Мектеп жасына дейінгі балалардың қарапайым математикалық түсініктерін оқытудағы жалпы дидактикалық принциптер

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
Негізгі бөлім:
І. тарау. Мектеп жасына дейінгі балаларды қарапайым математикалық түсініктерін қалыптастыру
1.1. Қарапайым математикалық түсiнiктермен таныстыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Мектеп жасына дейінгі балалардың есептеу және есеп туралы ұғымын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
ІІ. тарау. Мектеп жасына дейінгі балалардың қарапайым математикалық түсініктерін оқытудағы дидактикалық принциптер
2.1. Мектеп жасына дейінгі балаларды математика элементеріне оқытудың негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.2. Дидактикалық ойындарды пайдаланудың әдістемелік ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
ІІІ. тарау. Педагогикалық іс.тәжірибе нәтижесі
3.1. Он көлеміндегі сандар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
Зерттеудің өзектілігі. Бала бақшаларының өмірге қанат қақтырар жеткіншектері - алты жастан өтіп, жетіге толған балалар екендігі әркімге аян. Жетіге толған балалар күзде бірінші кластарға баратындықтан, бала бақшаның соңғы жылы негізінен мектепке әзірлік жұмыстарын жүргізеді. Мұны педагогика тілінде 0-ші класс деп атайды. Мектепке даярлық кезеңінде балаларды оқытуды сәйкесінше ұйымдастырған кезде «талдап салыстырмалы қорытынды жасауда жоғары дәрежеге жетеді, шартты схема суреттерді түсінуге, заттардың байланысы мен қатынасын байнелейтін жалпы білімді игеруге, меңгеруге мүмкіндік алады» (Л.А.Венгер), оларға зандылық, байланыстылық сипатта көрінетін бағдарламаның барлық бөлімдері бойынша белгілі-бір жүйедегі білімді меңгеруге жол ашық (А.В.Запорожец, Н.Н.Поддьяков, А.П.Усова);
Тек белсенділік қана жеке тұлғаның дамуының факторы және өлшемі болып табылғандықтан, танымдық қабілеттердің құрылуы балалардың жалпы кешенді тіршілік әрекетінің дамуымен заңды түрде байланысты болып келеді. Балалардың аралас білімдерінің, түсініктерының дамуы мен қарқынды түрде жинақталуы оқыту үрдісінің энергиясы. Балалардың белсенділігі әлсіремесін десек, күн тәртібіта алынған жаңа білімге деген қанағаттану сезімі келесі жаңа күн тәртібіқа деген аса қызығушылық сезімімен байланыстыра отырып құрастырылуы қажет. 5-6 жастағы балалардың психикалық дамуында айқын сипатталатын ерекшеліктер еспелі еркіндік, ниеттілік психикалық үрдістердің мақсаттылығы, қоршаған әлем шындығын оның көптүрлі көріністерін меңгеруі, таным үрдістерінде еріктің қатысуымен кеңеюі және олардың танымдық іс-әрекеттерін құрайтын негізгі элементтерінің сәйкесінше тез құрылуымен анықталынады.
1. Адамтаева Г. «Білімді тиянақтау». Бастауыш мектеп 10-2004ж.23бет.
Асқарова Ж. «Интелектуалды ойын». Бастауыш мектеп 2-2002ж.
Зббет.
Балабақшада 5-7 жастағы балаларды мектеп алды даярлау бағдарламасы. Астана-Алматы, 1992.
2. Ақбаева «Дидактикалық ойындар». Бастауыш мектеп 3-2000ж.
3. «Математические знания и их роль в умственномразвитии» - Дошкольное востпитание 1969г №9.
4. «Мектепке дейінгі педагогика» В.И.Ядэшко және Ф.А.Сохина, М.Просвещение 1978.стр.202-208.
5. «формирование элементарных математических представлений у детей дошкольного возраста», А.М.Леушина М.Просвещение, 1974г стр.23-25, 124-159.
6. «Атамұра» 1997ж..мектеп 2-2000ж.40бет.оқыту». Алматы «Мектеп» 1987ж.
7. «Математикадан дидактикалық ойындар және қызықты тапсырмалар. 1-сынып». Алматы. Құрманалина , С.Ш. Сәрсенбаева , Өміртаева
8. Л.С. Метлина «Дидактические требования к знаниям по математике» -Дошкольное воспитание 1972г. №12.
9. Л.С. Метлина «Развитие элементарных математических представлений у детей в детском саду» -Дошкольное воспитание 1972г. №12.
10. Леушина A.M. Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыру әдістемесі. - Алматы, 1987.
11. Мамырбаева «Жаңа технологиялар күн тәртібіта». Бастауыш мектеп
12. Мұхамеджан Ү. «Қимыл - қозғалыс ойыны». 2-2002ж.42бет.
13. Наурызбайқызы Ә, С.Мұхамедқызы «Математикаданидидактикалық ойындар және қызықты тапсырмалар». Алматы «Рауан» 194ж.
14. Нурахметова А. «Ойын әдістерін қолдануға студенттерді кәсіби тұрғыдан даярлау». Ұлт тағылымы 4,5-2001ж.124бет.
15. Нұрғаева Г. «Ойын күн тәртібі» Бастауыш мектеп 7-2001ж.35бет.
16. Оразбекова «Дидактикалық ойындардың маңызы» Бастауыш
17. Оспанова «Бастауыш мектеп кластарында математиканы
18. Отбасында және балабақшада баланы мектепке дайындау бағдарламасы. -Алматы, Шартарап, 2000.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Ж.Досмұхамедов атындағы педагогикалық колледж
Педагогика ... ... ... ... дейінгі балалардың қарапайым математикалық түсініктерін
оқытудағы жалпы дидактикалық принциптер»
Орындаған:
тобының студенті
Жетекшісі:
Орал қаласы - 2014
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...............................3
Негізгі бөлім:
І- тарау. Мектеп жасына дейінгі балаларды қарапайым ... ... ... ... түсiнiктермен
таныстыру..............................................................
......................5
2. Мектеп жасына дейінгі балалардың есептеу және есеп туралы ұғымын
қалыптастыру................................................10
ІІ- ... ... ... ... ... ... математикалық
түсініктерін оқытудағы дидактикалық принциптер
2.1. Мектеп жасына дейінгі балаларды математика элементеріне оқытудың
негізгі принциптері....................................13
2.2. ... ... ... әдістемелік
ерекшеліктері...............................................................
.........................16
ІІІ- тарау. Педагогикалық іс-тәжірибе нәтижесі
3.1. Он ... ... Бала ... ... ... ... - алты жастан өтіп, жетіге толған балалар екендігі әркімге
аян. Жетіге толған балалар күзде ... ... ... ... соңғы жылы негізінен мектепке әзірлік жұмыстарын ... ... ... 0-ші ... деп ... ... ... кезеңінде
балаларды оқытуды сәйкесінше ұйымдастырған кезде «талдап ... ... ... дәрежеге жетеді, шартты схема суреттерді түсінуге,
заттардың ... мен ... ... ... ... ... ... алады» (Л.А.Венгер), оларға зандылық, байланыстылық
сипатта ... ... ... ... ... ... білімді меңгеруге жол ашық (А.В.Запорожец, ... ... қана жеке ... ... факторы және өлшемі болып
табылғандықтан, танымдық қабілеттердің құрылуы балалардың жалпы кешенді
тіршілік әрекетінің ... ... ... ... ... ... аралас білімдерінің, түсініктерының дамуы мен қарқынды түрде
жинақталуы оқыту үрдісінің энергиясы. Балалардың ... ... күн ... алынған жаңа білімге деген қанағаттану сезімі келесі
жаңа күн тәртібіқа деген аса ... ... ... ... қажет. 5-6 жастағы балалардың психикалық дамуында айқын
сипатталатын ерекшеліктер еспелі ... ... ... үрдістердің
мақсаттылығы, қоршаған әлем шындығын оның көптүрлі көріністерін меңгеруі,
таным үрдістерінде еріктің қатысуымен ... және ... ... іс-
әрекеттерін құрайтын негізгі элементтерінің сәйкесінше тез ... ... ... ... үрдістерін дамыту мәселесі бала-
бақшадағы және мектептегі мектепалды даярлық топтарының тәрбиешілері ... ... ... ... күрделі ғылымды ойын арқылы
игерілетін оқу іс-әрекетіне баса назар аударуды қажет етеді.
Курстық жұмыстың ... ... ... ... балалардың қарапайым
математикалық түсініктерін оқытудағы жалпы дидактикалық ... ... ... ... ... ... мекемелер
Зерттеудің мақсаты: Мектеп жасына дейінгі балаларда математиканы оқыту
нәтижесін, бақылау ... ... ... анықтап, оның әдістемесін жасау және оны ... ... ... ... ... ... балалардың қарапайым математикалық
түсініктерін ... ... ... принциптерді көрсету;
✓ Балаларға қарапайым ... ... ... ... критерийлері мен мүмкіндіктерін анықтау;
Зерттеудің теориялық маңызы: Педагогикалық іс-әрекетте ... ... ... ... математикалық түсініктерін оқытудағы жалпы
дидактикалық принциптер теориялық және ... ... ... ... ала ... әдістемелік маңызы: Мектеп жасына дейінгі балалардың ... ... ... жалпы дидактикалық принциптерін
анықтайтын әдістемелер сарапталып зерттеулер жүргізу негізінде талданды;
Зерттеу әдістері: ... ... ... мен ... ... ... түсініктер туралы
ғылыми деректерді кешенді жүйемен салыстырмалы талдау, зерттеу нысаны мен
пәніне ... ... ... ... ... ... көздері: педагогика, психология, философия, ғылымдарының
классиктерінің ... ... ... ... ... ... оқу ... жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс ... үш ... ... ... тізімінен тұрады;
І- тарау. Мектеп жасына дейінгі балаларды қарапайым математикалық
түсініктерін қалыптастыру
1. Қарапайым математикалық түсiнiктермен таныстыру
Бұл пән ... ... ... ... маңызы өте зор.
Балалардың ойлау процесінің нақтылығын, тереңдігін анықтау үшін олардың
белсенді ... ... өз ... ... ... ... ... үйретуде Балалардың білімі мен ... ... ... ... ретінде қолдануды ескеру қажет. ... ... ... ... қолайлы.
Күн тәртібі балалар үшін қызықты өткенде, олардың оқу ... ... ... өз ... ... жасап, белсенділігін арттырғандығынан
олардың пәнге деген ынтасы өседі. Балаларды өз бетімен ойлауға ... ... ... ... үшін оқыту әдістерін дұрыс таңдап алудың
маңызы зор. Оқудың белсенді әдістерінің бірі – балалармен ойнай отырып, ... ... ... ... ... күн ... білім берудің
барлық негізгі принциптері бір бірімен байланысты жүзеге асады. Мысалы:
Саналық, ... ... ... ... лайықтылық және тағы
басқалар. ... ... ... ... ... ... рөлі ерекше.
Көрнекі түрде оқыту – балалардың тиісті бақылауларына сүйеніп оқыту,
бірақ көрнекі ... ... тек ... ... ... отыру деп
түсінбеу керек. Алдыңғы айтқандай көрнекілікпен ... ... ... ... материалды жетік терең әрі тез, жеңіл түсінуіне ... ... ... ... болса да қабылдағанда сезім мүшелеріміз
неғұрлым көбірек қатынасса зат және ... ... ... ... ... ... берік, тиянақты есте сақталады.
Сондықтан күн тәртібіта көзбен көру, дыбыс ... ... ... тағы ... ... ... ... қатысуы тиіс. Егер де педагог
баланың ... ... ... ... ... болса, ал көз, ... ... ет ... ... ... ... мүмкін болса, иіс және
дәм сезімдерін де есте сақтап қалу актісіне көбірек ... ... ... К.Д. ... ... ... ... сапасын арттырады, көрнекі
құралды пайдалана отырып, мұғалімнің жетегімен, ... ... ... ... ... материалды көрнекі құралдармен иллюстрациялау арифметикалық
оқытудың бірінші күнінен бастап барлық оқу жылдарында қолданылып отырады.
Баланың санды үйренудегі бірінші ... ... ... ... ... ... ... қоянның, мысықтың, тағы сол сияқты суреттері өтеді. Бұл
суреттер белгілі жолмен құралып, бірінші ондық ... ... ... ... ... амалдың идеясын да түсінетін болады,
мысалы, тәрелкедегі сүтті ... ... екі ... ... бір ... ... ... көргенде, бала барлығы неше мысық деген ... ... ... 2+1 ... ... ой ... ... әр-түрлі тәсілмен пайдаланудың маңыздылығы оны
жеткілікті және қажетті ... ... ... ... ... ... ... жоғалтады. Мұнда оқу процесінің білімділігі де
кемиді. Балалардың күн ... ... ... ... ... ... тәсілмен қолдану керек.
Көрнекілік математика сабағында білім көзі ретінде қолданылған, ол
елеулі мәселеде берілетін білімдерді нақтылау мақсатында ... ... ... ... қолданылады.
Балалар күн тәртібінде, ойын үстінде, ойлау, өлшеу, есептеу, табу,
зерттеу жұмыстарымен ... ... ... жетілдіріп отыру мұғалімнің
міндеті деп білеміз. Математика пәнін оқытуда баланың ой-өрісін дамытып,
бағдарламада ... ... ... практикада қолдана білуіне,
Балалардың күн тәртібіқа деген ынта-ықыласын арттыруына, өткен материалды
өз мәнінде ... ... ... ... тәсілдердің ішінде
дидактикалық ойынның мәні зор. Күн ... ... ... ... жүргізілген дидактикалық ойындар Балалардың күн ... ... ... ... дұрыс меңгеруіне ықпал
тигізеді.
Мектепалды даярлық бес күндiк режиммен жүргiзiледi. Күн ... 9 да ... ... -30-35 ... ... Әр күн ... ... 10-15 минуттан кем болмауға тиiс.
Математиканы оқытудың жалпы жүйесінде есептер шығару ... бір түрі ... ... ... ... ... ... математикалық түсініктерді қалыптасып , ... ... ... ... ... ... орын алады.
Есептер балаларда жаңа білімді қалыптастыратын және бұрыннан бар
білімдерін пайдалану жолында ... ... ... ... ... Есеп шығару балаларда, әрбір адамға оның күнделікті ... ... ... ... Есеп ... ... ... және тәрбиелік тұрғыдан алғандағы маңызды түсініктермен танысады.
Есеп шығару Балалардың ақыл-ойының дамуына өте игі әсерін тигізеді,
себебі ол ... және ... ... және абстракциялау, салыстыру,
жалпылау сияқты ойлаумен жүргізілетін кезеңді талап етеді.
Есеп термині және оның элементтерімен ... ... ... ... ... уақытты мазмұнды есептерді енгізудің дайындық кезеңі деп
айтуға болады. Осы уақытта Балалардың мектепке дейінгі игерген білім, білік
және ... ... ... және бір ... келтіріледі, сондай-ақ
нөмірлеуді оқып үйренуге қажетті жағдайлар жасалады, әрі ... ... ... ... ... Бұл кезеңде ... есеп ... ... ... болып табылмайды, яғни ол
қандай да бір құрылысы әлі де ... ... ... ... ... ... олардың арасындағы байланыс) күрделі түсінік
болғандықтан, Балалар санасынан орын ... ... ... ... ... ... ... сәйкес түсінікының мән-мазмұнын
нақты көрсетіп берудің құралы ретінде пайдаланылады.
Дегенмен осы кезде мазмұнды суреттер ретінде ұсынылатын жай ... ... ... ... Балаларды таныстыруда және әрбір 1-ді қосу ... ... ... ... ... ... сипатында пайдаланылады. Демек,
мәтінді жай есептер алдымен айқын емес түрде математикалық ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ басқа
да материалдарды қарастыру барысында есеп шығару білігінің құрамына енетін
көптеген ... ... ... беруге болады. Соған бірнеше
мысалдар келтірейік.
Заттарды санау және оларды салыстыру (түсі, өлшемі , формасы ... ... ... ... ... ) ... Балалар сурет бойынша
“қанша?” деген сұрақты қоюға жаттығады және “бірдей”,”үлкен-кіші”,” ... ... ... ... ... ... сондай-ақ әрбір заттың
өзіне тән мәнді белгісін анықтауға үйренеді.
Әрі ... ... ... салыстыру барысында “қанша болса сонша” сөз
тіркесінің мән-мазмұнын игереді, “артық – кем “ ... ... ... ... осы ... ... нақты және біршама
абстрактілі түрлері қолданыла бастайды. Мысалы: а) тақта алдына үш ... ... ... ... ... шыбықтары үлестіріліп
беріледі;б) балалар мен ... ... в) ... ... яғни біз ... ... ... парларын құрдық, “Балалар қанша
болса, шыбықтар да сонша”. Осы ... ... ... ... ... жүргізіледі. Қалталы полотноның бір қатарына үш дөңгелек (шаршы)
қойылады. Салыстыру нәтижесінде қорытынды жасалады.
Сонан ... ... ... ... ... құру ... “қанша
болса, сонша” түсінікның мән-мазмұнын ... ... ... жұмыс
жалғастырылады.
Осындай көрнекіліктерге сүйене отырып, заттар тобын салыстыру кезінде
“артық-кем” ... ... ... ... ... қалталы
полотноның бір қатарына үш дөңгелек, ал екінші қатарына үш ... ... ... жасалады; ә) тағы бір дөңгелек бірінші қатарға қойылады
да, парлар құру арқылы ... ... ... ал шаршылардың кем екені
ажыратылады; б) екінші ... тағы бір ... ... да, ... ... ... топтағы заттар санының бірдей ... ... ... ... ... шаршылар сонша);
в) бірінші қатардан бір дөңгелек алынып тасталады да, парлар құруға
негіздей отырып, әрбір топтың заттар саны ... да ... кем, ал ... ... ... екені жайында”
қорытынды жасалады.
Сонымен бірге ... ... ... кезінде Балалар парлар
құрудың әр түрлі ( айталық, әрбір топтағы заттарды бірінің ... ... ... екі ... ... бір ... ... сәйкес парларын
сызықтармен қосу, ... ... ... зат алып кету ... танысады.
Осы сияқты қарапайым математикалық түсініктер жайындағы Балалардың
түсінігі әрі қарай қарапайым кеңістік және ... ... ... ... ... 10 көлеміндегі сандардың
аталуын, реттік қатарын және заттарды санауды, ... ... ... ... үйренуде тиянақтала түседі. Әсіресе, осы кезеңде жиі қарастырылатын
қосарланған суреттердің мәтінді арифметикалық есептерді енгізуге ... ... ... ... екендігіне ерекше назар аударған жөн. Мұндай
суреттер “қанша болған еді?”, “не өзгерді?” сұрақтарының ... ... ... ... ... ... суреттер бойынша берілетін
жазулар есепті ... үшін ... ... ... ... ... аңғартады және есептің шешуін жазудың сәйкес формасын
енгізуге дайындық болып табылады. Мысалы, алдымен ... үш ... ... ... ... бір ақ ... ал ... суретте оған
жақындап келе жатқан бір қоңыр ... ... ақ және ... ... жем ... тұр. ... астында сәйкес жазулар “1,1-1,2”
беріледі. Осы сурет бойынша мұғалімнің басшылығымен жұмыс ұйымдастырылады.
М: Бірінші суретті мұқият қараңдар. Қанша ... ... ... Сол ... ... ... цифр жазылған?
О: 1 цифры.
Демек зат пен цифр сәйкестендіріледі, яғни ... ... ... ... Екінші суретті қараңдар. Не өзгереді?
О: бір ақ балапанның жанына тағы бір коңыр балапан келді.
М: Балапандар – 1 және тағы 1 ... ... ... ... болады?
Суреттің астындағы жазуды қараңдар.
О: 1-1.
М: Үшінші суретті қараңдар. Енді қанша балапан болады?
О: Екі балапан болды.
М: Суреттің астында қандай цифр ... ... Екі цифр ... ... 1 және тағы 1, яғни барлығы екі балапан
болды.
Осыған ұқсас 1 қоңыр ... ... бара ... ... ... ... балапанның суреті берілсе және сәйкес жазулар келтірілсе, талқылаулар
жүргізу барысында барлығы 2 балапанның болғанын, оның ... ... ... 1-сіз 2-нің ... ... бір ... жем ... анықтауға болады.
Осындай суреттерді және әр алуан практикалық жұмыстарды орындау
арқылы ... ... ... ненің өзгергенін сонда қанша шыққанын
көрнекі түрде қабылдайды, сонымен бірге заттарға сандарды және ... ол ... ... ) ... ... ... ұғынады. Бұл мәтінді
арифметикалық есептерді шығарудағы басты мәселе.
Ілгеріде қосарланған үш ... ... ... суреті айқын берілмейді,
яғни біздің мысалымыздағы жем шоқып тұрған ақ және ... ... ... бір ... жабылады, бірақта суреттің астындағы 2 цифры жазылады.
Сонда екінші суретті Балалар пайдаланады, ненің ... ... ... ... ... сол ... ... санау арқылы табады да, үшінші
суретте не болуы керектігін тағайындайды.
Осы кезде алдағы уақытта тексті ... жай ... ... ... алуда жәрдемі тиетін тәсілдермен де ... ... ... ... орай ... екі сурет ұсынылады. Мысалы: “
1 ақ балапанның суреті және 1 ақ және 1 ... ... ... ... екі ... ... талқылаулар жүргізіледі”.
2. Мектеп жасына дейінгі балалардың есептеу және есеп ... ... ... ... бірі ... ой – өрісін, іс
– қимылын жан – жақты дамыту. Математиканы оқытуда есептердің алатын орны
ерекше. Оны оқытудың негізгі мақсаты – ... ... ... бір
жүйесін шешу. Әдістемесін балаларға игерту. Сондықтан есепті шешу ... ... ғана ... ... – ақ ... да. Оның ... пәнді
оқытуда қарастырылатын ... ... ... ... яғни кез келген математикалық мазмұнды  тапсырманы жатқызуға
болады. Есепті шешу кезінде оның ... ... ... ... қағидаларды қолданудың реті анықталады.
Мектеп жасына дейінгі балаларға есептеу және ... ... ... ... алатын орны ерекше.
Топтарда есептеу бүтін затты тең бөліктерге бөлуге, ... жеке ... ... үйретуге балалардың ой – өрісін дамытуда алатын орны ерекше.
Бүтін затты тең бөліктерге бөлуде ... ... ... ... ... – жауаптар арқылы жүргізуге болады. Мысалы: Асанда 6 алма
бар еді, ол ... ... ... ... ... ... ... қанша
алма қалды. (4) Стол үстінде 9 карандаш жатыр. Оны үш балаға ... ... ... ... тиеді. (3) деген сұрақтар қоюға болады. Жанып ... ... ... ... ... ... неше майшам қалды? (2) Қолымда 5 алма,
табақта 2 алма, қосқанда барлығы қанша алма? (7) ... ... ... жасына дейінгі балаларға есептеу және есеп  туралы ұғымды
оқытуда есеп ... және оны ... ... балаларға суретті
пайдаланып төмендегідей есептерді шығаруға болады.
         1 ... ... ... ... ... ... Тапсырма-  Қисынды есептер:
       1. Жанып  тұрған 4 майшамның үшеуіі  сөніп  қалды, сонда неше майшам
қалды ?
       Жауабы: Бір майшам
       2. Қолымда бес ... ... үші алма ... ... болады неше
алма?
Жауабы: 8 алма
4 Тапсырма. Жұлдызша ішіндегі сандар қандай ... ... ... ... табудағы ең басты ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу, көзімен есінде
сақтап, тіл сөз арқылы ойын ... ақыл – ойын ... ... ... ... ... жасына дейінгі балаларға есептеу және есеп  туралы
ұғымды оқытуда есеп және оның ... ... ... ... ... ... ... дайындық кезеңі деп айтуға болады.
5-Тапсырма «Кім жылдам» жарыс ойыны. (3 минут)
1. Бұлбұл әсем жырлайды
Ел жұрт елтіп тыңдайды,
2-ге 2-ні қосқанда
Нешеу болып ... 4 ... ... ... ... ... едің басында
Жүзіп кетті үшеуі
Қалды артта нешеуі.
Балалар: - 3 үйрек артта қалды.
3. Бес алманың екеуін,
Досың сұрап алады.
Айтшы сонда ... ... ... 3 алма ... қоян ... ... ... келе жатып қасқырға жолықты.
Қасқырдың тапсырмасы.
6) Үстел үстінде 2-3 топ ойыншықтар қойылады. Әр топтағы ойыншықтар әр
түрлі бағытта орналасқан. Үстел үстінде неше аю, ... ... ... ойыншықтарды санайды. Санап болған соң аюлар мен қуыршақтар
саны ... ... ... тарау. Мектеп жасына дейінгі балалардың қарапайым математикалық
түсініктерін ... ... ... ... ... ... ... математика элементеріне оқытудың
негізгі принциптері
Бала бақшада ересек топ ерекше орын алады. Педагогтың міндеті, ... ... ... ... ... келтіру және бұдан бұрынғы
бүкіл тәрбиелеу және оқыту жұмысы нәтнжесінде балалардың жалпы өсіп ... ... ... ... жағынан, баланың жеке ... ... ... ... ... психологиялық жағынан дайындау болып
табылады. Осы кезеңде балалардың ... мен ... ... өзінің оқуына, өз тәртібіне жауапкершілігін түсінетіндей өзгеріс
болуы керек. Бала ... ... ... эмпирикалық білім алды, ал
мектепке көшкенде барған сайын тереңдете ... ... ... ... ... де, ... өзі ... ұғымдармен операциялар жасауға
дайындықты талап етеді. Бұл тұста басты мәселе тек жеке ... ... ... т. б.) ... ғана емес, баланың санасындағы
функционалдық байланыстар мен қатынастардың өзгеруі.
«Сана әрбір жеке функцияның ... ... ... жеке ... қосындысы ретінде дамымай, өзінің ішкі құрылысы мен
бөліктерінің байланысын әрбір жаңа ... ... ... ... бір ... ... ... дамуындағы әрбір функционалдық бөліктің ... ... ... ... ... ... емес», - деп жазды
Л. С. ... ... ... функционалдық өзгерісі жеке адамның
дамуындағы басты және ең елеулі нәрсе болып табылады.
Ересек ... ... ... ... ... ересектер ретінде
сезінеді. Мектепке көшуге дайындалған ересек балалардың бұл позициясы
олардың өзіне ... ... ... ... ... ... өзгеретіні сияқты, басқа топта балаларға қарым-қатынасын
өзгертеді. «Мен қазір тек ересек балалар ... ... жылы ... ... ... ... ... барамын», - деп бала ең ... ... ... ... дейінгі ересек жастағы балалардың көңілін заттардың
саны мен қоршаған орта ... ... ... ... ... ... ес, ... шығармашылық қабілеттерін, қиялын, ... ... ... үдерістерін дамыту;
- танымдық қызығушылықтарын дамыту барысында белсенді оқу ... ... ... ... ... салыстыру, қорыту, топтастыру, үлгі
жасау, құрастыру, байланыстың себеп-салдарын орнату) тәсілдерін үйрету;
- мектеп ... ... ... ... ... ... ... күн тәртібіта алған білімдері мен іскерліктерін күнделікті өмірде
қолдану;
- заттардың әр түрлі ... ... оның саны мен ... анықтау дағдысын
үйрету, олардың бір-бірімен арақатынасын анықтау;
- кеңістікті, уақытты қағаз бетінде бағдарлау дағдыларын дамыту;
- ... ... мен ... ... ... ... Санның белгілі бір заттың өлшемін көрсететін көрсеткіш екендігі
жайлы түсінігін қалыптастыру.
Көп элемент бір заттан, ... ... ... топтан құралатыны туралы
түсініктерін дамыту.
«Көп», «аз», «біреу» деген ұғымдармен таныстыру. «Бір» ... ... ғана ... ... ғана ... ... қатар бүтін бір топтың жиынтығын
да білдіретіндігін ұғындыру.
Көп ... ... ... бір ерекшеліктеріне қарай заттарды іріктеп
алып топтастыру қабілетін дамыту.
Көп және оның құрамы арасындағы ... ... ... Бүтін өзінің бөліктерінен үлкен екендігін, бірдей сандардың
өзара ... ... ... ... ... ... және ... 10 саны көлеміндегі сан мен цифр туралы ұғымдарын
қалыптастыру. Оларды танып және атау ... ... ... 10 ... ... болуымен таныстыру.
10 көлеміндегі санды тура және кері санауға үйрету.
Сөздік қорына математикалық атауларды енгізіп, «Қанша?», ... ... ... ... беру ... ... көлеміндегі сандарды қасында тұрған сандармен салыстыруға, теңсіздіктен
теңдік алуға (теңдіктен теңсіздік ... саны азға бір ... ... ал көп
заттан бір затты шегеру арқылы («6 саны 7-ден ... егер 6-ға 1 ... онда ... тең ... «7 саны 6-дан ... егер 7-ден – ... онда ... тең болады») үйрету.
Қарапайым мысалдар мен тапсырмаларды орындауға жаттықтыру.
Теңдік туралы ұғымдарын қалыптастыру. Топтағы әр ... ... ... анықтау іскерліктеріне үйрету. Санау мен салыстыру арқылы санның
мағынасын дұрыс қорыту («Мұнда барлық ... ... алты ... ... алты тәрелке»).
Сан заттың көлеміне, ара қашықтығына, орналасу кеңістігіне және санау
бағытына (оңнан солға, солдан оңға) байланысты емес екендігін ... ... ... ... ... және т.б.) ... бірдей
бөлікке бөлуге болатыны туралы түсінік беру, бұл бөліктерді атап, ... ... ... ... Бөліктен бүтін үлкен, ал бөлік бүтіннен
кіші.
Қарапайым мысалдар мен тапсырмаларды орындауға жаттықтыру.
Көлем. ... (5 және одан ... ... ... ені ... ... іскерлігіне үйрету. Заттарды көлеміне қарай өсу және
кему ретімен орналастыру.
Заттардың көлемдерінің бір-бірінен айырмашылықтарын ... ... ... ... айту ... қалыптастыру. Мысалы,
(«Жасыл матрешка – ең биігі, қызыл – аласалау, сары одан ... ... ... ал ... сары ... де ... және ... өлшемнің көмегімен екі ... ... ... ені,
биіктігі) салыстыруға үйрету.
Шартты өлшеммен өлшеуде заттың бөлігін бөліп көрсетуге ... ... ... ... қанша рет орналасатынын анықтау.
Шартты өлшеуіштің ... ... ... ... ... ... ... бекіту.
Арнайы ұйымдастырылған жағдайда заттардың ұзынырақ ... ... кең ... ... ... ... және оларға тең екендігін табу
іскерлігіне үйрету. Баланың көзбен өлшеуін дамыту.
Геометриялық ... ... ... – куб, шар ... кеңейту. Пирамида мен көпбұрыштарпен таныстыру.
Геометриялық пішіндер (дөңгелек, сопақша, ... ... ... мен денелерді (шар, куб, цилиндр, пирамида) дұрыс
атап оларды ... ... ... ... мен ... ... ... жататындығы туралы
түсіндіру.
Айналасына қарап геометриялық пішіндерді табу, олардың ... ... ... қалыптастыру. Геометриялық пішіндер мен
денелерді атап, ажыратуға жаттықтыру.
Кеңістікті бағдарлау. ... ... (оң ... сол ... ... алдында, артында, алыс, жақын, арасында, қасында) туралы
білімдерін бекіту.
Қағаз бетінде ... оң ... ... ... сол ... ... оң ... төмен бұрыш, сол жақтағы төменгі бұрыш,
төменде, жоғарыда, оң ... сол ... ... білу дағдыларын
қалыптастыру.
Заттың қай жерде, қалай, өзіне немесе қай затқа жақын орналасқандығын
ауызша жеткізе білу шеберлігін ... бір ... келе ... белгі бойынша бағытын өзгерте білуге
жаттықтыру.
Уақытты бағдарлау. Уақытты бағдарлау (күн, таңертең, сәске түс, бесін,
ақшам, ымырт, ... ... ... бүрсігүні) туралы білімдерін бекіту.
Таңертең, күн, кеш, түн ... ... ... ... ұғымдарын
қалыптастыру.
Кеше қай күн болғаны, бүгін қай күн екенін, ертең қай күн ... ... не ... одан ... не ... аптаның қай күні екені
туралы түрлі жағдайларды ретімен орналастыра ... ... 12 ... ... ... ... ... айта білу шеберлігін
қалыптастыру.
Заттың салмағын анықтау. Зат өлшемін анықтай білу сезімдерін ... ... ... ... ... қарай тең және тең еместігін алақанына
салып өлшеп, ... ... ... салмағы оның көлеміне байланысты емес екендігін түсіндіру.
• Заттарды салмағына қарай ... ... ... ... ... ... дамыту.Заттың салмағын таразының көмегімен
өлшеу дәлірек болатынын түсіндіру.
Дүкенде қолданылатын таразы туралы ... ... ... ... қызықтыру.
2.2. Дидактикалық ойындарды пайдаланудың әдістемелік ерекшеліктері
Балалардың іс-әрекеттерін ұйымдастыруды және оны басқаруды мұғалім іске
асырады. ... ... ... ... ... болса, балалар білімді
ғана меңгермейді, оны ... ... ... де ... ... ... ... деңгейде көтерудің тиімді жолдарының
бірі, біздің ... ... ... үйлестіре пайдалану.
Бастауыш сыныпта математиканы оқытуда ойындар маңызды орын алады, ең
алдымен олар дидактикалық, яғни ... ... жеке ... ... немесе есептеу тәсілдерін меңгеруіне, санау, тез
есептеу ... ... т.б. ... ... ... ... ... бір түріне мақсатты жүзеге ... ... ... осы ... ... қызығушылығын арттырады, оқытудың тиімділігін
күшейтеді. Ойын жағдайында балалар ойнай отырып аса ... ... бір ... ... ... ие ... сынып Балаларына ойынның қажеттілігі әлі күшті болғандықтан,
басқа да ... ... ... ... ... ... Себебі:
- Кейбір дидактикалық ойындарда математикадан оқу материалы, яғни жаңа
білім, білік, дағды беретін танымдық мағлұматтар, сол ... ... ... ... ... ... ... кеңейтуге,
тереңдетуге, дамытуға бағытталған материал бар. Мысалы. «Санамақ», ... ... ... ... ... ... ... бастапқы
сандарының қасиеттері мен таныстыру материалы ретінде пайдалану.
Дидактикалық ойындарды дамытушылық яғни балаларды бақылау, ... ... ... ... ой, ес, т.б. психикалық сапаларды. тапқырлық
зеректік, т.б. математикалық қабілеттерін дамытатын материал бар. Мысалы.
«Сиқырлы квадрат» ... ... ... ... ... ... диагональдарының қиылысуында тұрған сан (немесе өрнек) «Сиқырлы»
қосындының 1/3 ... ... тең ... ... керек (оны дәлелдеу
қажет).
- Дидактикалық ойындардың мазмұны мен ... ... ... ... ... олардың пәнге эмоционалдық, танымдық
қызығушылығын тудыруға ... ... ... ... ... ... бар.
Демек, дидактикалық ойындарды күн тәртібіта немесе күн тәртібітан тыс
жұмыстарда пайдаланудын әдістемелік ерекшелігі:
- олардың мазмұнының, ... ... ... оқытудың білімділік,
дамытушылық, тәрбиелік мақсатында сәйкестігі деп тажырымдауға болады.
Сондықтан да дидактикалық ойындарды математика күн ... ... ... ... ретінде қолдануға болады деп
ойлаймыз. Ол үшін математикалық ... ... ... ... ... ... ... қажет:
1. Ойын мақсаты. Ойын процесінде Балалар қандай математикалық білім
дағдыларды ... ... қай ... ... назар аудару
керек. Ойынды жүргізгенде қандай басқа да тәрбиелік мақсаттар қойылады.
2. Ойыншылар ... Әр ... ... ... бір ең аз ... ең көп
саны болады. Дидактикалық ойын ұйымдастырығанда оны ескеру қажет.
3. Ойын ұйымдастыруға ... ... мен ... ... ... аз ... ішінде қалай ойын тәртібімен таныстыру.
5. Балаларды ойынға қайта оралу ықыласын есептей отырып, ойын ... ... ... ... ... барлығын дерлік қатынастыруды қамтамасыз ету.
7. Балалардың ойынға қызығушылығын анықтау үшін, бақылауды ұйымдастыру.
8. Ойынның соңында, қорытындыда ... ... ... айту ... ойын сипаты бойынша, сапасы. мазмұны бойынша математикалық ойын
болалы, яғни ондай ойынлар дидактикалық ойындар болады.
Сондықтан дидактикалық ойындарды ... ... ... ретінде
пайдаланудың бірінші әдістемелік ерекшелігі - математиканы оқытуда күн
тәртібіта және күн ... тыс ... ... кіші жастағы
балаларға пайдалануға болатындығы, - деп ... ... ... «Ақ ... «Жамбы ату», т.б. ойындарының ... ... ... ... ... ... бойы даналығымен, өміршеңдегімен ... ... ... ... ... көзі ... ... Қаншама заман
өтсе де маңызын жоймаған халықтың педагогикалық мұрасын тәлім тәрбиенің түп
қазығына айналдыру ата ананың да, ... ... де асыл ... ақыл ой, ... тәрбиелеуде атам заманнан жиналған мол тәжірбиесі
ғасырлар бойы сараланып, ұлттық тәлім тәрбие дәстүрімен тығыз байланыста
дамып, ұрпақтан ... ... ... ... ... ... есігін ашып, шығармашылық оятып, логикасын
жетілдіріп, бүкіл өміріне ұштаса береді, ... ... ... ... дамытуға көмектеседі.
Халық педагогикасының ішіндегі қазақтың ұлт ойындары: "Алтын сақа",
"Бәйге", "Көкпар", "Сақина салмақ", "Бес тас", ... ... ... ... тағы басқалары ата бабамыздан бізге жеткен байлығымыз, асыл
қазынамыз. Сондықтан оны ... ... ... ... сай ... ... пайдасы орасан зор.
Ұлт ойындарының халық педагогикасының қүрамды бір ... деп ... ... адам ... ... ... кереметтің" сегізіншісі болып
осы ойынның аталып жүруі де жайдан жай емес. Біздің Балаларымыз ... ... ... ... ... кім екендіктеріне барлау
жасауына, ата бабаларының психологикалық болмысы мен ... ... ... ... ... саралап, жете білулеріне, дәстүрлер
жалғасын өрістете отырып, өткен мен ... ... ... ұлт
ойындарын жеткілікті білулері көп септігін тигізеді. Балалар ойын арқылы
бір бірімен тіл ... тез ... бір ... тіл ... ... бір бірінен ептілікті, тапқырлықты, білімділікті үйренеді.
Тапқыр да ... ... да ... ... да ... ... армандайтын Бала
жоқ. Демек, ойынның өзі балаға білімнің, тәрбиенің қайнар көзі сияқты ықпал
етіп, танымын жетілдіреді.
Бала бойындағы білімділікті, ... дер ... ... оның ... сенімін арттыруда математика сабағындағы ойын есептерінің
маңызы ерекше. Сондықтан да ... ... мән ... ... жан жақты терең білім беруде орынды қолдана білу артық емес.
Халқымыздың тұрмысы жан жануарлармен тығыз байланыста ... ... ... ... ... қалай өсіргендігін мына санамақ ойын
есебінен көруге болады:
"Түйе, бота маң басқан
Төрт аяғын тең ... бес ... ... екі ... ... ойындарда балалар жиындарда, үзіліс арасында, бос уақыттарында
пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... Тәрбиешілер ұйымы осы Бала белсенділер көмегімен, күн тәртібі үстінде,
күн тәртібітан тыс ... ... ... ... ... Оған
бақылау, басшылық жасайды. Күн тәртібітан тыс уақытта ойналатын ұлттық ойын
барысында
тынығады
Бала өмір ... ... ... ... пен ... ... ... сияқты
қасиеттердің қажеттілігін алғаш сезіну осы ... ... ... күн ... тыс уақытта Балалармен ойнауға ... ... ... ... ... «Айгөлек», «Арқан тарту», «Белбеу тастау»,
«Соқыр теке», «Қойыңа қасқыр шапты», «Ат қума», «Жаяу көкпар», «Түйе-түйе»,
«Омпы», «Жалау ... ... мен ... ... ... «Хан ... ... «Ұшты-ұшты», «Көрші-көрші», «сақина жинау», т.б.
Ойындарды өткізу арқылы мұғалім ... ... ... ... ... ... оны ары қарай дамытуға, өз ұлтына деген
сүйіспеншілікке жастайынан баулап, оны ... ... ... ойындарын күн тәртібіта үзбей өткізу ... ... ... ... нығайтып, денесінің шынығу деңгейін
көтереді. Бұл ақыл-ойдың, мидың қабылдау процесіне әсер ... ... ... және күн ... тыс ... ... ойындар өткізу
мынандай кезеңдерден тұрады: 1.Ойын ... ... ... 2. ... ... 3. Жаңа ... ... өткізу; 4. Ойынды қорыту.
Екінші әдіетемелік ерекшелігі:
а) Күн тәртібіта ұжымдық ... ... ... сәйкестігі.
Мысалы, «Күн мен түн» ойынын пайдаланып топпен жаппай ... ... ... «Түн» дегенде, балалар көздерін жұмып, партаға бастарын
қояды. ... ... ... береді, мысалы, үлкен топта «7 ол ... ... ... ... күн дегенде, балалар «оянып» қолдарын
көтереді. Солай жалғаса береді.
ә) Топтың жұмысын ұйымдастыру тәсіліне сәйкестігі. ... 1 ... ... ... ... ... ... өткізу.
Мазмұны. Ойын бір топ баламен жүргізіледі. Асықтарға бірдей сандар
жазылады. Асықтардың арасында бір ... ... етіп ... ... ... ... «Ханталапай!» - деп жерге шаша салғанда,
отырған балалар бас салып бөліп алады. Өздері алған асықтарда бірдей сан
болғандықтан, өз ұпайларын еселеп қосып ... Ал ... ... ... сол ... жинаған ұпайы күйіп кетеді. Ойын басқарушы асықты
шашып ... 2, 3 рет ... соң, ... ... ... ... ... ойнай отырып, еселеп қосып жаттығалы.
Мысалы: 4+ 4+4+.. 3+3+3+.../8/
Ойынды түрлендіріп, күрделендіріп ... күн ... ... болады.
Мысалы: "Жамбы ату" ойыны.
Дидактикалық мақсаты. Балаларды өз бетінше жұмыс ... ... тез, ... ... баулу есептеу дағдыларын қалыптастыру.
Керекті құралдар: Үлкен дөңгелек, карточкалар, кестелер, ... ... ... ... ... ... дөңгелектің іші үш немесе төрт
шеңберге бөлінеді. Әр шеңберде 1, 2, 3, 4 ... ... Бала ... ... ... ... тигізеді. Қандай сандар тисе, сондай номерлі
карточканы алып ішіндегі тапсырманы орындайды. Әр ... бір ... 2 ... 3 тапсырма болады.
Дидактикалық ойындарды оқыту құралы ретінде пайдаланудың әдістемелік
ерекшеліктері математиканы ... ... ... ... ... ... білім, білік дағдыларын қалыптастыру құралына сәйкестігі
деп ... ... ... ... ... ... ... ойындары балалардын нәрселерді дұрыс санай білулеріне.
2) дамытушылық ... ... ... ... ... ... ... қабілетін дамытуды қамтамасыз ету).
3) кез-келген дидактикалық ойынды құрал ретінде барлық топта кез-келген
тақырыпта оқытуда пайдалана беруге болмайды.
Дидактикалық ... ... ... ... ... ... ... беретіндігіне, олардың орындауы математиканы оқытудың
тиімділігінің арттыруға ықпал ететін жаттығулар мен есептерді ... ... Бұл ... ... әр ... ... ... Мысалы, олар жаңа тақырыпты оқытуда кіріспе ретінде, қандай
да бір математикалық фактіні бейнелеп ... ... ... терең
меңгеру үшін, қажетті біліктер мен дағдыларды қалыптастыру үшін, ... ... ояту және ... ... ... математикалық
сипаттағы іс-әрекетке ізденушілікке және ... ... ... ... ойлауын дамыту үшін және т.б. пайдалануға болады.
ІІІ- тарау. Педагогикалық іс-тәжірибе нәтижесі
3.1. Он ... ... ... ойлау есте сақтау қабілеттерін дамыта отырып 1-ден 6-
ға ... ... тура және кері ... ... көршісін табуға
жаттықтыру. Жыл мезгілдерін, апта күндерін ретімен айтуға үйрету. Тақпақтар
есептер ... ... ... ... ... ... қабілетін
дамыту, қосу, азайту белгілерін пайдалану арқылы есеп шығара білу, елін,
жерін сүюге тәрбиелеу.
Күн тәртібі көрнекілігі: ... ... ... ... ... ... орналастыр», «Тура, кері сана», «Заттың пішіндерін ... ... ... ... ... ... сұрақ-жауап, тақпақ-жұмбақ-ойындар.
Күн тәртібітың барысы:
1. Мотивациялық кезеңі.
а) шаттық шеңберін құрамыз.
Қайырлы таң! Әрқашан күн ... ... ... төге берсін.
Күндей жарық, көңілді күй кешейік
Бәріміз тату дос боп бөлісейік.
Балалар, біз бүгін еліміздің ғарыш айлағы Байқоңырға саяхатқа ... ... ... ... ... Тақтада баратын
жеріміздің картасы бар.Атырау- Ақтөбе- -Астана -Тараз-Шымкент- Түркістан
-Қызылорда - Байқоңыр.
І. Атыраудан поезбен жүргелі тұрмыз. Тапсырма:
1.Апта күндерін ата.
2.Бір ... неше күн бар? ... ... ... ... ... Аялдама: Ақтөбе. Көрші облыс. Егін, хром, т.б. байлығы ... Неше жыл ... бар? ... ... қай ... ... ... жайлы тақпақ айтып бер.
ІІІ. : Елордамыз - Астана. Еліміздің - бас қаласы.
Тапсырма: 1) Сен қандай түстерді білесің?
2) ... ... ... ... Ойын «Түстері бойынша жина»
(корзинаға - 2-еу)
ІV. ... ... Өте ескі ... ... ... ... ... өсірумен
айналысады.
Тапсырма: жұмбақ есептер шешу.
1. Екі қоян болыпты
Сәбіз жинап теріпті
1-еуі сәбіз ... ... ... ... қоян ... ... 3 құс ... отырыпты, оның біреуі ұшып кетіпті.
Бұтақта неше құс қалды?
3.Екі кірпі болыпты
Қысқа азық жинапты
Біреуі 2 саңырауқұлақ
Біреуі 1 саңырауқұлақ
Барлығы болыпты неше саңырауқұлақ?
4. Ағаш ... 3 тиін ... оған ... тағы 1 тиін ... барлығы неше тиін болды?
5. Қолыңда 3 алма,
Табақта 2 ... ... неше ... Бір ... 2 алмұрты бар
Екінші қоянда да 2 алмұрт
Үшінші қоянда барлығы неше алмұрт?
Сандарды сана: тура ------ ... ... ... қаласы. Бұл қалада бензин, машина дөңгелектерін
шығаратын үлкен ... бар. ... ... ... ... ... ... тауып белгіле» (барлық балаға беріледі).
1 бала тақтада.
VI. Түркістан аялдамасы.
Ауасы таза, киелі жер. Келіңіз, көңілімізді сергітейік.
Сергіту сәті.
VII. ... ... Бұл ... ... ... - сыр ... Ән мен
жырдың өлкесі.
Тапсырма: Есептер әлемі.
4+1= 1+1 = 2+1 = 3+1 ... = 4-1 = 3-1 = 2-1 ... ... ... ... ... ... айлағы. Қандай әдемі зымыран.
Қандай ғарышкер ағаларыңды білесіңдер: Тоқтар Әубакиров, ... ... ... біз ... ... ... аралап,
тапсырмаларды орындап, ғарыш ұшатын жерді де көрдік. Болашақта сендердің
араларыңнан ғарышқа ұшатын қазақ шығуы ... ... ... аяқталды. Біз енді Атырауға өз ... ... ... ... сиқырлы кілеммен ұшып келеміз. Артымызда
біз жүрген қалалар. Көзімізді жайлап ашамыз.
1. Біз қайда, қандай қалаларда болдық?
2. ... ... ... ... ... ... ... есептермен балаларды қызықтыруға болады.
Мысалы, а) Ұрылар мен ... ... ... ... күн ... ... жоқ жалғыз кемпір
болыпты. Жаз шығып, ел ... ... ... жоқ кемпір жалғыз
қалады.
Түн ішінде кемпірдің ... ... ... ... ... ... бүлар менің жалғыз сиырымды нысанаға алған екен, мен де ... ... ... ... ... жан бір ... суды ... отырып мынадай өлең
айтады:
-Сапырып- сапырып Сарманға бер. Күйып-қүйып Күрманға бер. ... ... ... бер. Өзің іш темаған бер- деген екен.
Мүны естіген үрылар:
- Қой мұнымыз бекер болар. Үй толы кісі,
әрі бізден екі есе ... ... ... ... ... ... ... осылай қорқытыпты. Сонда ұрылар нешеу?
б)Бір топ қаз бен жалғыз қаз. Ұшып келе ... бір топ ... ... ... ... ... ... бір қаз. Біз 100 қаз болуы үшін, тағы біздей сонан
кейін жартымыздай, тағы ширегіміздей және сен келіп қосылсаң, ... қаз ... ... қанша қаз ұшып келе жатқан?
II. Жұмбақтар
1. 104 түйме 11-ине
1. Жүз мүйізі бар ... ... ... 700 тесік Жалғыз- ақ есік
3. Қос құлақты 100 тісті Жүзінен бірақ із түсті
1. Бір үйде тұрады екен елу батыр
Үй сыртына ... ақ өліп ... кісі ... ... таяқтасты.
7. Бірі- анасы, Бірі - атасы. Бірнеше мың баласы
8. . Бес жігіт сапар шегіп шықты жолға.
Мінгені бесеуінің жалғыз ... Жоқ ... ... қас та, ... ... ... тұр бойында
10. Ағайынды 10
Кигені 2 тон
III. Сиқырлы математика
Сан ойла.
+2
*3
-5
ойлаған санды азайт
*2
-І(азайт)
IV. Математикалық сыйлық.
(Мақал- ... ... ... Ерке ... Досынды үш күн сынама ...
3. Ат баспаймын ... ... ... 5 ... ... 7 ... білмеген ...
6. 10 бала 1 әкеге жүк ... Бір әке ... 30 ... ... ... ... ... келсе ...
9. 1 тал кессең ...
10.1 жаңа дос ...
11. ... ... ... камын бір ойлар,
Біреудің қамын ...
Практика кезінде өткізген ... күн ... ... Күн тәртібітың тақырыбы: «0 саны және цифры. 10 саны және цифры»
Күн ... ... ... жыл мезгілдері, апта күндері, тәулік
бөліктері, сандар ... ... ... 0 мен 10 ... ... ... 10 ... жасалуымен таныстыру; заттарды санау және
оларды сонымен сәйкестендіруге, 10-ға дейін ... ... ... ... ... ... ... көрші сандар туралы білімдерін
нақтылау, білімге деген ... ... ... қызығушылығын
артырып дұрыс ойнай. ойлай білуге машық-тандыру, ... ... ... ... 1-ден 10-ға ... сандар, жинақ полотносы үшін 10
қозықұйрық, В.Орловтың «Мен ... ... ... ... ... қай
жерде қателесті?), Білім падишасының киімі , дидактикалық ойындар ... ... өз ... ... , үнтаспа т.б
Үлестірмелі материалдар: қағаз беттері, санау таяқшалары, әр балаға жинақ
полотносы ,қозықұйрықтар,жұмыс ... ... ... ... ... «Толқиды теңіз» психо жаттығуы
жарайсыңдар балалар енді ... ... ... ... ... ... Қазір жылдың қай мезгілі?
- Қыс мезгілінен кейін қай мезгіл келеді?
- Біл жылда неше мезгіл бар?
- Жыл мезгілдерін ... ... ... атап шық
- Енді қыстан бастап
- Көктемнен бастай қойшы
- Күзбен жалғастыр
- Қыс мезгілінің бірінші айы қай ... ... айы ... Бәрекелді жақсы жауап бердіңдер, енді сендермен «Суретші қай ... ... ... ойын ... ... балалардың ойлау қабілетін дамыту, суреттегі сәйкестікті таба
білуге ... ... ... ... ме, ... мына ... ... салған. Енді сендерге берілетін тапсырма мынадай: сендер осы
суретті дұрыс салған ба тексеріңдерші.
Жарайсыңдар тапсырманы ... ... ... ... Бір аптада неше күн бар?
- Аптаның бірінші күнін, ... ... ... ... ... нешінші күні?
- Кеше қай күн болды?
- Жұмыс күндерін атаңдар
- Демалыс күндерін атаңдар
- Бәрекелді ендігі ... ... ... ... Бұта аласа, ал ағаш .... (биік)
- Бұлақ тар,өзен.... (кең)
- Біз не ... ... ?
- ... ... ... Біз тәңертең жаттығу жасайиыз, ал ... қай кезде түскі ас ... Біз ... ... ... ... қай ... ... жасаймыз
(таңертең)
- Түнде біз ұйықтаймыз, ал .. қай кезде серуендейміз (күндіз)
- Таңертең ертеңгілік ас ... ал.. қай ... ... (түнде)
- Күнді күндіз көреміз, ал жұлдызды .. қай кезде көреміз ... ... ... бәрі не ... айтылған?
- Тәулік бөліктері туралы айтылған .
- Ендігі ойналтын дидактикалық ойын «Тәулік бөліктері»,- деп аталады
Мақсаты: балалардың тәулік бөліктері туралы түсінігін ... ... ... ... ... 4 бала ... ... болады 4 балада тәулік
белгілері белгіленген (суретпен) геометриялық пішін , ал ... ... ... ... ... бар. Балалар шеңбер болып музыкамен
жүреді , музыка тоқтаған кезде төрт ... ... ... ... ... балалар өз түстеріне қарай сол тәлік бөліктерінің соңынан тұрады..-
Баладан - не ... сен ... ... түрдың? (Себебі менде көп
бұрыш, түсі қызыл сары ол таңертеңді білдіреді т.б)
- Тағы да бір ... ... ол ... өз ... ... балаларды цифрларды қатарда ретімен орналастыра білу білімін,
«көршілер» туралы түсінікын ... ... ... ... ойналады сол кезде шеңбер болып жүресіңдер,
музыка тоқтаған кезде сендер ... ... ... ... ... цифр ... ... (9) бәрекелді біз өткен күн ... ... және ... ... ... ... балалар ендеше партаға отырып жалғастырайық , Бүгін біз 0
саны және цифры. 10 саны және цифрымен танысамыз.
- Бәріміз саусаққа ... ... ... ... бес саусақ,
Сол қолымды бес саусақ
Қосып едім екеуін
Болып шықты он саусақ.
- Бәрекелді сонымен біздің неше саусақтарымыз бар екен
- Он саусақ
- ... енді сұқ ... пен бас ... ... не ... Шеңбер шықты
- Осы шеңбердің астына екінші алақанымызды қойып үрлейік (үрлеу)
- ... нені ... ... ... ... неге желдің лебін сездіңдер?
- Өйткені шеңбердің ортасы тесік
- Дүрыс айтасыңдар, алдарыңда ... бар сол ... ... ... Міне 0 ... ... бұл ешнәрсе жоқ бос деген мағна. Міне
осы 0 ... ... ... 1 ... ... ... ... өз орнын табады яғни сан қатары 0 цифрынан басталады деген
сөз. Міне осы цифрлар туралы бір ... ... ... ... күні ... 0 ... айтысып оны келемеждей бастады. Сен цифр
болсаң да, түкке керегің жоқ! Міне бала 2 ... алды да, 2 ... ал сені ... ... ... де ... Рас , рас ... де,- дейді бестік
- Сендер ақымақсыңдар, ешнәрсе түсінбейсіңдер,- дейді нөл,- Мынау бір,
мен оның қатарына оң жаққа тұрамын. Ол енді неге ... ... оң ... ... еді, ... ... ... Басқа
цифрлар нөл олардың қатарына тұратын болса, ... ... ... білді. Содан бері бірлік нөлмен дос болатын болды.
- Сендер қалай ойлайсыңдар, 10 ... ... ... қандай цифрдан
кейін тұрады? (9 цифрынан кейін)
- (Ғажайып сәт) музыка әуенімен Білім патшайымы ... – Мен ... ... ... соң ... ... Цифрлардың достасу
құрметіне мереке ұйымдастырмақшымын. Мен қонаққа 10 цифрдың бәрін
шақырдым. Содан соң ... ... ... тек 9 ... Мен ... осы 10 ... қозықұйрықты теңестіріп бере ме деп
келіп тұрмын.
- Ендеше отырып балалардың тапсырманы орындағанын көріңіз.
(жинақ полотнасымен жұмыс)
- Білім ... неше ... ... шақырды?
- 10 цифрды
- неше қозықұйрық шықты? (9 қозықұйрық) Қозықұйрықты полотноның жоғарғы
жағына ал цифрды төменгі ... ... ... пен цифр тең бе? (жоқ тең емес)
- Қай цифрға қозықұйрық жетпей қалды? (10 цифрына)
- Қозықұйрыққа қарағанда неше цифр ... (бір цифр ... Не ... 9 ... 10? (10 бір ... ... Цифр мен ... тең болу үшін не істеу керек?
- Екеуі тең болу үшін ... алып ... ... ... ... Міне ... себетінде көрінбей қалған тағы бір қозықұй-рықты
берді , енді неше ... ... (10 ... 10 саны ... ... ... санау және оларды онымен
сәйкестендіру арқылы)
- Бізге келе ... ... ... ... ... ... ... ол хайуанатар бағынан неше аң көрді? (10) ... және сол ... ... Ең ... ... ... Ол реті бойынша нешінші?
- Падшайым ең алдымен қандай аңды көрді?
- Жетінші қандай аңды көрді?
- ... ... ... ... жұмыс
- 1 тапсырма 0 және 10 цифрларын бастырып жаз
2. тапсырма Бос орындарға көрші сандарын ... Әр үй неше ... ... ... Сол санды үйдің шатырына жаз.
• Ең биік үймен ең аласа үйді сызық арқылы қос
3. тапсырма Қалып ... ... жаз. ... сәйкес аңдарды санымен
қос
- Бәрекелді балалар дәптермен жұмысты да аяқтадық
Күн тәртібіты ... Мен ... ... ... ... ... айттым? Осы сандарды
көрсетіңдер.
- 10 саны қандай цифрдан тұрады?
- Біз сендермен қандай ойын ойнадық?
- Осымен күн ... ... күн ... ... қатыстыңдар рахмет.
Қорытынды
Қорыта келе, алда тұрған 12 жылдық оқу мерзіміне көшу жауапты жұмыс
екені даусыз. Мектепте білім ... ... ... ... енді ... ... ... қажет дегенді білдіреді.
Балабақша білім беру жүйесінің бірінші сатысы ретінде балаларды
мектепке даярлауда ... ... ... Бала ... ... сапалы
және уақтылы дайындалса, соғұрлым оның келешекте білім алуы нәтижелі
болады.
"Қазақстан Республикасының 2015 ... ... ... ... ... білім беру жуйесіне үлкен ... және ... ... Онда "Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту (ЮНЕСКО-ның
ұсынымдарына сәйкес атауы - бастауышқа дейінгі ... ... - ... және ... тән ... ... отырып, оның толлыққанды
қалыптасуы үшін даму ортасын құратын үздіксіз білім берудің ... құру ... ... ... ... - бала ... білім нәрін себетін басты тұлға.
Яғни, балаларды тәрбиелеуде тиімді ... ... ... тәрбиешіге
тікелей байланысты. Сондықтан жаңашыл тәрбиеші оқытудың жаңа түрлерімен
қарулана ... ... ... балабақша талабына сай кәсіптік
дағдыларды игеруге бағытталған оқытудың жаңа жолдарын игеруі ... ... ... ... ... ... ... мемлекетіміздің білім саласында тұрған басты мәселелердің ... ... ... кез ... ... күн ... немесе оқуға деген
қызығушылығы болмаса, онда оның алған ... ... ... және ол
алған білімін болашақта пайдалы бағытта қолдана ... ... ... қалып-тастырудың жолдарын және ерек-шеліктерін
қарастыра келіп соңғы он ... ... ... ... ... істеліп
жатыр.
Қазіргі ғылым мен мәдениеттің өркендеген кезінде, әсіресе ... ... ... ... қарапайым түсініктерді оқумен ... ойын ... ... ... ... ... ... тани біліп,
қолдана алуға баулудың маңызды айрықша ... ... ... ... ... ... қана ... оның қолдану
ерекшеліктерін тани алуға, оларды практикалық жұмыстарында қолдана алуға
үйрету қажеттігі келіп ... ... ... Адамтаева Г. «Білімді тиянақтау». Бастауыш мектеп 10-2004ж.23бет.
Асқарова Ж. «Интелектуалды ойын». ... ... ... 5-7 ... балаларды мектеп алды даярлау ... ... ... ... ... ... мектеп 3-2000ж.
3. «Математические знания и их роль в умственномразвитии» - ... 1969г ... ... ... педагогика» В.И.Ядэшко және Ф.А.Сохина,
М.Просвещение 1978.стр.202-208.
5. ... ... ... ... у ... возраста», А.М.Леушина М.Просвещение, 1974г стр.23-25, 124-
159.
6. «Атамұра» 1997ж..мектеп ... ... ... ... ... дидактикалық ойындар және қызықты тапсырмалар. 1-
сынып». Алматы. Құрманалина , С.Ш. Сәрсенбаева , Өміртаева
8. Л.С. ... ... ... к знаниям по математике»
-Дошкольное воспитание 1972г. ... Л.С. ... ... ... ... ... у
детей в детском саду» -Дошкольное воспитание 1972г. №12.
10. Леушина A.M. Қарапайым математикалық түсініктерді ... - ... ... ... «Жаңа технологиялар күн тәртібіта». Бастауыш мектеп
12. Мұхамеджан Ү. «Қимыл - қозғалыс ойыны». 2-2002ж.42бет.
13. Наурызбайқызы Ә, ... ... ... ... ... ... ... 194ж.
14. Нурахметова А. «Ойын әдістерін қолдануға студенттерді кәсіби тұрғыдан
даярлау». Ұлт тағылымы 4,5-2001ж.124бет.
15. Нұрғаева Г. «Ойын күн тәртібі» Бастауыш ... ... ... ... ... маңызы» Бастауыш
17. Оспанова «Бастауыш мектеп кластарында математиканы
18. Отбасында және балабақшада баланы мектепке дайындау ... ... 2000.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ғарыш және әлем. Әлемді гравитациялық линзалау әдісімен зерттеу53 бет
Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыру әдістемесінде ойын технологиясының мазмұны, міндеттері және ерекшеліктері26 бет
Қарапайым түсініктер. Сандар номенклатурасы24 бет
Даярлық топта математиканы дамыта оқытудағы сабақтастық мәселелері28 бет
Математиканың білім мазмұнындағы мектептің бастауыш және орта сатысындағы сабақтастығы20 бет
Мектепте өзгеріс еңгізу үшін көшбасшының іс-әрекеті15 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет
C/С++ программалау тілінде қарапайым программаларды құру жолдары13 бет
Delphi-де математикалық есептеуге арналған бағдарлама құру19 бет
Excel кестелік процессоры. математикалық функцияларды қолдану.7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь