Мектеп жасына дейінгі балалар үшін еңбектің маңызы түрлері ұйымдастыру жолдары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 бөлім. Мектепке дейінгі балалардың еңбек қызметін ұйымдастыру
1.1. Мектепке дейінгі балалардың еңбек тәрбиесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Мектепке дейінгі балаларды еңбекке тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
2 бөлім. Еңбек тәрбиесінің мазмұны және жүйесі
2.1. Мектепке дейінгі мекемелерде еңбек тәрбиесін ұйымдастыру ... ... ... ... .10
2.2. Еңбек түрлерін отбасы тәрбиесінде пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
3 бөлім. Балаларды еңбектенуге үйрету
3.1. Еңбек түрлерінде мектепке дейінгі балаларды тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... .16
3.2. Еңбек түрлерін мектепке дейінгі мекемелердің тәрбие процесінде пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Адамның адам болып қалыптасуының құралы еңбек. Еңбектің нәтижесі әрбір адамға, оның еңбекке саналы, шығармашылық көзқарасына байланысты. Олай болса бүгінгі таңдағы қоғам қажеттілігі — жас ұрпақтың бойында еңбекке ынталандыруды тәрбиелеу, болашақ еңбек жолын дұрыс таңдауға баулу. Баланың жеке басының еңбекке бейім болып өсуі оны еңбек тәрбиесіне баулуға тікелей байланысты.
«…Тәрбие тек адамның ақылын дамытып және белгілі бір мағлұматтар беріп қана қоймай, қайта саналы еңбекке деген ынтасын арттыра түсуі керек, мұнысыз оның өмірі ардақты да, бақытты да бола алмайды. Қейбір жағдайдың, әсіресе адамның балалық және жастық шақтарында алған әсерінің салдарынан еңбекке деген ынтасы өсіп те, өшіп те қалуы мүмкін, сондықтан баланы мектепке дейінгі кезеңде ұқыптылықпен баулу, еңбекке деген дұрыс ынта-ықыласын қалыптастырған дұрыс».
Мектепке дейінгі жас — негізінен ойын кезеңі болғандықтан, еңбектің бала өмірінен алатын орны тым аз. Әдетте еңбек әрекетінің қарапайым элементтері көрініс тауып, бірте-бірте еңбек ойыннан бөлініп, айрықша сипатка ие болады.
Н. К. Крупская мен А. С. Макаренко баланың мінез-қүлқындағы еңбекке бағыт алу мектептен кеп бұрын, отбасы мен балабақшада тәрбиеленуі тиіс деп есептеген. Бала ойластырып ұйымдастырылған еңбск тәрбиесі арқылы дұрыс әрекет жасап, қоршаған орта жайында алғашқы мағлұматтар алып, айналадағының бәріне қызыға қарайды, еңбекті жақсы көруге әдеттснеді.
Еңбек балалардың жауапкершілік сезімін тәрбиелеумен қатар анализаторларын (көру, есту, түйсіну, Сезіну, иіс, дәм) дамытуға мәнді ықпал етеді.
1. Р.Қоянбаев. Тәрбиетеориясы. - Алматы, 1991.
2. В.А.Сухомлинский. Балаға жүрек жылуы. - Алматы,1976.
3. К. Сейталиев. Тәрбие теориясы. - Алматы, 1983
4. Еңбекке тәрбиелеу мен оқыту тұжырымдамасы. //Қазақ-стан мұғалімі. 19 ақпан, 1993 жыл.
5. Қ.Жарыңбаев,С.Қалиев. Қазақтың тәлім-тәрбиесі -Алматы, 1995.
6. С.Қалиев, т.б. Қазақ халқының салт дәстүрлері. - Алматы, 1994.
7. Қазақ халқының тәлім-тәрбие тарихынан /ҚҰрастырғандар Қ.Жарықбаев, С.Қалиев. –Алматы: Кітап, 1992. -196б.
8. Қазақтың тәлімдік ой-пікір антологиясы: 1 том /Құрастырғандар Қ.Жарықбаев, С.Қалиев. –Алматы: Рауан, 1994. -317б.
9. Қазақтың тәлімдік ой-пікір антологиясы: 2 том /Құрастырғандар Қ.Жарықбаев, С.Қалиев. –Алматы: Рауан, 1998. -415б.
10. Тәлім-тәрбие хрестоматиясы /Құрастырғандар С.Қалиев, Р.Ізғұттынова, Г.Жексембаева. -Алматы: Рауан, 1996. -161б.
11. Төлеубекова Р. Бала тәрбиесіндегі халықтық педагогика. –Алматы: РБК, 1994. -140б.
12. Сағындықов Е. Ұлттық ойындарды оқу-тәрбие ісінде пайдалану. –Алматы: Рауан, 1993. -63б.
13. Болатбаев К.К. Халықтық педагогиканы бейнелеу өнері пәнінде қолдану. Алматы: АлМУ, 1995, -76б.
14. Ұзақбаева С.А., Қожахметова К.Ж. Жоғары мектеп студенттеріне этнопедагогикалық білім беру тұжырымдамасы. - Алматы: Өнер, 1998. -22б.
15. Ғаббасов С. Халық педагогикасының негіздері. –Алматы: Әл-Фараби, 1995. -463б.
16. Ғаббасов С. Ізгілік Әліппесі. –Алматы: Қазақ университеті, 1992. -186б.
17. Қалиев С., Оразаев М., Смаилова М. Қазақ халқының салт-дәстүрлері. –Алматы: Рауан, 1994. -40б.
18. Қазақстан Республикасы жалпы орта білім беретін мектептерінің тұжырымдамасы. –Алматы: РБК, 1994. -32б.
19. Қазақстан Республикасының «Жоғары білім туралы» заңы. –Алматы: РБК, 1996. -32б.
20. Мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балалардың тәрбие тұжырымдамасы. –Алматы: РБК, 1995. -29б.
21. Құрсабаев М. «Атамекен» ұлттық ғылыми-тәлімдік, рухани-танымдық бағдарламасын оқу-тәрбие жұмыстарында жүзеге асырудың этнопедагогикалық-этнопсихологиялық мәселелері. –Алматы, 1993. -110б.
22. Ахметова З. «Кәусар бұлақ» бағдарламасы. –Алматы: Кәусар бұлақ, 1994. -32б.
23. Жарықьаев Қ., Қалиев С., Әбілова З. «Қазақ этнопедагогикасы» дәрісінің бағдараламасы. –Алматы: РБК, 1993. -27б.
24. Бөлеев Қ. Қазақ халқының этнопедагогикасы. Оқу бағдарламасы. –Жамбыл, 1992. -17б.
25. Бөлеев Қ., Бөлеева Л.Қ. Мұғалім және ұлттық тәрбие. –Алматы: Нұрлы Әлем, 2000. -116б.
26. Әбдіқасымов Р., Бөлеев Қ., Бөлеева Л.Қ. Ұлттық тәлім-тәрбие. Дайындық курсының бағдараламасы. –Жамбыл, 1993. -15б.
27. Халық педагогикасы – бала тәрбиесінде //Дайындағандар Қ.Бөлеев, А.Мейірманова, Р.Садуақасова. –Жамбыл, 1992. -81б.
28. Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы. Оқу бағдараламасы. –Алматы: Әл-Фараби атындағы ҚМҰУ, 1999. -33б.
29. Есенжолова С.Д. Этнопедагогика. Учебная программа. –Алматы: КазГНУ им. Аль-Фараби, 1998. -41с.
30. Бөллев Қ. Көшеров Н. Қазақ этнопедагогикасы. Оқу бағдарламасы. –Жамбыл, 1993. -23б.
        
        Курстық жұмыс
Тақырыбы:
«Мектеп жасына дейінгі балалар үшін еңбектің маңызы түрлері ұйымдастыру
жолдары»
Орындаған:
Тексерген:
Орал, 2015ж.
Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
..........................................3
1 бөлім. Мектепке дейінгі балалардың еңбек қызметін ұйымдастыру
1.1. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мазмұны және жүйесі
2.1. Мектепке дейінгі ... ... ... ... ... ... ... бөлім. Балаларды еңбектенуге үйрету
3.1. Еңбек ... ... ... балаларды
тәрбиелеу.........................16
3.2. Еңбек түрлерін ... ... ... тәрбие процесінде
пайдалану...................................................................
............................................20
Қорытынды...................................................................
.........................................28
Пайдаланылған ... адам ... ... құралы еңбек. Еңбектің нәтижесі әрбір
адамға, оның еңбекке саналы, шығармашылық көзқарасына байланысты. Олай
болса бүгінгі таңдағы ... ... — жас ... ... еңбекке
ынталандыруды тәрбиелеу, болашақ еңбек жолын дұрыс таңдауға баулу. Баланың
жеке басының ... ... ... өсуі оны ... тәрбиесіне баулуға тікелей
байланысты.
«…Тәрбие тек адамның ақылын дамытып және белгілі бір мағлұматтар беріп
қана қоймай, ... ... ... ... ... ... ... керек,
мұнысыз оның өмірі ардақты да, бақытты да бола алмайды. Қейбір жағдайдың,
әсіресе ... ... және ... шақтарында алған әсерінің салдарынан
еңбекке деген ынтасы өсіп те, өшіп те ... ... ... баланы
мектепке дейінгі кезеңде ұқыптылықпен баулу, еңбекке деген дұрыс ынта-
ықыласын қалыптастырған дұрыс».
Мектепке дейінгі жас — ... ойын ... ... ... өмірінен алатын орны тым аз. ... ... ... ... ... ... ... еңбек ойыннан бөлініп, айрықша
сипатка ие ... К. ... мен А. С. ... ... мінез-қүлқындағы еңбекке
бағыт алу мектептен кеп ... ... мен ... ... тиіс ... Бала ойластырып ұйымдастырылған еңбск ... ... ... ... ... орта ... алғашқы мағлұматтар алып, айналадағының
бәріне қызыға қарайды, еңбекті жақсы көруге әдеттснеді.
Еңбек балалардың ... ... ... қатар
анализаторларын (көру, есту, түйсіну, Сезіну, иіс, дәм) ... ... ... ... ... еңбек әрекетінде бала ... ... ... аша ... ... ... мен ... бірлікті негіздейді. Бұлшықет қимылының бала денесі
мен ... ... ... мен ... ... ... ... жұмыстың мақсаты: мектеп жасына дейінгі ... ... ... және мектепке дейінгі балалардың еңбек қызметін ұйымдастыру
ерекшеліктерімен танысу.
Курстық жұмыстың міндеттері: балаларды ... ... ... ... ... ... ... туралы түсінік беру.
Курстық жұмыстың құрылымы: курстық жұмыс кіріспеден, үш бөлімен және
қорытынды мен ... ... ... ... ... ... ... балалардың еңбек қызметін ұйымдастыру
1.1. Мектепке дейінгі балалардың еңбек тәрбиесі
Мектепке дейінгі балалардың еңбек ... ... ... ... ... зор ... бөлінеді. Педагог бала-ларға олардың
орындап жаткан ісінің ... үшін ... ... ... өз жұмысын
уақтылы атқарып шығуға, маңайындағыларға қамқорлық жасауға ұмтылатын етіп
тәрбиелейді. Ол ... ... ... ... қарайды,
міндеттерін уақтылы орындағаны үшін ... ... ... ... ... ... үйрете-ді. Кезекшілер жұмысының сапасына,
оның уақтылы орындалуына, өзін-өзі ұйымдастыру дәрежесіне ... да ... ... ... ... ... ... талаптарды саналылықпен орындайтын болуға тиіс.
Ересек топта балалардың коллективтік еңбегін ұйымдастыру үшін ... ... ... бұлар: топ бөлмесін немесе учаскесін ... ... ... егін ... ... жинау, залды мерекеге арнап
көркемдеу және т. т. ... ... ... ... ... кезінде,
ал топ бөлмесінде — күннің екінші жартысында ұйымдастыры-лады.
Тәрбиеші балаларға ұсынылатын жұмыстың маңызын, оларды бірнеше ... ... ... ... ... ... бір ... Коллективтік еңбектің мазмұнын белгілеген кезде, ол жұ-мыстың қай
түрі балаларға таныс, қай түрі ... емес ... ... ... ... екенін ескереді, балаларға мына секілді етіп түсіндіреді: «Мына топ
құрылыс материалын ... ... жолы ол ... ... болатЬш,
сондықтан бүгін екінші топпен ... ... ... ... ... ... бәрі ең ... жерде де, басқа іске уйренетін жерде де
жүмыс ... ... ... ... жұмыс бөлісуге де назар аудару
қажет. Сол мақсатпен тәрбиеші былай деп ... ... ... ... ... де, ... ... да тиіссіңдер. Кім
қуыршақтардың көйлегін шешіп, тазасын киіндіретінін, кім кір жуатынын
.келісіп.алыңдар. ... ... ... ... ... ... бір-
біріңе кедергі жасамайсыңдар әрі шаруаны да бітіресіңдер». Қажет болған
ретте ол ... ... ... ... ... келісіп алуына көмектеседі.
Әл-Фараби тәрбие мәселесін ... ... ... Ол ... мен ... атты еңбегінде ақылдылық пен адамгершілік
үлгілі тәрбиеге байланысты, оның негізі таза ... ... өз ... ... туындайды деген еді.
Қоғамның даму тарихына байланысты, соған сәйкес ... ... ... ... ... ... өзгерді, жаңарып отырды. Орта ғасырлық
мектеп тәрбиесіне қарсы шыққан, чехтың ұлы педагогы ... ... ... ... - ... мен ... ... педагогика
тарихынан белгілі. Демек, бұл тек педагогика емес, бүгінгі қоғамды қайта
құрудың басты принципі - гуманистік және ... ... ... ... Я.Коменский мектеп - балаға ... ... ... "адамгершілік шеберханасы" болуға тиіс деген
көзқарасты ... Осы ... ол ... ... ... жүргізу
қажет деп есептеді. Ағылшын педагогы Джон Локк (1632-1704) ... ... ... ... ... және дене ... ... асатынын дәлелдеп берді. Ағылшын табиғат зерттеушісі, жануарлар мен
өсімдіктердің түрлерін табиғи сұрыптау арқылы ... ... ... ... ... ... ... Дарвин еңбектің, ... оның ... ... - ... тәрбиесінің маңызын жоғары
бағалаған еді. ... ... ... ... ... ... - ... күшін дамытады. Әр түрлі қимылға, қозғалысқа баланың ... ... ... дене ... ... ... ұштастыруа
жүргізуді дәлелдеп береді. Сондай-ақ, оқуды өнімді еңбекпен ұштастыру,
соның ... қол ... және ... ... ... ... ... мен қызметінің негізгі мәселелерінің
бірі болып табылады. Песталоцци еңбек ... ... ... ... және ... ... ... қарым-қатынаста болуын
қалыптастырады деп санады. Дұрыс ұйымдастырылған еңбек балалардың ақыл-ойын
дамытады, адамгершілік қасиеттерін қалыптастырады. Осы ... ол ... ... ... қоғам өміріне белсене қатысатын жан-жақты
дамыған адамды қалыптастыру деп уағыздады.
Еңбек тәрбиесінің теориясын ... ... рөл ... ... Ол ... ... адамның жан-жақты дамуы үшін еңбектің маңызының
зор екендігін көрсетті. К.Д.Ушинский ... ... ... ... ... ... мақаласында еңбек тәрбиесінің мәнін арнайы
қарастырады: Ал ... ... "Ана ... ... осы ... балаларға арнап сан алуан материалдар жазды.
К.Д .Ушинский талаптарының ең ... бірі - ... ете ... және ... ... ... тәрбиелеу. Кімде-кім пайдалы
еңбекпен айналысса, сол адам қоғамның лайықты азаматы бола алады деп ... ... ... сәби ... ... ... ... мен
маңыздылығын ұялатуды, пайдалы іс істеуге тырысушылыққа және қандай ... да шын ... және ... ... ... ... тәрбиесінің ең басты да, негізгі ... ... ... ... ауыл шаруашылығының жетістіктерін жете
түсіну және оған өздері тікелей араласу, өндірісті білу, онымен ... ... ... сіңіріп отыру дейді. Сондай-ақ, ол ... ... ... ... аз да ... жері жоқ ... шын ... мектеп
бола алмақ емес", - деп атап көрсетті. Сонымен бірге Ушинский ой еңбегі мен
дене еңбегінің алмасып отыруына да ... мән ... "Ой ... ... ... айналысу жанға жайлы ғана емес, ол өте пайдалы тынығу" - деп
есептеді.
1.2. Мектепке дейінгі балаларды еңбекке тәрбиелеу
Еңбектің бейнеті мен ... ... ... ... баланы еңбекке
тәрбиелеуді отбасынан бастаған. Ер бала мен қыз бала тәрбиесін бөлісіп
алған.
Еңбекті дәріптеп жастарға ... ... ... ... ... ... ... Аяз би "Кер құла атты ... ... ... арқылы беріліп отырған.
Қазақ халқы жастарды еңбекке баулығанда күнделікті кәсібіне, тұрмыс
тіршілігіне байланысты төрт түлік малды ... аң ... ... ... еңбек пен өнерді егіз санаған. Жүн иіріп, өрнек ... ... үй ... ою ... ... түс киіз ... тері ... бас киім
тігу қыздар, әйелдер үшін ерекше өнер санаған.
Ал ... ... ... ... ... ер ... атқарған. Аяқ
киім (етік, мөсі, кебіс, шоқай, шәркей тігетін етікшілік, ... ... ... ... ... шідер секілді әбзел істейтін өрімшілік
үлкен өнер болып ... - ... ... ... ... ... - құрал-
сайман еңбек құралдарын немесе әшекей зергерлік бұйымдар жасаушы ұсталарды
халық жоғары бағалаған.
Халық педагогикасынан орын ... ... және ... ... ... теориясы принциптерімен ұштасып жатыр. Еркін еңбек барысында
өзінің және бүкіл ... ... ... ... үшін ... және рухани құндылық жасайды. Шығармашылық еңбек барысында адам
өз күшінің шамасын және қабілетін анықтайды. Қоғамның басты ... - әр ... ... өз ... толық күш-жігерін жұмсап, қоғамдағы
байлықты еселей түсуге еңбек үлесін қосуы, еңбекке адал, ... ... ... ... ... ... - ... жалпы жүйесінің құрамды
бөлігі. Еңбекке тәрбиелеу, баулу және кәсіптік бағдар, мектеп оқушыларының
қоғамдық пайдалы өнімді еңбекке ... ... ... ... ... тәрбиелеудің, азамат болып өсудің жеке адамды адамгершілік және
зиялылық жағынан қалыптастырудық негізгі көзі болып табылады, ... ... ... ... ... деп түсінуіміз қажет.
Еңбек тәрбиесінің негізгі мақсаты - жас жеткіншектерге еңбек туралы
тәрбие беру және жеке ... ... ... тәрбиесінің мақсаты еңбекке даярлау ғана емес, сонымен қатар жас
жеткіншектерді біліммен, іскерлікпен және ... мен ... ... ... ... көмек беру болып табылады.
Еңбекке тәрбиелеудің міндеттері:
1. Еңбекке сүйіспеншілік пен еңбек адамдарына құрметпен ... ... ... ... ... ... ... еңбек іс-әрекетінің барысында олардың дағдысы ... ... ... ... ... ... ... оқушы бойына дарыту барысында оның
экономикалық (дәрежесіне) нәтижесіне мән беру ... ... ... ... ... ... ол адам бойында еңбекке деген жек
көрушілік сезімін ... Ең ... ... ... ... ... бір түрінен екінші түрі туындап, үздіксіз еңбек ету адам
ағзасының күнделікті дағдысына айналады.
Тұлғаның ақыл-ой, дене, ... және ... ... ... оның ... ... даярлығына жггкілікті дәрежеде әсер ететін
болады.
Бүгінгі ... ... ... ... құндылыққа, өзара
түсінушілікке, ынтымақтастыққа бағдарлау мен құра білу табысты еңбек етудің
кепілі болып табылады.
2 бөлім. ... ... ... және ... ... ... мекемелерде еңбек тәрбиесін ұйымдастыру
Еңбек деп - адамдардың өз қажеттіліктерін өтеу үшін табиғи заттардың
түрін ... өз ... өтеу үшін ... ... ... жасалған іс-әрекеттерін айтады. Еңбек тек қана ... ... ... ... категория болғандықтан, ол ... және ... ... жағдай жасайды. Ол организмдегі
биологиялық процесстердің дұрыс жүруіне қажетті адам өмірінің құрам ... өсіп келе ... ... ... ... толық
қабілеттілігі болып табылады. Бірақ, төменде көрсетілген шаралар: ... мен ... ... ... ... ... келуі;
еңбектік іс-әрекеттердің қолайлы санитарлық-гигиеналық жағдайы; организмге
түсетін жүктемелерді ақырындап, "баспалдақты" ... ... ... ... ... ... қарқыны мен әсер ету уақытының
қатал регламенттелуі сияқты белгілі шаралар сақталғанда ғана адам ... ... ең ... ... ... табылады.
Дұрыс ұйымдастырылған еңбек организмнің ... ... ... ... ... ... ... жүйке жүйесінің қызметін жақсартып, жалпы денсаулықты
нығайтады. ... ... ... қойылса, жұмыс ритмінің жақсаруына әсер
ететін ... ... ... ... стереотипі қалыптасады. Уақыт
тығыздығы организмнің ... ... ... ұйымдастырылған жұмыс,
күнделікті уақыттың дұрыс пайдаланылуын және ... ... ми ... және тежелу процесстерінің дұрыс алмасып ... ... ... ... ... өте жоғары қарқынмен орындағанның өзінде қажу
басталмайды. Керісінше, жұмыс уақытының тығыздығының төмендегі, организмнің
ритмділігінің ... ... ... төмен болғанның өзінде қажу дамуын
жеделдетіп, организмнің ... ... ... физиологиялық
көрсеткіштерін төмендетіп жібереді.
Балалардың қызмет қабілеті жас мөлшеріне байланысты, организмдерінің
функционалдық жүйелерінің жетілуіне, олардың ... ... ... Жұмыс процесстерінің ауысып тұруы, оның әртүрлілігі, ұзақ
уақыт ... ... ... пайда болатын тежелу әсерін жойып отырады.
Еңбек пен демалыстың дұрыс ... ... ... мен ... ... жүйесіне аса көп жүктеме түсірместен, динамикалық стереотипті
қалыптастырады. Бұл ... өсу мен даму ... әлі ... мен ... үшін маңызы өте зор.
Еңбекке тәрбиелеу жағдайына қойылатын санитарлық бақылау 3 бағытта:
1. еңбектің мазмұнына
2. еңбектің тәртібіне
3. еңбектің жағдайына ... ... ... факторларымен араласу қауіпі туа бастайды.
Мысалы, металлды ыстық ... және ... ... өткізетін
шеберханалардың жұмыс зонасының ауасында зиянды ... ... ... ... ал, токарьлық, фрезерлік шеберханаларда жұмыс
орнының жарықтандырылуы көбінесе жасөспірімдерге ... және ... ... ... ... ... балалар организміне әсерін анықтау үшін жүргізілген
терең зерттеулер әлі де аз. Фармокологияда ... ... ... оның ... реакциясын болғызбау үшін, дене салмағының әрббір
килограммына ... ... ... ... ... ... ... әсері ере-сектерге қарағанда ... ... ... ... жасауға болады.
Ойлап қарасаңыз, мұндай тұжырымның негізі бар. ... ... ... дене ... ... ... ... заттарды қабылдауы
ересектерге қарағанда анағұрлым ... ... ... Балалар мен
жасөспірімдердің тыныс алу көлемі мен тері ... ... дене ... ... ... ... ... болып келеді, ал, өндіріс улары
тері арқылы жеңіл сіңеді. Сонымен қатар, балалар организмінде улы заттарды
детоксикациялау механизмі әлі ... ... ... ... ... бекіткен химиялық
заттардың әсерін нормаландыру шаралары жұмыс істейтін жасөспірімдер ... Осы ... ... ... ... ... жасөспірімдер организмінің сезімталдығы, ересек адамдарға
қарағанда үштен он есеге ... ... ... Бұл ... ... шешу ... 2 ... жүргізуге болады: жас организмдер үшін
химиялық заттарға ... ... ... улы ... ... Еңбек түрлерін отбасы тәрбиесінде пайдалану
Қазақстан Республикасының Ата Заңында: ... ... ... ... тәрбиелеу – ата-ананың табиғи құқығы, әрі парызы» деп атап
көрсетілсе, «Қазақстан – 2030» ... ... мен ... мен әжелердің өз балалары мен немерелері алдындағы жауапкершілігін
күнделікті есте ұстауға тиіспіз. Біз өз ... бен ... алыс ... олар ... жасымызға жеткен кезде қандай күйде
болатынын көргіміз келеді», [311] ... ... ... ерекше мән
беріледі.
Демек, жеткіншектердің еңбек тәрбиесінде отбасының алатын орны ерекше.
Оны қоғамдық ... ... ... ... да ... ... отбасының мақсаты баланы өмірге келтіру ғана емес, оған
мәдени-әлеуметтік ортадағы дәстүрлі еңбек ... ... ... ... ... ... ақыл-кеңесін, еңбек тәжірибесін
бойына сіңіру, қоршаған ортаға, адамзат қоғамына пайдалы ... ... Аға ... ... ... үлгі-өнегесі, өз борыштары мен
парыздарын мүлтіксіз орындауы – еңбек тәрбиесінің үлкен мектебі.
Отбасы тәрбиесінің тағы бір артықшылығы – ... ... жас ... ... ... да ... рухани жақындығы, мақсат ынтымақтастығы.
Қазақ халқы бала тәрбиесіне ерекше мән ... Ата ... ... ... ... үйренетіні көп.
Қазақ отбасында жеткіншектердің еңбекке деген парасатты ... ... ... де ... үлгі-өнеге мол. Ол еңбектің
қарапайым түрлерінен ... ... ... ... ... ... қозы, лақ қайтару, отын-су әзірлеу, мал өнімдерінен тұрмысқа қажетті
құрал-жабдық жасау (қамшы, шідер, жүген өру, тері илеу, ... ... қора ... киіз ... ... дайындауға, ұсталық, зергерлік өнерге
баулуға ... қыз ... ... ішін ... ыдыс-аяқты жуу, кесте
тігіп, өрмек тоқу, ас пісіріп, баланы, қонақты күте білуге үйреткен.
Балаларды еңбекке ... ... ... ... тек өзі үшін
ғана емес, жалпы халықтың игілігі үшін ... ... ... ... ... процесінің қуаныш-ләззатын сезініп, түсіне білуге үйретті.
Балалар үлкендерге көмектесе жүріп және олардың өнегелі ... ... ... ... ... ... ... болды, оның әсемдігінен
ләззат алды. Күннің шығуы мен ... ... ... ... ... шырылын, малшылардың өткен-кеткен әңгімелерін, ән-күйі,
ертегілерін естіп өсті. Балаларды еңбекке осылайша ерте ... ... ... қалыптасуына, ... ... дене ... ... ... ... бірге
халықтың мәдени мұрасына аялы көзқарасын арттыруға жәрдемдесті.
Оның танымдық қағидалары ең алдымен, балаларды туған ... ... ... ... ... ... ... түрлерін меңгертуге
негізделген. Оларды қазақ халқы жазалау әдісі арқылы ... ... ... ең ... ... ... жолдарымен, қызықтыру арқылы үгіттеу,
сендіру, үйрету, жаттату, т.б. әдіс-тәсілдермен жүзеге ... ... ... ... жұмбақтар мен жаңылтпаштарды,
шешендік сөздер мен ... ... мен ... т.б. ... ... ... Мысалы, «Жақсы бала – сүйеніш,
жаман бала – күйеніш», «Жаңбырмен жер ... ... ер ... сөз – ... ... – деген мақалдар соның айғағы. Олар жастарды
рухтандыратын, ... ... ... ... іскерлік,
еңбексүйгіштік қасиеттерге сендіретін құдіретті құралдар.
Демек, жеткіншектердің еңбек тәрбиесі – ата-аналарға, ата-әжелерге
ортақ іс, жауапты ... ... ... ... мына мәселелерге назар
аударған жөн.
✓ ата-әжелердің немере, ... ... ... құнды еңбек тәжірибесін ескере отырып, мүмкіндігінше
үш ұрпақ өкілдерінен (ата, әке, ... ... ... ... жеткіншектердің еңбек тәрбиесіндегі ананың орнын мойындаумен
қатар, ... ... ... ... ... ... ... асыраушысы, ақылшысы
саналады. Сондықтан қазақ ... ... ... ... ... одан әрі ... отбасының тірегі, зор байлығы – көп бала екендігін жастар
санасына сіңіру; ... ... ... ... ... ... түрлерін меңгертуді негізге
алуын қадағалау, үйрету.

3 бөлім. ... ... ... ... түрлерінде мектепке дейінгі балаларды тәрбиелеу
Қазақтың дәстүрлі еңбек ... ... ... ... тәрбиесінің негізіне алу – ... ... әрі ... Жеткіншектердің әлеуметтік ортадағы сан салалы қарым-
қатынасы мен іс-әрекетін ұйымдастыру барысында халықтық тәжірибе мен ... оның ... ... қашаннан игі мақсат болып келеді.
Демек, тәрбие – жалпы адамзаттық құндылықтар мен халықтың ғасырлар
бойы жинақталған, іріктеп ... озық ... мен ізгі ... ... ... сіңіру, баланың қоршаған ортадағы қарым-қатынасын,
дүниетанымын, өмірге ... ... және ... сай ... отырып еңбекке тәрбиелеу.
Тұжырымдаманың негізгі мақсаты – ұлттық сана-сезімі оянған, қоғамдық
байлықты еселей түсуде нарықтық экономика қағидаларына ... ... ... пен ... ... кеңінен пайдалана алатын, қазақ
халқының дәстүрлі еңбегіне бейімделген, белсенді, іскер, ... ... ... ... ... ... бір
сырлы» жеке тұлғаны қалыптастыру.
Халықтық педагогика процесіндегі ұлттық сана-сезім – адамның рухани
өмірінің басты белгілерінің ... ... ... ... ... ана ... туған елдің мәдениеті мен тарихына, елі мен ... ... ... азаматтығы көрінеді. Өз елін, ұлтын
қадірлейтін адам ғана басқа елді де қадірлей біледі. Осы ... ... ... мақсаттарының бірі – әрбір ... ... ... ... ... ... туған елінің мәдени қазынасынан айырылып,
рухани мүгедек болып қалмауы үшін, ана ... ... ... ... ... ... оларды өмірлік қажеттілігіне айналдыру.
Өркениетті республикамыздың көпсалалы мектептерінде жеткіншектерді
еңбекке ... мол ... ... ... ... ... ... бірі – дәстүрлі еңбекке баулу, кәсіптік мамандықты беру
бағдарламасы арқылы болашақ мамандығына ... ... ... ... т.б. ... ... тәрбие беруді ұйымдастыру,
өнімді еңбекке және іскерлік бизнеске ұластыру. Сонымен ... ... пен ... ... ... ... ... іс-әрекетінің
барысында олардың дағдысы мен іскерлігін қалыптастыру қажет. ... ... ... ... тәрбиесінен бастап әрбір жасөспірімге жеке
тұлға ретінде қарап, оның өзіне тән еңбекке деген көзқарасы, ... ... ... ... алатын қабілеті бар субъект екенін ескере отырып,
төмендегі міндеттер мен бағыттар жүзеге асырылады:
1. ... ... ... ... мен халық
тәжірибесіне негізделген дәстүрлі еңбекке тәрбиелеудің құралдары мен әдіс-
тәсілдерін ... ... ... еңбекке деген ұлттық сана-
сезімін, ... ... ... ... ... ... қалыптастыру.
2. Көпсалалы ұлттық мектептерді еңбек кабинеттерімен ... ... ... жанынан ашылған еңбекке тереңдетіп
даярлайтын оқу орындарында ... ... ... ... ... ... ... меңгертуді көздеген қосымша арнайы ... ... ... ... ... ... дәстүрлі еңбек түрлерінің қайта түлеуіне,
жасөспірімдерді ... ... ... ... мен ... ... гүлденуіне құқылы екенін жас ұрпақтың санасына сіңіру.
4. Балалар мен жастардың еңбек етуге ... ... ... білуге деген ықыласын арттыру; олардың ... ... ... ... ... ... ... дамытып, оны қоғамдық еңбек талабына сай іске ... ... ... ... – «ата-ана мектебі», сондықтан қыз бала
мен ер бала тәрбиесіне ерекше көңіл бөлу, оларды келешекте отбасының ... ... қыз ... ... ... сақтайтын келін, ана ретінде
имандылыққа, әдептілікке, кішіпейілділікке, кешірімділікке, жан сұлулығы
мен тән ... ... ... ... ... ... іскерлік пен дәстүрлі еңбектің түрлеріне: ас пісіру, іс тігу, кесте
тоқу, үй ішін, өзін-өзі таза ... ... бала ... т.б. ... ер ... үй шаруашылығына көмектесуге, мал, ... ... ... ... және ... ... т.б. ... бейімдеу;
6. Тәрбие барысының өн бойында жастардың мамандықты еркін таңдауына
негізделген кәсіби бағдар жүйесін құру; ауылға қажетті кәсіптерді ... ... ... қожалық, жеке меншік, сәндік-қолданбалы қолөнер
және т.б.);
7. Жас ... ... ... деңгейін көтеруге үйретіп, өзін-өзі
тәрбиелеуге дағдыландыру; компьютермен басқарылатын автоматтық технология
жүйесін ... ... ... ... ... мамандық біліктілігін
арттыру;
8. Нарық экономикасы талаптарын жүзеге ... ... ... ... жоғары өнімділік кепіл бола алады. Сондықтан жеткіншектерге дәстүрлі
еңбектің адам өміріндегі мәні мен маңызын түсіндіру, ... ... ... ... ... ... ... сіңіру, оны табиғи
қажеттілікке айналдыру, жоғары икемділікке, нарық жағдайындағы бәсекелікке
бейімдеу;
9. ... мен ... ... ... ... ... ескере отырып, жеткіншектерді ауылшаруашылық
техникасының тетігін еркін меңгерген ... ... ... ... ... бөлу; өнім шығару және өңдеу ... ... ... ... тек қана ... екенін, оның
дүниежүзілік тәжірибеде кеңінен қолданылатынын жеткіншектерге түсіндіру;
іскерлік бизнеске бағыттау және ... ... ... сай жеткіншектердің еңбек тәрбиесінің мақсаты
мен міндеттерін айқындаумен ... оның ... ... және оны ұйымдастырудың негізгі қағидалары анықталды.
1. Еңбек тәрбиесінің ... ...... ... ... деп бағалап, оның ерекше қабілетін және дарындылығын көре білу,
сол ... ... өз ... ... ... ... ... ортада тиісті жағдай жасап, бағыт-бағдар беру. Шығармашылыққа,
іскерлікке бейімдеу.
2. Дәстүрлі еңбек тәрбиесінің ... ... ... ... жеткіншектерді дәстүрлі еңбек түрлеріне тәрбиелеудегі
әлеуметтік ортаның тәжірибесін негізге алу, ағартушылық-педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің мазмұнына ендіру.
3. Дәстүрлі еңбек түрлерінің ... ... ... ... ... болу үшін өркениетке ұмтылған ... ... ... ... ... ... ... отырып, қазақ
халқының мәдени мұрасындағы тәжірибесін ... ... ... мақсатында тәрбие процесінің барлық сатыларында (отбасы, бала-
бабақша, мектеп, колледж және т.б.) тәрбие мекемелерінде ұйымдастырылатын
іс-әрекеттің үздіксіздігін ... ... ... ... ... түрлеріне ұжым арқылы ... ... ... ... ... ... ... көпсалалы
қазақ орта мектептерінде халықтық педагогикадағы ... ... ... ... ... ... еңбектің үйірмелік, кешенді
оқу-өндірістік, ғылыми-әдістемелік орталығын ұйымдастыру.
5. Балалардың жас және дара ... мен ... ... отырып дәстүрлі еңбекке тәрбиелеу. Ер баланы ер балаға тән ... ... ... қыз ... қыз ... тән ... ... тәрбиелеу.
3.2. Еңбек түрлерін мектепке дейінгі мекемелердің тәрбие
процесінде пайдалану
Қазақ халқында арнайы бала тәрбиесімен ... ... ... ... да, өз ... бесікте жатқан кезеңнен бастап, бесік
жыры мен ұлттық ... ... ... ... санамақ, қаламақ,
т.б. арқылы еңбекке, адамгершілікке тәрбиелеп отырған.
Аяғы шығып, ... ... тілі ... ... ойын баласын тәрбиелеудің
ел ішіндегі дәстүрі де тәрбиеші ұстаздар назарын аударуға тұрарлық ... ... ... ... ... «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны
ілерсің», «Ұлың жақсы болсын ... ұлы ... ... ... ... десең,
қызы жақсымен ауылдас бол», – деп келетін мақал-мәтелдердің астарында
қаншама мән ... ... ... ... ... еткен көшпелі халықтың ұрпақ
тәрбиесінде де сол негізді тұғыр ... ... ... ... ... ... тәсілдерінің өзінен-ақ талай сыр ұғуға болды.
Мысалы, аяғы шыққан жас бала ... ... ... ... келе құлын
мен ботаны маңайлайды. Ал тай үйретіп міну – ... ... ... ... Бір қарағанда тұрпайылау көрінгенімен, ... ... да ... ... ... жатыр. Бала еңбектің
әліппесін көзін ашқаннан оқып, оның не екендігін ... ... ... бүкіл жан-жануарлар, табиғат әлеміне деген сүйіспеншілік
те бала көкейіне осы ... ... ... ... ... да ... ұрығы бала жүрегіне осылайша біртіндеп сіңіріледі.
«Қошақаныңа тиме, ол да өзіңдей сәби ғой, обал ... «көк ... ... ... немесе «күшігіңе тамақты өз қолыңмен бер, сауап болады»
деп келетін ата-аналар сөзінде халық ... ... бойы ... ... ... ... ... бойынша баланың қабырғасы қатысымен
шамасына қарай еңбекке араластырады. Ер бала әке ... ... ... үй ... ... қол ұшын ... Қазіргі таңда осы жоғарыда аталған
халықтық педагогикаға сәйкес қарапайым еңбек дағдыларын бала санасына
жастайынан ... ... ... баспалдағы – балабақша.
Мұндағы негізгі ...... ... ... ... ... халқының дәстүрлерін меңгерген, дені сау, ақылды,
парасатты, елжанды азамат тәрбиелеу.
Балабақшадағы балалар еңбегінің ... төрт түрі бар: ... ... ... ... ... ... және қол
еңбегі. Еңбектің жекелеген түрлерінің үлес салмағы ... жас ... ... Олардың әрқайсысының тәрбие міндеттерін ... ... ... ... ... ... өзін күтуге (жуынуға, шешінуге, киінуге,
төсегін жинауға, жұмыс орнын әзірлеуге және т.с.с.) ... ... бұл ... ... маңызы ең алдымен оның өмірлік
қажеттігінде. Бұл іс-әрекеттер күн ... ... ... ... ... ... ... мықтап игереді; өзіне-өзі қызмет көрсету міндет
ретінде ... ... ... ... ... ... ... көрсету белгілі
қиыншылықтарға байланысты ... ... ... ... ... ... игерудің қиындығы, оларды
жопсарлай білмеушілік, көңілінің оңай бөлінуі), ал ... өзі ... ... ... ... ... қажетті әрекетті орындауға
құлықсыздығын туғызады. Алайда тәрбиеші балалардың осы жас кезеңінде-ақ
өзіне-өзі ... ... білу ... ... ... ... орындауда ұқыптылық пен мұқияттылық, дербестік болуына күш
салады, ... пен ... ... ... бәрі сабырлылықты,
табандылық пен игі тілектестікті, көтермелеп отыруды ... ... ... ... ... орай ... ... баламен жеке-
дара жұмыс жүргізеді, онымен алуан түрлі байланыс жасайды, көтеріңкі ... ... ... ... және оның түрлі бөлшектерінің, қажетті
құралдардың аттарын атай отырып, балалардың ана ... ... ... ... ... ... жасалғанын сезінеді, ересектерге
сүйіспеншілік сезім мен сенімі қалыптасады.
Мектепке дейінгі естияр ... ... ... қызмет көрсетуде
әжептәуір дербестікке ие болады, еңбектің бұл түрі ... ... ... ... міндеттердің қиындатыла түсуі қимыл-
әрекеттердің сапасына, өзін күту процесіндегі ... ... ... ... ... ... арттырылуынан көрінеді. Тәрбиеші
балаларда өзара ... ... ... ... қалай көмек сұрауды, қалай көмек көрсетуді, көмектескені
үшін ... ... ... ... ... шақта өзіне-өзі қызмет көрсетудің жаңа
түрлері: төсегін жинау, шашын, аяқ киімін күту, ... ... ... және т.б. ... тәрбиеленеді. Бұл кезеңде тәрбиелік міндеттер
күрделене түседі, олар: балалардың бойында мұнтаздық пен тазалық ... ... өзін ... ... ... қалыптастыруға бағытталады.
Бала басқалармен араласуы барысында ... ... ... ... ол ... қажеттіліктерін түсінуі, білуі тиіс. Тәрбиеші
нақты мысалдар арқылы басқалардың ... ... ... қалай істеу керек
екенін: шешінетін жерде шешінген баланың өтіп кетуі үшін жол ... ... ... ... ... (өз міндеттеріне кірісу үшін олардың
тезірек жуынғаны маңызды), балалардың бәрі ... ... ... ... ... ұзақ ... алмау, басқа біреуге қолайсыздық жасамау үшін
өтуге рұқсат ... және ... ... екенін түсіндіреді. Осының бәрі
балаларды қарапайым еңбектегі сақтыққа, маңайындағыларды ... ... ... шаруашылық-тұрмыстық еңбегінің нәтижелері
олардың еңбек қызметінің басқа түрлерімен салыстырғанда оншалық елеулі
болмағанымен, ол ... ... ... ... ... Бұл еңбек
үйдің ішінде және аулада тазалық пен тәртіп сақтауға, режимдік процестер
ұйымдастыруда ересектерге қолқабыс ... ... ... ... ... ... бағытталған, сондықтан онда балаларды өз
қатарына қамқорлықпен қарауға тәрбиелеу үшін мол мүмкіндіктер бар.
Мектепке ... ... ... ... балаларда қарапайым шаруашылық-
тұрмыстық дағдыларды: үй сыпыру, жинау, ... ... ... ... ... ... тәртіпке келтіру және жуу, ауладағы
жапырақтарды ... ... ... ... ... және т.т.
дағдыларды қалыптастырады.
Естияр топта шаруашылық-тұрмыстық еңбектің мазмұны едәуір ұлғаяды:
балалар үстел ... ... ... ... ... ... қажетті
барлық нәрсені дайындайды, қуыршақтардың киім-кешегін жуады, ... ... ... ... ... және т.б. ... ... пайдаланып және қалыптасқан дағдыларды ескере отырып,
педагог балаларды еңбекте күш-жігер ... ... ... ... істі ... ... ... белсенділігі мен ынтасын
дамытады.
Балалар бақшасының ересектер тобында шаруашылық-тұрмыстық ... ... да ... ... де, ... кезекшілердің тұрақты
міндетіне айналады. Балалар бөлме мен ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
Мектепке дейінгі ересек балаларды шаруашылық- тұрмыстық еңбек ерекшелігі
оны ... ... ... ... ... ... ... оны ыңғайлы орналастырып, ... соң ... ... ... ... ... ... іждағаттылық, жақсы нәтижеге
ынталылық көрсетеді, құрбыларына игі тілектестікпен қарайды.
Табиғаттағы еңбек балалардың өсімдіктер мен ... ... ... мүйісінде, бақшада, гүлзарда өсімдіктер өсіруін көздейді.
Еңбектің бұл түрінің байқағыштықты дамытуға, тірі нәрсенің ... ... ... ... ... сүюге тәрбиелеу үшін ерекше маңызы бар. Ол
педагогтың балаларды дене ... ... ... ... ... дене ... ... қабілетін дамыту міндеттерін
шешуіне ... ... ... ... ... балықтарға жем
береді, бөлмеде өсетін өсімдіктерді суарады және жуады, пияз отырғызады, ... өнім ... ... ... ... ... ... еңбегін басқара жүріп, тәрбиеші ... ... ... атқарылып жатқан әрекеттердің аттарын атайды; бұл
баланың ... ... ... ... ... Балалар
өсімдіктерді қарайды («кішкене жапырағы қайсы, үлкен жапырағы қайсы, соны
көрсетші», «Гүлді иіскеші», «Неше гүл ... ... ... және ... ... мен ... күту ... екенін түсіндіреді.
Естияр топта еңбек күрделенеді, балалардың өздері өсімдіктерді
суарады, қанша ... ... ... ... ... ... ... жүйектерге су жібереді, өнім жинайды), тәрбиешінің жәрдемімен
жануарларға (тиіндерге, үй ... ... ... және т.б.) ... ... қай жануарға қандай жем керек екенін, оның қалай деп
аталатынын және қалай сақталатынын түсіндіреді. ... күту ... ... ... ... ... ... өсуі мен
дамуы, жануарлардың жай-күйі күтімге байланысты екенін, олар үшін ... ... ... ... Тірі ... мүйісінің тұрғындарына
қамқорлық пен ықылас күшейеді, олар балалардың сүйікті ... топ үшін ... ... ... ... ... тәсілдерін
керек ететін өсімдіктер мен жануарлар орналастырылады, бақшада өсу мерзімі
әр түрлі көкөністердің алуан түрі ... ... өзі ... ... ... ... ... де ұлғаяды. Мектеп жасына дейінгі
балалар ... ... ... ... ... жерді қоректендіреді,
аквариумның суын ауыстырады, бақша мен гүлзардың жерін әзірлейді, көшет
отырғызады, жабайы ... ... ... ... ... беру үшін). Еңбек процесінде ... ... өсуі мен ... ... ... ... өзгерістерді
байқауды, сипатты белгілеріне, жапырақтарына, ұрықтарына қарап өсімдіктерді
айыра білуді үйретеді. Бұл өсімдіктер мен ... ... ... ... ... ауыл ... еңбегі процесіне баулиды.
Мектепке дайындайтын топта табиғаттағы еңбек түрінде ... ... ... ... ... ... құбылыстары мен
заңдылықтарын аңғара білуді үйренеді. Табиғи құбылыстарды материалистік
тұрғыдан түсінудің ... ... ... мен ... ... мүйістің тұрғындарын күту тәсілдері туралы мағлұмат ... ... ... ... артады: олар ескертіп жатпай-
ақ топырақты суару және қопсыту, өсімдіктерді көшеттеп отырғызу, бақшада,
гүлзарда, ал ...... пияз бен ... да көк өсірілетін ... ... себу ... ... ... ... ... арқылы өсімдіктерді көбейтудің, кейінірек ... ... үшін ... өсірудің тәсілдерін біледі. Табиғат мүйісінде
жануарларды (құстарды, тиінді, үй ... ... ... күту ... тірі табиғат мүйісінің, бақша мен гүлзардың жай-күйі ... ... ... ... ... гүл жинау оларды үлкен
қуанышқа бөлейді. Олар гүлді ата-аналарына сыйға тартады, бөбектерге өздері
өсірген жеміс-жидектерін ... ... ... де жинап, жуады,
тазалайды, ас үйге ... топ ... ... безендіреді.
Қол еңбегі – алуан түрлі материалдардан: картоннан, ... ... ... (ағаш бүрінен, емен жапырағынан, сабаннан, ағаш
қабығынан, жүгері сабағынан, ... ... ... ... ... ... қиқымдарын, темір-терсек және т.с.с. пайдалана отырып тұрмыстық
шаруашылық процесінің ... ... ...... ... ... ... асырылады. Балалар өздеріне қажетті ойыншықтар,
қазақ үйдің сүйектерін ... ... үй ... ... киім үлгілерін
пішіп, тігеді, төрт түлік малдардың бейнесін жасайды. Оларды дайындау
барысында балалар ... ... ... ... танысып, әр түрлі
бұйымдар жасайды. Мұндай нәрселер туған-туыстарға, достарға ... ... ... Мұның адамгершілік тәрбие беруде зор маңызы бар, ол балаларды
маңайындағыларға ықыласпен қарауға үйрете отырып, ... риза ету ... ... ... ... ... ойлап шығару қабілетін,
шығармашылығын, қиялын дамытады. Мектеп ... ... ... ойлаған
затына сай келетін форма таңдап алу үшін табиғи материалды мұқият қарайды:
үйеңкі ұрығынан ... ... ағаш ...... жасайды және
тағы басқа. Жұмыс процесінде олар әр ... ... ... ... және ... тәсілдерімен танысады, алуан түрлі
аспаптарды ... ... ... заттарын жасау әрқашан да белгілі
мөлшерде күш жұмсауды керек ... ... зат ... ... ... болу
үшін бала табандылық, шыдамдылық, ұқыптылық көрсетуі талап етіледі.
Осының бәрі ... ... ... ... әсер ... де, ... сезімі мен адамгершілік-еріктік қасиеттерін қалыптастырады.
Балабақшада жаңа бағыттағы тәрбие ... іске ... үшін ... ... дәстүрлі еңбек тәрбиесінің ... ... ... ата-баба дәстүріне, әдет-ғұрпына, ұлттық өнер саласына
арналған материалдар ... оны ... ... ... дейінгі бала жасына лайықты етіп ... ... ... дәстүрлі еңбек тәрбиесін кешенді жүргізу мақсатында тиімді
әдіс-тәсілдерді меңгеру;
... мен ... ... ... ... еңбек
тәрбиесін отбасындағы дәстүрлі еңбек түрлерімен байланыстыра
отырып ... ... ... жеке ... даму ... отбасы
тәрбиесінің өзіндік сипатын жете білуі, осының негізінде
еңбек тәрбиесін ұлттық еңбек дәстүріне сәйкес ... ... ... ... базасын нығайту,
балаларды қазақ халқының дәстүрлі еңбегіне баулитын ғылыми-
әдістемелік құралдармен, түрлі дидактикалық көрнекіліктермен,
т.б. қажетті жабдықтармен ... ... ... мүмкіндігінше жеке-дара болуын талап еткен
абзал, өйткені аралас балабақшада тәрбиені ұлттық негізде құру ... ... ... ... еңбек түрлеріне баулуда қиындық тудырады.
Қорытынды
Қазақ халық педагогикасында жеткіншектерді дәстүрлі ... ... ... тұжырымдамасына қазақтың халықтық тәрбие дәстүріндегі
еңбек тәрбиесінің бай мұрасы және өркениетті елдердің озық ... ... ... ... еңбек тәрбиесі тұжырымдамасындағы педагогикалық жаңаша ойлау
мыналар: жеке адамның ... ... ... ... ... ... іргелі ғылыми тәжірибелік
зерттеулердің ұсыныстарын ... ... ... тиімді пайдалану.
Еңбек тәрбиесі жүйесінің мазмұнын, әдіс-тәсілдерін, нәтижелігін
жандандыруды қазіргі ... ... ... жеке ... даму
заңдылығына үйлестіру; еңбек тәрбиесі ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне лайықтандыру; ортаның
мүмкіндіктерін ескеру.
Тұжырымдама – үздіксіз еңбек тәрбиесін беру жүйесінің ... ... ... ... кезектегі міндет – барлық тәрбие сатылары мен
салаларына байланысты ата-аналардың, ұстаз-тәрбиешілердің және т.б. ... ... ... ... ... отырып еңбек тәрбиесінің
нақтылы ұлттық бағдарламасын жасау.
Жеткіншектерді жан-жақты дамыту ғасырлар ... келе ... ... ең ... ... Халық өзінің жас ұрпағы есті, адал,
мейірімді, еңбекқор, ержүрек, ар-ожданы мол, парасатты болып өссін ... өмір ... ... ... тәлім-тәрбие мұрасын қолданған.
Әсіресе, баланы еңбекке тәрбиелеуге ... ерте ... ... ... ... асыл ... мол тәжірибесі бар. Ананың
бесік жырынан басталатын қарым-қатынас, іс-әрекет, ... ... ... ... ...... ... мінез-құлқын қалыптастыратын тәлімдік мұра.
Демек, мектепке дейінгі балалардың ... ... ... ... ерекше. Оны қоғамдық ... ... ... ... ... ... Өйткені отбасының мақсаты баланы өмірге келтіру ... оған ... ... ... ... түрлерінің құндылығын
қабылдату, аға ұрпақтың, ата-бабалардың, даналардың ақыл-кеңесін, еңбек
тәжірибесін ... ... ... ... ... ... ... азамат
етіп тәрбиелеу. Аға ұрпақтың, еңбек тәжірибесі, үлгі-өнегесі, өз борыштары
мен парыздарын мүлтіксіз орындауы – ... ... ... ... ... ... Р.Қоянбаев. Тәрбиетеориясы. - Алматы, 1991.
2. В.А.Сухомлинский. Балаға жүрек жылуы. - Алматы,1976.
3. К. Сейталиев. ... ... - ... 1983
4. Еңбекке тәрбиелеу мен оқыту тұжырымдамасы. //Қазақ-стан мұғалімі.
19 ақпан, 1993 жыл.
5. Қ.Жарыңбаев,С.Қалиев. Қазақтың тәлім-тәрбиесі ... ... ... т.б. Қазақ халқының салт дәстүрлері. - Алматы, 1994.
7. Қазақ халқының тәлім-тәрбие ... ... ... ... Кітап, 1992. -196б.
8. Қазақтың тәлімдік ой-пікір ... 1 том ... ... ... ... 1994. ... Қазақтың тәлімдік ой-пікір антологиясы: 2 том ... ... ... Рауан, 1998. -415б.
10. Тәлім-тәрбие хрестоматиясы /Құрастырғандар С.Қалиев, Р.Ізғұттынова,
Г.Жексембаева. -Алматы: ... 1996. ... ... Р. Бала тәрбиесіндегі халықтық педагогика. –Алматы:
РБК, 1994. -140б.
12. ... Е. ... ... ... ... ... Рауан, 1993. -63б.
13. Болатбаев К.К. ... ... ... ... ... ... АлМУ, 1995, -76б.
14. Ұзақбаева С.А., Қожахметова К.Ж. Жоғары мектеп ... ... беру ... - ... Өнер, 1998.
-22б.
15. Ғаббасов С. Халық педагогикасының негіздері. –Алматы: Әл-Фараби,
1995. -463б.
16. Ғаббасов С. Ізгілік Әліппесі. –Алматы: ... ... ... ... С., ... М., ... М. Қазақ халқының салт-дәстүрлері.
–Алматы: Рауан, 1994. -40б.
18. Қазақстан Республикасы жалпы орта ... ... ... ... РБК, 1994. -32б.
19. Қазақстан Республикасының «Жоғары білім туралы» заңы. –Алматы: РБК,
1996. -32б.
20. Мектепке дейінгі және ... ... ... ... ... РБК, 1995. ... ... М. «Атамекен» ұлттық ғылыми-тәлімдік, рухани-танымдық
бағдарламасын оқу-тәрбие жұмыстарында ... ... ... ... ... ... З. ... бұлақ» бағдарламасы. –Алматы: Кәусар бұлақ,
1994. -32б.
23. Жарықьаев Қ., ... С., ... З. ... ... ... ... РБК, 1993. -27б.
24. Бөлеев Қ. Қазақ ... ... Оқу ... 1992. ... ... Қ., ... Л.Қ. ... және ұлттық тәрбие. –Алматы: Нұрлы
Әлем, 2000. -116б.
26. Әбдіқасымов Р., Бөлеев Қ., Бөлеева Л.Қ. ... ... ... ... ... 1993. -15б.
27. Халық педагогикасы – бала ... ... ... ... –Жамбыл, 1992. -81б.
28. Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы. Оқу бағдараламасы. –Алматы: Әл-
Фараби атындағы ҚМҰУ, 1999. ... ... С.Д. ... ... программа. –Алматы: КазГНУ
им. Аль-Фараби, 1998. -41с.
30. Бөллев Қ. Көшеров Н. Қазақ этнопедагогикасы. Оқу бағдарламасы.
–Жамбыл, 1993. -23б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Семей жолдары» ЖШС-тың жылдық жиынтық табысы30 бет
Биология пәні бойынша есеп шығарудың жолдары59 бет
Дислалия және оны түзету жолдары43 бет
Жылдық жиынтық табыс бойынша тәжірибелік есеп30 бет
Кәсіпорында өнімдерді өткізу жөнінде мәлімет және өткізудің кәсіпорын жұмысына тигізетін әсері68 бет
Манихей жазба ескерткіштеріндегі есім сөз таптарының жасалуы70 бет
Мемлекеттік және жергілікті бюджеттерді қаржыландыруды басқарудың тиімділігін арттыру (ОҚО және Түркістан қаласы бюджеті мысалында)142 бет
Тауарлы-материалды қорларды түгендеу және оларды есеп беруде ашып көрсету31 бет
Қазіргі электр байланысы11 бет
Қазақстан Республикасындағы бюджет саясаты және оның қызметтері44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь