Мектеп алды кезеңдегі дағдарыс

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
I тарау. Мектеп алды кезеңіндегі дағдарыс мәселелерінің теориялық негіздері.
1.1. Дағдарыс мәселесі туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. Мектеп алды кезеңіндегі балалардың дағдарыс мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
II тарау. Мектеп алды кезеңіндегі балалардың дағдарыс мәселесін зерттеудің тәжірбиелік бөлімі.
2.1. Мектеп алды кезеңіндегі балалардың дағдарыс мәселелерін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
2.2. Мектеп алды кезеңіндегі балалардың дағдарыс мәселелерін түзете дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Зерттеу өзектілігі:Сәби өмірінің алғашқы жылындағы дағдарыс тәжірибе кезінде мазмұны жағынан өте қарапайым деп санаған.
Бұл кезең түрлі жастағы дағдарыстан бұрын зерттелген. Бірақ оның пайда болу себебі мен мәніне жете зейін аударылмаған. Осы орада сәбидің қаз-қаз басып жүруі туралы жоғары даму заңдлықтарының жеке кезеңдеріндегі сапалы өзгерістер жайын да сөз қозғап отырмыз. Сәби бірден тәй-тәй басып жүріп кете алмайды, дегенмен, бірен-сараң болса да ондай балалар бар. Бірден жүріп кететін сәбиді мұқият зерттеу нәтижелері оның бойында әлі де анықтала қоймаған жасырын ерекшеліктері бола-болатындығын көрсетеді. Алайда құпия сыр сәби жүре бастағаннан жоғалатынын байқаймыз. Сәби тым жас кезінде-ақ жүре алады, бірақ ол әлі нәзік қозғалып, кеңісікте өз бойын билей алмайды. Сәбидың бойындағы мұндай қасиет оның алғашқы дағдарысының мәнін анық байқатады.
Дағдарыстың екінші көрінісі бала тілінін шығуына байланысты. Сәбидің тілі шығып, бірден сөйлеп кету процесі ұзақ мерзімге созылады, дегенмен бірден сөйлеп кеткен сәбилер болғаны кейбір деректерден мәлім. Сәбидің үш айға дейін тілі шықпайды, бұл сол тілі шығудың жасырын кезеңі деп аталады, Ал үшінші жайт – бала бойындағы аффект пен ерік ерекшеліктерінін көрінісі. Э.Кречмер мұны гипобликалық қимыл-қозғалыс деп атады.
1. А.С.Макаренко. Тәрбие туралы лекциялары. - Алматы, 1968.
2. В.А. Сухомлинский. Балаға жүрек жылуы. - Алматы, 1976.
3. Караковский В.А. О подростках. - М.: Педагогика, 1970.
4. Божович Е.И. Личность и ее формирование в детском воз-расте.-М.,1968.
5. А.Г.Хрипкова, Д.В.Колесов. "Жаманнан жирен", "Зиянды әдебиеттер және одан алдын ала сақтандыру туралы". - Алматы: Мектеп, 1988.
6. Ильин Е.Н. Пугь к ученику. - Москва: Просвещение, 1988.
7. Дубровский А.А. Открытое письмо врача учителю. - М.: Просвещение, 1988.
8. Фридман Е.М. Изучение личности учащегося и учени-ческих коллективов. -М.: Просвещение, 1985.
9. Психология. Қайырғалиев Темірғали - Орал - 2002.
10. Т.Сабыров. Балаларға ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері. - Алматы, 1977.
11. Ө.А.Уманов, В.А.Парфенов. Бала бақыты. - Алматы, 1979.
12. Никитин Б.А., Никитина А.П.. Мы и наши дети. - М.: Московский рабочий, 1988.
13. А.Г. Хрипкова. Үл есейсе, қыз өссе. - Алматы, 1988.
14. Хрипкова А.Г. Биологическое и социальное в развитии, формировании и воспитании человека. Библиотека "Актуальные проблемы педагогики и психологии". - М.: Знание, 1970. Вып.2.
15. ХарламовИ.П. Педагогика. - М.,1990.
16. Р. Қоянбаев. Тәрбиетеориясы. - Алматы, 1991.
17. Ж. Қоянбаев, Р. Қоянбаев. Педагогика. - Астана, 1998.
18. Е. Сағындықұлы. Педагогика. - А, 1999
        
        Батыс Қазақстан гуманитарлық Академиясы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: «Мектеп алды кезеңдегі дағдарыс»
Орындаған:
Тексерген:
Орал- 2015
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
............................................3
I тарау. Мектеп алды ... ... ... ... ... ... ... Мектеп алды кезеңіндегі ... ... ... ... алды ... ... дағдарыс мәселесін зерттеудің
тәжірбиелік бөлімі.
2.1. Мектеп алды кезеңіндегі ... ... ... ... алды ... балалардың дағдарыс мәселелерін түзете дамыту
жолдары.....................................................................
..........................22
Қорытынды...................................................................
....................................26
Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... тәжірибе
кезінде мазмұны жағынан өте қарапайым деп санаған.
Бұл кезең түрлі жастағы дағдарыстан бұрын зерттелген. Бірақ оның ... ... мен ... жете ... ... Осы орада сәбидің қаз-қаз
басып жүруі туралы жоғары даму заңдлықтарының жеке кезеңдеріндегі сапалы
өзгерістер жайын да сөз ... ... Сәби ... ... ... жүріп
кете алмайды, дегенмен, бірен-сараң болса да ондай балалар бар. Бірден
жүріп кететін сәбиді ... ... ... оның ... әлі де анықтала
қоймаған жасырын ерекшеліктері бола-болатындығын көрсетеді. Алайда құпия
сыр сәби жүре ... ... ... Сәби тым жас ... ... бірақ ол әлі нәзік қозғалып, кеңісікте өз бойын билей алмайды.
Сәбидың бойындағы мұндай ... оның ... ... ... ... ... ... бала тілінін шығуына байланысты. Сәбидің тілі
шығып, бірден сөйлеп кету процесі ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... ... ... деректерден мәлім. Сәбидің үш айға
дейін тілі шықпайды, бұл сол тілі шығудың ... ... деп ... ... жайт – бала ... ... пен ерік ... көрінісі.
Э.Кречмер мұны гипобликалық қимыл-қозғалыс деп атады. Мұның мәні дағдарысқа
байланысты сәбидің’ алғашқы қарсыласуы, от ... ... ... ... ... ... бұл көріністерді гапобликлық деп
атауының себебі ондай ... ... ... мен ... кету салдарынан оларды бірінен-бірін ажырату қиын.
Дағдарыс жасында сәбидің мұңдай қимыл-әрекеттер ... ... ... ... ... болып, олар шиеленісе түседі. Ал оның соңы
тәрбиесі қиын балаға әкеп соқтырады. Әдетте сәбиге бір ... ... ... оның ... ... ол ... құрт ерік беріп, еденге ... ... ... ... Егер ... ... қозғалуда бас тартып,
еденді аяғымен тепікілейді. Осы кезде ол ешқандай есінен танарлық, езуінен
сілекей ағып, серейіп қаларлықтай ... ... Бұл тек ... ... ... ... ... белгісі. Тілегінің орындалмай
қалғанын көрсеткен қарсылығы мен наразылығы. Мұндай ... ... ... ... ... ... ғана елестетеді.Бала
тілінің шығуын мұқият бақылаған адам ... бұл ... өте ... ... Бала тілінін дамуындағы бұл маңызда кезең. Біз
бала тілінің дамуындағы осы ... ... Тілі ... ... ... үлкендермен «тіл табысу» сияқты аса қажеттіліктің ... ашып ... ... өттік. Нәресте өзінің нәзіктігіне ... ... ... ... ... Өзге ... ... әрекет
ету -сәби қызметінің негізгі түрі. Бұл кезеңде баланың былдырлап қана
жүретін ... ... ... ... ... өту кезі қалайша
шешілетінін түсінуімізге көмектеседі. Дамудың ... ... тіл ... өтуі ... ... ... ... асады. Бұл қандай кезең?
Сұрақка дұрыс қайталу үшін бұл ... ... ... кету орынды
сияқты. Баланың дербестік тілін алғаш рет сипаттап, оның маңызын бағалаған
атақты ғалым Ч.Дариин (1809-1882). Ол сәби ... ... ... ... ... ... ... арқасында немересінің дамуын қадағалап,
онын өзіне тән ерскше тілде сөйлейтінің аңғарған. Ол ... ... ... ... ... құрамы біздің сөздеріміздің дыбыстық
құрамынан ерекше. Бұл тіл артикуляциялық, фонетикалық жағынан ... ... ... ... ... ... біздің сөздеріміздің үзіктері
сияқты болып келеді. Бұлар - сыртқы, дыбыстау түрі ... ... ... бар. ... олар біздің сөздерімізге еліктесе, кейде күрт
өзгсріп, біздердің бұзып айтатын ... ... ... кезеңнің алғашқы дағдарысындағы үш түрлі негізгі сәттері
осындай қылықтарынан айқын байқалады.
Зерттеу ... ... алды ... ... даму ... ... әлеуметтік және білім беру біліктілігін, рухани-адамгершілік
тәрбиені меңгеруге мүмкіндік беретін, ... жеке ... ... ... ... бала өміріне тигізетін әсерін
анықтау, ... алды ... ... ... шешу және ... ... Мектепке дейінгі балалардың танымдық біліктілігін жобалау қызметі арқылы
қалыптастыру;
- Педагогтардың, балалардың, ата-аналардың-өз ... ... ... денсаулық сақтау аспектілері арқылы жетілдіру;
- Мектепке дейінгі ұйымдар мен бастауыш ... беру ісін жаңа ... ... ... ... алды кезеңіндегі дағдарыс мәселелерін шешу және дамыту жолдары;
- Мектепке ... ... ... ... жан-жақты дамыту және оның
денсаулығын сақтау.
Зерттеу пәні – мектеп алды кезеңіндегі дағдарыс мәселелері және оны
шешу ... ...... ... және шетелдік басылымдар
деректеріне сүйене отырып ... ... ... ...... тәжірбиеге келтірілген.
Зерттеу әдісінде – теориялық, әдістемелік және ... ... ... сұрақтар практикамен байланыстырылған.
Зерттеу базасы: Орал қаласы №10 « Балапан » балабақшасы.
I тарау. Мектеп алды кезеңіндегі дағдарыс мәселелерінің теориялық негіздері
1.1. Дағдарыс ... ... ... ... қиын ... даму сипатын анықтау үшін олардың
сыртқы жағдайларға әсерленуін мүмкіндігінше терең ... ... ... ... ... ... ... Дағдарыс жасын мұқият зерттеу
арқылы баланың негізгі әсерлерінің ауыспалы ... осы ... ... Дағдарыс ең алдымен баланың бойындағы күрт өзгеріс ... ... орта үш ... бала үшін ... Баланың дағдарьіс
кезеңдерін бақылап жүрген зерттеушілер бұрын өзін жақсы ұстап тіл ... ерке ... сәби аяқ ... ... ... ... болып шыға
келеді дейді.
Дағдарықтың ішкі сипатын іздестірген шетелдік зерттеушілердің ... ... ішкі ... ... ... түсіндіреді.
А.Буземан сияқты авторлар баланың дағдарыска ұшырауын әлеуметтік ... деп ... ... Сол ... ... дағдарысы түрліше ағысты
бастан кешіреді деп дұрыс атайды. Бірақ Буземан бала дағдарысының таза
экзогендік себептерден ... ... деп ... әртүрлі тіршілік
ортасынын өзгеріс көріністері деп ... ... ... ... ... тұжырымы шындыққа сай келе бермейді. ... ... аясы тар, олар ... тек ... ... ... ... белгілі бір түрімен ғана ... ... ... сипатына орай түрліше жағдайда өтетінін тәжірибелер дәлелдеп
отыр. Отбасыдандан бірден балабақшаға келетін ... ... ... ... ... ... ... өзгеше сипатта болады. Баланың
дамуында дағдарысқа ұшырау үнемі болып отыратын құбылыс. 3 жас пен 7 ... ... ... ... ... ... Осы кезеңде бала
психикасының дамуында айтарлықтай жаңа сапалар пайда болып, олар ... өту ... ... ... ... кешіреді. Соның
салдарынан белгілі жас кезеңнің ерекшеліктері сапалық өзгерістерге ұшырап,
алдағы жас ... тән ... ... ... ... ... ... жас кезеңдері сияқты, ... ... ... күрт ... ... ... ғылыми
әдебиеттерде баяндаған. Мұндай өзгеріс баланың жеті жастағы дағдарысы деп
те аталады. Осы кезеңде баланың ... ... орай ... ... ... ... де ... уакытқа қарағанда неғұрлым қиындай
түсетіні айқын байқалады. Бұл кезеңде оны енді мектеп жасына ... ... те, ... деп те атау ... ... ол ... кезеңді басынан кешіреді.
Соңғы уақытта бұл жасқа арналған бірқатар ... ... ... ... ... жеті жастағы бала енді ... ... ... ... ... оның ... мен ішкі ... сол балдырғандығын көрсетеді. Бұл кезенде бала алдына ... ... ... ... ... ... ... оны жүзеге асыруы толық
жетілмеген.
Баланың бойындағы ерекшеліктер 3-6 ай ішіндегі адам танымастай жаңа
өзгерістерге ұшырап, оның ішкі ... ... ... ... ... баланың дағдарысқа ұшырау белгілері елеусіз ... қала ... ... оның ... ... ұшырауы сыртқы орта мен маңындағы
жағдайларға тәуелсіз екендігін аңғартады. Осы ... ... сәби ... ... ... көріп, сыртқы ортаның әсерінен гөрі оның ішкі
жан дүниесінің елеулі ... ... ... қарқынмен дамығанына
көз жеткіземіз, Сондықтан баланың ішкі өзгерістері әрқашан да оның өмірінде
елеулі із қалдырып отырады.
Құрамдық теорияның ... ... сөз бен оның ... ... – екі мүше ... ... Сәби бір затты, мәселен, сағатты
көреді. «С-а-ғ-а-т» деген дыбыс жиынтығын естиді, осы ... ... тіл ... ... ... бұл ... баланың «сағат» ген сөзді
естіген соң, онда дыбыс пен зат ... ... ... ... бір шәкірті сөздің мәнін адам пальтоны көргенде оның ... ... ... ... ... болуы деп бейнелеп түсіндіреді.
Біз қалпақты көргенде оның кімдікі екенін ... және ... ... ... сөз мағынасы мен сөз арасындағы ... ... ... және оңай ғана болып көрінеді. Екіншіден, баланың тілін одан әрі
дамытып отыру үшін нәрселер арасындағы құрамдық ... ... ... одан әрі ... нақтылай түсіп өрістету ... ... ... байланыста болуы мүмкін. Ал дамудың келесі ... ... ... ... болу ... ... болсақ, онда 4
құрамдық байланыс сөздің өзіндік ... аша ... Осы ... ... ... ... оның сөздік қорының дамуына ықпал етіп, оның құрамдық
байланысын да байытып, оны ... ... ... ... Бұл ... ... ... шәкіртінің пікірін растап, бала сөзінің
мағынасы ... ... ... ... Бұл жайт сөз ... ... үзақ мерзім бойы өзгеріссіз қалып ... да ол ... ... ... сөзі ... ... мүмкін. Осы орайда бала тілінің
шығуы туралы мәселе де өз шешімін ... ... бір ... алғанда
сөздерді атау олардың дыбысталуы арасында ... ... ... жастары баланын дағдарысынын ең басты көрініс оның жеке басының ішкі
және сыртқы ... ... ... ... ... ... ... ұшырау себептерін оның бойындағы ішкі және
сыртқы сапалы өзгерістердің пайда бол- луымен ... ... ... ... ... ... мінез көріністері пайда болып, мұндай
ерекшеліктер бы-лайғы адамдарға күлкілі болып көрінеді. Осы ... ... ... ... ... атақты актер Ч.Чап-лин
орындаған рольден ... ... ... Ол ... адам-дардың ролін
ойнағанда өзін ерекше балалың аңғыртгықпен, балалық мінезбен ... ... ... сыры да, ... ... да ... ... аңғалдық мінездік жоғалуы онын есі ... ... ... көтеріле бастауы деген сөз. Мұндай мінез баланың бойына
сыналай еніп, оның аңғырт және ... ... ... ... ... жеті ... дағдарыстың өзіндік сипатымен қатар, баланың
әр алуан әрекеттерінің ықпалынан ақылы кіріп, сыртқы ... ... ... ... отырады.
Қазіргі заманғы жеке адамның психологиясы мен психопатологиясындағы
күрделі мәселелердің бірі – ... ... ... ... білу деп ... Бұл мәселенін мазмұньш ашып көрсету үшін нәрселердің сыртқы әсерін
қабылдаумен ұштастыра отырып қарастырған ... ... ... ... ... қабылдауындағы елеулі ерекшелік – оның түсінікті болуы,
затты тікелей қабылдауы.
Адамның мағыналық қабылдауын шахмат ойынымен салыстырып ... ... ... ... ... фигуралардың түр -түсіне қарап, онымен ойнай
білмесе де, ... ... ... ... таңдай бастайды, бірақ олардың жүріс
ретін, құрылымын ... ... Ал ... ... үйренген бала өзгеше
әрехет жасайды. Бала үшін қара ат пен ақ ... ... ... ... ал заттың жүрісін білетін екінші бала аттың қолайсыз ... ... ... ... ... Ол үшін ат пен пешка – біртұтас
ұғым. Жақсы ойынша ойын білмейтін балаға ... ... ... ... ... жағдайына қарай тайымдауының өзгеше құрылымда
екендігін түсіне білуі. Қабылдаудың жеке бөлшектерінің ... ... ... ... ... ... тастардың орналасу жағдайына
орай олардың ерекшеліктерін түрліше қабылдауы.Ж.Пиаженің, А.Валлонның және
басқалардың зерттеулері көрсеткеңдей, балада кейде мектеп ... да ... ... ... ... атын оның ... ... (атрибугі)
ретінде түсіне аларлық бағыты болады. Мысалы, егер сіз 3 жастағы баладан
сиыр неге сиыр деп аталады деп ... ол ... ... оның ... ... «Өйткені ол сүт береді» деп жауап қайтарады, яғни бала ... ... ... бұл жай ғана ат, ... ... ... белгіні ойлап
тапқан деп ешқашан айтпайды. Ол әрқашан ... сол зат ... ... ... сондықтан қант деп аталады, немесе ол аппақ болған соң қант ... сиыр сүт ... сиыр деп ... ... әлі ... және сүт ... ... деп аталады дейді.
Белгілі неміс ғалымы К.Штумфтың байқау нәтижелері бойынша бұл мәселенін
одан әрі зерттеу жандана ... Ол ... ... ... келе ... ... Оның баласы алғашқы жылдары (3- 4 жасында) осы тілдің көмегімен
1 және 2 сөйлегенімен әдеттегі өзге ... ... еді. Бала ... ... ... ... ол өзінің дербес тілінде жауап берді.
Бұл кемелденен тіл болғандықтан (сәби бұлай сөйлеуге ... жыл ... ол ... ... мен ... ... ... кешірді. Өз тілін пайдаланып жүрген сәби бір күні ата-анасы ... ... ... ... оның ... ... ... кәдімгі неміс
тілінде сөйлеп кеткенін хабарлады. Бұл оқиға әдет емес, өзіндік ерекшелік
еді. Мұның өзі сәбидің ... ... ... ... ... жыл бойы
кешеуілдеп қалуы бала ... ... ... ... жыл ... қалу ... дербестік тілі енді бұрк етіп дамып кәдімгі
қалыпты даму кезеңіне ... Бала ... ... ... ... ... ... белгілі жайт.
1.2. Мектеп алды кезеңіндегі балалардың дағдарыс мәселелері.
Мектеп жасына дейінгі баланың ... ... ... ... мен ... күрт ... ... бақылау
арқылы көзге түседі. Бірақ оның мінез-құлқы мен өзінің маңындағы адамдармен
қарым-қатынастарынан анық байқала ... Жеті ... ... бойы ... ... өзгерістер болады. Бұл кезеңде баланың тісі ... ... жаңа ... ... Жеті жастағы баланың кезеңі үш жастағы кезеннен
әлдеқайда күрделі сипатта болады.
Жеті жастағы баланың басынан өтетін ... ... екі ... ... ... Бала айтқанға көнбей қырсығады. Жүріс-
тұрысы өзгереді. Мінезінде ойланбай істейтін жасанды қылықтар пайда ... ... ... қылықтары пайда болып, ол өзін сайқымазақ
ретінде көрсетеді, Мұндай қылықтар ... жеті ... ... ... оның ... оған жете мен бермейді. Мұнда қылжақтау
әрекетінің пайда болуы ... ... ... Бала ... ... бейнелерді әсіресе, өзінің сыртқы тұрпатына, өзгелердің жүріс-
тұрысына қарап еліктеп істейді. Мысалы, біреудің дауысы ... ... ... ... ... ... бала өз дауысын да дірілдетіп шығаратын
болады. Сондықтан баланың орынсыз сөз айтып, ... оған ... ... Өйткені мұндай мінез көріністері жеті жасар балаларға ... ... оның ... ... ... тән ... және ... ажырамас, өзіндік ерекшеліктерінің сыртқа шығару белгілері болып
саналады.
Жеті ... ... ... ең ... ... оның жеке ... және сыртқы дүниесіндегі елеул; өзгерістерге ... ... ... мінезіндегі дағдарысқа ұшырау себептерін оның бойындағы
ішкі және сыртқы сапалы ... ... ... ... ... ... бойында жаңадан өзіндік мінез көріністері пайда болып,
мұндай ерекшеліктер ... ... ... ... көрінеді. Осы орайда
бала мінезіндегі өзгерістердің зандылық екендігін атақты актер Ч.Чаплин
орындаған ... ... ... ... Ол ... ... ... ойнағанда
өзін ерекше балалық аңғыртгықпен, балалық мінезбен ... Оның ... сыры да, ... шарты да осында.
Бала бойындағы аңғалдық мінездің жоғалуы онын есі кіріп, ақыл-ойының
сапалық деңгейге көтеріле бастауы деген сөз. ... ... ... бойына
сыналай еніп, оның аңғырт және өзіндік іс-әрекетінде ... ... ... жеті ... дағдарыстың өзіндік сипатымен қатар, баланың
әр алуан әрекеттерінің ықпалынан ақылы кіріп, сыртқы болмыстың мән-жайын
түсіне ... ... ... ... ... жеке адамның психологиясы
мен психопатологиясындағы күрделі мәселелердің бірі – әрбір нәрсенің мән-
жайына түсіне білу деп ... ... Бұл ... ... ашып ... үшін
нәрселердің сыртқы әсерін қабылдаумен ... ... ... ... ... ... сыртқы әсерлерді қабылдауындағы елеулі
ерекшелік – оның түсінікті болуы, затты тікелей қабылдауы.
Қабылдайтын әсерлер комплексті түрде ішкі ... бір ... ... Мысалы, мен бірден сағатты көремін. Адамның сыртқы әсерді
қабылдауын миы ... ауру ... ... ... ... ... ... көрсетсеңіз, оны танығанымен не үшін қажет екенін білмейді.
Ол ... ... оның ... зат екенін айыра алмайды. Адамның
мағыналық қабылдауын шахмат ойынымен ... ... ... Бала ... ... ... түр ... қарап, онымен ойнай білмесе де,
әрбір астың түсіне қарап таңдай ... ... ... ... ... анықтай алмайды. Ал шахмат ойнауды үйренген бала өзгеше ... Бала үшін қара ат пен ақ ... ... ... сияқты
болады, ал заттың жүрісін білетін екінші бала аттың қолайсыз ... ... ... төндіретінін түсінеді. Ол үшін ат пен пешка – біртұтас
ұғым. Жақсы ... ойын ... ... ... ... тақтасындағы
фигураларға олардың орналасу жағдайына қарай пайымдауының өзгеше құрылымда
екендігін түсіне білуі. Қабылдаудың жеке ... ... ... ... ... ... тақтасындағы тастардың орналасу жағдайына
орай олардың ерекшеліктерін түрліше қабылдауы. Біз ... ... ... ... ... ... ... қабылдаймыз. Біз
заттардың көршілес немесе бөлек-бөлек тұрған жағдайын ғана емес, ... ... ... ... ... ... ... деп қабылдаймыз.
Дыбысты тілде тек атаулар ғана емес, сонымен бірге заттарды мағынасы
да бар. Сәби заттардың мағынасынан көрі өзі ме ... ... ... де («Менін ұйқы келді», «Тамақ ішкім келді», «Мен тоқып
тұрмын») сөз аркылы өте ерте ... ... ... ... ... ... ... де сөздермен атауға, оларды ... ... ... ... ... ... ... құрама ғана
емес; ол әрқашан да жиынтық түсінікті ... Кез ... сөз ... ... ... Егер ... суық ... тұр десек, ал бір күннен
кейін, тағы да солай десе ... ... ... өзі ... ... ... Сөйтіп, ішкі көңіл-күйін ... ... ... ие ... бөлме ішіндегі заттарды: орындықтарды, столды жеке-жеке қабылдай
алмайды, оңың ересектерден айырмашылығы сол заттардың бәрін тұтас ... Ал ... көз ... ... ... даралап көреді және
солай қабылдайды. Жас сәби өзіне дағдылы өмір ... ... ... ... ... ... өз қуанышының мәнін ұғына алмайды. Қарны ашып тұрса
да, оған түсіне алмайды Аштықты сезінуді және «мен ашпын» ... ... ... ... бар. Жас сәби өз басындағы күйін аңғарып біле
алмайды. Жеті жасар баланың өз ... ... «мен ... ... «мен ... «мен ... «менің ызам келіп тұр» деген
жайттардың мәнісін түсіне бастайды, яғни ол ... ... ... Ал үш жастағы сәбидің басқа адамдарға қатынасын аңғаруы ... ... бала ... ... ... ұғына алады. Соның ... ... ... ... ... ... кейбір ерекшеліктер көріне
бастайды:
1. Өмір ... ... бала ... кешірген нәрселердің
мәнін түсініп, оларды жинақтап түсіну мүмкіндігі қалыптасады. ... ... ... ... ... жаңа ... ... болатыны сияқты,
баланың тіршілік әрекетінде белгілі ... ... ұғым ... ... жеті ... ... ... әрекеті жаңа сипатқа ие болады.
2. Жеті жастағы баланың дағдарыс кезеңінде сыртқы әсерлер жиынтығын
жалпылап, басынан кешірген ... ... даму ... ... ... Сәтсіздікке ұшыраса оған реніш білдіріп, өзғе балалардың
ұнамсыз қылықтарын жақтырмай сырт айналады. ... ... Өз ... ... сәтсіздіктеріне реніш білдіреді. Ал арадан көп
уақыт өтпей-ақ, ашық-жарқын бола қалады. Алайда ол көптеген ... оған ... ... ... ойы ... ... жасындағы бала өз
сезімі мен басынан өткен жайттарды жинақтай ... ... ... ... ... оның ... жағдайлар жайындағы түсінігі қалыптасады.
Алайда ондай сезім ... бәрі дара ... ... ... қала ... ... ... балада өзін-өзі бақылау, намыстану сезімдері
қалыптаспаған. ... бәрі бала өсе келе өз ... ... ... жағдайларды басынан кешіру арқылы сезіне алатын болады. Жеті жастағы
баланың дағдарысы осы өз басынан ... ... мен ... ... ... ... ... отыратындығын атап көрсетуді қажет
етеді.
Мектеп жасына дейінгілердің өзімшілдігі басым. ... ол ... жеке ... ... ... ... ... жатады. Осыдан
келіп жеті жаска қарай баланың бойында бірқатар күрделі құрылымдар ... ... ... өзгерістер мектеп жасына дейінгі қиындықтардан
түбегейлі түрде ерекше сипатта болады. ... ... ... болған жана
құрылымдар нәтижесіңде оның бұрынғы ... ... ... жойыла бастайды. Жеті жастағы дағдарыс кезіңде балада ішкі және
сыртқы өзгерістердің ... ... ... оның ... маңызды түсіну
ерекшеліктері қалыптасып, енді тіршілік бейнесі туралы ниеттерінің ... де ... ... ... ... ... ... кездесе қоймайтын
тәрбиесі қиын деп аталатын балалар да ... Бұл ... бала өз ... ... ... ... орын алатынын ол әлі де
пайымдай алмайды. Соның салдарынан ол өзінің ішкі ... ... ... ... Ал жеті жастағы баланың дағдарыс кезінде мектеп
жасына дейінгі ... ... ... жаңа ... ... аяқ
басады. Өтпелі кездегі мұндай ерекшеліктер енді баланың ... ... ... ... ... ... ... оның дамуын жаңа күрделі
сатыға көтереді.
Баланың даму ерекшеліктерін зерттей отырып, енді ол ... ... ... енгізуге тура келеді. Мұндай талап баланың әлеуметтік ортаға
деген қатынасын жете зерттеп, оның ... ... ... аша тусуді
қажет етеді. Бұл қажеттілік әсер ететін жайттарды ұштастыра отырып, ... сөз. ... өмір ... бұл ... алдымен даралап
қарастырып, содан кейін оларды бірінен соң бірін байланысты деп ... ... ... ... қиын кезеңдерін зерттегенде мәселенің түпкі мәнін
құрайтын не? Басты рөл неде? Баланың бітімі ме, әлді ... ... ... ... психологиялық жағдайы ма, әлде дамудың ішкі шарты ма
деген ... ... ... ... ... ... Шынында баланың
дағдарыс кезеңінің тіршілік ортасына деген ішкі қатынасын мынадай екі ... ашып ... ... ... Ортаны практикалық және теориялық
жағынан зерттеген кездегі бірінші басты кемшілік – бұл біз ... ... ... ... зерттейміз. Қиын жағдайды іс жүзінде
зерттеумен айналысатындар мұны жақсы біледі. Сізге ... ... ... ... мәліметгерді ұсынып, онда тұрған алаңның
көлемі, ... суға неше рет ... ... ... ... ... ... мәдени деңгейі және ... ... ... ... ... да ... ... оның жас
ерекшелігіне көңіл бөлінбейді. Сөйтіп ... ... ... ... ... ... бала ... оның әлеуметтік
жағдайын білдік деп есептейміз. Кейбір совет ғалымдары мұндай ... ... ... ... А.Б.Залкинд редакциясымен
шыққан оқулықта баланың әлеуметтік ортасы оның бүкіл даму ... ... ... ... ... кез боламыз. Егер ортаның
абсолюттік көрсеткіштерін алатын болсақ, онда кейбір тұста мұндай ... ... ... іс ... ... ... да, практикалық
тұрғыдан да мұндай тұжырым мүлдем ... ... ... Ал ... ... жануар тіршілігімен салыстырып қарағанда елеулі айырмашылығы баланың
әлеуметтік ортада өмір ... ол сол ... бір ... Бала ... орта сырт емес. Егер бала әлеуметгік тіршілік иесі болса және
оның ортасы әлеуметтік орта ... ... онда ... ... өзі де ... ортаның бір бөлшегі деген қорытынды шығады. Осыдан келіп ортаны
зерттеген кезде елеулі ... ... тиіс – бұл ... оның ... ... ... көшу ... – баланың тіршілік
ортасын зерттеу қажет. Мәселен, сәби бір жасқа дейін сөйлемейді дейік. Оның
тілі шыққаннан ... де оның ... ... ... ортасы өзгеріссіз
қалады. Бір жасқа дейін де, бір жастан ... де ... ... ... ... көрсеткіштері бойынша ешқандай өзгерген жоқ. Алайда
сәби алғашқы сөздерді түсіне ... ... оның ... ортамен
тілдің қатынасы қалыптаса бастайды. Бала тілінің шығуы оның психикалық
дамуына күшті ықпал етеді.
Сәбидің кез ... алға ... ... оған деген орта әсерін өзгертеді.
Даму тұрғысынан алғанда орта сәбидің бір жастан екі ... ... ... сапалы сипатта болады. Осыдан келіп ... ... ... оның ... елеулі өзгерістер тудырады. Әлеуметтік ортаның
баланың даму деңгейіне күшті ықпал ... бір ... 3, 7 және ... ... ... болатындығын көрсетеді. Ортаның бала дамуына
ықпалы үнемі ... ... Ал бала мен орта ... ... ... оларды даралап жеке-жеке қарастыруға болмайды. Осы орайда
методологиялық маңызды ... бірі – ... ... ... ... ... қарап, одан теориялық қорытынды жасау. Сондай-
ақ баланың ... ... мен ... ... мен ... ... мәселе ретінде іздестіріп, олардың бірлігі мен
даралық ерекшеліктерінің сыр-сипатын айқындап отыруды талап етеді. ... ... ... ... ... қасиеттері мен бірлік негізін
ашып көрсету болып табылады. Мысалы, сөйлеу мен ойлаудың қатынасын ... ... ... тән мәнді белгілерін ашып беру керек болады.
Мұндай мақсаттың мәнін түсіну үшін әрбір сөз ... ... ... ол
баланың акыл-ойының жемісі екендігін білдіреді. Сонымен сөздің мәні ойлау
мен сөйлеудің бірлігін білдіретін қасиет. Олар ... ... ... бұл ... баланық қайсарлығынан да өзгеше бағдарда қарастырылуға
тиіс.
1. ... ... ... ... оның ересектер талап еткен
тілектерді орыңдамауынан басталады. Оның ... ... ... ... себебі оған қойылған талаптың мазмұнында ... ... ... ... ... ... ... жағымсыз қылығынын көрініс беруі қойылған талаптан тәуелсіз
түрде пайда ... оның ... ... өз ... ... жету
ниеттілігі.
Қасарыс да дәл сондай. Тіл алмайтын қиын ... ... ... ... ... ... жиі айтады. Бірақ қайсарлық пен
қасарысу екі түрлі нәрсе. Егер сәби бір ... ... ... ... ... ... Бұл қасарысу қылығына ешқандай ұқсамайды. ... бала ... ... нәрсені талап етеді. Бала өз қажетінің болмысы
үшін емес, сол ... ... ... етіп ... сәйкес қайсарлық
көрсетеді. Бұл орайда әлеуметгік жағдайдың ... орын ... сан қилы ... Өзге ... қатысты әлеуметтік
себептермен ұштасты екенін білдіреді.
Егер үш жастағы баланың дағдарысын іс ... ... ... ... оның мәні әлеуметтік қатынастар дағдарысы деп аталады,
солай деп атауға да болады.
Дағдарыс кезінде баланың бойында ... ... ... ... ... бала ... жақын адамдарына – әкесі мен шешесіне және ... ... ... ... ... ... ... «мен»
деген өзіндік ерекшелігін танытқысы келіп, оның бойында бірсыпыра мінез-
қьшыктары пайда болады. Ондай ... ... ... ... Бір
сөзбен айтқанда, дағдарыс баланың жеке түлғасы мен оның ... ... ... ... ... құрып, оларды өзгертіп
отыруға бағытталатын психикалық фактор деп санаумыз керек.
Сондай-ақ бұл сипат ... ... да ... ... ... ... бойындағы жағымсыз әрекет оның ересектер талап еткен
тілектерді орыңдамауынан ... Оның ... ... ... бас
тарту себебі оған қойылған талаптың мазмұнында ... ... ... ... қатынасына байланысты.
2. Баланың жағымсыз қылығынын көрініс беруі қойылған талаптан тәуелсіз
түрде ... ... оның ... қылығы, өз ойындағы мақсатка жету
ниеттілігі.
Қасарыс да дәл ... Тіл ... қиын ... ... аналардын
шағымы олардың қасарысьш қалатындығын жиі ... ... ... ... екі түрлі нәрсе. Егер сәби бір мақсатқа қалайда жеткісі келсе, ол
қайсарлық көрсетеді. Бұл қасарысу ... ... ... Қасарысу
кезіңде бала өзіне қажетсіз нәрсені талап етеді. Бала өз қажетінің болмысы
үшін ... сол ... ... ... етіп ... ... қайсарлық
көрсетеді. Бұл орайда әлеуметгік жағдайдың себебі орын ... сан қилы ... Өзге ... ... ... ұштасты екенін білдіреді.
Егер үш жастағы баланың ... іс ... ... ... ... оның мәні әлеуметтік қатынастар дағдарысы деп аталады,
солай деп ... да ... ... ... ... ... ... психикалық. өзгеріс не?
Бұл бала маңындағы жақын адамдарына – әкесі мен ... және ... ... әлеуметтік көзқарасын білдіреді. Сондай-ақ баланың «мен»
деген өзіндік ерекшелігін танытқысы келіп, оның ... ... ... ... ... Ондай қылықтар ортадағы жағдайды өзгертеді. Бір
сөзбен айтқанда, ... ... жеке ... мен оның ... ... ... ... қайта құрып, оларды өзгертіп
отыруға бағытталатын психикалық фактор деп санаумыз керек.
Баланың жеке басы мен ортаны зерттеу ... ... ... патопсихология мен психологияда тірщілік әсерінің ... ... деп ... ... ... іштей сыртқы ортаға
қатынасын білдіруді біз оның ... деп ... онда бала өзі ... нәрселері жайында оған қатынасын, басынан кешірген күй-жайын
аңғарған болар ... Мұны ... ... бір ... ... ... деп
түсіну керек болады. Кез келген нәрсеге әсерлену баланың танымын дамытады.
Мұндай таным түйсіну, қабылдау, ... ... ... қою т.б. Кез ... ... ... оған ... өзі баланың танымдык әрекетін
дамытады. Таным әрекеттері бала дамуындағы психолоиялық күрделі ... ... және ... ... бәрі сананың қызметі болып
саналады.
Әсерленудің өзі биологиялық және ... ... ... мен ... ... ... деуімізге болады. Баланың дамуында
әсерленудің атқаратын ... ... ... бала ... кешірген
оқиғаларға әсерленіп, олардың мазмұн-мәнісін түсіне алады. Әсерлену әрекеті
қиындығымен балалық шақ үшін аса ... Бір ... ... ... ... түрліше болатындығын жиі кездестіреміз. Өйткені белгілі
бір жағдаңда балалардың әсерленуі түрліше ... ... ... орта баланың дамуына күшті ықпал етеді. Сондықтан әсер етуші орта мен
оған адамның ... ... ... ... жан ... ... ... әрекеттер жасауға, көптеген нәрселердің сырын білуге жетелейді.
II тарау. Мектеп алды кезеңіндегі балалардың дағдарыс мәселесін зерттеудің
тәжірбиелік бөлімі
2.1. Мектеп алды кезеңіндегі ... ... ... ... алды ... балалардың дағдарыс мәселесіндегі зерттеуімді
№10 « Балапан » еркем-ай 2-кіші топ.Топта 35 балалар,соның ... 15- ... ... ... ... ең ... ... (кризис) туғаннан 1 жасқа
дейін болады, екіншісі 7-8 жастағы кризис, ... ... ... — 12-13
жастағы, сосын 22-25 жаста күйзеліске ұшырауы мүмкін. Ата-аналар осыны
жадынан шығармауы ... ... ... ... ... ... ... атасына ұқсауы мүмкін, ал, жан-дүниесі олардан мүлдем басқа
болады. Ата-аналар баласына ... ... ... реті келгенде қолдап,
баламен кеңесіп те отырса артық емес. Мамандық таңдайтын кезде де ... ... ... ғана ... ... ... ... Анасының
жас нәрестесін емізгенінің өзінде үлкен мән ... ... ... қолымен
құшақтап отырып емізген бала осы ана мейірімін, ... өмір ... ... ... ... ... үлкендердің қамқорлығында болатыны белгілі. Ол
тіпті жүрсе де, тамақ ішсе де ересектерге тәуелді болады. ... ... ... ... ... де нақты шешім қабылдайтын тұстарда
бәрібір моральдық-психологиялық тұрғыда ... ... ... болып
қала береді. Ал биологиялық жетілу кезінде оның ... ... ... бала ... құпия сақтап, өз бетінше шешім шығаруға талпынады. Ол
өмірге нағыз ересектерше қарай ... Осы ... ... мен ... көзге көрінбей созылып келе жатқан «резеңке» үзіледі. ... ... ... әсер ... де, ... ... бала ... өзгерісті ата-анасы, тіпті ұстаздары да бірден
байқайды. Дегенмен мұндайда не істеу керек? Бала ... ... ... ... ... айтып ренжітудің керегі жоқ. Оған ересектерше қарап,
әрбір сөзін мұқият ... тең ... ... керек кезде өз бетінше
шешім ... да ... беру ... ... оның ... ... ... одан жасөспірімде өзіне деген сенімсіздік пайда болуы
мүмкін. Ал кейбір елеусіз ... жай ғана ... ... тіпті
көрмеген болып, елемей қоя салған жөн. Өйткені ... өте келе бала ... өзі ... оны ... ... және келесі жолы дұрыс шешім
қабылдауға ұмтылады. Бұл оның ... үшін де ... ... ... ... ... ... кеңесіп, оның да пікірін тыңдаса, онда
«өтпелі кезең» ... және ... ... ... ... ... тең
адамша сөйлесіп, отбасының толық мүшесіндей сырласудың да ... зор. ... ... ... сенімін жоғалтпауына және психологиялық тұрғыда дұрыс
дамуына себеп болады.
2.2. Мектеп алды кезеңіндегі балалардың дағдарыс мәселелерін түзете дамыту
жолдары
Мектеп ... ... ... жас кезендері сияқты, психикалық дамуыңда
дағдарысқа немесе құрт ... ... ... ... әдебиеттерде
баяндаған.Мұндай өзгеріс баланын жеті жаотағы дағдарысы деп те аталады. Осы
кезевде баланың акьш-ойының өсуіне орай ... ... ... ... де бұрынғы уакытқа қарағанда ... ... ... ... Бұл ... оны енді мектеп жасына дейінгі бала деп ... деп те атау ... ... ол ... кезеңді басынан кешіреді.
Соңғы уақытта бұл жасқа арналған бірқатар зерттеулер жарық көрді. Зерттеу
нәтижелеріне қарағанда жеті ... бала енді ... ... ... ... ... оның қимыл-қозғалыстары мен ішкі ... сол ... ... Бұл ... бала ... ... қойып,
оны өздігінен аңғара білуі, тілегіне жетіп, оны жүзеге асыруы толық
жетілмеген.
Құпия ... ... ... ... ... ... ... деген
қызығушылықтарын, дүниетанымдарын анықтау. Басқа субъектілермен қарым-
қатынасқа түсу барысындағы бір-бірін қабылдау деңгейлерін анықтау.
Болашаққа деген көзқарастарын, құндылықтарын анықтау.
Топ: аралас
Жас ерекшелігі: ... 1 ... ... фломастерлер, таза парақтар.
Тренинг барысы:
1. Қатысушыларға таза парақтар мен фломастерлер беріледі. Жүргізуші
қатысушыларға ғажайып оқиғаның куәгерлері болатынын ... ... жуық ... ... ... ... Бұл құжатты сіздер оқуға
тиістісіздер. Бірақ, құжат сапасыз сиямен жазылғандықтан және қолдан-
қолға өтіп отырып, жыртылып, түсініксіз ... ... сол ... ... ... 2050 жылы ... оқиғалар туралы
айтылады. Сіздер сол оқиғаны болжай отырып, құжатты қалпына
келтірулеріңіз қажет. Берілетін уақыт 20 минут.
2. Тапсырма ... соң әр ... өз ... ... және ... ... ... желісі кім үшін қандай болмақ?
- Өздерінің оқиғаға қатысу мүмкіндігі болады ма?
- 2050 жылы қазір өмірде жоқ ... ... ... ... ... бар ... ... қажеттілігі қаншалықты болады?
3. Қатысушылар топтарға бөліне отырып, болашақта болатын негативті
оқиғалардың алдын алу шараларын қарастырады. Позитивті ... ... ... ... сұраққа жауап іздейді.
4. Топта қалыптасқан пессимистік және оптимистік ... ... ... отырып, себебі түсіндірілуі керек. Өмір құндылығы туралы
жалпы қорытынды шығарылады.
Сергіту жаттығулары.
Жаттығу «Қожайын»
Әрбір жеке тұлға - өз ісінің қожайыны. ... ... ... ... қызметтер де қожайын болудың бір саласы. Адамның қожайын сезімін ояту
үшін, тренингке қатысушыларға жаттығу ... ... Біз топ ... бір ... ... ролін ойнау ұсынады. Барлығы оны қожайын
ретінде санауы керек. Ол барлығына бұйрық берілді. Дауыс ... ... ... ... темпте болуы міндетті. Ол қатысушыларға кез-
келген әрекетті бұйрық беру ... ... ... ... қатысушылар осы рольде ойнауларына болады. Соңында топ
оның ... ... ... бағаланды (0-9). Егер қатысушы 0 балл ... онда ... ... Қожайын қызметіне түсу үшін қатысушыға
өзіндік ішкі дайындық, ойын тиянақтауға уақыт берілді.
Жаттығу «Ішкі ... жас ... ... ... Мақсаты: ішкі тынышытықты
қалыпна келтіреді және шамадан тыс шаршаудан көмектеседі. ... ... ... ... етіп ... Ережесі: Егер орындықта
отырса аяқты еркін созып, басты артқа түсіріп, ... ... қою ... толық ыңғайлы жағдай жасағаннан ... ... ... жұмып
жаттықтырушының айтқанын сезінуді талап еттік. ... ... ... ... ... жарық сәулесі пайда болды. Жарық сәуле
жарқырап ... ... ... ... барады. Өзінің қоғалысымен
беттің барлық ... ... қол, йық және т.б. ... жылы ... ... түсіріп жарқыратып кетіп барады. Жарық сәуле жүріп өткен
жердердің қыртыстары жазылды, көздің жарығы ашылды,йық ... және т.б.» ... ... ... ... жаңа ... күшін ұялатып, шаршауды
басады, рахаттану сезімін орнатады. Дәрігерлерге жаттығуды орындағаннан
кейін мына сөздерді ... «Мен жаңа адам ... Мен ... ... ... Мен ... істі жақсы орындаймын!».
«Пресс» жаттығу.
Жаттығу дәрігерлердің жағымсыз ... ... ыза, ... алдын алуға көмек беру. Жаттығуды жұмыстан шаршап келгенде, кез
келген психологиялық қысымды жағдайдан кейін, қызметтік ... ... ... ... ... ... ... прессті сезінеді. Пресс арқылы
жағымсыз эмоциясын басады және ішкі қысымды шығарады. ... ... ... іштей физикалық ауыртпалықты нақты сезіну қажет.
«Жеке тұлға және маман» жаттығуы.
Мақсаты: Өзінің кәсібіне деген қатынасы: ... қуат ... ... ... бөле ... ішкі күштердіанықтау және ... ... ... ... ... қысымның күшеюіне қарай
психологиялық қолдауды алуы.
Жаттығу сәлемдесуден басталады. Жүргізуші Сіздер Нобель ... ... ... Сіз ... ... ... ... жазылсын.
Мсаылы: «Ең батыл дәріге», «Білікті маман» және тб. Қатысушыларды бір сәт
болашаққа саяхат ... ... ... ... өзектілігі
психологиялық тұрғыда жеке тұлғаның ... ... ... ... ... ... болуы, жаңа білім мен іскерлікті толықтыру
әрекеті, өзіндік ынтасы мен талпынысынан көрінеді. Кәсіби ... ... ... ... ішкі ... ... болып
отыратын ерекшеліктер. Бұл бағытта ішкі және сыртқы сипаттар арасында нақты
сәйкестік жоқ ... Сәби ... ... Онда қандай ... ... Бала не ... ... ... ... ... ұшырады?
Дағдарыс жасы туралы буржуазиялық теорияға қарсы болудың да қажеті ... ... ... даму ... ... мол ... ... екен деп
санау да артық. Бұл ... ... тек ішкі ... ... деп түсіну де
дұрыс емес. Жалпы алғанда ішкі ... ... даму деп ... ... ішкі ... ... ... болып шығады. Міне осы заңдылыққа
сәйкес дағдарыс жасын мен ішкі даму жасы деп атамаған болар ... ... ішкі даму ... ... жеке басы мен ... ... ... дамуына ықпал етуші жағдайлар деп тұжырым жасар едім. Өйткені бала
дамуындағы бұрынғы сапалар мен оның жасы ... ... жаңа ... ... ... ... өзгерістерге ұшырап отыратындығын көрсетеді. ... ішкі ... ... түсініп, оның себептерін анықтайтындай деңгейге
көтерілсе, онда баланың дағдарысқа ұшырауы туралы теорияларға қарсы болудың
да қажеті бола қоймайды.
Мен ... ... әсер етіп ... ... ... ... күш деп
санайтын болсам, онда ортаның әр түрлі жас ... ... ... оның ішкі дүниесінің өсіп-жетілуіне сәйкес жаңа ... деп ... ... ... ... ... ... ортасына
әсерленуі түрлі сипатта болады. Бұл шындықты бекерлеуге біздің ешқандай
құқымыз жоқ. Бала ... жана ... ... ... ... ... ... отырады.
Баланың қажеттілігі мен ниеттілектерінің өсіп, олардың жасы өскен сайын
түрлі ... ... ... ... дамудың қайта құрылып,
тіршілік жағдайына лайықты өзгеріл отыруы деп түсінген дұрыс. Баланың дамуы
оның іс-әрекетіне орай жаңа ... ие ... егер ... баланың өз
ортасына қатынасы десек, соған орай оның ... да жақа ... ие ... ... ... ұшырау үнемі болып отыратын құбылыс. 3 жас пен
7 жас баланың дамуында елеулі өзгерістерге ұшырау ... Осы ... ... дамуында айтарлықтай жаңа сапалар ... ... ... ... өту ... ... ... басынан кешіреді. Соның
салдарынан белгілі жас ... ... ... ... ... жас ... тән қасиеттердің жасалуына бейімделеді.
Баланың бойындағы ерекшеліктер 3-6 ай ... адам ... ... ұшырап, оның ішкі дүниесіңдегі елеулі құрылымдар пайда болады.
Ал, баланың дағдарысқа ұшырау белгілері ... ... қала ... ... оның ... өзгерістерге ұшырауы сыртқы орта мен маңындағы
жағдайларға тәуелсіз екеңдігін ... ... ... ... қылығындағы өзгерістер бізді таңдандырады. Осы орайда біздер сәби
бойындағы елеулі өзгерістерді байқап көріп, ... ... ... ... ішкі жан ... елеулі өзгерістердің неғұрлым шапшаң қарқынмен
дамығанына көз ... ... ... ішкі ... ... ... ... елеулі із қалдырып отырады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. А.С.Макаренко. Тәрбие туралы ... - ... ... В.А. ... Балаға жүрек жылуы. - Алматы, 1976.
3. Караковский В.А. О подростках. - М.: ... ... ... Е.И. ... и ее формирование в детском воз-расте.-М.,1968.
5. А.Г.Хрипкова, Д.В.Колесов. "Жаманнан ... ... ... ... алдын ала сақтандыру туралы". - Алматы: Мектеп, 1988.
6. Ильин Е.Н. Пугь к ученику. - Москва: ... ... ... А.А. ... письмо врача учителю. - М.: Просвещение, 1988.
8. Фридман Е.М. Изучение личности учащегося и учени-ческих коллективов.
-М.: ... ... ... ... ... - Орал - ... Т.Сабыров. Балаларға ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері. -
Алматы, 1977.
11. Ө.А.Уманов, В.А.Парфенов. Бала бақыты. - ... ... ... Б.А., ... А.П.. Мы и наши ... - М.: Московский рабочий,
1988.
13. А.Г. ... Үл ... қыз ... - Алматы, 1988.
14. Хрипкова А.Г. Биологическое и социальное в развитии, формировании и
воспитании ... ... ... ... ... ... - М.: Знание, 1970. Вып.2.
15. ХарламовИ.П. Педагогика. - ... Р. ... ... - ... ... Ж. Қоянбаев, Р. Қоянбаев. Педагогика. - Астана, 1998.
18. Е. Сағындықұлы. Педагогика. - А, 1999

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кедендік одақтың Қазақстан Республикасының экономикасына әсері4 бет
Жасөспірімдердегі өтпелі кезеңдегі психикалық процестердің даму сатылары27 бет
Жаңа дәуірдегі психология сипаттама4 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет
Корпорацияның айналым капиталы11 бет
Корпорацияның меншікті капиталы6 бет
Кәсіпорынның айналым капиталы туралы44 бет
Кәсіпорынның айналым қаражаттары (айналым капиталы)3 бет
Кәсіпорынның рентабельділігі мен іскерлік белсенділігі13 бет
Сот жүйесіне қарсы қылмыстар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь