәстүрді қалптасқан жүйесі бар, өмір ағымында адамдар жинақтаған белгілі бір білім-білік, дағдылардың бір ... ... ... ... тәрбиенің әдіс-тәсілдерінің бірлігі ретінде қарастырамыз. Адамзат жаралғаннан бастап ол өзіне ғасырлар бойы жалғасып келе ... ... ... бала тәрбиесіне қойылатын жаңа талаптармен толығып отыр.
Халықтық салт-дәстүр - қоғамның рухани, мәдени және адамгершілік қарым-қатынасындағы ең ... ... ... үшін ... - ... ... Оның мақсаты - адам тәрбиелеу. Балаларға ұлтымыздың әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлерін оның сәбилік шағынан бойына сіңіріп, ойына ... сол ... ... ... тәрбиелеу қай күннің болмасын басты мәселесі. Бұл туралы ойшыл Абай: деген екен.
Ұлттық тәрбие отбасынан бастау ... ... ... мейірімділік, ана сүтімен, ана тілімен орныға бастайтын аян. Сол себепті халық даңалығы: деуі заңды. Ата-бабаларымыз бала тәрбиесіне ата-ана ғана ... ауыл ... ... бөлген. Мысалы: үлкен кісіге сәлем бермегеннің өзі сыйламаушылыққа жататын, оны байқап қалушылар тентегін тезге салып отыратын. Жалпы салт-дәстүр - ... ... ... ... ... ... халықтың бала тәрбиелеудегі халықтық педагогиканың ғасырлар дәуірінен қалған асыл қазынасы бар. жас ұрпақ сол ата-мұра өнегесінен күш алып қуаттанады, ... ... ... ... де, ... ... оның ... тәрбиесінде атқарар қызметіне зер салып, ықылас аудармаған ақын-жазушы, ұстаз-ғалымдар кемде-кем, әсіресе, Абай, Шәкәрім, ... ... ... ... еңбектерінде негізгі арқауы - өз елі, халқы, болашақ ұрпақ тағдыры, оның тәрбиелі, парасатты, азамат болып өсуі жайында кең толғаныс, өнегелі ... ... ... аса ... ... М.Жұмабааев та педагогиканың ұлттық тәрбиеден бастау алатыны жайлы айтқан. деген атты еңбегінде.
Ақынның көздеп отырғаны бала ... ... ... ... ... екені айтпай-ақ түсінікті. Халқымыздың рухани мәдениетіне әр заман қаламгерлері шығармашылықпен өз үлестерін қосты. Халқымыздың салт-дәстүрлеріне ... ... ... - ... ... Ш.Уәлиханов, Ә.Бөкейханов, белгілі академик Ә.МАрғұлан және Х.Арғынбаев, Е.Масанов, Х.Досмұамбетов, Б.Уахатовтар өз еңбектерінде ... ... әр ... ... ... ... ... зерттеу еңбегінде дәстүр деген түсінікті екі мағынада пайдаланатынына тоқталған. Біріншіден, ... деп ... кең ... ... ... әдет-ғұрыптарды және басқа тұрмыстағы тұрақты тәртіп түрлерін айтады; екіншіден дәстүр деп ғылымдағы, саясаттағы, әдебиет пен өнердегі аса ... ... ... ... халыққа көп тараған бағытты айтады (Мысалы, Абай дәстүрлері т.б.).
Халықтық педагогика ата-баба мұрасынан бастау алады. Ол ... ... ... жетілген, саналы, ізгілікті, мейірімді етіп тәрбиелеуде педагогика ғылымының негізгі көзі болып табылады. Бұл мәселеге Қазақстан Республикасы бойынша мектепке дейінгі мекеме ... ... ... ... ... ... ... А.Меңжанова, К.Сейсембаевтарды атауға болады. Аталған тақырып бойынша әдістемелік мақала жазғандар Р.Жұмағожина, Г.Наурызбаевалар. Балаларға эстетикалық тәрбие беру ісі, жан-жақты ішкі тіл ... ... ... ... ... еңбекке баулу, ең бастысы адамгершілік, ізгілік қасиеттерді сіңіру бағытында жүргізілгенін көреміз. Мұның барлығы әрине, бесік тәрбиесіне басталады. ... бұл ... , - ... ғой.
Ғалым Б.Уахатов - ананың , - деп, өте ... ... ... ананың бесік жырымен, әлдиімен өзінің туған тілінің әуенінен тұңғыш рет нәр ... ... ... - бесік тәрбиесі. деген Әуезов даналығы - осының айғағы. ... ... ... кіші ... ... тіршілігін көрген саяхатшы-ғалымдардың берген деректерді де мол. Қазақ қыры мен сырын аңғарған Г.Н.Потанин: - деген. Ата-бабамыз өнерді ... ... сол үшін де ... ... ... еткен.
Орыстың тюрколог-ғалымы Н.В.Радлов, қазақ халқының сөзге шешендігін туыстас түркі елдермен салыстырады да, халқымыздың поэзиясының ... аса ... ... ... ... ... бірге, - дейді.
Д.Айдаров деген еңбегінде әдет-ғұрып, салт-дәстүр ... ... ... ... ... Сөйтіп, ол ұрпақтан-ұрпаққа тарап, мәңгі бақи өмір сүреді. әдет-ғұрып тұрмыстық қарым-қатынасқа ... ... ... тілек білдіру, жас сәбидің дүниеге келу құрметіне шілдехана өткізу, бесік той, қонақ күту, ... тойы т.б. ... ... ... ... ... ... аса әсерлі күшін көрсететін белгілердің ішінде ерекше ретінде оның бұқаралығын, көпшілікке ортақтығын айтамыз. Ұлттық салт пен дәстүрдің тууы ұлттың ... ... ... ... әр ... ... тән ... әдет-ғұрып болады. Олар сол халықтың басқа халықтан ерекше бір ... ... ... ... ... ғылыми дәлелдеулер қазақ ұлтының қалыптасуын IV-V ғасырдан басталады деп ... Олай ... сол ... бері ... ... ... ... салт-дәстүрі дамыды. Ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып, бізге жетті.
Тұрмыс мәдениеті, халқымыздың салттары мен дәстүрлері - ... ... ... ... ... Тұрмыс мәдениеті дегеніміз - бұл отбасына көзқарас, адамдардың өзара қарым-қатынас ережелері, үлкенге, аналарға деген шынайы құрмет, бұл ... ... ... ... ... дәстүрлі халықтық тәрбиесінің тәжірибелеріне көз салсақ, осы кезеңде балдырғанға тәрбие беру ісі жан-жақты - тіл ... ... ... ... ... еңбексүйгіштікке баулу, ең бастысы адамгершілік, ізгілік қасиеттерді сіңіру бағытында жүргізілгенін көреміз. Бұл жөнінде С.Дорженов өзінің ... ... - ... ... ... атты ... еңбегінің нәтижесінде халықтық салт-дәстүр мен әдет-ғұрыпқа үйрететін жаңа пән бағдарламасына сай атты ... ... ... ... ... ғылыми-әдістемелік оқу құралын дайындап, бүгінде Монғолияның қазақ орта мектептерінің, Ресейдің Қосағаш ауданындағы қазақ орта ... ... ... ... Бұл игілікті істің біздің республикамыздың мектептерінен де ... ... ... ... ... алға ... ... - мектепке дейінгі мекемедегі тәрбие жұмысындағы жақсы ... ... ... ... ... ... ... ұрпақтағы адамгершілік қасиеттерге баулу.
Барлық дәстүр, әдет-ғұрыптар тәрбиеге ... Ізгі ... ... ... тәрбиелеу кешенді тәрбие берудің құрамдас бір бөлігі болуға тиіс. ... орай ... ... ... ... ... ... беруде қазақтың ұлттық-тұрмыстық салт-дәстүрлерінің үлкен рухани күш екендігі жайлы ойымызды ортаға салмақпыз.
Соңғы жылдары мектептердің тәрбие үрдісінде халықтық педагогика ... ... көп ... ... ... де, осы ... ғылыми әдебиеттер мен мектепке дейінгі тәрбие мекемелерінде тәрбие жұмыстарына талдау жасай келіп, ... ... ... ... та, ... тұрғыда да өз дәрежесінде жүргізілме йотырғанын бағамдадық.
Халықтық педагогика ... ... ... ... ... ... жаңа жасалған бағдарламасына бөлімін еңгіздік. Аталған бағдарламада мектепте тәрбиелеу мен білім беруде бай ауыз әдебиеті ... ... ... ... ... өнер, салт-дәстүрлерін тұтас қамтып, бірлікте жүргізу көзделеді. Олар тәрбиленушілердің жас ерекшеліктеріне сай мазмүндық деңгейі әркелкі ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінде ұлттық ерекшелік қанық бояумен, әрленіп, дараланып тұруы көзделеді.
Сонда ғана ... ... ... ... мен ... ... жұтандығынан құтыламыз. Ол үшін алдымен тәрбиешінің теориялық білімі қажет. Балабақшалардағы тәрбиелеу - білім беру ... ... ... озық идеяларын қолданудың тәжірибелік іскерлік-дағдыларын меңгеруі тиіс.
Ұлттық ойындар. Қазақ халқының өмір кешкен тарихында ұлттық ойындардың көптеген түрлері балалық, жеткіншектік, ... ... ... ... пайдаланылады. Ойын тек көңіл көтеру, шаттандыру ғана емес, ол өзінше ерекше қазақ ... ... ... ... тәрбиелік мағынасы зор жеке адамның дамуына, жетілуіне әсер етуші ... Жиі ... ... бірнеше ойын түрлерін атап өтуге болады. Олар: , , , , , , , ... - ... ... ... ... көп тараған ескерткіштері. Ғасырлар бойы халықтың әлеуметтік тарихи тәжірибесі туралы нақыл сөздер арқылы халықтың ... ... ... баяндалған. Қасиетті сөздерді қазақ халқы қастерлеп өнеге етіп, адамдардың өлең өрнектерімен ойластырып ... ... ... ... Мақал-мәтелдер халық өмірінің барлық жағынан қамтылған.
Жұмбақтар. Халық арасында жылдам айтылып келе жатқан жұмбақтардың саны ... ... ... балалардың қиялын, танымдық іс-әрекетін, қабілетін дамытады. Оның жауабын табу үшін мазмұнын талдап ой ... ... ... тәрбиелік мәні өте зор.
Халқымыз ғасырлар бойы өз ұрпағын адамгершілікке, елжандылыққа, отансүйгіштікке тәрбиелеп келді. Осы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан ... ... ... ... халықтық педагогика болды деуге болады. Елбасы өзінің Қазақстан халқына Жолдауында деген мәлім.
Сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңында да деп атап ... ... ... ол ұлттың ұлт болып қалыптасуымен бірге дамып келе жатқан көне тарихи жүйеге жататыны кімге болса да ... ... ... ... ... - ... ... сенім-нанымына, тіршілігіне байланысты қалыптасқан, ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отыратын қоғамдық құбылыс. Ол отбасылық тәрбиеде қалыптасады. Жеке адам жаңа салтты ... ... ... ... бұрынғы қалыптасқан салтты жоғалта алмайды. Бүкіл халық, ... ... ... ... ... жаналық енгізіп, оны қоғамдық болмыс көріністеріне бейімдеп, өзгертіп отырады. Ал жаңа қоғамдық қатынастарға ... ... ... өмірге қажеттілері жаңа жағдайда ілгері дамиды.
Мәселен, қазақтың жаугершілік заманында құрдас батыр жігіттердің ұлы жорыққа аттанар алдында ақ қой сойып, ... ... ... деп төс түйістіріп анттау немесе әке-шешенің асырап алған баласы мен туған балаларының ... ақ ... ... ... ... деп ант ішкізіп, құшақтастырып сүйістіру ырымдары бүгінде ұмыт болған. Ал ... ... ақ ... қариялардың алтын-күміс неке тойларын жасау бүгінгі салт-дәстүрден ... орын ... ... >, деп ... ... сай ... дәріптеп, тәлім-тәрбиенің пәрменді құралы ретінде пайдаланып келген.
Мысалы, қөп жылдар бойы деген жаңсақ көзқараспен ... ... ... ... ... ... ... қазіргі демократия кезінде ол қайта жаңғыртылып, жалпы халық мейрамына айналды.
Салт-дәстүр халықтың белгілі бір әдет-ғұрыптары мен ... ... ... бала ... ... ... ... сүйінші сұрау, балаға ат қою, бесікке салу, тұсау кесу, атқа мінгізу, сүндетке отырғызу ... ... үй ... байланысты: құда түсу, есік-төр көрсету, келін түсіру тойлары, ... алу, ... беру т.б. ... ... ... ... ... жерлеумен байланысты: арыздасу, қоштасу, естірту, көңіл айту, жұбату, ... ... ... ... қырқын, жылын беру т.б. ырым-жырымдар қазақ халқында ежелден сақталған. Мұны салт-дәстүрлері деп атайды.
Тұрмыс - ... ... ... ... мен салт-дәстүрлердің, бәрінде халықтың арман-тілегі, ой-пікірі, келешек ұрпаққа ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сынып мұғалімінің педагогикалық шеберлігі және оны қалыптастыру мәселелері47 бет
Қазіргі мектептердегі педагог-психологтың қызметі68 бет
Балалар тәрбиесін ұйымдастыру6 бет
Бизнестің туризмдегі алатын орны7 бет
Қазақ билері4 бет
Қоршаған ортаны қорғау министрлігі туралы ереже31 бет
Қылмыс жасаған жасөспірім тұлғасы7 бет
Қылмыстық-атқару жүйесі67 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь