Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны

КІРІСПЕ

АКТИВТІ ЖӘНЕ ПАССИВТІ ОПЕРАЦИЯЛАР, ОЛАРДЫҢ БАНКТІҢ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ РОЛІ МЕН ОРНЫ

Активті және пассивті операциялардың экономикалық мәні, ролі мен орны

Коммерциялық банктердің активті және пассивті операцияларының түрлері мен формалары

Шетелдік тәжірибедегі коммерциялық банктердің активті және пассивті операцияларының қызметі

КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ АКТИВТІ ЖӘНЕ ПАССИВТІ ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ПРИНЦИПТЕРІ

Коммерциялық банктердің активті операцияларын ұйымдастыру

Коммерциялық банктердің пассивті операцияларын ұйымдастыру

2004 . 2006 жылдардағы бір банктің негізіндегі активті және пассивті операцияларын талдау

КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ АКТИВТІ ЖӘНЕ ПАССИВТІ ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ

Активті және пассивті операцияларды ұйымдастырудағы келеңсіздіктер

Банкті операцияларды ұйымдастыруды жетілдіру жолдары

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

ҚОСЫМША
Банктер өздерінің жұмысын жасау үшін банктік операциялар деп аталатын іс-әрекеттерді жүргізу керек. бұл операциялар тек банктің жұмыс істеуіне ғана әсер етіп қана қоймайды, сонымен қатар өндіріс пен ауылшаруашылықтың және экономиканың басқа да салаларының дамуына әсерін тигізеді. Банктердің екі басты мәселесі бар:
1. олар мемлекетте таралған барлық дербес жинақтар мен ақша капиталдарды өзіне тартуы керек;
2. олар осы қаражаттарды тиімді пайдалана алатын адамдарға беруі керек.[1, 37 ]
Банктердің қызметі өте кең. Бір банктік холдингтік компаниялардың пайда болуымен байланысты кейбір әртүрлі қызметтерді көрсететін шағын жойыла бастады, соған байланысты коммерциялық банктердің филиалдары көбейе түсті. Банктік істегі соңғы жаңалықтарды енгізуге кредиттік карточкалар, іскер фирмаларға бухгалтерлік қызметтер көрсету, факторингтік операциялар, жалға алуды қаржыландыру, евродолларлық операцияларға қатысу, ақшалы құжаттарды кезекті инкассациялау үшін абонементтік ұяшықтардың жүйесін пайдалану және т.б. жатады. Сонымен қатар, банктер өздерінің қызметтерін жүзеге асыру үшін басқару облысындағы ғылыми нұсқауларды пайдаланады. Банктердің ең көп тараған қызметтерінің ішінен төмендегілерді атауға болады:[2, 25]
1. кредиттік және инвестициялық операциялардың көмегімен ақшаларды жасау және жою қабілеті;
2. қаражаттарды тасымалдау мүмкіндігі;
3. экономикалық және әлеуметтік қажеттіліктерге болашақта пайдалануға болатындай етіп, жинақтарды акумуляция жасау қабілеті;
4. халықаралық есеп-айырысуды жүзеге асыруға болатын ерекше банктік қызметтер көрсету;
5. сенімділік операциялары;
6. бағалы мүліктерді сейфтарда сақтау.
Банктердің негізгі операцияларының ішінен ең негізгілері – пассивті және активті операциялар. Пассивті операциялардың көмегімен банктер көптеген капиталдарды тартып өз кассаларында шоғырлатады, яғни айналым қаражаттарымен қорланады, ал активті операциялардың көмегімен капиталды орналастырады. Бұл қатынаста банктердің қызметі саудегерден ең айырмашылығы жоқ дейді З.П.Евзлин және В.А.Дмитриев-Мамонов – «Олар біріншеден тауарларды жинайды, одан кейін оларды сата бастайды»
1. Евзмин З.П., Дмитриев-Мамомнов В.А. Теория и практика коммерческого банка. Пг., 1916. С.37.
2. Рид Э., Коттер Р., Гилл Э., Смит Р. Комерческие банки. М., 1983. С.25-32.
3. Евзлин З.П., Дмитриев-Мамонов В.А. Указ. соч. С.37-37.
        
        |МАЗМҰНЫ | | |
| |КІРІСПЕ | |
| | | |
|1 ... ЖӘНЕ ... ... ... БАНКТІҢ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ | |
| |РОЛІ МЕН ОРНЫ | |
| | | ... және ... ... ... мәні, ролі мен | |
| |орны | |
| | | ... ... ... және ... ... | |
| |түрлері мен формалары | |
| | | ... ... ... банктердің активті және | |
| ... ... ... | |
| | | |
|2 ... ... ... ЖӘНЕ ... ... | |
| ... ПРИНЦИПТЕРІ | |
| | | ... ... ... ... ... | |
| | | ... ... пассивті операцияларын ұйымдастыру | |
| | | ... – 2006 ... бір ... ... ... және | |
| ... операцияларын талдау | |
| | | |
|3 ... ... ... ЖӘНЕ ... ... | |
| ... ... | |
| | | ... және ... ... ұйымдастырудағы келеңсіздіктер| |
| | | ... ... ... ... ... | |
| | | |
| ... | |
| | | |
| ... ... ... | |
| | | |
| ... | ... ... ... жасау үшін банктік операциялар деп аталатын
іс-әрекеттерді жүргізу керек. бұл ... тек ... ... істеуіне
ғана әсер етіп қана қоймайды, сонымен қатар өндіріс пен ... ... ... да ... ... әсерін тигізеді. Банктердің
екі басты мәселесі бар:
1. олар ... ... ... ... ... мен ... ... тартуы керек;
2. олар осы қаражаттарды тиімді пайдалана алатын адамдарға беруі
керек.[1, 37 ... ... өте кең. Бір ... ... ... ... ... кейбір әртүрлі қызметтерді көрсететін шағын
жойыла бастады, соған байланысты коммерциялық банктердің филиалдары ... ... ... ... ... енгізуге кредиттік карточкалар,
іскер фирмаларға бухгалтерлік қызметтер көрсету, факторингтік операциялар,
жалға алуды ... ... ... ... ... кезекті инкассациялау үшін ... ... ... және т.б. ... ... қатар, банктер өздерінің қызметтерін
жүзеге асыру үшін басқару облысындағы ... ... ... ең көп ... ... ... төмендегілерді атауға
болады:[2, 25]
1. кредиттік және инвестициялық ... ... ... және жою ... ... ... мүмкіндігі;
3. экономикалық және әлеуметтік қажеттіліктерге болашақта пайдалануға
болатындай етіп, жинақтарды акумуляция жасау ... ... ... жүзеге асыруға болатын ерекше банктік
қызметтер көрсету;
5. сенімділік операциялары;
6. бағалы мүліктерді сейфтарда сақтау.
Банктердің негізгі операцияларының ішінен ең ...... ... ... ... ... ... банктер
көптеген капиталдарды тартып өз кассаларында шоғырлатады, яғни айналым
қаражаттарымен қорланады, ал ... ... ... ... Бұл ... ... қызметі саудегерден ең айырмашылығы
жоқ дейді З.П.Евзлин және В.А.Дмитриев-Мамонов – ... ... ... одан ... оларды сата бастайды».[3, 37]
Коммерциялық банктердің қызметі елдің экономикалық өсуінің тұрақты
темпінің жағдайын жасау болып ... ... ... несиесінсіз
өндірістің әлеуметтік – экономикалық дамуының іс-шараларын жүзеге асыру
мүмкін емес, өйткені, таза ... ... ... жинақтау үшін көп
уақыт қажетті. Бұл бір жағынан қажетті іс-шаралардың ... ... еді, ал ... ... ... ... ... жатушы еді, ал
бұл тиімсіз.
Банктер ақшаға және асыл металдарға дұрыс баға береді және ... ... ... ... ... сұранысы мен ұсынысы топтасатын
жерде орталығы болып табылатын банктер, ... ... ... аз ... ... ... ... Тапқырлық пен капиталды
біріктері отырып банктер, ... бос ... ... ... ... ... ... қолайлы жағдай жасайтын өнімділікті, тапқырлық және
капитал ... ... ... ... ... операциялары зерттеледі,
себебі олар банктің қызметінде бірінші дәрежелі мәнді ... ... ... ... құрылу процессі және оларды пайдалану өте
тығыз байланыста.
Активтік операциялар — бұл банктердің ... алу және ... ... ету ... иелігінде бар ресурстарды
орналастыру жүзеге асыратын операцияларды білдіреді.
Пассивтік операциялар — бұл ... ... ... ... ... ... ... ягни пассив пен активтін
арту формасын білдіретін операцияларды сипаттайды. ... ... ... ... ... ... өзектілігін – бұл коммерциялық банктердің активті
және пассивті операциялары анықтап отыр, осыдан ... ... ... және ... операциялардың теориялық негізде мағынасын және мәнін
зерттеу болып табылады, ... ... бұл ... іс жүзінде
орындалуын талдау.
Жоғарыда қойылған мақсаттан, төмендегідей міндеттер қойылып отыр:
- коммерциялық банктердің активті және ... ... ... ... ... және пассивті операцияларының құрылымын анықтап,
олардың негізгілеріне сипат беру;
- Қазақстанның ... ... ... және ... ... ... ... Активті және пассивті операцияларды жетілдірудің негізгі проблемаларын
көрсету.
Курстық жұмысты жазған кезде банктік ісі саласындағы қазақстандық және
шетелдік мамандардың ... ... мен ... ... ... ... нұсқаулар, периодты баспа материадары және
статистикалық материалдар ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... РОЛІ МЕН ОРНЫ
1.1 Активті және пассивті операциялардың экономикалық мәні, ролі мен
орны
Қазіргі коммерциялық банктер — бұл тікелей кәсіпорындарға, ... ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер
деп бұл жерде ҚР-дағы екінші деңгейдегі банктер туралы айтылып ... ... ... ... байланысты жіктеледі:
1. Жарғылық капиталдын қалыптасуына қарай:
- мемлекеттік;
- акционерлік;
- ... пай қосу ... ... ... ... ... ... капиталының қатысуымен).
2. Операцияларының түрлеріне қарай:
- әмбебап, яғни экономиканың барлық салаларына бірдей және кең көлемді
банктік ... ... ... ... яғни бір ғана ... ... ... банктер;
3. Аумақтық белгісіне қарай:
- халықаралық;
- мемлекетаралық;
- ұлттың;
- аймақтың;
4. Салалық белгісіне қарай:
- өнеркәсіптік банктер;
- сауда банктері;
- ауыл шаруашылық банктері;
- құрылыс ... ... ... ... ... ... көп филиалды.
ҚР-дағы банктік жүйеде 01.07.2007 жылғы ... ... ... ... ... ... ... банктердің барлығы дерлік
акционерлік ңоғам формасындағы банктер, соның ... екі банк ... 100% ... ... ... Қазақстан даму банкі мен Эксимбанк
ал шетел ... ... (100% — 10 банк 50% — аса — 4 ... ... саны — 14, оның ішінде, еншілес банктер — 10.
Акционерлік банктердің, жарғылық капиталы шығаратын акцияларын сатудан
түсетін түсімдерден құралады. ... екі ... ... жай және
артықшылығы бар.
Жай акция — оның иелеріне сол қоғамды басқару ... ... ... ... ... алып отыруға құқын береді. Ал артықшылығы ... — оның ... ... ... қатысуына құқық бермегенмен,
уақытылы, яғни қоғамның пайдасына байланыссыз тұрақты пайызын ... ... ... жағдайларда жай акция иесінен бұрын қоғамға қосқан ... ... ... ... де банк жауапкершілігі шектеулі қоғам түрінде құрылған болса,
онда оның ... ... әр ... тиетін үлесі құрылтайшылық
құжатта анықталады және бұл ... ... ... ... тиісті үлес шегінде ғана оның міндеттемелеріне жауап береді.
Банктің ұйымдастырылуы және ... ... ... оның
жарғылық капиталы оның қатынасушылары жеке және заңды тұлғалар есебінен
құрылады, сондай-ақ олардың міндеттемелерінің қамтамасыз ету ... ... ... ... оның қатынасушыларының меншікті ... ғана ... ... Банктік несиелер есебінен жарғылық капиталды
құруға тыйым салынады. Банктің ... ... тек ... ... ... ... ... уақытта жаңадан құрылған банктің жарғылық капиталы
құрылтайшылық ... ... оның ... ... ... ... ал ... алған кезінен бастап бір жыл ішінде ... ... ... төленуге тиісті. Жарғылық капиталдың сомасы
заңдылықтармен шектелмейді.
Коммерциялық банктер қызметін ұйымдастыру
Коммерциялық банктердің ұйымдастырылу ... ... ... және оның ... ... мен әр түрлі қызметтерінің
құрылымына бөлінеді.
Баскару органы пайда алу ... ... ... қызметіне
тиімді жетекшілік етуді қамтамасыз етеді. Банктің құрылтайшылары басқару
органына тікелей ... ... ... ... ... ... – сурет – Коммерциялық банктің басқару құрылымы
Акционерлік ... ... ең ... ... ... ... ... табылады.
Акционерлердің жалпы жиналысы жылына бір рет шақырылып отырады. Бұл
жиналыста мынадай міндеттер шешіледі:
- банктің ... ... ... ... ... ... өзгерту;
- банктің Кеңесін сайлау;
- банктің жылдық есебін бекіту;
- банктің табысын ... ... ... ... ... бөлімшелерін құру және тарату.
Екінші басқару органы банктін қадагалау кецесі болып табылады. Банктің
баңылау кеңесі банк қызметіне ... ... ... ретінде мынадай
міндеттерді атқарады:
- нормативтік актілерді бекітеді;
- Басқарма немесе Басқарма ... ... ... ... ... ... органы — бұл басқарма (банк кеңесі). Басқарма (банк
кеңесі) — атқарушы немесе өкілетті орган, яғни ол ... ... ... ... және ... ... қорғайды.
Басқарманың міндеттеріне мыналар жатады:
- банктің стартегиялық мақсатын аныктау;
- банктің саясаттарын жасау;
- жетекшілік қызметке кадрлар таңдау;
- комитеттерді ... ... және ... ... баңылау жасау.
Басқарма төрагасы банктің бірінші жетекшісі болып табылады және ... ... ... жүзеге асырады. Банк төрагасына ... ... ... ... ... барлық мәселелер бойынша бұйрықтар ... ... ... ... ... және ... да органдарда, басқа банктерде, оның
ішінде, шетелдік банктерде банк ... ... ... ... ... ... асыру;
- банктің мүлкіне және қаражаттарына ие болу;
- банктің штаттық жұмысшыларының саны мен құрылымын ... ... ... ... ... ... ... келісімдер
(контрактілер) жасасу.
Ревизиялық комиссия банк қызметіне қаржылық есептің дұрыстығы жағынан
бақылау жасаушы орган ... ... ... — бұл ... ... ... ... жасаушы
орган.
Несиелік комитет мынадай міндеттерді орындайды:
- несие алуға берген клиенттің өтінішін және несиелік қызметкердің несие
беру туралы ... ... ... беру ... одан бас тарту туралы шешім шығарады;
- несиелік ... ... ... формаларын анықтайды;
- несие сомасы мен мерзімін аныңтап, пайыз мөлшерлемесін бекітеді;
- несиені қайтаруды ... ету ... ... ... несиелеу шартын бекітеді (несиелік лимит, несиелік желі);
- берілген несиелерге мониторинг ... ... ... ... ... стратегиясын жасайды;
- несиелеу бойынша бөлімшелердің жұмысын талдайды;
- несиелік комитеттің ... ... қол ... және
хаттамаларды тіркеу кітабын жүргізеді.
Қызмет бөліміне: кадр бөлімі, заң бөлімі, күзет бөлімі, ... ... және т.с.с ... ... ... құрылымына барлық департаменттер мен бөлімдер
жатады. Мысал ретінде, «Темірбанк» АҚ-ның ұйымдастырылу құрылымы.
1.2 Коммерциялық ... ... және ... ... мен формалары
Активтік операциялар — бұл банктердің табыс алу және ... ... ету ... ... бар ... ... асыратын операцияларды білдіреді.
Бұл екі мақсаттың бірегейлігі банкті коммерциялық кәсіпорын ретінде
тартылған қаражаттарды пайдаланудағы ерекшелігін сипаттайды.
Активтік банктік ... ... ... және тағайындалуына
қарай әр түрлі болып келеді. Банктердің ... ... ең ... ... мыналар жатады:
- ссудалық (несиелік) операциялар;
- инвестициялық операциялар;
- депозиттік операциялар;
- қаржылық операциялар;
- басқа да операциялар.
Банк ... ... ... ... банктік несиелік
(ссудалық) операциялары негізінде алады. Банктік ссудалық ... ... ... ... ... ... біршама табысты және
жоғары тәуекелді болып табылады. Бұл активтер топтары банктің басты пайда
көзі ретінде қызмет етеді.
Пассивтік ... ... ... ... ... да пассивтік операциялардың коммерциялық банктер қызметіндегі
рөлі жоғары.
Банк ресурстары ... ... ... ... ... берген дұрыс. Қаржы және ... ... ... — бұл ... және ... ... жүзеге асыруға
арналган банктін өз ресурсын құру операциялары», — делінеді.
Ал соңғы оқулықтарға сүйенсек пассивтік операциялар — бұл ... ... ... ... ... қаражаттардын өсуін,
ягни пассив пен активтін арту ... ... ... ... ... бірін-бірі толықтырады десе болады, себебі ... ... ... ... бере ... операциялар көмегімен банктер нарықтан несиелік ресурстарды
сатып алады.
Пассивтік операциялардың мынадай формалары болады:
- коммерциялық банктердің бағалы қдғаздарды ... ... банк ... ... ... ... ... және құру;
- басқа да заңды тұлғалардан несиелер алу;
- депозиттік операциялар.
Пассивтік ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Алғашқы пассивтік операциялардың екі ... ... ... ... ірі ... яғни ... ресурстары
құралады. Келесі екі формасы негізінде екінші ірі топ — ... ... ... құрылады.
Сонымен банктің ресурстары екі топқа бөлінеді:
- банктін меншікті ... ... ... ... ... ... қатарына меншікті капиталы мен оған сай
келетін баптар кіреді. Коммерциялык. банктердің меншікті капиталының рөлі
мен ... ... ... ... ... және ұйымдарға
қарағанда өзіндік ерекшеліктерге ие. ... ... ... арқылы, оның
барлық қаражаттарға деген ңажеттілігінің 10%-ы өтеледі. Шын ... және ... ... арасында шекті ең төменгі мөлшерде
шекарасы болады.
Банктің ... ... ... үнемі тұрақтылығын ұстап
тұруда маңызы бар. Банктің бастапқы ... ... осы ... ... ... яғни жерге, ғимаратқа, жабдықтауға,
жалақыға жұмсалатын шығындарды жабады. ... ... ... банктің
қызметін бастау мүмкін емес. Осы ... ... ... ... ... құрылды. Ең соңында, банктің меншікті қаражаты — бұл ұзақ
мерзімді активтерге жұмсалымдардың ... көзі ... ... ... қаражаттары — банктің экономикалық дербестгін және
қызмет ету тұрақтылығын қамтамасыз ететін әр түрлі қорлар (капиталдар) ... ... ... ... қаражатына жататындар:
- банктің жарғылық капиталы;
- банктің резервтік капиталы;
- қосымша ... және ... ... ... басқа қорлары;
- сақтандыру резервтері;
- бөлінбеген пайдасы.
Банктін жарғылық капиталы — банктің заңды тұлға ретінде ... ... және өмір ... ... ... құрайды. Жарғылық
капиталдың төменгі ... ... ... ... пруденциалық
нормативтерімен реттеліп отырады. ... ... ... ... қосқан жарналары немесе пайлары сомасынан тұрады.
Бағалы қағаз (акция) шығару есебінен құрылған ... ... ... ... ... деп ... ... капитал
көлемі акцияны ұстаушылар — акционерлер қосқан жарналардан ... ... ... ... ... ... ... операцияларының қызметі
Қазіргі уақытта АҚШ-та 15000-нан астам коммерциялық ... ... көбе ... жоқ банктер. Сондықтан АҚШ коммерциялық банктері көп
мемлекет болып табылады. Мысалы, Канада да ... ... ... ... өте көп 20 ... ... орындалады.
Коммерциялық банктер қарыздық капитал нарығындағы әртүрлі
операцияларды ... ... ... АҚШ-та барлық қаржылық
бөлімшелерінің активтардың барлық қосындысының 35% коммерциялық ... ... ... ... ... етудің толық комплексін ұсына
алады, оның ... ... ... ... ... ... ... несиелік жүйесінде коммерциялық – банктер ... Бұл ... ... ... «үлкен үштік» деп аталатын
коммерциялық банк ... ... ... және Коммерцбанк. Оларда
салымдардың 50% және берілетін несиенің 40% ... ... ... ... қызметті де атқарады.
Батыс Европа мен ... ... ... ... ... ... бұрыннан дамыған және құқықты реттелген жүйесі ... ... ... ... ... ... ... және де заңды
реттеу.
Мысалы, Германияда тіркеу жүйесінің негізінде жер ... ... ... мен ... ... ұйыммен реттеледі.
2 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ АКТИВТІ ЖӘНЕ ПАССИВТІ
ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ПРИНЦИПТЕРІ
2.1 Коммерциялық банктердің активті операцияларын ұйымдастыру
Активтік операциялар — бұл ... ... алу және ... ... ету мақсатында, иелігінде бар ... ... ... ... білдіреді.
Бұл екі мақсаттың бірегейлігі банкті коммерциялық ... ... ... пайдаланудағы ерекшелігін сипаттайды.
Активтік банктік операциялар өзінің формасына және ... әр ... ... ... ... активтік операцияларының ең көп
тараған ... ... ... ... ... операциялар;
- инвестициялық операциялар;
- депозиттік операциялар;
- қаржылық операциялар;
- басқа да операциялар.
Банк ... ... ... бөлігін банктік ... ... ... ... ... ... операциялары
негізінде ссудалық портфель құрылады. Банктік ссудалар біршама табысты және
жоғары тәуекелді болып табылады. Бұл активтер топтары банктің ... ... ... ... ... операциялар банктің ресурстың базасын орналастыруда банктің
активтік қызметінің негізгі бөлігін (мысалға, 80%-ға ... ... ... бұл ... ... оның көмегімен банктер
уаңытша жұмыс жасамайтын ... ... ... ... және ... ... ... етуімен сипатталады. Коммерциялық банктер
өздерінің клиенттеріне әр түрлі ссудаларды береді.
Банктің ... ...... ... ... ... ... операциялар. Банктің инвестициялық операциялары
негізінде бағалы қағаздар портфелі ... ... ... қағаздар
портфелін қалыптастыруының екі мақсаты болады: біріншісі — банкке табыс
әкелу, ...... ... ... ... инвестициялық операция жүргізетігі бағалы қағаздары екі топқа
бөлінеді:
1) ... ... ... ... бағалы қағаздар.
ҚР-дағы мемлекеттің бағалы қағаздар түрлері 1-кестеде берілген
(Қосымша А).
Мемлекеттің бағалы қағаздары табыстылығына ... үш ... ... ... ... ... ... нарықта инвесторларға
жеңілдікпен (номиналдық қүнынан төменгі бағамен) сатылып, номиналдық құны
бойынша ... 91 ... ... ... құны 100 ... ... ... қағазды 75 теңгеге сатып алсаңыз, онда одан мынадай ... — 75 = 25 ... ... ... : 75 теңге (бастапқы салынған инвестиция) х 100% = ... ... егер 91 ... ... онда бір ... табыс: 33,3% :
91 күн = 0,3659% құрайды. ... бір ... ... 0,3659%* 364 күн ... тең.
Купондық яғни номиналдық құнына пайызбен бейнеленген табыс әкелетін
бағалы қағаздар. ... ... ... ... 2—4 ретке дейін төленеді.
Аралас, яғни купон және дисконт түрінде қатар табыс ... ... Бұл ... ... ... ... екі ... дисконт түріндегі
және купон мөлшерлемесі түріндегі табыстардан құралады.
Бүгінгі таңда ҚР-дағы екінші деңгейдегі ... ... ... ... басым бөлігі мемлекеттің бағалы
қағаздарға жұмсалып отырғаны жасырын емес. Себебі, мұндай бағалы ... ... ... өтімді, яғни банк ондағы қаражатты тез арада
қолма-қол ақшаға айналдыра алады, ... ... ... табыс төмен
болғанымен тәуекел темен немесе жоқ десе де болады.
Сонымен ... ... бір ... ... ... ... да ... Корпоративтік бағалы қағаздарға мыналар
жатады:
- акциялар;
- облигациялар;
- депозиттік және жинақ сертификаттары;
- ипотекалық куәліктер;
- депозитарлық ... ... ... ... ... ... ... көп болады. Ал қалғандарының нарығы әлі ... дами ... ... — бұл ... қоғамнын жарғылық капиталына үлес қосқандығын
куәландыратын және басқару ісіне қатысуга құқық беретін, ... ... ... ... қағаз.
Дивиденд төлеу тәсілінің айырмашылығына байланысты жай ... ... ... Жай ... оның ... акционерлік қоғамның
табысына байланысты табыс әкеледі және қоғамды басқару ісіне немесе жалпы
жиналысқа ... ... ... Ал ... ... ... қоғамның
табысына байланыссыз тұрақты табыс алуға құқық береді, бірақ басқару ... ... ... ... ... қүқық бермейді.
Артықшылықты акцияның келесі бір ...... ... ... ... ... жай акция иесінен бұрын алуға мүмкіндік беруі.
Акциялар шығару ... ... да ... құжатты
(сертификатпен) түрде және құжатсыз (шоттағы бухгалтерлік жазулар арқылы).
Облигация — онын иесінің ... ... ... ... ... осы ... ... (номиналдық құны) мен пайызды қайтарып беру
туралы міндеттемесін растайтын бағалы қағаз.
Қазақстандағы айналыста жүрген облигациялар табыстылығына қарай ... ... ... ... — инвестор банкке пайыз мөлшерлемесі формасында,
яғни алты айда немесе жылына бір рет табыс әкелетін түрі;
- ... ...... ... ... шығарушыдан
номиналдық құнынан төменгі бағада сатып алып, оны өзінің, құнымен
қайта сату арасындағы айырма ... ... ... ... түрі.
Мысалға, облигацияның ағымдағы бағасы 100 теңге, купон мөлшерлемесі —
10%, он да ... ... ... ... ... ... болады.
Купон/баға х 100 = 10/100 х 100 = 10%. Егер ... ... ... ... құраса, онда ағымдағы табыс:
10/150 х 100 = 6,66%.
Ал мемлекеттік емес бағалы ... өз ... ... ... ... ... ... жоғары болғанымен тәуекелдің соғұрлым
жоғары болып келетініне байланысты банктер, оларға ... ... әлі ... ... ... ... ... операциялары өтімділікті қолдау және
банктермен корреспонденттік қатынас орнату негізінде ... ... ... ... ... ... корреспонденттік
шоттары арқылы жүзеге асады. Сонымен қатар банктер активтік депозиттік
операциялар негізінде банкаралық. несиенің дамуына ... ... ... ... ... ... ... яғни банкке
табыс әкелетін активтік операцияларды сипат-тайды. Оларға: ... және ... ... ... сөзі «to lease» ... ... ... «жалға беру»
дегенді білдіреді. Лизинг — бұл лизинг берушініц (жалға берушінің) өзіне
тиесілі ... ... ЭЕМ, ... ... ... және ... ... құрылғыларды лизинг алушыга
(жалгерге) лизингтік төлем тпөлеу ... ... ... ... қарастыратын жалға беру шартын білдіреді.
Барлық лизингтік операциялар екі түрге бөлінеді: ... және ... ... ... — бұл мүліктің қызмет ету мерзіміне қарағанда, оның
пайдалану мерзімінің ... және ... ... ... өтемеуін
сипаттайды.
2. Каржы лизингі — бұл уақытша пайдалануға берген лизинг ... ... ... ... ... ... ... шығуымен немесе өзін-өзі
өтеуімен байланысты ... ... ... ... ... ұқсас болып
келеді. Алайда лизингтің несиеден бір айырмашылығын ... ... ... ... аяқталғаннан кейін де ... ... ... ... қала беруінен көруге болады. Ал
несиеде банктің меншік объектісі ретінде ңарыз алушының берген ... ... ... 2 ... ... | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | |
| | |1 | |7 |
| |2 ... ... | |
| | ... ... | |
|Жабдықтаушы | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| |3 | | |
|5 | | |4 | |6 |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... алушы) | ... ... ... ... — банк мен ... ... ... несиелік келісімшарт жасалып, несие
беріледі; 2 — ... ... ... ... ... ... төлейді; 3 — жабдыктаушы лизинг компаниясына ... 4 — ... ... мен лизинг алушы кәсіпорын арасында лизингтік
келісімшарт жасалады; 5 — жабдыктаушы ... ... 6 ... ... ... ... үшін ... төлемдер жүргізеді; 7
— лизинг компаниясы несие беруші ... ... үшін ... ... ... ең көп таралған делдалдық қызметінің бір түрі
— факторинг.
Факторинг сатушылардың сатып алушыларға ... ... үшін ... ... ... ... формасындағы және ашық шот түрінде
рәсімделетін коммерциялық несиенің болуын сипаттайды. Факторинг — ... ... ... ... ... комиссиондық операциясының
бір түрі. Бұл жерде факторингтік компания ... ... 90%-ға ... шартымен сатып алады. Факторингтің мақсаты — кез келген несиелік
операциялардың ... ... ... табылатын тәуекелді қдлпына келтіруін
шешуге бағытталады.
«Фактор» сөзі ағылшын тілінен «factor», аударғанда ... ... ... ... Экономикалық жағынан алғанда — бұл делдалдың
операция.
Факторинг операциясы — ... ... ... ... мен ... ... үшін төленбеген төлем құжаттарын (шот-
фактурасын) банкке сатумен байланысты комиссиондық-делдалдық операция.
Факторинг операциясына үш ... ... ... ... ... фактор бөлімі) — өздерінің клиенттерінен
шот-фактураны сатып алатын арнайы мекеме.
2. Клиент (тауарды жабдықтаушы, ... ...... компаниясымен
келісімшарт жасасушы-өнеркәсіптік немесе сауда фирмасы.
3. Кәсіпорын (ңарыз алушы) — ... ... ... ... ... ... ... толық талдау ... ... ... ... соң, ... ... ... фактор белімі 1 — 2 апта ... ... ... ... ... ... Егер де кәсіпорын факторинг компаниясы немесе
банктің ... ... ... бола ... жағдайда, ол факторинг
компаниясына сатып алушыға ... ... ... ... ... ... ... төлеуге келісім алуға тиіс. Факторинг компаниясы
барлық шот-фактурамен таныса отырып, ... ... ... ... ... 2 — 3 күн ... уақыт қажет етіледі. Факторинг компаниясы
төлемнің уақыты жеткен кезде немесе мерзімінен бұрын төлей алады.
Факторинг операциясы бүгінгі таңда отандың ақша ... дами ... ... енгізу сынағы, негізінен, 1988 жылы КСРО ... ... ... ... ... өзге де коммерциялық банктер
факторинг операцияларын орындай бастады. Сөйтіп, 90-шы жылдардың ... ... ... қызметінің банктер үшін тиімсіздігін айқындап,
нәтижесінде ... ... күні ... дейін бұл операцияға
салғырттың танытуда.
«Форфейтинг» сөзі ... ... «a ... ... бас тарту» дегенді білдіреді. Форфейтинг — ... ... ... ... ... ... ... және алдағы уақыттарда
өтелуге тиісті міндеттемелерді сатып алуды білдіру үшін ... ...... ягни коммерциялық банктін немесе
арнайы компаниянын экспортерга төлеуге тиісті импортердің ... ... ... алуы.
Форфейтинг мәмілесінде үш қатысушы болады:
1. Экспортер, яғни тауарды орта ... ... ... Импортер, яғни тауарды несиеге алушы;
3. Форфейтор, яғни мәмілені қаржыландырушы банк ... ... ... ... ... ... |Эк| | |1 |
| |сп| | | |
| |ор| | | |
| |те| | | |
| |р | | | ... ... ... ...... қатысушылар арасында келісімшарт жасалады; 2 — тауарын несиеге
береді; 3 — ... ... (5—7 ... ... ... 4 — ... қайта сатады; 5 — аудармалы вексельді есепке алып, оның ... банк ... ... 6 — ... жеткенде төлеуге үсынылады; 7 —
вексель бойынша міндеттемесін өтейді.
Форфейтинг ... ... 180 ... 5 ... дейінгі аралықты
құрайды, кей жағдайларда — 7 жыл.
Форфейтингтегі дисконт мөлшерлемесінің құрамдас элементтеріне мыналар
жатады:
- еуровалюталар нарығындағы несиенің құны (ЛИБОР — ... ... ... ... ... тәуекел құны және валютаны аударуға байланысты тәуекел
қүны 0,5-тен 6%-ға дейін жылдық мөлшер-де ауытқиды;
- несиені ... ... ... ... (0,5 /о-ға дейін
жылдық);
- міндеттеме үшін алынатын комиссия (1 —1,5% жылдық).
2.2 Коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ресурстары жинақталады.
Сондықтан да пассивтік операциялардың ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде құрылатындықтан,
оған анықтама берген дұрыс. Қаржы және ... ... ... — бұл ... және активтік операцияларды жүзеге ... ... өз ... құру операциялары», — делінеді.
Ал соңғы оқулықтарға сүйенсек пассивтік ... — бұл ... ... ... ... ... қаражаттардын өсуін,
ягни пассив пен активтін арту формасын білдіретін ... ... ... ... толықтырады десе болады, себебі біріншісі
пассивтік операцияның толық түсінігін бере алмайды.
Пассивтік операциялар көмегімен банктер нарықтан ... ... ... ... ... ... болады:
- коммерциялық банктердің бағалы қдғаздарды алғашңы эмиссиялауы;
- банк пайдасынан капиталдарды немесе қорларды үлғайту және ... ... да ... ... ... ... ... операциялар.
Пассивтік операциялар айналыстағы ақшалай қаражаттарды ... ... ... ... пассивтік операциялардың екі формасы
негізінде банктік ресурстардың бірінші ірі тобы, яғни меншікті ... ... екі ... негізінде екінші ірі топ — заемдың немесе
тартылған ресурстар құрылады.
Сонымен банктің ресурстары екі ... ... ... ... ... банктің тартылған қаражаттары.
Қазақстанда екінші деңгейлі банктер мынадай екі ұйымдық формаларда
құрыла алады:
- пай қосу ... яғни ... ... серіктестік формасында;
- акционерлік банк;
- шетел капиталының қатысумен.
Банктің меншікті қаражатының түріне резервтік қорр жатады.
Резервтік қор — банк қызметінде ... ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражаты.
Резервтік қор банктің тұрақты қызмет етуін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... белгілі бір пайыз мөлшерінде,
айталық 25% мөлшерінде құрылатын ... оның ... ... ... ... жарғылық капиталға толығымен аударылады. Резервтік қордың
құралуының негізгі ... банк ... ... ... ... пайда болмаған
жағдайда резервтік қор есебінен банктің артықшылығы бар акциялары бойынша
дивидендтер төленеді.
Қосымша ... ... ... тозуына байланысты аударылған
аударымдар есебінен және ... ... ... ... ... құрылады.
Арнайы қорлар болса, негізгі ... ... ... ... ... ... бағалау қоры ұлттың валюта мен ... ... ... ... ... Валюталық қаражаттарды
қайта бағалау қоры шетел валютасында жарғылық капиталды ңалыптастыру
барысында маңызды.
Келесі ... ... ... ... бойынша тәуекелді төмендету
мақсатында құрылатын арнайы резервтер жатады. Мұндай резервтерге: несиелік
тәуекелді жабуға және бағалы қағаздардың ... ... ... ... ...... бойынша дивидендті төлегеннен кейін және
резервтік ... ... ... ... ... тартылған қаражаттары активтік операциялар, оның ішінде,
несиелік операциялардың 90%-ға ... ... ... ... ... рөлі ... жоғары тұрады. Заңды және жеке
тұлғалардың уаңытша бос қаражаттарын тарта отырып, коммерциялық ... ... ... ... қаражаттарына деген сұранысымен қатар
халықтың тұтыну қажетін қанағаттандырады.
Банктердің ресурстарының жалпы ... ... ... ... ... ... құрайды.
Нарықтық қатынастардың дамуына байланысты, сондай-ақ ескі банктік жүйе
үшін дәстүрлі емес, уаңытша бос ақшалай қаражаттарды тарту ... ... ... ... ... ... десе де ... банктік тәжірибеде барлық тартылатын қаражаттарды жинақтау
тәсілдеріне байланысты үлкен екі ... ... топ — ... топ — ... емес ... ... ... ішінде ең көп бөлігін депозиттер құрайды.
Депозиттер банк үшін ... ... ... көзі ... ... ...
бұл клиенттердін (жеке және занды тұлғалардын) банктегі белгілі бір шотқа
салған және өздері пайдалана алатын қаражаттары.
Депозиттік емес ... ... — бұл ... ... ... өз меншікті қаражаттарын сату жолымен тарататын қаражаттары.
Депозиттік емес банктік ресурс көздері мен ... ... ... олар ... емес, яғни банктің ... ... ... ... ... қаражаттарды тарту
инициативасы банктің өзінен туындайды.
Депозиттік емес тартылған ресурстармен ... ірі ... ... ... ... емес ... ірі сомада сатып
алынатындықтан да, оларды кетерме сауда операциялар сипатына ... ... ... ... ... және ... ... шоттарының әр түрлері кездеседі. Бұл банктердің жоғарғы
бәсекелестік нарықта банк қызметтеріне деген клиенттер топтарының сұранысын
қанағаттандыруға және ... ... мен ... бос ... ... тартуға ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
- талап етуіне дейінгі ... ... ... ... салымдары;
- бағалы қагаздар.
Талап етуіне дейінгі депозиттер — бұл салым иелерінін бастапкрі талап
етуіне байланысгпы әр түрлі құжаттар арқылы қолма-қол ... ... ... ... ... банктік тәжірибеде талап етуіне дейінгі депозиттерге мыналар
жатады :
- мемлекеттіқ акционерлік кәсіпорындардың, сондай-ақ әр түрлі ... ... ... ... ... әр ... мақсатқа тағайындалған қорлардың қаражаттары;
- есеп айырысудағы қаражаттар;
- жергілікті бюджеттер қаражаттары және ... ... ... ... ... ... ... қаражат қалдықтары.
Талап етуге дейінгі депозиттік шоттардың артықшылығы олардың иелері
үшін жоғарғы өтімділігіне байланысты сипатталады. ... ... ... ... ... ... және ... да операциялардың
жүзеге асырылуы барысында түседі және пайдаланылады.
Ал кемшілігі — бұл шот бойынша пайыз төленбейді немесе біршама ... ... ... ... ... ... ... дейінгі шоттардың мынадай
өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
- ақша салу және оны алу кез келген уақытта ... да ... ... шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін ... ... ... ақы алып ... ... ... етуге дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды ... өте ... ... ... төлейді, кейде төлемеуі де мүмкін;
- талап етуге ... ... ... ... банк ... ... ... резервтерге жоғарғы мөлшерде аударымдар
жасайды.
Мерзімді салым (депозит) — белгілі мерзімі бар және тұрақты ... сол ... ... ала ... шек ... ... иесі ... мерзімнен бұрын алған жағдайда банк ... оған ... ... ... ... толық құқылы.
Мерзімді салымдар мен мерзімді депозиттердің ерекшеліктері болады:
- есеп ... үшін ... әрі ... шот-тарға ешқандай да
есеп айырысу құжаттары толтырылмайды;
- шоттағы қаражат баяу ... ... ... ... ... мөлшерінің ең жоғарғы деңгейі Орталық банк тарапынан реттеліп
отырады;
- ақшаны алуы туралы салым иесінің ... ала ... етуі ... бұл ... қаражаттар бойынша ең ... ... ... бір ... ... ... түрі — жинаң салымдары. Олардың
белгіленген мерзімі жоқ қаражатты алуда ескертуін ... ... ... шегі ... ... салу және алу кезінде жинақ кітапшасын
көрсетуі қажет.
Жинақ салымдарының тұрақты ... ... Бұл ... ... ... депозиттерге қарағанда төменгі мөлшерде пайыз төленеді.
Жинақ салымдары жинаң кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының ... ... ... ... ... ... ... мерзімі болмайды;
- шоттағы қаражатты алдын ала алу барысында ешқандай да ескерту талап
етілмейді;
- ақшаны шотқа ... ... ... ... міндетті түрде ақшалай
қаражаттар қозғалысы көрсетілетін жинаң ... ... ... ... тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын жинақ салымдары
салым операцияларының мерзіміне және ... ... ... ... ... ... салымдары;
- қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары;
- ұтыс салымдары;
- акшалай-заттай ұтыс салымдары;
- ... және ... ... ... ала алуын хабарлайтын салымдар;
- валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға тұрақты ... ... және сол ... ... мүмкін емес салымдар жатады. Мерзімді жинақ салымдарына басқа
жинақ салымдарға ... ... ... ... ... депозиттер және жинақ салымдары ... ... ... ... ... ... қосатын салымдар — бұл шоттағы ... ... ... уәде ... үздіксіз ақшалай соманы қосып отыруға ... ... Бұл ... ... сома белгілі бір ... ... ... ... ... және ... ... төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, негізінен, ... ... ... ... үшін жинақталатын және пайдаланылатын қаражаттарды
білдіреді. Мұндай салымдар бойынша өте ... ... ... ... мен жинақ салымдарының бір түріне депозиттік және
жинақ сертификаттарын жатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары — бұл салық ... ... ... соң тиісті қаражатты және оған есептелетін пайызды алуға құқық
беретін және онын ... ... ... ... куәландыратын
эмитент банктін жазбаша куәлігі.
Депозиттік және жинақ сертификаттары иемденуіне қарай екі ... ... ... ... ... ... депозиттік және жинақ сертификаттары бұл салым иелерінің атына
толтырылып беріледі. Ал мәлімдеуші ... ... ... ... яғни оны кім ... сол ... иесі ... саналады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары ... ... ... ... үшін ... ... ... құралы немесе есеп айырысу
қызметін атқара алады. Депозиттік ... ... ірі ... да, ... ... тұлғалар сатып алады.
Әлемдік тәжірибеде депозиттік сертификаттардың мынадай екі түрі бар:
1. ... ... ... сертификаттар салым иелерінің қолдарында
болып, уақыты жеткен соң банкке ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар басқа бір ... ... ... ... ... өтеді.
Жинақ сертификаты жеке тұлғаларға арналып ... ... ... 1 ... 3 ... дейінгі мерзім аралығын құрайды.
Жинақ ... тек жеке ... ғана ... депозиттік және жинақ сертификаттары мерзімінен бұрын төлеуге
үсынылуы мүмкін. Мұндай жағдайда банк сертификатты сатып ... ... ... ... ... ... ... үшін бұл сертификат
ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі соманың ... бір ... ... ... ... ... етуге дейінгі депозиттік
шоттармен қатар, сондай шоттар түріндегі Нау-шот және куәландырылған ... ... АҚШ ... ... ... бұл ... төленетін, чектік депозиттер болып табылады.
Нау-шоттың мынадай өзіне тән ерекшеліктері болады:
- бұл шот түрі бойынша пайыз төленеді;
- бұл шот жеке ... ... ... ... ұйымдарға ашылады;
- салым иелерінен бұл шотта ең төменгі қаражат болуы талап етілмейді.
Куәландырылған чектер шоттары — бұл ... ... ... ... ... ... етуіне дейінгі депозиттік шоттағы
қаражаттары.
Куәландырылған чектер — бұл ... ... ... ... арқылы куәландыруы.
Американдық банктік тәжірибелерде жаңа депозит түріне ақша нарығынын
депозиттік шоты ... ... ... ... ақша нарығының басқа құралдары бойынша мөлшерлемелерінің өзгеруіне
байланысты, әр ... шот ... ... ... ... шот ... ең төменгі қалдықтың болуының талап етілуі;
- салымдардың сақтандырылуы;
- иемденуші, үшінші жақтан ... үшін ... ... алты рет ... ... мұның ішінде үшеуі чекті көшіріп жазу жолымен, ... ... ... ... ... ... ... қағаздар мынадай түрлерге
бөлінеді:
- кәсіпорындар және акционерлік қоғамдардағы ... ... ... ... ... ... және ссудамен қамтамасыз етілген акциялар
мен облигациялар;
- шетелдік ... ... ... ... ... ... құндылықтар.
Отандың банктеріміздің тартылған қаражаттары ішінде банкаралық
несиенің де рөлі ... ... — бұл ... ... бір-біріне беретін
несиелері.
Банкаралық несие бұл басқа ресурстармен салыстырғанда өте қымбат
ресурс болып ... ... бір ... ... ... ... банктерге
ңысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп отырған мынадай
несиелерін жатқызуға ... ... (бір ... және ... заемдар.
Овернайт — банктер ең Ұлттық банктегі ... ... ... пайда болуына байланысты бір түнге берілетін несие.
Мысалға, оны ... ... ... ... ертеңіне кешке қайтаруға тура
келеді. Кей жағдайда бұл несиені алу жұмыс аптасының соңғы күні немесе ... ... онда ... ... аптаның бірінші күні қайтарылуы тиіс.
Күндізгі заем — банктік жұмыс күні ішінде банктердің Ұлттық банкте
ашқан ... ... ... қаражат жоқтығына немесе жетіспеуіне
байланысты ақшалай аударымдар мен төлемдер жасау мақсатында ... ... ... ... ... Ұлттық банк екінші деңгейдегі
банктерге бүгінгі күні орта және ұзақ мерзімде ... ... ... ... ... активтік операцияларын
қаржыландырудың басты көзі ретінде ... ... ... ... банктерден депозиттік саясатты белсенді түрде
жүргізе отырып, депозиттік операцияларды ... ... ... ... ... ... коммерциялык. банктер баланс
өтімділігін ... ... ... талаптарды ескеруі тиіс:
- депозиттік ресурстардың қаржыландыратын активтік операциялардың
мерзімдері мен сомасына ... ... ... ... банк ... ... немесе болашақта пайда
алу үшін жұмыс жасауға ... ... ... ұйымдастыру процесінде мерзімді депозиттер
мен мерзімді салымдардың көбірек тартылуына көңіл бөлу;
- салым иелерінің ... ... ... ... операциялар
түрлерін ұлғайтып, қосымша қызмет көрсетіп, жеңілдіктер жасауға тиіс.
2.3 2004 – 2006 жылдардағы бір ... ... ... және
пассивті
операцияларын талдау
2006 жылғы қаңтар-ақпанында халықтың нақты ақшалай табысы бағалау
бойынша 16,5%-ға өсті. Нақты ... ... ... ... ... өсуі ... ... Бір жұмыскердің орташа айлық номиналды
жалақысы 2006 жылғы қаңтар-ақпанда 36238 ... ... ... 1 наурыз айына депозиттердің жалпы көлемінің 34,5%-ын
(немесе 610,3 млрд. теңге) халық ... ... 2005 ... 1 ... өсім ... (450,2 ... құрады.
Экономика саласындағы екінші деңгейдегі банктердің кредиттік
салымдары, 2006 ... 1 ... ... 2665,3 ... теңге құрап, 2005 жылғы 1
наурызбен салыстырғанда 71,8%-ға ... ... ... ... ... ұзақ ... ... үлесі қысқа мерзімді
кредиттердің үлесінен асып түсіп, 31%-дың ... 69%-ды ... ... ... ... және 1838,3 ... ... жалпы көлеміндегі қомақты үлесі саудада – ...... ...... ауыл ...... ... банктердің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне беретін
кредиттері жалпы кредиттік салымдар сомасының 18,1%-ын (482,8 ... ... ... қаңтар-мамырда халықтың нақты ақшалай табысы бағалау ... %-ға ... ... ... өсуі бірінші кезекте нақты жалақының 2006
жылғы қаңтар-мамырда 14,2 %-ға өсуіне негізделген. Бір ... ... ... ... 2006 ... қаңтар-мамырда 37278 теңгені құрады.
2006 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша ... ... ... %-ын немесе 703,5 млрд. теңгені халық салымдары құрады, 2005 жылғы 1
маусымдағы ... ... ... 43,4 %-ды (490,7 ... ... екінші деңгейдегі банктердің кредиттік салымдары
2006 жылғы 1 маусым жағдай бойынша 2982,4 млрд. ... ... 2005 ... ... ... ... 67,4 %-ға өсті. Екінші ... ... ... ұзақ ... ... ... ... кредиттердің үлесінен асып түсіп, 28,5%-дың орнына 71,5%-ды құрады
(тиісінше 848,9 млрд. ... және 2133,5 ... ... ... ... қомақты үлесі саудада – 24 ... –14 %-ды, ... – 13,6 %-ды, ауыл ... – 5,5 ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілеріне беретін
кредиттері жалпы кредиттік салымдар сомасының 18 %-ын (537,7 ... ... ... ... АКТИВТІ ЖӘНЕ ПАССИВТІ
ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ
3.1 Активті және пассивті операцияларды ұйымдастырудағы
келеңсіздіктер
Ұлттық қордың ақшасын (9,8 ... АҚШ ... қоса ... ... ... 22,9 ... АҚШ ... құрады.
2006 жылғы бірінші жарты жылдықта теңгенің ... ... ... ... ... ... 1 ... бастап Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... жылдық 9 % деңгейінде белгіленді.
2006 жылғы ... ... ... инфляция (орташа есеппен) 8,7 %-ды
құрады.
Зейнетақының ең ... ... 2006 жылы 1 ... ... ... ... базалық зейнетақы төлемін қоса есептегенде - 9700 теңгені
құрады.
3.2 ... ... ... ... ... ... ... -экономикалық дамуының 2007 – 2009
жылдарға арналған орта мерзімді жоспары (бұдан әр i – ... ) ... ... ... және ... Республикасы Үкіметінің
2002 жылғы 14 маусымдағы № 647 ... ... ... ... дамуының орта мерзімді жоспарларын
әзiрлеудiң ережесiне сәйкес әзiрлендi.
Жоспарда сыртқы және i шк i факторларға ... ... ... ... ... ... негізделед i және орталық және
жергiлiктi мемлекеттiк ... ... ... жеке ... секторларын дамыту үшін қолайлы жағдайлар жасау саласындағы iс
-қимылы айқындалады.
Стратегиялық жоспарларда , Қазақстан Республикасы ... ... ... және ... ... Үкiметiнiң 2006
– 2008 жылдарға арналған бағдарламасында айқындалған мақсаттарға қол
жеткiзу және ... iске ... үшiн ... салаларын дамыту
саласындағы 2007 – 2009 жылдарға арналған мiндеттер және ... ... ... айқындалады.
2007 – 2009 жылдары экономиканың басым секторларына отандық және
тікелей шетелдік инвестициялардың ағынын ынталандыру , мемлекеттік.62
инвестицияларды пайдаланудың тиімділігін ұтымды ету және ... ... ішкі ... ... ... ... ... инвестициялық тартымдылығын арттыру және инвестициялық климатты
жақсарту үшін қолданыстағы нормативтік ... ... ... жөнінде
жұмыс жалғасатын болады. Басым өндірістердің инвестициялық тартымдылығын
арттыру шеңберінде мемлекет іске асыратын одан арғы ... ... ... ... ... күшейтуге;
кәсіпорындарды тіркеудің жеңілдетілген жүйесін енгізуге;
қызмет түрлерін лицензиялаудың транспартенттік жүйесін құруға;
қаржы есептілігінің халықаралық стандарттарына кәсіпорындардың ... ... ... ... жүйенің экономикалық дамуын басқарудың жаңа
жүйесін дамыту жөнінде ... ... даму ... ... ... ... ... олардың қызметінің ашықтығын арттыруды
жандандыруға;
инвестицияларға жәрдемдесу және ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі
мамандандырылған құрылымын құру;
отандық бизнестің, әсіресе экспорттаушылардың мүддесін ескере отырып,
ірі халықаралық ... ... ... қазақстанның
қатысуын қамтамасыз ету бөлігінде халықаралық қаржы институттарымен ... ... ... мүмкіндіктерінің тұсаукесері және шетелдік,
оның ішінде трансұлттық компанияларды іздеу жөнінде жұмыстарды
жалғастыруға бағытталады.
Алдағы кезеңде бюджеттік инвестициялардың басымдықтары мыналар:
мемлекеттік басқарудың функцияларын ... іске ... ... ... секторды дамыту;
базалық инфрақұрылымды дамыту;
аграрлық сектордың дамуына жәрдемдесу;
Астана қаласының дамуы болып қалуда.
Сондай -ақ , ... ... ... және ... ... қосылған құны жоғары жобаларды қаржыландыру үшін ... ... ... болады.
Жалпы алғанда, бюджеттік инвестициялардың көлемін бөлу 2007 - ... ... ... және ... ... ... шеңберінде жүзеге асырылады.
Банк секторының бәсекелестігін ырықтандыру және арттыру.
Шетелдік банктердің отандық ... ... қол ... ырықтандыру,
банктердің сыртқы қарыз алуларының өсуін басқарудың тиімділігін арттыру,
банктер активтерінің сапасына сыртқы ... ... өсу ... банк секторы активтерінің сапасына жылжымайтын мүлік нарығын
тұрақсыздандыру ықтимал теріс әсерін азайтуға жәрдемдесу, ... ... ... ... ... деңгейін арттыру мақсатында
алдағы жылдары экономиканың банк секторын мемлекеттік реттеу жүйесін одан
әрі жетілдіру ... ... – 2009 ... ... іс ... ... керек: шетелдік
банктердің отандық қаржы нарығына қол жетімділігін ырықтандыру мақсатында
республиканың қолданыстағы банк ... ... мен ... осы ... ... ... экономикалық орнықтылықты және
халықаралық практиканы ескере ... ... ... ... ... ... ... мүлікке бағалардың төмендеуіне
байланысты тәуекелдерге банктердің орнықтылығын арттыруға; ... ... ... ... ашықтық қызметін арттыруға;
активтерді жіктеу ережесн жетілдіруге және олар бойынша провизиялар ... ... ... ... кесімдер қабылдау.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі банк 100 түрлі операциялар мен қызметтер көрсете ... ... ... ... байланысқан. Ең біріншіден активті ... ... ... өте ... байланыс бар. Банктер көбінесе
басқалардың капиталымен жұмыс ... ... ... несиелендіру және
инвестиция жасау мүмкндіктері өздеріне тартқан ақша қаражаттарына тәуелді.
Осыдан банктік жүйенің ... ... ... операциялар поассивті
операцияларға қарағанда тәуелділік ... ... ... қатты бәсеке банктерді жаңа қызмет көрсету түрлерін енгізуді
мәжбүрлейді. Қарыз алушы мен банктердің ... жиі ... ... банктерді кленттің капиталын бағалы ... ... ол үшін ... және ... қызмет көрсетуге итермелейді.
Қазақстанда халықтың салымдарының 90% үш ... ... ... атап айтсақ, олар Казкоммерцбанк, ТұранӘлемБанк және Халық
банк. Коммерциялық банктердің ... ... ... ... деңгейінде тұр. Соңғы уақыттарда депозиттік салымдардың ... ... ... вексель, акция және облигациялар шыға бастады.
Коммерциялық банктер өздерінің ... ... үшін ... ... ... ... ... депозиттік саясат ұстанады. Осыдан
банктік ... ... ... алып, банктің өтемшілдігін ... деп ... ... келе ... ... операциялары өте күрделі
өзгерту жолдарын қажет етеді.
Активті операцялардың ... мен ... ... ... ... жасауға болады:
1. Активті операциялар – бұл коммерциялық банктер өзінде бар қаржы
ресурстарын табыс алу үшін ... ... ... ... ... әртүрле ой пікірлер қалыптасты,
олар ... ... ... – кассалық, несиелік,
инвестициялық және басқа да ... ... ... ... ... ... несиелендіру болып табылады. Ең
көп үлес қысқа ... ... ... ... Коммерциялық банктердің беретін несиелерін бірнеше түрге жіктеуге
болады.
5. Қазақстандың банктердің активті ... ... ... бар, олар – ... ... және ... бағалы
қағаздарға салымдар салу.
6. Қазіргі жағдайда көптеген банктер өте ... ... ... бұл ... өндірістік корпорациялардың өздерінің қаржылық
компанияларын құруға байланысты шығып отыр.
Сонымен, коммерциялық банктер қаржылық жүйенің ... ... ... банктер активті операцияларының көмегімен әртүрлі ... ... жол ... жеке ... компаниялар және үкіметке. Банктік
операциялар ... мен ... ... тауарлар мен қызметтердің
қозғалысын жеңілдетеді. Олар қаражаттың ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Активті операциялар
коммерциялық банктердің ұлттық жүйесі экономиканы ... ең ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Евзмин З.П., Дмитриев-Мамомнов В.А. Теория и практика коммерческого
банка. Пг., 1916. С.37.
2. Рид Э., ... Р., Гилл Э., Смит Р. ... ... М., 1983. С.25-
32.
3. Евзлин З.П., Дмитриев-Мамонов В.А. Указ. соч. С.37-37.
ҚОСЫМША
Қосымша А
1 – кесте – ҚР-дағы мемлекеттің ... ... ... ... |Орналастыру ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... |7 күннен |100 теңге|
|ңыска мерзімді |ақша массасын | |90 ... | ... ... | ... | ... ... |Еркін өзгермелі |Ноталар |35 күн |100 АҚШ ... ... ... ... |портфелін жинақ| |доллары |
|нотасы ... ... ... | | |
| ... зейнетакы |қорларымен | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | ... ... |Жинақ зейнетақы |Мемлекеттік |5 жыл |100 АҚШ ... ... ... | ... ... ... қорғау|портфелін жинақ| | ... | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | ... ... ... банкке |Қайта рәсімдеу |10 жыл |1000 |
|қазынашылық ... | | ... ... ... | | | ... | | | | ... қысқа |Республикалық |Аукцион |3, 6, 9 |100 АК.Ш ... ... | ... ... ... ... | |12 аЙ | ... |тапшылығын | | | ... ... | | | ... |I ... ... |3 ай және |1000 ... ... | ... ... ... ... | ... | ... ... | | | ... ... | | | ... орта ... ... |2 және 3 |1000 ... |бюджеттің | |жыл ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... |3, 6, 9 |100 теңге|
|кыска мерзімді ... | ... | ... ... | |12 ай | ... ... | | | ... ... | | | ... ішкі |Республикалық |Жазылу |364 күн |1000 ... ... ... ... | ... ... (ҰЖО) |ағымдағы | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... ... төрағасы
Басқарма
Ревизиялъщ комиссия
Несиелік комитет
Акционерлердің
жалпы жиналысы

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дағдарыс жағдайында мұнай өнімдері нарығының жағдайы мен даму болашағын талдау69 бет
«ТемірБанк» қызметіндегі тәуекелділік32 бет
«Коммерциялық банктің активті операциялары»36 бет
«Циклопропанкарбон қышқылының биологиялық активті жаңа туындыларын синтездеу»49 бет
Активті қуаттың минимум шығыны бойынша АО «ЖРЭК» 220-220 кВ Қарағанды тораптарындағы режимдерді оңтайландырудың есептеулері47 бет
Активтік операциялар54 бет
Аналық тақшалардың түрлері және олардың адам қызметіндегі рөлі17 бет
Бактерицидік қасиеті бар жаңа беттік активті заттар38 бет
Банк қызметiндегi тәуекелдiлiк21 бет
Банк қызметіндегі маркетинг75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь