Мектептің меңгерушісінің ажо жасау

Кіріспе 4
1 Сұрақтың қойылуы 6
2 Техникалық. экономикалық негіздеме 10
3 Аналитикалық бөлім 13
3.1 Оқытудың ақпараттық технологиялары және білім беру жүйесінде қолданудың негізгі проблемалары 13
3.2 Педагог мамандарды даярлауда ақпараттық құзырлықты қалыптастырудың дидактикалық мүмкіндіктері 16
3.2.1 Бiлiм беру қызметкерлерiнiң ақпараттық технологияны қолдану саласы бойынша бiлiктiлiгiн көтеруді дамытудың негiзгi жолдары 18
3.3 Ақпараттық технологиялар: қамданған қапы қалмайды! 20
3.3.1 Тақырыпқа тамызық 20
3.4 Оқытудың компьютерлік технологиясы 24
3.5 Мектептің оқу ісінің меңгерушісінің автоматтандырылған 26
жұмыс орнын құру
4 Автоматтандырылған жұмыс орындарын құру теориясы 29
4.1 ДК негізінде АЖО принциптерінің анализі 29
4.2 АЖО.ның тілдік құралдары 31
4.3 АЖО.дың классификациясы 34
5 Бағдарламалау аймағын таңдау және негіздеу 38
5.1 Бағдарламалау аймағы 38
5.2 Қолданушы нұсқауы 40
5.3 Ақпараттық жүйені жобалау 46
5.4 Есептің қойылуын сипаттау 46
5.5 Деректер базасын жобалау 46
5.6 Мектеп қызметінің ақпараттық құрылымы 49
5.7 Бағдарламаның жылжу сұлбасы 50
6 Тіршілік қауіпсіздігі және еңбекті қорғау
55
7 Экономикалық тиімділік есебі 71
Қорытынды 76
Қолданылған әдебиет 77
Қосымша 79
«Білім беру реформасы – Қазақстан бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін, аса маңызды құралдардың бірі. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты Қазақстан халқына Жолдауында: Бізге экономикалық және қоғамдық жаңарту қажеттіліктеріне сай келетін осы заманғы білім беру жүйесі қажет. Сондықтан он екі жылдық оқуға көшу шеңберінде адамның өмір бойы білім алу үшін жағдай туғызуымыз керек» деп атап көрсеткен болатын.
Әлемдік білім кеңестігіне толығымен кірігу білім жүйесінің халықаралық денгейде дамуын талап етуде. Сондықтан білім беру жүйесі, білім берудің мақсаты, мазмұны, мен технологиялары ғылыми тұрғыдан зерттеліп, егемен елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру кеңестігіне бағыт алуда.
ХХІ ғасыр қатаң бәсеке, ғылым мен техниканың қарыштап дамыған кезі. Ақпараттандыру, жаһандану және интеграция ғасырында жаңа дүние үшін күрес жолында білім беру бірінші кезекке қойылуда. Жалпы білім беретін мектептердің бүгінгі жайы, даму бағыттары келешегінің көкжиектері бүкіл қоғамның мемлекеттің назарында. Ауданның бiлiм беру жүйесi әлемдiк бiлiм беру кеңестiгiне бағыт алып, осы талаптарға сәйкес жұмыс жасауда. Елiмiздiң болашағы оқу бiлiмге байланысты. Тек бiлiмдi ұрпақ ғана қоғамға қозғаушы күш болары анық.
Қазiргi таңда мұғалiмдердiң кәсiби бiлiктiлiгi жоғары болмайынша оқушылырдың бiлiм сапасын өз деңгейiне көтеру мүмкiн емес. Мектептегi оқу-тәрбие процесiн мектеп басшылары үнемi бақылауда ұстап, мектепiшiлiк бақылау жасап отырады. Мектептегi мұғалiмдердi бақылау басшыға байланысты. Мектеп басқарудағы ұжымдық орган-педагогикалық кеңес. Алайда қазiргi таңда педагогикалық кеңесте актуалды мәселелер қаралмай, ағымдағы мәселелерге көбiрек мән беруде, бұл бiлiм сапасына әсерiн тигiзуде. Сондықтан мектеп басшыларының жауапкершiлiгiн арттыруға көңiл бөлiнуде.
1. Каратыгин С.А. «Электронный офис» т1,т2.
2. Джон Вейскас «Эффективная работа с Microsoft Access 7,0 для Windows 95, Санкт-Петербург, 1998г.
3. Лес и Джон Пинтер «Visual FoxPro. Уроки программирования» ТОО«Эдаль», 1996г.
4. Turbo Pascal Version 6.0. Programmer's Guide. Borland International, Inc. 1990.
5 Зуев Е.А. Язык программирования Turbo Pascal 6.0. -М.: Унитех,1992.
6. Фаронов В.В. Турбо Паскаль (в 3-х книгах). Книга 1. Основы Турбо Паскаля. -M.: Учебно-инженерный центр "МВТУ-ФЕСТО ДИДАКТИК", 1992. -304 c. ил.
7. Климов Ю.С. и др. Программирование в среде Turbo Pasca 6.0.: Справ. пособие/
8. Ю.С. Климов, А.И. Касаткин, С.М. Мороз. -Минск, "Вышейшая школа", 1992. -158 c. ил.
9. Джонс Ж., Xарроу К. Решение задач в системе Турбо Паскаль. М.,"Финансы и статистика", 1991, 720 c.
10. Епанешников А.М., Епанешников В.А. «Delphi 4 Среда разработки». Учебное пособие М: Диалог – Мифи, 1999г.- 304с.
12. Культин Н. “Программирование на Object Pascal» СПБ: БХВ – Санкт-Петербург, 1999г. 480с.
13.Фаронов В.В., Шумаков П.В. «DELPHI 4 Руководство разработки баз данных”, М: Нолидж, 1999г., 560с.
14. Шумаков П.В. «DELPHI 3 и разработка приложений баз данных” М: Нолидж, 1998г.,
15. Драхведидзе М.Г., Марков Е.П. . «DELPHI 4 среда визуального программирования” СП8:BHV –Санкт – Петербург, 1999г.,352с.
16. Сибаров Ю. Б. «Охрана труда в вычислительных центрах» и др., М. Машиностроение, 1990 г.
17. Самгин Э. Б. «Освещение рабочих мест», изд. МИРЭА, 1989 г.
18. И.И. Болганцев. Delphi 5. Самоучитель. С-Пб.: «Техносфера», 2002 г. -160 с.
19. В.И. Источников. Delphi 7. М.: «Глобус», 2005 г. -253 с.
20. А.А. Крючков. Delphi 6. М.: «Триумф», 2003 г. -56 с.
21. В.М. Игнатьев. SQL – Запросы. М.: «Калашников и К0», 1999 г. – 210 с.
22. А.В. Ефимов. Базы данных и SQL запросы Delphi 5. М.: Высшая школа. 2002 г. -315 с.
23. Ф.А. Еременко. Пособие по программированию. М.: Радио и связь. 2001 г. Часть 1. – 280 с.
24. В.В. Астахов. Delphi 4. М.: Росмэн. 2001 г. – 800 с.
25. П.А. Зацепин, И.И. Иванов. Delphi 3. М.: Росмэн. 2000 г. -624 с.
26. А.П. Данович. Программируем на Delphi. М.: Изд. центр. «Академия». 2002 г. -159 с.
27. В.Г. Петрухин. Управление базами данных. М.: ВЛАДОС. 2003 г. -176 с.
28. Артем Зубов. Трюки и эффекты программирование на DELPHI. С-Пб.: «БХВ-Петербург». 2004 г.
29. Анатолий Хоменко, Владимир Гофман. Работа с базами данных в 30. DELPHI. М.: Изд-во «Нолидж», 2005 г. – 459 с.
30. Н. Ельманова, С. Трепалин, А. Тенцер. DELPHI и технология COM. М.: «Триумф», 2006 г. -465 с.
31. Кен Хендерсон. SQL Server. М.: «Техносфера», 2006 г. -482 с.
32. В.В. Фаронов. Программирование на языке высокого уровня. М.: Изд-во «Нолидж», 1999 г. – 101 с.
33. Культин Н. Основы программирования в Delphi 7. Самоучитель. С-Пб., «БХВ-Петербург», 2003 г. -120 с.
34. Фаронов В.В. Delphi 5. Учебный курс. М.: Изд-во «Нолидж», 2001 г. – 286 с.
35. Мейер М. «Теория реляционных баз данных». – М.: Мир, 1987. – 608 с.
36. Тиори Т., Фрай Дж. «Проектирование структур баз данных». В 2 кн., – М.: Мир, 1985. Кн. 1. – 287 с.
37. Джексон Г. «Проектирование реляционных баз данных для использования с микроЭВМ». -М.: Мир, 1991. – 252 с.
38. Вечкановы, Чечевицына, Гребенников учеб.пособие . «Экономическая теория». – М.: Мир, 1999. – 658 с.
39. Бөрібаев Б, Балапанов Е. Жаңа ақпараттық технологиялар. – Алматы, 2001.
40. Информационные технологии. – Москва, 2005.

Интернет-көзі

1. http://www.defacto.kz
2. http://www.adilet.kz
3. http://www.kupidom.net
4. http://www.kazbuild.kz
5. http://www.goldprague.com
6. http://www.novostroj.ru
7. http://www.mosipoteka.ru
8. http://www.eduworld.ru
        
        Мазмұны
|Кіріспе |4 |
|1 ... ... |6 |
|2 ... ... негіздеме |10 |
|3 ... ... |13 ... ... ақпараттық технологиялары және білім беру жүйесінде |13 ... ... ... | ... ... ... ... ... ... |16 ... дидактикалық мүмкіндіктері | ... Бiлiм беру ... ... ... ... |18 |
|саласы ... ... ... ... ... ... | |
|3.3 Ақпараттық технологиялар: қамданған қапы ... |20 ... ... ... |20 ... ... ... ... |24 ... ... оқу ... меңгерушісінің автоматтандырылған |26 ... ... құру | |
|4 ... ... орындарын құру теориясы |29 ... ДК ... АЖО ... ... |29 ... ... ... құралдары |31 ... ... ... |34 |
|5 ... ... ... және ... |38 ... ... ... |38 ... ... ... |40 ... ... ... жобалау |46 ... ... ... ... |46 ... ... ... жобалау |46 ... ... ... ... ... |49 ... Бағдарламаның жылжу сұлбасы |50 |
|6 ... ... және ... ... |55 |
|7 ... ... ... |71 ... |76 ... ... |77 ... |79 ... беру ...... бәсекеге нақтылы қабілеттілігін
қамтамасыз етуге ... ... аса ... құралдардың бірі.
Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша
қабілетті 50 ... ... кіру ... атты ... ... Бізге экономикалық және ... ... сай ... осы ... білім беру жүйесі қажет. Сондықтан
он екі жылдық оқуға көшу шеңберінде адамның өмір бойы білім алу үшін жағдай
туғызуымыз ... деп атап ... ... білім кеңестігіне толығымен кірігу ... ... ... ... ... ... ... білім беру жүйесі, білім
берудің мақсаты, мазмұны, мен технологиялары ғылыми тұрғыдан ... ... ... ... жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру
кеңестігіне бағыт алуда.
ХХІ ғасыр қатаң ... ... мен ... қарыштап дамыған кезі.
Ақпараттандыру, жаһандану және интеграция ғасырында жаңа дүние үшін күрес
жолында білім беру ... ... ... ... білім беретін
мектептердің бүгінгі жайы, даму бағыттары келешегінің ... ... ... ... ... бiлiм беру ... әлемдiк бiлiм
беру кеңестiгiне бағыт алып, осы талаптарға сәйкес ... ... ... оқу ... ... Тек ... ... қоғамға қозғаушы күш болары анық.
Қазiргi ... ... ... ... ... ... бiлiм сапасын өз деңгейiне көтеру мүмкiн
емес. ... ... ... ... ... үнемi
бақылауда ұстап, мектепiшiлiк бақылау ... ... ... ... ... ... Мектеп басқарудағы
ұжымдық орган-педагогикалық кеңес. ... ... ... ... актуалды мәселелер ... ... ... мән ... бұл бiлiм ... ... ... мектеп басшыларының жауапкершiлiгiн арттыруға
көңiл бөлiнуде.
Техникалық және ... ... ... ... - ... ... ... нарығы мен кәсіпорындарын отандық техникалық кадрлармен
және еңбек күшімен толықтыру қажеттілігіне орай ... ... ... өсуі мен ... байланысты техникалық және
қызмет көрсету еңбегінің кадрларын ... ... ... ... ... және кәсіптік білім берудің тиімділігі
жоғары ұлттық ... ... ел ... ... өсуін, қазақстандық
қоғамдастықтың әлеуметтік тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... және ... ... бар ... тұрақты
түрде жұмыспен қамтылып отырылуын қолдаудың тетігі болып табылады.
Бағдарлама білім ... ... ... ету, ... және ... көрсету салаларының серпінді жобаларын іске ... ... әрі ... білімі бар бәсекеге қабілетті кадрлар ... ... ... жұмыстың бір бөлігі болып табылады.
Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде кадрларды даярлау сапасын арттыру
арқылы олардың ... ... ... ... ... ... білімі бар кадрларды даярлаудың жаңа моделі енгізіледі.
Елбасының жыл сайынғы жолдауы маңызды құжат ... бұл ... ... де ой салады. Мен де ойланып, өзімше толғанамын.
Жолдауда маған әсер еткен мәселе ғылым мен білімге қатысты. Оның
биылғы ... ... ... ... етіп отыр деп ... қай
елдің экономикасын дамытуда, халқының тұрмысын ... ... ... ықпалы зор. Қай заманда болмасын адамзат алдында ... ... ... - ... ісін ... салауатты, саналы, білімді
ұрпақ өсіру. Еліміздің болашағы – жастар. Оларға дұрыс білім мен ... ... ... кенелем деу бекершілік.
Республикамыздың алдында тұрған басты міндеттердің бірі -
әлемдік ... ... оның ... мен ... ... ... ... міндеттерді шешу Қазақстан Республикасының
2005-2010 ... ... ... ... ... айқын көрініс тапқан.
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім ... ... да ... беру ... ... шешу ... мен ... іске асыру кезеңдері атап көрсетілген.
Қоғамдық қарым-қатынас жүйесіндегі өзгерістер өз кезегінде білім
беру ісіне ықпал етеді және тарихи кезеңнің ағымына сай ... ... ... және де ... алғанда экономиканың даму қажеттіліктеріне сәйкес
келуі тиіс.
Қазақстандық білім беру жүйесін дамыту оның ... ... ... ... ... ... болып келген бұрынғы білім
беру әдіснамасының, құрылымы мен мазмұнының жағдайында өтіп жатыр.
Білім беру саласының жай-күйін талдау бір ... бес ... ... ... ... тәрбиелеу мен оқытудың ... ... ... көрсетеді.
1 Сұрақтың қойылуы
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
«Автоматтандыру және ... ... ... ж.
(күні) ... ... ... – «Мектептің меңгерушісінің АЖО жасау»
Қазіргі жалпы білім беретін ... ... ... ... ... отыр, пәндік тәсілге негізделген мемлекеттік стандарттар
моральдық тұрғыдан ескірген. Оқушының ... ... ... жоқ. ... оқу ... ... жолын, мүдделері мен
перспективаларын таңдауға ... ... ... ... сынып
оқушыларының көпшілігі өздерінің қандай мамандыққа икемді екендіктерін,
біле бермейді.
Соңғы бес жылдағы ЮНЕСКО-ның ... мен ... ... ... ... ... нәтижелері білім сапасының ұдайы төмендеп
келе жатқанын көрсетеді.
Орта білім берудің ... ... ... ... ... еңбек рыногында талап етілмей отыр.
Жаңа жүзжылдықтың басында елдегі экономикалық ахуалдың жақсаруы
тұтастай ... ... беру ... оң ... ... Жаңа ... салу
істері жандандырылда. Білім беру ұйымдарының материалдық техникалық базасын
нығайтуға қаражат бөліне бастағанмен, бұл білім беру ... ... ... жеткіліксіз болып отыр.
Осы жоғарыда атап көрсетілген кемшіліктер Тұжырымдамаға енгізіліп,
оларды іске асыру ... ... ... ... ... процесі үнемі елдің экономикалық дамуымен тікелей ... ... ... ... ... жатқан революция оның адам
өміріндегі алатын орнын өзгертті. Оған негіз болатын қазіргі ... ... мен ... ағымдарының қарқынды дамуы, адамның алған білімі мен
мамандығының тез ескіріп, сәйкессіз болып қалуы. Сонымен бірге орта ... ... ... ... осы ... ... ... сұраныс
туғызуда. Мұнда мамандарға қойылатын басты ...... ... ... және біліктілігі. Кадрлар даярлау және ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы
саласына жетіспейтіні байқалады.
Қазіргі заман жағдайында жоғары білім беру жүйесіне бірінші кезектегі
міндеті жоғары ... ... ... ... ... табылатын, оны
айрықша сала ретінде түсінуді ... жаңа сапа мен ... ... пен ... беру ... ... ... даярлау үшін оқу орындарын өз дәрежесіне сай
материалдық-техникалық базамен және ... ... ... ... ... сай ма деген сұрақ туындайды. Жасыратыны жоқ, қазіргі
жағдайда көптеген оқу орындарында кәсіптік білім беру мәз ... ... база сын ... ... ... жаңа ... қоры ... балалардың өзін оқулықтармен толық қамтамасыз етілуі
орындалмай отыр. Жаңа оқулықтар ... ... және де ... ... кешігіп қолға тиеді. Қыркүйек айының ортасына дейін кейде
тіпті бір тоқсан біткеннен соң оқулықтар келіп ... ... өзі ... өз ... ... қоймайды. Биылғы жылы 7-сыныптар үшін
шығарылған математика (авторы Шыныбеков) ... ... үш ... ... ескі оқулықпен оқытуға тура келді. Сонымен қоса, мектеп
оқушылары үшiн ... ... ... компьютер және талапқа сай
мултимедиялық кабинеттердiң болуы, оқушы ... ... ең ... ... бiр ... болса бiлiм деңгейiнiң көтерiлуiне бiр септiгiн
тигiзер едi. Ал қазiр мектептерде жүзден аса ... бiр ... сай ... ... ... ... және оқулықпен оқушыларды
толық қамтамасыз етпестен білім туралы сөз ... ... емес ... да ... ... қазіргі заман талабына сай жеке тұлғаны
қалыптастыру үшін ... ... ... өз ... ... Тұжырымдамада
жоспарланған жұмыстар іске асырылса біз мұғалімдерге де әрі қарай жұмыс
істеуімізге оң әсерін ... ... деп ... ... да мектеп қоғамының әлеуметтік, экономикалық
және мәдени ... ... ... ... соңғы жылдары оқыту процесін ізгілендіру оның
практикалық бағыттылығын ... ... ... шаралар жасалды.
Оларды «инновациялық
процесс», немесе педагогикалық жаңалықтарды енгізу деп жүрміз.
Қазіргі уақытта 12 жылдық ... ... ... бағдарламасы ғылыми-
педагогикалық, әлеуметтік-экономикалық жетістіктерге байланысты күрделене
түсті. Оқу материалы ғылымилана, нақтылана, өздігінше адам ... ... ... тұста мектеп пен мұғалім үшін қоғам алдында
жауапты кезең келді. Жалпы орта мектептен алынған білім одан әрі ... ... ... ұмтылуға талпынғанда ғана өз нәтижесін бермек, яғни ... ... ... ой ... ... үйрету, қалыптастыру дамытып
оқыту жүйесінің үлесінде. Оқуға, ... ... ... жеке ... ... ... даму ... көрсетеді.
Қазақстанда 12 жылдық білім беруге көшуді 6 жастан бастау көзделеді,
бұл жас ... ... ... ... ... адам ... ... сәйкес деп есептелінеді. Бастауыш мектепте оқу ... ... тілі мен ... ... ... ... базалық білім беру 10-сыныпта аяқталады.,біріктірілген
курстар,алдын-ала бейіндік даярлау ... ... ... жаратылыстану-ғылыми және
техникалық бағыттар бойынша бейіндік даярлау ... ... ... ... Тұжырымдамаға ... ... ... білім алу үшін жастар 12 жылдық білім алғаннан кейін ... ... Осы ... ... беру бағдарламалары
университеттердің бакалаврлық бағдарламаларымен сәйкес келеді. Диплом ... екі ... ... беріледі, ол егер бітіруші бейін бойынша оқуға
түсетін болса, жоғары оқу орнының ... ... ... ... ... ... алған мамандығы бойынша жұмысқа тұруға мүмкіндік
береді.
Білім берудің қазіргі негізгі мақсаты білім ... ... пен ... қол жеткізу ғана емес, солар негізінде жеке, әлеуметтік және ...... өзі ... ... ... және ұтымды пайдалану,
жылдам өзгеріп жатқан бүгінгі дүниеде лайықты өмір сүру және ... ... ... ... ... орта бiлiм беретiн мектеп – жаңа қоғам мектебi,
болашақ мектебi, яғни мәдени ... ... ... интеграцияланған,
жеке бағыттылық, баланың жеке басының дамуына педагогикалық жағдай жасайтын
және өзiн-өзi тануына көмек көрсететiн, ... және ... ... ... ... ... дүниеге тiк қарай ... ... ... ... ... ... жаңа мазмұнымен
байланысқан, ... ... ... ... ... ... ... жетiлдiретiн мектеп болуға тиiс. Мұндай ... ... бiлiм ... ... бүгiнгi күнде өзiндiк мектеп реформасын қажет
етедi. Сондықтан да мектеп реформасы тек мектептің басқару ... мен ... ғана ... ... сол мектептің бала оқытатын мұғалімдері мен
қызметкерлерінің (мектеп кітапханасы, ... ... ... ... және т.б.) де ... ... жаңа ... қарай кәсіби
шеберлігін күнделікті ұштауын талап етеді. ... ... ... ... онда білім беретін мұғалімдер де, олардың кәсіптік
сапарлары мен педагогикалық қызметіне ерекше ... ... ... ... ... мектептің жаңа реформалық жүйесі 12 жылдық білім беру
турасында әрбір өзін кәсіби деңгейі жетілген деп ... кез ... ... беру ... бұл жүйенің қыр-сырын түгел меңгермей бала
дамуының мәселелерін түгелімен меңгере ... ... ... жаңа
үлгісі өзіне сәйкес жаңа мұғалімдерді ... ... Ол ... ... ... ... жеке тұлға, педагогикалық қызметтің
барлық келеңді-келеңсіз жақтарын зерттеп-меңгеруге ынталы, өзінің жетік
меңгерген ... ... ... ... ... ... ... іскерлігі, шеберлігі арқасында
шеше алатын, педагогикалық үрдістің нәтижесін жақсартуға ұмтылатын ... ... ... ... ... жоба жетекшісі ____________ Мадиев Т.Б.
(қолы) ... ... ... негіздеме
Білім беруді ақпараттандыру жағдайында ... ... ...... ... негізгі міндеттерінің біріне айналып
отыр. ... ... ... ... ... ... ... стандарт және оқу-тақырыптық жоспарларын жасақтау
қажет. Аталған ... шешу ... ... ... ... ... өз ... пайдалану саласы бойынша
тұжырымдама, модульдік жұмыс бағдарламалары жасақталды. Сонымен бірге білім
беруді ақпараттандыру ... ... ... ... ақпараттық мәдениетін және ақпараттық құзырлығы сияқты
қабілеттіліктерді қалыптастыру мәселесі бүгінгі күннің ... ... ... Ал, ... ... ... ... мәселе қалай жүзеге
асырылып жатыр деген сауал туындайды. Әсіресе, мемлекеттік ... ... ... әлі де ... деңгейде емес.
Жаңа технологиялар - педагогтың мүмкіндігін күшейтетін құрал, бірақ ол
мүғалімді алмастыра алмайды. Компьютер мүмкіндіктері ... ... ... ... ... кезінде педагогикалык талаптарға сай
қолданылуы керек. Сырткы эффектіні қуып кетпей, окыту ... ... ... ішкі ... көп көніл бөлген дұрыс. Компьютердің
сызбалық мүмкіндігін молдығы дәрістік экспсриментті ... ... ... мен ... ... жол ... ... есеп шарттарына
да пайдалануға болады.
Компьютерді мұғалім косымша ... ... ... ... беру үшін көрнекі кұрал ретінде пайдалана алады.
Мұндай ... ... ... ... ... ... ... схемалар, иллюстрациялар, физикалык ... ... ... ... кұрылғылардың тізімі, аспаптардың
сипаттамалары және т.б. жатқызуға болады. ... ... ... ... тиісті ақпараттар ... ... ... электрондык техникаларды енгізу уакыт үнемдейді, ... ... ... ... ... ақпараттык-аныктамалык
жүйе кұрамында электрондық кұрырғылармен ... ... ... мүмкіндік туғызады.
Жаңа акпараттық технология кұралдарын ... ... ... ... оқушының шығармашылык,
интеллектуалдык ... ... өз ... ... ... ... қалыптасуына әкеледі. Компьютерлік техниканың дидактикалық
мүмкіндіктерін педагогикалык мақсаттарға қолдану, ... ... ... ... мен ... жетілдіруде жақсы әсерін тигізеді. Есептеу
техникасымен жұмыс ... ... ... ... өз ... ... түрде жоспарлайды;
- құбылыстарға модельдер кұра біледі.
Программалауды оқыту оқушылардың логикалық қабілетін ... ... ... бақылауын қалыптастырады, оқушылардъң еңбек ету мен дағдысының
жинақтылығын қамтамасыз етеді, жалпы мәдени-дүниетанымын қалыптастыруға
мүмкіндік туғызады.
Мақсаты:
־ ақпараттық-коммуникациялық ... оқу ... ... ... ... жасақтау және оны жүйелеу;
־ мазмұндық, процессуальдық және бағалау компоненттері негізінде ... оған ... ... ... ... ... ... білім беруді ақпараттандыру жағдайына педагог мамандардың біліктілігін
көтеру.
Бұл ... ... шешу үшін ... міндеттерді қарастырамыз:
־ білім беруді ақпараттандыруды дамыту тенденцияларын зерттеу және оған
сәйкес мазмұнын анықтау;
־ педагог мамандардың ... ... алу ... ... мен көрсеткіштерді жасақтау және олардың ақпараттық
құзырлығын қалыптастыру мүмкіндіктерін зерттеу.
־ педагог ... ... ... ... ... байланысты ұйымдастыру жүйесін жасақтау.
־ ақпараттық-коммуникациялық ... ... ... ... ... ... ... мамандардың іс-тәжірибесін тарату.
Программалық қамсыздандыруды жасауға кеткен шығындар сметасына кіреді:
материалдық шығындар, құрастырушылардың қосымша еңбек ... ... ... 25000 ... айына;, әлеуметтік салық бойынша аударымдар, программаны
жасау және күйлеуге кеткен ... ... ... ... ... еңбек ақысының 20%-ы).
1 Материалды шығындарға қағаз және басқа ... құны ... ... ... = 2000 ... ... негізгі еңбек ақысы келесі формуламен анықталады
Зосн = 30 ∙ 1137 = 34110 тенге
3 Әлеуметтік салық бойынша аударымдар 20%
Аударымдар = (34110+6822)∙20% = 8186 ... ... ... ... қор ... формуламен анықталады
Тэф.сағ=Тэф.д*Тсм = 8*250 = 2000 сағ
Осы программаны енгізгеннен кейін орындалатын жұмыстар саны ... ... ... ... ... кейінгі жұмыс уақытының
тиімді қоры келесі формуламен анықталады:
Тэф.сағ. = (8-1)*250=1750 сағ.
Енгізілетін программаның ақтау ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері енгізілетін программаның
тиімді екенін көрсетеді:
3 Аналитикалық бөлім
3.1 Оқытудың ақпараттық технологиялары және білім беру жүйесінде
қолданудың негізгі проблемалары
Оқытудың ақпараттық технологиясы – бұл ... ... ... үшін
арнайы тәсілдер, педагогикалық технологиялар, бағдарламалық және техникалық
құралдар (кино, аудио және видеоқұралдар, ... ... ... ... – білімді жаңаша беру мүмкіндіктерін
жасау (педагогикалық іс-әрекетті өзгерту), білімді қабылдау, білім сапасын
бағалау, оқу-тәрбие үрдісінде оқушының жеке ... ... ... ... ... ... деп ... керек.
Білімді ақпараттандырудың негізгі мақсаты – «оқушыларды ақпараттық
қоғам жағдайында ... ... және ... ... іс-әрекетіне
толық, тиімді араластыру» болып табылады.
Төмендегі қасиеттер білім жүйесінің өзіндік ерекшелігі ... ... ... ... ... ... әр түрлі салаларда қолданылатын, ақпараттық технологияларды
жасаушы сапасында.
Бірақ ... ... ... ... ... ... беру – бұл білім мен мәдениетті беру емес, сондықтан ақпараттық
технологиялар педагогтарға тек ... ... ... ... ... ... ғылыми орталықтары мен оқу орындарында нақ осы білім
қажеттілігі үшін мамандандырылған ... ... саны ... ... ... әр ... жағынан қолдауға бағытталды. Бұл ... ... ... болып табылады.
־ Компьютерлік бағдарламаланған оқыту – бұл ... ... ... бағдарламалық оқыту механизмдерін ... ... ... ... көмегімен оқу – оқушының жаңа материалды ... ... оның ... компьютердің көмегімен өз бетінше оқуын
болжайды. Бұл жерде оқу ... ... ... ... ... іске ... мүмкін. Мұның өзі бағдарламалық
оқыту әдісінің мәнін ашады;
־ Материалды ... қоры ... оқу – ... ... ... ... ... (оның ішінде дәстүрлі оқулықтар,
аудио және видеожазбалар және т.б.) ... ... ... ... ... ... өз ... тиімді оқуын
арттыратын бағдарламаларды басымырақ қолдану жүргізіледі;
־ Компьютер қорымен оқыту – ... ... ... ... ... ... (мұғалімнің қатысуымен), шын мәнінде, жоғарыда
айтылғандармен сәйкес келеді;
־ Компьютердің көмегімен бағалау – өз ... ... ... деп
қарастырылады, дегенмен ол практикада басқаларға құрамдас элемент болып
кіріп жүр. Мұндай жүйе оқылатын пәннің ... мен ... ... ... ... бағдарламаларында жүзеге асырылатын әдістерге
тәуелсіз;
־ Компьютерлік ...... беру және оны ... ... ... жоғарыда аталған технологиялардың барлығының ажырамас құрамы
болып табылады. Жергілікті, аймақтық және ... ... ... үшін ... ... коммуникация жекелеген оқу
орындарының, қаланың, аймақтың, елдің ақпараттық ... ... ... ... технологиялары осы ақпараттық білім жүйесінің
шегінде жүзеге асырылатын болғандықтан, осы білім технологиясына ... ... ... ... ... бір ғана ... енгізілген бағдарламамен шектеліп қалмауы керек. Шын мәнінде бәрі
керісінше, оқытудың ақпараттық ... ... ... ... технологияларының өздері ақпараттық білім ортасына – ақпараттық
білім жүйесінен бөлінген жүйешелер түрінде қосылады.
Оқытудың ақпараттық ... ... ... етуді бірнеше категорияға бөлуге болады:
־ Оқытатын, бақылайтын және ... ... ... ... ... Модельдеу бағдарламалары, микромирлер;
־ Танымдық сипаттағы инструменттік құралдар;
־ Әмбебап сипаттағы инструменттік құралдар;
־ Коммуникацияны қамтамасыз етуге арналған инструменттік құралдар.
Модельдеу ... мен ... – бұл ... ... ... ... компьютерде арнайы қолдану және оның
кейбір мәселелерін ... тура ... ... деп – жаңа ... ... жасауды
қамтамасыз ететін бағдарламаларды атайды:
־ әр түрлі форматты файлдар;
־ ... ... ... ... ... ... мен ... жиыны.
Мұндай құралдар пәндік-бағытта болуы ... сол ... ... ... мен ... ... ... болмауы да мүмкін. Білім
үрдісінде қолдануға негізделетін бағдарламалық құралдарда сақталатын
негізгі ... – бұл ... пен ... ... оқу ... танысуына мүмкіндік жасау. Бағдарламаларға сай келетін талаптар мен
сипаттамаларды HCI (ағылшын тілінде “Human – Computer ... ... ... ... қабылданған. Бұл
сөзбе-сөз аударуды «адаммен ... ... ... деп ... ... ... жағдайында болып ... ... оны ... ... деп атауға болады, өйткені қол
жетерлік табыстар мыналар:
־ ақпаратты ұсынудың жаңа ... ... ... немесе алдын ала
жазылған мультимедиалық ақпарат тек текстен емес, графикалық бейнелерден,
анимациядан, дыбыстан және видеоүзінділерден құралып, Internet ... ... ... ... ... құралдар арқылы компакт-
дискілерге жазылады;
־ жаңа кітапханалар. Интеллектуальдық ... ... және ... Internet ... кітапхана каталогтарымен бірігіп, жер
қашықтығы мен ... ... ... зор ... ... қол ... Әрине, мұндай кітапханалар онда сақталатын
ақпараттарға ... жол аша ... оқу ... жаңа ... Студенттер мен оқытушылардың виртуальды
семинарлар және лабораториялар режімінде ... ... ... ... жаңа ... мүмкіндік пайда болды. Бірқатар студенттер ... ... ... ... ыңғайлы, өйткені дәстүрлі оқытуға
қарағанда, оларға өз ... ... ... ... ... ... және ... ескертулермен кездеспей отырып ашу қызықты;
־ білімнің жаңа құрылымы. Бүгінгі күні білім жүйесіне жаңа ... ... ... ... толықтырылуы қажет, сонымен қатар білім
үрдісіне ақпараттық және коммуникациялық технологияларды енгізуде жоғары
біліктілікке ие мамандар керек.
Көбінесе ... ... ... оған ... мол қол жеткізуге
мақсатталған және оқыту сапасына аса анық емес ... ... ... білім сапасын жетілдіруі үшін орындауы міндетті талаптар
қатарын ... ... ... мен ... ... ... ... құру, кәдімгі оқу орындары
ұсынатын мүмкіндіктерден жоғары білім ортасын жасау;
־ Internet желісінде әмбебап ... ... ... кез келген
уақытта қолданушыға қол жеткізерлік және кәдімгі кітапханаға көлемді
ақпарат ... ... желі ... ... қарым-қатынас ұйымдастыру;
־ оқытушының да, оқушының да білімін компьютермен тексеру жүйесін жасау.
Төмендегідей базалық шарттар ... ... ... білімге қол
жеткізуге болады:
־ қымбат тұратын технологиялар мен бағдарлама өнімдерін ... ... және ... оқыту түрлерін біріктіру;
־ қажетті ақпараттық ресурстарды табуды жеңілдететін толық каталогтар
жасау.
3.2 Педагог мамандарды даярлауда ... ... ... ... ... ақпараттандыру жағдайында ... ... ...... ... негізгі міндеттерінің біріне айналып
отыр. Сондықтан педагог мамандардың ... ... ... ... ... және оқу-тақырыптық жоспарларын жасақтау
қажет. ... ... шешу ... ... ... ... технологияны өз қызметтеріне пайдалану саласы ... ... ... ... ... ... ... білім
беруді ақпараттандыру жағдайында ... ... ... ақпараттық мәдениетін және ақпараттық құзырлығы сияқты
қабілеттіліктерді ... ... ... ... ... мәселесіне
айналып отыр. Ал, қазіргі таңда жоғарыдағы аталған мәселе қалай ... ... ... сауал туындайды. Әсіресе, мемлекеттік тілде ... ... әлі де ... ... емес.
Психологиялық-педагогикалық ғылымда өңделген қызмет принципіне сәйкес
болашақ педагогтарының жеке тұлғаларының шығармашылық қасиеттерінің дамуы
тек ... ... ... ... ... ... ... ету арқылы жүзеге асатын меңгеру негізінде ғана жүре алады. Адамзат
мәдениетінің қол жеткізулеріне ие болу үшін әр жаңа ... осы ... үшін ... ... ... қызметті жүзеге асыруы керек.
Осыған байланысты педагог мамандардың мамандандырылған ... ... ... ұйымдастыру маман даярлау жүйесінің қажетті кешені болып табылады.
Қоғамда ақпараттандыру, есептеу техникасы құралдары кеңінен таралуымен
байланысты, оқу процесін ұйымдастыруға, сол ... ... ... ... де ... ықпал етеді. Білім беру жүйесіндегі қайта құрулардың
негізгі субъектісі - ... ... ... ... ізденіс
қабілеті дамыған, жаңа педагогикалық технологияларды жете меңгерген,
мамандық шеберлігі ... ... ... Ол бір ... педагог-
психолог және оку процесін ұйымдастырушы технолог бола білуі керек.
Компьютердің ... ... ... ... ... ... психологияның, педагогиканың ... ... ... ... мәселелер туындайды.
Орта мектепте информатиканың жеке пән ... ... ... ... мен ... ... туындауының
жандана түсуіне алып келді. Информатиканың қазіргі қоғамдағы алатын орнын,
ерекшеліктерін ... ... ... ... көптеген
ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізілуде.
Қазіргі заманғы оқыту интелектуалдык ерекшеліктеріне сүйене ... ... ... ... ... - ... ... күшейтетін құрал, бірақ ол
мүғалімді алмастыра алмайды. Компьютер ... ... ... ... ... ... кезінде педагогикалык талаптарға сай
қолданылуы керек. Сырткы эффектіні қуып кетпей, окыту програм-масының ... ... ішкі ... көп ... ... дұрыс. Компьютердің
сызбалық мүмкіндігін молдығы ... ... ... ... ... мен ... ... жол ашады, оларды есеп шарттарына
да пайдалануға болады.
Компьютерді ... ... ... ... ... акпараттар беру үшін көрнекі кұрал ретінде пайдалана алады.
Мұндай мәліметтерге ... ... ... ... ... графиктер, схемалар, иллюстрациялар, физикалык кұбылыстардың
динамикалык ... ... ... ... тізімі, аспаптардың
сипаттамалары және т.б. жатқызуға болады. Мұғалім араласпай-ақ, оқушылар
өздері меңгеруге ... ... ... Қажетті акпараттарды
жинақтауда электрондык техникаларды енгізу уакыт ... ... ... ... ... ... ақпараттык-аныктамалык
жүйе кұрамында электрондық кұрырғылармен жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... информатика пәнінің
кіріктірілген ... ... ... ... ... ... өз ... өмірде пайдалана білу
дағдыларының қалыптасуына әкеледі. Компьютерлік техниканың дидактикалық
мүмкіндіктерін педагогикалык ... ... ... ... анықтауда,
оқыту формалары мен әдістерін жетілдіруде жақсы ... ... ... ... ... ... ... дүниетанымын
қалыптастырады:
- өз әрекетін саналы түрде жоспарлайды;
- ... ... кұра ... ... ... ... қабілетін дамытады, бақылау
мен өзін-өзі бақылауын қалыптастырады, оқушылардъң еңбек ету мен дағдысының
жинақтылығын қамтамасыз етеді, ... ... ... ... ... технологияны оқу процесіне енгізу жағдайында
тұжырымдамалық негізін жасақтау және оны ... ... ... және ... ... ... мазмұны
мен оған сәйкес таңдалынатын педагог мамандардың категорияларын таңдауды
болжау;
־ білім беруді ақпараттандыру жағдайына педагог мамандардың ... ... ... шешу үшін ... міндеттерді қарастырамыз:
־ білім беруді ақпараттандыруды дамыту тенденцияларын ... және ... ... ... ... мамандардың ақпараттық-коммуникациялық пайдалана алу дайындығын
анықтайтын белгілер мен ... ... және ... ... ... мүмкіндіктерін зерттеу.
־ педагог мамандарды ... ... ... ... ... ... ... жасақтау.
־ ақпараттық-коммуникациялық технологияны білім ... ... ... бойынша педагог мамандардың іс-тәжірибесін тарату.
3.2.1 Бiлiм беру қызметкерлерiнiң ақпараттық технологияны қолдану саласы
бойынша бiлiктiлiгiн ... ... ... жолдары
Бiлiм берудi ақпараттандыру процесi пән мұғалiмдерiне, әдiскерлерге,
бiлiм мекемелерiн басқарушыларға жаңа ... ... ... ... ... саласына үлкен талап қояды.
Қазақстан Республикасы бiлiм беру ... ... ... ... ... бiрi ретiнде
мамандардың осы сала бойынша бiлiктiлiгiн көтеру және ... ... ... ... ... ... мақсатында мамандардың
бiлiктiлiгiн көтеру және қайта даярлау бойынша курс ... ... ... Оның ... ... бiлiм беру ... ... шеберлiгiн жаңа ақпараттық технологияны пайдалану
бойынша жетiлдiруге, басқаша айтқанда, бiлiм берудi ақпараттандыруға сай
мамандарды жан-жақты ... ... ... ... кез ... мұғалiм мен әкiмшiлiктiң
өз қызметтерiне компьютердi пайдалануы олардың ... ... ... ақпараттық мәдениетiнiң қалыптасатынымен өлшенедi. Сонымен
бiрге, бұл жағдайда, инновациялық әдiстер мен ... оқу ... ... ... пәндерiн игеруде қызығушылықтарын арттыруда.
Ақпараттық-коммуникациялық технологияны оқу-тәрбие процесiне пайдалану
оның келесi педагогикалық ... ... ... ... ... оқушының дайындық деңгейiн, ынтасын және қабылдау жылдамдығын ескеру
арқылы жаңа материалды меңгертуге ... ... ... ... ... жаңа ... технологияның мүмкiндiктерiн пайдалану;
־ оқытудың жаңа әдiстерi мен формаларын (проблемалық, ... ... ... және ... ... ... ... және модельдеу әдiстерiн ... ... ... ... жаңа ... ... ... (жаңа типтi компьютерлер,
телекоммуникация, виртуальды орта және мультимедиа-технология) ... оқу ... ... ... ... бiлiктiлiгiн көтеру мiндеттерiн шешуде оқу процесiнде
ақпараттық және коммуникациялық ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда бiлiм мекемелерiнiң
мамандарының қажеттiлiгiн қанағаттандыру: информатика, ақпараттық ... ... ... бойынша жаңа бiлiмдер алу;
־ информатика мұғалiмдерiнiң бiлiктiлiгiн көтеру және қайта даярлау;
־ бiлiм беру жүйесiн ... ... және пән ... жаңа
ақпараттық технологияны өз қызметтерiне еркiн пайдалана бiлуге үйрету;
־ информатика ... ... ... ... ... ... үшiн ... өткiзу және оны ұйымдастыру;
־ арақашықтықтан оқыту формаларына мұғалiмдердiң қызметiн бағыттау;
־ облыстағы бiлiм беру ... ... ... бойынша жетекшiлiк ету;
־ облыстың бiртұтас бiлiмдiк желiсiнiң ақпараттық ... оқу ... мен ... ... жаңа ақпараттық
технологияны қолдану негiзiнде олардың озық тәжiрибелерiн тарату.
Бiлiм беру мекемелерiнiң қызметкерлерiнiң жаңа ақпараттық технологияны
меңгерту ... ... ... ... ... ... шешуде
институт көлемiнде осы сала бағытында өткiзiлетiн курстарды сабақтастыру
процесi жүзеге асырылуда.
Педагог мамандарды ақпараттық-коммуникациялық ... ... ... ... негiзге алынған:
־ вариативтiлiк — әрбiр бiлiм беру ... ... ... ... ... жүйесiн бағыттайды;
־ болашаққа негiзделген — күтiлетiн нәтиженi ... ... ... ... және жеке ... бағытталған
курстың жалпылама мақсатын анықтайды;
־ рефлексивтi-креативтi — жаңа ақпараттық технологияларды ... ... ... ... ... ... қажет;
־ эргономикалық — нақтылы мәселелердi үйренуге қажеттi уақыт мөлшерi талап
етiледi;
־ iзгiлiктiлiк — ... ... ... ... талап етедi,
бiлiктiлiктi көтеру жүйесiнiң құрылымы мен нақтылы нәтижесiн анықтау;
־ тәжiрибеге бағытталған — оқыту ... бiрi ... ... ... ... ... ... және нақытлы iс-әрекеттер
бойынша тыңдаушылардың танымдық процестерiнiң өзара байланыстылығы мен
олардың жеке тұлға ретiнде ... ... ... ... ... беру - ... ... беру
ұсынылады. Ол мына ... ... ... ... ... ескере отырып қойылған ... ... ... ... мазмұны мен оған ... ... ... беру ... қайта даярлау практикалық және жобалық
сипатты анықтайды. Ол ақпараттық және коммуникациялық технологияны ... ... ... ... бейiмдеп, жобалау және т.б.
жұмыстарды қамтиды.
Жаңа ақпараттық ... ... ... екi ... модуль
бойынша құрастырылған: “Педагогтың ақпараттық ... және ... ... ... ... ... педагогтың ақпараттық құзырлығына
қойылатын талаптарына сай анықталады:
1. қазiргi бiлiм беру ... ... ... туралы бiртұтас
түсiнiктi қалыптастыру (бүкiләлемдiк ақпараттық ресурстарға бағдарлау,
ақпараттарды iздеу алгоритмi мен ... ... ... ... меңгерту).
2. ақпараттық (дербес жағдайда, компьютерлiк) сауаттылық: оқу-
әдiстемелiк, озық ... ... ... ... мен технологияларды қолдану әдiстерiн меңгерту; қолданбалы
программалық құралдарды ... жаңа ... ... ... Өз ... жаңа ақпараттық технологияның мүмкiндiктерiн
пайдалану: жаңа ... ... ... ... бiлiм;
коммуникациялық қызметтердi пайдалану дағдысы; бiлiм беру ... ... ... педагогикалық программалық құралдарды қолдану
және оларды өз қызметтерiмiзге сәйкес бейiмдеп пайдалану.
3.3 Ақпараттық технологиялар: қамданған қапы қалмайды!
3.3.1 Тақырыпқа тамызық
Үстіміздегі жылы ... ... ... ... ... ... ... айтулы екі оқиға орын алды.
Соның алғашқысы-наурыз айында шақырылған ақпараттық технологиялар (ІТ)
компаниялары мен ... ... ... Ассоциациялары
шақырған Қазақстан IT кәсіпорындарының бірінші сьезі. Сьезді шақыру
қажеттігі ақпараттық ... ... ... ... ... және Елбасы бәсекеге қабілетті ... құру ... ІТ ... ... ... алға ... отырған міндеттерден
туындады.
Екінші оқиға-посткеңестік кеңістіктегі интернеттің даму проблемалары
бойынша маусым ... ... ... ... ... ... Оған Қазақстанның, Ресей мен Қырғызстанның
ақпараттық ... ... және ... ... ... мемлекеттік құрылымдар, коммерциялық емес ... ... ... ... ... ... ... талқыға салды.
Осы аталған шараларды ұйымдастырып, өткізуге белгілі математик-
ғалым, Халықаралық ақпараттандыру ... ... ... бас ... ... Рамазанұлы Сүлейменов мұрындық болды.
Еркін Сүлейменов, Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі,
Софтверлік компаниялардың ... ... ... ... өкілдерінің ортақ міндеттерді шешу жолында топтасып, бірігуі,
отандық ІТ ... ... ... Үкімет пен ... ... ... басшысына үндеу қабылдау сияқты өзекті
мәселелер ... ... ... бірінші сьезін шақырудың
негізгі мақсаттары болды.
ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басындағы әлемдік экономиканың дамуы
ақпараттық технологиялар рөлінің ... ... ... ... ... ... Міне ... да бәсекеге ... құру ... шешу ... ІТ ... дамытуды қамтамасыз
етпейінше мүмкін болмақ емес.
Экономикалық бұлқыныс жасаған және ... ... ... ... ... ... елдер (Үндістан, Ирландия, т.б.) кезінде ІТ
индустриясын дамытуға ден ... ... ... ... ... ... шешім қабылдаған бұл елдер өз заңдарын халықаралық
практикамен үйлестіруді жүзеге асырып, экспортты салықтық ... ... ... ... ырықтандыру, технологиялы компанияларды
белгілі бір мерзімге ... ... ... ... компаниялар үшін
өзге де ерекше салық жеңілдіктерін енгізу жөнінде ... ... ... экономикадан инновациялық экономикаға көшу
жөнінде бағыт алатынын жариялағанына қарамастан, отандық ІТ саласын ... ... ... ұстанбай отыр. Бір орында шиырлау, ІТ-бизнестің
бағдарсыз дамуы, мемлекеттік тапсырысқа ... ... ... ... ... компаниялармен бәсекеде әлсіздік, шенеуніктердің
жолсыздығы алдындағы дәрменсіздік осының салдары.
Қазір Қазақстанда ақпараттық-коммуникациялық ... ... ... ... ... асырылуда: олар-
Индустриялық-инновациялық даму стратегиясы, ... ... ... ... ... ... ... Бұлардың
ешқайсысы да ІТ саласының түйінді мәселелерін шешіп бере ... ... ... ... мезгіл жетті, сондықтан да ІТ саласының дамыту
бағдарламасын және «Электрондық Қазақстанды» қалыптастырудың біртұтас
тұжырымдамасын ... ... ... ІТ ... ... ... мыналар: еліміздің ІТ
инфрақұрылымының нашар дамуы; саланы дамыту бағдарламасының және ... ... ... ... ... болмауы; рыногымызға белсенді
түрде еніп жатқан шетелдік компаниялармен салыстырғанда ... ІТ ... ... ... ... жатқан әкімшілік
кедергілердің болуы; саланың заңдық және нормативтік-құқықтық базасының
әлсіздігі; ІТ ... ... ... ... Мемлекет басшысы
елімізді индустриялық-инновациялық дамыту жөнінде алға қойған міндеттерді
шешу мәселесіне ... ... ... ... бөлінбеуі және
басқалар.
Еліміздің қазіргі заманғы ақпараттық технологиялары саласын ... үшін мына ... ... ... асырған жөн, нақтылап айтсақ
ІТ саласы дамуының басымдығын анықтауда ақпараттық технологияларға қатысы
бар ... ... ... ... енгізу, саланы
дамытудың қысқа мерзімдік бағдарламасын қабылдау, ІТ саласын дамытуға жауап
беретін мемлекеттік ... ... және оған ... ... ... ... ... жолын ашу үшін инвестициялау ... ... ... және ... сала ... преференциялар
беру жөнінде Салық және ... ... ... ... осы ... ... ... қорғауды заңды түрде
қамтамасыз ету және «қарақшылықпен» дәйекті түрде күресу, сала ... ... ... ... ... ... мен ІТ-
мамандардар ... ... ... ... ... ... негізгі ережелерін тұжырымдауға салалық ... ... ... ... ... импорты мен экспорты
үдерісінде кездесетін әкімшілік кедергілерді жою қажет.
Сьезд жұмысына ІТ-қоғамдастықтың өкілдері ғана ... ... ... ... ... ... банк-қаржы
жүйесінің және жетекші вендорлардың өкілдері қатысқандықтан, сөзіміз жерде
қалмайды деп ... ... ... конференциясы да саланың
өзекті мәселері ... ... ... ... Конференцияда еліміздегі
халық саны 15 620 615 адам екендігі, оның 1 869 000-ы ... бұл ... 220 ... ішіндегі 76 орынға ... ... ... ... ... ... ... келе жатқандығы
атап өтілді. Сөз алған шешендердің пікірінше, Қазақстанда және өзге ... ... ... ... және ақпарат жеткізу құралы
ретінде ғана қарастырылып келеді. Ал, шынтуайтында ол жедел ... ... ... ... ... ... ... органдардың, кәсіпкерлік құрылымдар мен жұртшылықтың арасындағы
дәнекер іспетті. Интернетті өмірге кеңінен енгізудің аса маңызды қырларының
қатарында қазақ тілін дамыту мәселесі де тұр. ... тіл ... ... ... ... ... ... «Интернет тұтынуға
мүмкіндік беретін технологиялар», «БАҚ және ... ... ... ... жарнама» сияқты секцияларында ... ... ... ... ... Ал, ... тілі» тақырыбы бойынша баяндамалар мен жарыссөздің қатысушылардың зор
ынтасын аударғанын атап өту қажет. «Начнем с ... ... бас ... жазушы Дидар Амантай жүргізген бұл секцияда «Жас
қазақ» газетінің жауапты ... ... ... ... тіліндегі блогтар»
мәселесін көтерді, ал мен «Мемлекеттік тіл порталы» ... ... ... ... мақсаты–пайдаланушыларға әртүрлі тақырыптар мен
бағыттардағы электрондық сөздіктер, оқыту бағдарламалары мен ... ... ... ... ... ... ұлттық корпусын,
энциклопедиялар ұсыну болып табылады.
Мемлекеттік тіліміздің қазіргі ақпараттық ... ... ... ... ... ... он жылдықтағы екі басты
технологиялық үздік жетістік алынған, ол – WEB және ... ... Бұл ... ... ... дамуы мен
кемелденуінде үлкен рөл атқарады, қоғамдық өміріміздің барлық салаларында
кең таралуына аса ... ... ... бұл ... қарапайым
пайдаланушылар мен талапкерлерден бастап мамандар мен ... ... ... ... ... ... ... асыруды
көздейді.
Порталда мынадай тілдік қызметтер көрсетіледі: үлкен қазақша-орысша-
ағылшынша сөздік қазақ,орыс, ағылшын тілдері ... ... ... ... ... терминдік сөздіктер
ғылым салалары мен қоғамдық қызмет салаларынан арнайы терминдерді
сипаттауға арналған, ... және ... ... қазақ
тіліндегі сөздер мен фразеологизмдердің мағыналарын сол тілдің өз ... ... ... ... талдауды түсіндіретін
лингвистикалық ... ... ... ... мультимедиялық
энциклопедиясы еліміздің жануарлар әлемі туралы интерактивтік ... ... ... ... ал ... та бар, ол қазақ тілі терминдерінің жиынын қалыптастыру мақсатында
мамандардың ұжымдық жұмысын ... ... ... Республикасы
мемлекеттік тілін меңгеру деңгейін анықтау үшін тестілеу жүйесі сияқты
қосымша қызмет те ... ... ... ... асу белі ... ... ілесудің қажетті шарттарының бірі. ... ... ... сондықтан да болашақ жүгін көп болып, жұмыла көтеруіміз
керек.
Қазақстанның ақпараттық технологиялар компаниялары қауымдастығының
президенті ... ... ... елімізде ақпараттық компаниялар
мемлекеттің толық қолдауына ие бола ... ... ... бұл ... ... ... сала. Ал оның дамуынсыз, бәсекеге қабілеттілік
жөнінде сөз ... ... ... ... білесіздер, біз көптеген
ақпараттық бағдарламаларды шет ... ... Өзге ... ... да ... ... оларға түбегейлі тәуелді
боламыз. ІТ-технологияны дамыту еліміздің ұлттық қауіпсіздігін ... ... ... ... ... ... ... саланы дамыту өте
маңызды», деді қауымдастықтың президенті. Ақпараттық технологиялар - әлемде
ең қарқынды дамып келе ... ... ... ... осы ... ... және арнайы бағдарламалар ... ... ... ... ақпараттық технологиялар саласының өзге елдердің
өнімдерімен бәсекелесе алатын өнім ... жол ашу ... ... ақпарат
индустриясын жетілдіру үшін Ирландия, Үндістан, Оңтүстік Корея, Қытай,
Израйль сияқты мемлекеттердің ... ... ... Бұл ... ... ... ... қабылданған, қолданыстағы заңдар
халықаралық талаптарға сәйкестендірілген. ... ... ... ... атынан мемлекет басшысына үндеу
қабылданды. Онда «Ақпараттық технологиялар бизнесінің өкілдері, ғалымдары,
мамандары, басшылары және ... ... ... ... ... қосылуы үшін барлық күш-жігерін салуға дайын. Бірінші
съезд – отандық IT бизнес өкілдері мен үкімет ... ... ... ... ... ... бірлестіктері біріге отырып,
«Электронды Қазақстан» тұжырымдамасын және ... ... ... ... ұзақ ... ... жасауды көздейді.
Біз – аталмыш съездің делегаттары, Сізге Еліміздің алға қойған стратегиялық
маңызы зор индустриялды-инновациялық шешімдердің ... іске ... ... дамуының ... ... ... пен ... ... және мемлекетіміздің
бәсекелестікке төтеп бере алатын ақпараттық эқономикасы дамыған елдердің
қатарына қосылуына ынталы ... ... ... ... ... ... ... саласындағы өзекті мәселелерді
шешу жолдарын қарастырып, саланы дамытуға байланысты Үкіметке ... ... ... компьютерлік технологиясы
Оқыту, білім беру тәжірибесі педагогикалық үрдістің ... ... ... ... ... Сол себепті педагогикалық үрдісті
технологияландыру мәселесі маңызды болып саналады.
Қазіргі ақпараттық қоғамда өндірістің ... ... ... болып
ақпараттық ресурстардың қажеттілігі көрінеді. Сондықтан білім беру саласы
да ... ... үшін жаңа ... ... Осыған байланысты адамға
ақпараттар кеңістігінде дұрыс бағытты ... ... ... ... жаңа ... пайда болуда.
Жаңа ақпараттық технологиямен орындалатын қызмет өзінің кез ... ... ... ... адам өркениетті бола бастайды.
Ұрпақ үшін кітаптың маңызы қандай болса, компьютер де оқушы үшін
қоршаған ... ... ... ... ... табылады. Олай болса, барлық
сабақтарды компьютерлердің қуаттануымен жүргізуді үйрену – ... ... ... өзекті мәселелерінің бірі.
Соңғы жылдары білім беру аясы жүйесінде ... ... ... ... жүзеге асырылуда. Білім беру жүйесіндегі жаңа
ақпараттық технология дегеніміз – оқу және ... ... оқу ... есептеуіш техниканың техникалық құралдары, олардың
ролі мен орны ... ... ... ... және оқытушылар еңбектерін
жүзеге асыру үшін оларды қолдану ... мен ... ... анықтама
беруге болады. Яғни, ақпараттық технология – білім беру ... ... ... ... әдістер мен формалар және ... ... ... ... ... ... ... жаңа ақпараттық
технологияның компьютерлік құралдары қолданылып жүр, алайда заман талабына
сай компьютерлік техниканың ... ... ... ... ... бағдарламаларды жасау керек және ол оқушының іс әрекетінің
интеллектуалды құрылысымен сәйкес келуі тиіс.
Педагогикалық және ... ... ... ақпараттық
технологияларды пайдаланудың бірнеше бағыттары көрсетілген, ... ... оқу ... қажеттілерінің негізгілері мыналар: компьютер
- оқушы білімін бағалау құралы; ... ... ... ... ... жаңа ... иллюстрациялық құрал; дербес компьютер, ... ... ... ... ... білімін бағалау үшін алатын тақырыптық
тестерден көрінеді. Тест көзі мультимедиа компакт-дискілер ... ... ... ... ... Rinel Lingo ... мүмкіндіктерін
пайдаланып, көптеген сабақтардан тест құрастырдық. Бұл бағдарлама көмегімен
балалар тест жауаптарын бірден ... ... тест ... ... бергеннен кейін көруіне болады. Бұл балаларды қызықтыруға ... ... да, тест ... деп ... ... ... болатын арнайы компьютер бағдарламалары (қосымшалар)
бар. Бұл жағдайда мұғалім тестің сұрақтарын және барысын ... ... ... ... ... оқу ... ... кезінде (мысалы анимациялы слайд-фильмдер) ... Бұл ... ... ... ... береді. Компьютердің көмегімен
дыбыстық және бейнефрагменттерді де демонстрация жасауға болады.
Қазіргі заманғы ... ... ... өз ... ... де ... Бұл бірінші кезекте сандық ... ... ... ... қажетті мәліметтерді оңай табуға мүмкіндік
береді. Қазіргі кезде көптеген ... ... ... ... ... ... ... көрсеткендей, компьютер толыққанды оқу құралына әлі
айнала қойған жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... әрбір пәннің өз ұйымдастырушылық-
әдістемелік және мазмұндық ерекшеліктері болады, соған орай оған ақпараттық
технологияны ... ... ... алу ... Дербес компьютерлердің техникалық сипаттамасы әрқилы. Сондықтан
өзімізге қажет қосымша құрылғыларды (сканер, принтер, модем, наушниктер,
микрофон және т.б.) ... ... ... ... оқыту үрдісіне ақпараттық технологияларды енгізу
барысында бағдарламалық жабдықтарды баптау және құрылғыларды ... ... ... мұғалімдерге білікті көмекші қажет.
Осы шарттарды орындаған жағдайда қазіргі ... ... ... ... ... ... Оқу ... компьютерлік техниканы
қолданудағы қиыншылықтар көбіне мұғалімнің дербес компьютерді ... ... ... дайын екендігіне байланысты.
Қазіргі кезде компьютердің көмегімен тек ... бір ... ... ... ... қашықтан оқыту үрдісі де дамып келе жатыр. Ол үшін
Интернет ... ... ... ... ... ... кезінде
тапсырманы және онымен бірге ұсынылған оқулықтарды қарап отырып білім
алғысы келетін адам өзі ... ... ... ... ... телеконференцияларға қатысады. Оқытудың бұл түрі анағұрлым арзан,
әрі қалаған уақытыңда ... ... ... мүмкіндік береді.
Бұның бір мысалы ретінде 2007-2008 оқу жылының басында ҚР Президенті
Н.Назарбаевпен бірге өткізілген ... ... ... ... Егер
біз барлық мүмкіндіктерімізді толық пайдалана ... ... онда ... ұрпағымыз компьютерлік технологиямен толыққанды білім ала алады.
3.5 Мектептің оқу ісінің меңгерушісінің автоматтандырылған
жұмыс орнын құру
Мектеп кешені орта білім беру ... ... ... Мекеме орта
білімі бар оқушыларды дайындауға арналған ... ... ... еңбек сабағын өткізуге ... ... ... бар 1 ... ... ... сабағына арналған 2
компьютерлік сынып ... ... ... ... ... ... және әр 5 жыл сайын аттестцияланады.
Берілген ... ... ... оқу ... меңгерушісінің
мәліметтер базасы әзірленген.
Кадрлерді басқару ішкі жүйесінің автоматизациясы мекеме ... ... ... ... ... ... беру ... кадрлерін басқару бойынша деректер базасының
анықталған унификациясына қарамастан, ... ... ... ... бар, ... колледж педагогикалық құрылымының сапасын
есептеу үшін арналған алаңдар әзірленген.
Есептің ... ... база ... ... ... яғни ... және ... басқа бөлімдері үшін іздеу ... ... ... ... ... ішкі ... функционалдауы үшін және мекеме басшылығы үшін керек деректерді
шығаратын информацияларды қалыптастыратын ... ... ... ... базасындағы ескі қызметкерді жоюға және
жаңа қызметкерді қосуға, оның ... ... ... болу ... Сонымен қатар қызметкерлерді ... ... ... қызметкерлер туралы қысқаша анықтаманы құрайтын және
баспаға шығаратын, ол туралы барлық ... ... ... ... базасын инициализациялау және ... ... ... ... ... мен мемлекеттің мекемелерінің, қоғамдық ұйымдардың
маманданған кәсіби қызметкерлерінің негізгі (штаттағы) құрамы.
2) Мемлекеттің қарулы күштеріндегі ... ... ... ... ... Ел ... ... саяси және экономикалық мекемелердің
дұрыс шешімін табуы- ... ... ... жеке ... ... ... орналастырып, пайдалануға байланысты. Біздің
елімізде ... ... оқу ... арнайы оқытып, жан-жақты даярлау жолға
қойылған. Жұмысқа орналасқан қызметкер кадр ... ... ... Онда
жұмыскерлердің түгел құжаттары қабылданады. Оның ішінде ең негізгі құжаты
еңбек кітапшасы. ... ... ... ... орналасу
бұйырық номері, мерзімі және қай қызметке байланысты мамандығы тіркелінеді.
Отдел кадр әр ... ... ... сай ... ... Т-2 ... ... МЕКШ (материалды еңбек келісім-шарт), анықтама
толтырылыды. Жұмысшыға анықтама ... ... ол ... ... ... кейін жұмысқа шығады. Әр ... сай ... ... ... Сол ... сағатына қарай
қызметкерлерге еңбек ақы төленеді. Жұмыскер өз-өзін жақсы жағынан ... ... ... ... онда оның ... кітапшасына премиялар
жазылады. Жұмысшы кадр ... ... ... қызметкерлер оның еңбек
кітапшасына премияны ... ... және ... ... ... ... шыққаннан кейін жұмысшы бухгалтерияға барып премиясын ала-алады.
Мектеп меңгерушісі бұйрықпен қабылданады және босатылады. Ол ... ... ... ... ... негізгі атқаратын
қызметі – оқушылардың білімін бағалау, мұғалімдердің қызметін ... ... ... ... ... ... құрастырып, тексреу. Кадр
бөлім бастығымекеме президентіне тікелей бағынады.
4 ... ... ... құру ... ДК ... АЖО ... ... жұмыс орны (АЖО) немесе шетел терминологиясында
«жұмыс станциясы» (work-station), өзін ... ... ... оның ... да бір ... қимылдарды орындауын
автоматтандыру үшін қажетті құралдармен жабдықталған, орны ... ... ... әрқашан ДК болып табылады, және ол ... ... ... ... ... толықтырылыды, дәлірек айтқанда:
дискілік жинақтауыштармен, баспаға шығаратын құралдармен, оптикалық оқитын
немесе штрих кодтарды оқитын құралдармен, ... ... ... ... және ... ... ... және т.б. қосылатын құралдармен.
Әлемде архитектурасы IBM PC ... ... ДК ең ... ... ... ... қолдану бойынша арнайы дайындық
өтпеген қолданушыларға бағытталған. АЖО ... ...... ... орындарда орталықтап өңдеу деп есептеуге болады, АЖО және
ДК-дің локальды желілеріне, кейде қуатты ... ... ... желілерге бір мезгілде кіру мүмкіндіктері кезінде «өзіндік»
сәйкес деректер базаларын қолдану болып ... ... ... ... халық шаруашылығымен басқарудың
таратылған жүйесінің концепциясы іске асырылады. Онда иерархияның әртүрлі
деңгейінде ... ... ... ... ... ... және
жеткілікті толық түрде ескеріледі. Бұл жүйелерде ақпаратты ... ... тек сол ... ... егер бұл ... ... деңгейде болса ғана. Сонымен қатар, ақпараттарды ... ... ... және ... ... ... ... сақталуы қажет.
Таратып басқару ойын іске асыру үшін басқарудың әр деңгейі және әр
пәндік ... үшін ... ... компьютерлер базасында
автоматтандырылған жұмыс орындарын әзірлеу қажет ... ... ... ... ... процесстерді жоспарлауды, ... ... ... ... ... ... ... шешімдер қабылдауды іске асыруға болады. Әртүрлі басқару объектісі
үшін оның ... ... ... АЖО ... ... ... ... АЖО
әзірлеу принциптері жалпы болуы тиіс:
- жүйелігі;
- иілгіштігі;
- тұрақтылығы;
- эффективтілігі.
Көрсетілген ұғымдардың мағынасын түсіндірейік.
АЖО жүйелігін құрылымы функционалдық тағайындалуымен анықталатын ... ... ... ... ішкі ... модульдік құрылуы және осы
элементтердің стандартты болу себебіне байланысты, мүмкін ... ... ... ... ... ... ол АЖО ... негізгі функцияларды оған
ішкі немесе сыртқы факторлардың әрекеттесуіне ... ... ... оның жеке ... ... ... ... ал жүйенің жұмыс
қабілеттілігі тез қалпына келтірілуі керек дегенді білдіреді.
АЖО-ның эффективтілігін жүйені ... және іске ... ... ... келтірілген принциптерді іске асыру деңгейіне
сәйкестіргендегі интегралдық көрсеткіш ... ... ... ... ... ... егер ядросы компьютер болатын
ақпараттарды өңдеу ... адам ... ... және ... дұрыс
таралған болса.
Осындай «гибритты» интеллекті әзірлеу ... ... ең ... ... ... табылады. Бірақ-та, АЖО әзірлеу және функционалдау кезінде
сұраққа осындай келу елеулі нәтижеге әкеледі – АЖО, тек ... ... ... эффективтілігін ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... АЖО жүйесінде, бастаушы буын
болып қалуы керек.
Өндіріс кәсіпорындарында АЖО автоматтандырылған басқару ... ... ... ... өндеудің және шешімдер
қабылдаудың дербес құралы ретінде маңызды құрылым құрамы болып келеді. ... ... ... ... ... ... жобалаушы,
архитектор, дизайнер, дәрігер, ұйымдастырушы, зерттеуші, кітапханашы,
мұражай қызметкері және т.б. ... ... ... ... ... техникалық құралдардың және бағдарламалық
қамтамасыздандаруыдың ... ... ... ... ... оны әзірлеу кезінде
қмтамасыздандырылуы керек, бірдей талаптар қатарын ұсынуға болады, олар:
- ақпаратты өндеу құралдардың міндетті болуы;
- ... ... ... ... ... алу ... ... негізгі талаптарының орындалуы: оператор, АЖО кешенінің
элементтері және қоршаған орта ... ... ... ... ... ... жасау, АЖО конструкциясының ыңғайлығы, адам-
оператордың психологиялық факторларын ... АЖО ... ... ... ... ... және т.б.;
- АЖО жүйесінде жұмыс істейтін ДК жеткілікті жоғары өнімді және ... ... ... мінездемесіне сәйкес бағдарламалық
қамтамасыздандыру;
- ескішіл процесстерді ... ... ... ... ... АЖО ... ретінде өзіндік қызмет ету үшін оптималды
жағдай жасау;
- маманның АЖО-ды жұмыс жабдық ... ... ... ... және ... ... ... ететін басқа факторлар.
АЖО құрылымы техникалық, ақпараттық, ... ... ішкі ... ... кірістіреді.
Техникалық жүйе туралы алдында айтылып кеткенбіз. АЖО тікелей жасайтын
алдында көрсетілген техникалық құралдар жиынына, объектінің жалпы желісінде
жұмыс ... ... ... байланысу үшін қажетті құралдарды, сонымен
қатар байланыстың басқа құралдарын (телефон, телекс, ... ... ішкі ... ... ... ... дәлірек
айтқанда, дискілік жинақтауыштарда сақталатын ақпараттар массиві жатады.
Бағдарламалық қамтамасыздандыру операциялық жүйелерді, қызмет көрсету
(сервистік) бағдарламаларды, ... ... ... ... ... ... ... және АЖО тағайындалуымен
шартталған, анықталған есептер ... ... ... ... ... кірістіреді. Қажеттіліктің деңгейіне байланысты
бағдарламалық қамтамасыздандыру графикалық ақпаратпен жұмыс ... ... ... пакетін кірістіреді.
АЖО ұйымдастырушылық қамтамасыздандырудың ... ... ... ... ... ... қатар әкімшілік
етілуін ұйымдастыру. Сонғыға жатады: жұмысты жоспарлау, тіркеу, ... ... ... АЖО қолданушыларының заңдарының және міндеттерінің
құжаттық дайындау.
Егер АЖО-ның құралы жеткілікті күрделі болса, ал қолданушының ... жоқ ... онда ... оның ... автоматтандырылған жұмыс
орны аймағына бірте-бірте кіруге мүмкіндік беретін, ... ... ... ... АЖО функцияларын іске асыру ... ... ... ... оны іске асыру процестерін сипаттау
үшін көптеген сценарийлердің мақсаттарын анықтау әдістемелері қажет.
АЖО жобалау әдістемесі оның ... ... ... ... ... ... ... АЖО функционалдануы оның қолданушыларымен
өзіндік даму мүмкіндігін қарастырады.
АЖО тілдік ... ... ... ... әдістемелік
құралдардың іске асыруы болып табылады, ал бағдарламалық ... ... ... іске ... және ... ... қажетті қимылдарды орындауға мүмкіндік береді.
4.2 АЖО-ның тілдік құралдары
АЖО ... ... ... ... және оған ... ... ... бір мәнді сәйкес болу үшін қажет. Оларсыз
оқыту процесі, диалогты ұйымдастыру, қателіктерді табу және ... ... ... тілдерді әзірлеу күрделігінің мағнасы, олар процедуралық
болмауы тиіс. Егер процедуралық берілген ... ... ... ... процедуралық емес қандай қимыл орындалу қажет екендікті
бөлшектемей көрсетеді. Демек, соңғы қолданушылар ақпараттық қажеттіліктін
іске ... ... ... білуі қажет емес болғандықтан, АЖО
интеллектуалдығы тым ... ... оның ... ... ... ... болуы тиістігін қарастыру қажет.
АЖО тілдері қолданушы-бағытталған, сонымен қатар ... ... Бұл ... ... ... ... өзара тек мамандықпен қана емес, сонымен қатар қызмет бабының
иерархиясы, ... ... ... ... түрі және т.б. ... ... қатар, кәдімгі тілді қолдану, ... ... ... ... қарамастан, күрделі емес нәтижелерді алу үшін
пернетақта арқылы күрделі конструкцияларды енгізу ... ... ... ... бере алмайды.
Кез-келген тілде сияқты, АЖО тілінің негізін ... ... ... қатар, көмегімен, жаңа терминдер орнатыла алынатын
әдістер сипаттамалары, барларды ... ... ... ... құруы
қажет. Бұл АЖО жобалау кезінде АЖО терминологиялық ... ... ... ... яғни ... ... ... және терминдар және олардың жиынтықтары ... ... ... ... ... Осыған байланысты
АЖО қарапайым классификациялауға қажеттілік туады, мысалы, ондеудің ... ... ... ... ... бойынша:
сандық, текстік, аралас. Күрделі жағдайларда АЖО ... ... ... ... Мысалы, кейбір АЖО барлық деректер
және конструкциялар кестелік ... ... АЖО) ... ... түрінде (функционалды АЖО) тіркеледі.
Қолданушы тілдері АЖО диалог түрі ... да ... ... ... ... жағдайда қолданушы білуі қажетті тілдік конструкцияларды
анықтайды.
Бір АЖО конструкциясында бір емес ... ... ... болуы мүмкін, ол
қолданушының оқу немесе жұмыс істеу процесі ... ... ... қолданушы құралдарымен АЖО дамуының қажеттілігіне байланысты болады.
АЖО әзірлеу кезінде көбірек қолданылатын: ... ... ... толтыру диалогі, гибридты ... ... ... және ... ... фиксациялау көмегімен жасалатын ... ... ... ... АЖО ... ... тілдің
конструкциясын және ... ... ... Бұл әдістін
модификациясының бірі меню әдісі ... ... ... ... ... бір ... ... таңдалады.
Формаларды толтыру диалогі кезінде, ол да ДЭЕМ-мен басталады, қолданушы
дисплей бетінде арнайы таңдалған формаларды келешекте оларды анализдеу және
өндеу үшін ... ... ... немесе ДЭЕМ-мен де басталуы мүмкін.
Оқытылмаған қолданушымен диалог кезінде ДЭЕМ-нің жауаптары толық анық
және қолданушы ойында дұрыс ... ме жоқ па ... ой ... ... ... ... ... құралған диалог кезінде
ДЭЕМ жауапты бар тізімнен ... Бұл ... ... өте ... ... ал ... ақпарат автоматты шығарылады.
Диалог түрі АЖО классификациясын анықтай алады, мысалы, оқытылмаған
қолданушы құралдарымен диалогы бар АЖО. ... ... ... ... ... мамандық бағыты бойынша классификациясымен
байланысты. Мысалы, меню ... ... ... бар АЖО ... персоналға
жататын экономист-қолданушыға лайықты емес.
Егер АЖО бағдарламалық құралдар көзқарасынан қарайтын болсақ, онда ... кең ... ... Олар бағдарламалау тілдері бойынша,
қолданушыға бағдарламалаудың процедуралық құралдарын ұсыну ... іске қосу ... ... бағдарламалық жүйені ары ... ... ... ... ... ... бар ... тілінен транслятордың және интерпретатордың болуы бойынша,
қателіктерді табу және ... ... ... және ... ... ... ... бағдарламалар пакеттер
параметрлері жүйенің нақты қосымшаға байланыстыруды қамтамасыздандыруды
жеңілдету үшін ... ... ... ... ... өзі де қолданылуы мүмкін.
АЖО құрамына әртүрлі бағдарламалық ... ... олар - ... ... және диалогты ұйымдастыруды ... ... ... ... деректермен басқару жүйелері, трансляторлар,
анықтамалық жүйелер, негізгі деректерді, диалог сценарийлерін, нұсқауларды,
басқаратын ... ... ... ... ... ... ... компоненттері оның құрамын анықтайды және АЖО әртүрлі белгілері
бойынша ... ... ... ... қолданушымен дамуын қамтамасыз ететін, АЖО ... ... ... АЖО екі үлкен класқа бөлеміз: қызмет ететін
және интеллектуалды. Олардың екуіде әртүрлі ... үшін ... ... сонда да кейбір қолданушылар туралы алдын-ала ана немесе
басқа АЖО қолданушысы бола алмайды деп айта ... ... ... қызметшілер (іс жүргізетінділер, хатшылар) олардың орындайтын
функцияларының ... ... ... АЖО керек етпейді
(өздерінің тікелей қызметтерінде).
Ұйымдастырылған басқару сфераларында қызмет көрсететін АЖО келесідей
бола алады:
- ақпаратты-анықтамалық;
- есептеуіш;
- мәтінді ... АЖО ... және ... ... деп екіге бөлуге
болады (даталогиялық және фактологиялық).
Ақпаратты-анықтамалық АЖО ... да бір ... ... ... АЖО ... мазмұнына байланысты әртүрлі болады және көптеген
категориялы ... ... ... Олардың көмегімен бір-
бірімен байланысты және емес, ұйымдастырушылық экономикалық есептер қойылуы
және шешілуі мүмкін, ... ... ... АЖО ... ... ... ... іздеу немесе өндеу орындалуы мүмкін.
Мәтінді өндейтін АЖО әртүрлі құрылымды және ... ... ... ... ... етіп, өндеуге және
генерациялауға тағайындалған.
Даталогиялық типті ... АЖО ... ... ... ... кең ... ... Мұнда қолданушы өз
бетімен деректер базасын және тілдерді ... ... ... ... Осындай АЖО-да білімдер базасы жоқ болады, яғни
басқарылатын ... осы ... ... ... ... ... ... сақтауға мүмкін жоқ. Білімдер базасы негізгі компонент
болып фактологиялық типті АЖО ... ... ... АЖО ... егер АЖО ... ... ... тәжірибемен және оның
негізінде логикалық шығарылумен анықталатын болса.
Ұйымдастырылған ... ... ... іске ... ... ... ... белгілейік:
- интерпретация (пәндік аймақтағы деректердің және фактілердің, олардың
өзара қатынасын және жүйесін орнату үшін, ... және ... ... ... объектінің күйін, жағдайын іздеу, анықтау және
сипаттау);
- мониторинг (АЖО ... ... және ... ... жоспарлау (берілген әрекеттер жүйелілігін қамтамасыз ету);
- жобалау (қолданушылық интерфейстерді және дамуды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Топтық және
коллективті ... ЭЕМ ... ... ... ... ... ... АЖО-да жұмысты ұйымдастыруға талаптарды қаттылау
және осындай жүйеде әкімшілік ету функцияларын дәл ... ... ... ... табылатын АЖО жүйесі ашық, иілгіш, түрақты дамуға және толық
жетілдірілуге лайықталынған болуы қажет. ... ... ... ... ақпараттарды өндеудің машиналық құралдарға мамандардың неғұрлым жақын
болуы;
- диалогтік режимде жұмыс істеу;
- АЖО эргономика ... ... ... ... ... ... қиын ... максималды автоматтандырылуы;
- мамандардың олардың творчестволық белсенділігі ынталандыратын, келешекте
бұдан былай жүйе ... ... ... ... ... моральды
қанағаттануы;
- мамандарды өз бетімен оқыту мүмкіндігі.
АЖО-да ... ... ... ... ... ... ... және
есептеуіш.
Ақпараттық есептерге ақпаратты кодтау, классификациялау, жинау,
құрылымдық ұйымдастыру, ... ... ... және ... ... ... ... күрделі емес арифметикалық және текстік мінездемелі
есептеуіш және логикалық процедураларды және қатынастарды ... ... ... ... ... ең көп ... болып табылады
және мамандардың жұмыс уақыттарының үлкен ... ... ... ... да, ... формализацияланбайтын
да бола алады. Формализацияланатын есептер формальды алгоритмдер базасында
шешіледі және екі ... ... ... ... ... ... ... негізіндегі есептер. Тікелей есептеу есептер
қарапайым алгоритмдер көмегімен ... Ал ... ... ... үшін
әртүрлі математикалық модельдерді қолдану қажет.
Соңғы кезде сематикалық д.а., толық емес ... ... ... ... ... назар аударылады. Мұндай есептер
экономикалық есептермен оперативті басқару кезде жиі пайда болады, әсіресе
толық емес ... ... ... ... АЖО құрылымы- бұл
оның ішкі ... және ... ... ... ... ... кезекте мыналарды ... ... ... бағдарламалық және ұйымдастырушылық. Сонымен қатар, ішкі
жүйелердің бүтін тізбегі болады.
Техникалық қамтамасыз ету өзімен ... ... ... ... негізі ретінде маманның делдалдарсыз (бағдарламашылар, операторлар
және т.б.) жұмыс істеуін ескеретін, мамандырылған дербес ... ... ... ... ... ... 4-6 адам ... алады.
Мамандандырылған ДК құрамына кіреді: процессор, дисплей, пернетақта,
ақпараттың ... ... ... ... ... ... ... желіде әртүрлі АЖО байланыстыру үшін коммуникация
құралдары, сонымен қатар телефондық құралдарды жатқызуға болады.
Ақпараттық қамтамасыздандыру – бұл ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты жазуды, іздеуді,
оқуды, ... және ... ... шешуді орындайтын, деректер
базасымен басқару жүйесі көмегімен жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... қамтамасыздандыру функционалдауды ұйымдастырудын, АЖО
жетілдірудін және дамытудын, сонымен ... ... ... ... көтерудін құралдарын және әлдістерін кірістіреді.
Топтық және коллективті АЖО үшін ұымдастырушылық қамтамасыздандырудың
ішкі жүйелеріне АЖО ... ... ... ... ... ... ... қадағалау, инфражүйелі ұйымдастырушы
байланыстар және т.б.
Ұымдастырушылық қамтамасыздандыру АЖО қолданушыларының міндеттерін және
құқықтарын анықтауды және құжатты дайындауды алдын ала ескереді.
Бағдарламалық ... ... және ... ... ... Жүйелік қамтамасыздандырудын негізі
операциялық жүйе және бағдарламалау жүйелері болып табылады, мысалы, ... ... ... ... ... ... орынды
технологиясын қамтамасыз ... ... ... ... ... деп ... ... операциялық
жүйелердің мүмкіндіктерін кеңейтеді. АЖО желісінде және АЖО-ның әртүрлі
каналдар бойынша ... ... ... ету үшін де
бағдарламалық құралдар ... ... ... бағдарламаларға
жатқызуға болады.
Қолданбалы бағдарламалық қамтамасыздандыру қолданушылар бағдарламаларын
және әртүрлі тағайындалған қолданбалы бағдарламалар ... ... ... ... ... ... тілдегі
анықталған есептердің бағдарламалық шешімдері ретінде ұсынады.
Қолданбалы бағдарламалар пакеті модульдік принциптер бойынша орындалған
және есептердің анықталған ... ... ... ҚБП мәселелік
бағдарламалық қамтамасыздандырудың негізгі түрі болып ... ... ... ... класты есептерді шешу шарттарын өзгертуге,
шешу қадамдарын бақылауға, алгоритмдерге түзетулерді енгізуге және ... ... ... жұмыс істегенде ҚБП диалогтік терезеде іске
асады.
ҚБП мысалдары: есептеу ... ... ... ... ... ҚБП, ... ... есептері үшін ҚБП,
баланстік есептердің ҚБП. Ерекше орын ... ... ... үшін арналған ҚБП-не беріледі, олар әртүрлі тағайындауды
бола ... ... ... өндеу үшін, ақпараттар массивін енгізу
үшін, деректер базасын әзірлеу және ... ... ... ... ... үшін арналған пакеттер объектілерге тән процестерді
және ... ... және ... ... ... болжау анализдерінің
нәтижелерін көрсетуге мүмкіндік береді.
5 Бағдарламалау аймағын таңдау және негіздеу
5.1 Бағдарламалау аймағы
Delphi – бұл ... ... ... ... ... ... жоғары өңдіретін компилятор;
· Объектілі –негізделген компоненттер моделі;
· Қосымшаларды бағдарламалық түп тұлғаларды ... ... тез) ... Деректер базасын құрау үшін масштабтық құралдар.
Delphi-ға кірістірілген компилятор, қосымшаларды “клиент-сервер ”
архитектурасында ... үшін ... ... ... қамтамасыздандырады.
Бұл компилятор осы кезде дүние жүзінде ең тез ... ... ... ... 486DX33 ... секундына 120 мың жолдан
артық болып ... Ол ... және оңай ... және ... ... ... сай, дайын бағдарламалық блоктарды тез ... ... және де 3GL ... сай ... сапалығын қамтамасыз етеді.
Сонымен қатар Delphi тез әзірлеуді Си ... ... ... ... ... ... (мұны істеуге мүмкіндік бар) керек етпей
қамтамасыздандырады.
Қосымшаны әзірлеу процесінде ... ... ... ... ... ... ... жасап жатқан художник сияқты
таңдап алады. Компиляция болмай, ол өз ... ... қөре ... ... ... ... соң, оларды форма бетінде көруге мүмкіндік бар,
деректер бойынша ... ... сол ... басқа түрде ұсынуға болады. Бұл
жағдайда Delphi-де жобалау интерпретациялық ортада жобалаудан ... жоқ, ... ... ... соң, біз тура сол ... ... жасалған кодтан 10-20 есе тез орындалатын кодты
аламыз.
Сонымен бірге бір компилятор ... ... ... болады,
Delphi-да компиляция тура тұылды машиналық кодқа өңдіріледі, ал ... ... ... ... ал ол ... соң ... интерпретацияланады. Бұл дайын қосымшаның фактілік
жылдамдылығына көп әсер ... бұл ... ... ... ... ... пайдалануға
аударылыды. Бұл әзірлеушілерге қосымшаларды алдын-ала дайындалған
объектілерден салуға және де Delphi ... үшін өз ... ... ... Әзірлеушілер жасайтын объектілер типі бойынша ешқандай
шектеулер жоқ. Расында да, Delphi-да барлығы сол ... ... ... ... ... ... үшін ... барлық объектілерге
және жабдықтарға рұқсаттары бар. Нәтижесінде Borland-пен немесе үшінші
фирмалармен ... ... және сіз ... ... ... ... ... Delphi-ға 270 базалық класстардан сәтті терілген иерархияны
құрайтын негізгі объектілер кіреді. ... егер де, ... ... ... ... ... шешу ... болса, онда мәселені «0-ден» бастаудың
алдында, үшінші фирмалармен әзірленген, бос ... ... ... ... ... ... ... береміз, осындай фирмалар саны
кәзіргі кезде 250-ден астам, егер одан көп болмаса. ... ... ... ... ... ... ... ойын бағдарламаларын
жазған сияқты оңай десем сеңбеуі мүмкін. Бірақ-та ол ... Ол ... салт ... Windows ... ... интерфейсін әзірлеу
жеткілікті ауыр. Windows-тағы жағдайы түсінік және отладка үшін ... ... ... Delphi-да интерфейсті әзірлеу бағдарламашы үшін ең
қарапайым есеп болып табылады.
Delphi ... ... ... ... және ... деректер
базасына қосылуды қолдайтын қосымшалардың жылдамдырақ әзірленуі үшін,
визуалды жабдықтардың ... ... ... (RAD - rapid ... VCL- ... ... ... қолданушы
интерфейсін құрайтын стандартты ... ... ... ... ... мулльтимедиа объектілерді,
диалогтарды және файлдарды басқару DDE және OLE ... ... ... тек қана, Borland-пен жеткізілетін дайын компоненттер санын
көбейтуге болатындығын айтуға болады. Бірақ-та басқа фирмалар әзірлемелері,
және ... ... ... ... бұл
жеткіліксіздікті толығымен толтырды.
Сәйкес стандартты компонент VBX деп аталды. Бұл стандартта Delphi-мен
қабылданады. ... ... ... ... ... бар. VBX-лар «бар ... ... ... ... ... ... ... Ал VBX-ны жасау үшін С++ ... ... ... ... Delphi-да визуалды компоненттер объектілі
паскалда, дәл сол қосымшаның алгоритмдік ... ... ... Сонда Delphi-дің визуалды компоненттері баптау және ... ... ашық ... ... ДБ объектілері SQL-ға негізделінген және де өзіне Borland
Database Engine-нің ... ... ... ... ... ... Borland SQL Link ... сондықтан Oracle, Sybase, Informix
және InterBase ДББЖ-не рұқсат ... ... ... Сонымен бірге
Delphi өзіне, ... ... ... үшін ... ... режимде әзірлеу үшін, Interbase локальды серверді
кірістіреді. Delphi аймағында ... ... үшін ... ... ... ... бір ... үшін медициналық кәртешкені
тіркейтін шағын ... ... ... үшін .dbf (dBase ... ... .db ... форматты ... ... ... ... деген осы- бір қосымшаны локальды, дәл сол сияқты
клиент-сервер архитектурасында қолдануға болады.
Delphi for Windows өзін Delphi ... ішкі ... ... және ... dBase және Paradox типті ДББЖ-мен жұмыс істейтін
жоғары өңімді ... ... ... үшін ... Desktop Edition дәл сол ... тез ... аймағын және клиент-
серверлық версия (Client/Server Edition) сияқты бірінші класты компиляторды
ұсынады. Бұл аймақ әзірлеушіге тез, dBase және Paradox ... ... ... ... жеке ... қосымшаларды жасауға мүмкіндік
береді. Delphi әзірлеушіге Paradox, dBase, C++ және ... ... DLL-ды ... ... ... for Windows ... Delphi ... сияқты мыналар
кіреді:
· Object Pascal компиляторы (бұл тіл Borland Pascal 7.0 ... ... ... ... ... визуалды аймағы;
· визуалды компоненттер кітапханасы;
· InterBase локалді сервер.
RAD Pack for ... ... ... ... ... олар
әзірлеушілерге Delphi-ді игеруде және қолдануда көмектеседі. Бұл объектілі
паскаль бойынша ... ең ... ... ... ... Borland ... Pack ... электрондық кестелерді әзірлеу үшін ... ... VBX, ... ... бар VBX және т.б.), ... 7.0 ... ... істеу үшін Resource WorkShop, сонымен қатар
BP 7.0 ресурстарын Delphi формаларына өңдіретін дельфидің эксперті.
5.2 Қолданушы нұсқауы
Қосымшаны жүктеу үшін ... ... басу ... ... ... меню ... бар форма пайда болады.
Сурет 1 Программаның негізгі терезесі
Сурет 2 Кабинеттер түрлері
Жоғарыдағы терезеде ... ... ... ... ... ... түрлері енгізіліп, жоюға болады. ... ... ... ... Осы ... ... толық қажетті заттармен
қамтамасыз етілуі мектеп меңгерушісінің құзырында болады.
Сурет 3 Кабинеттер тізімін баспаға шығару
Сурет 4 ... ... ... 5 ... ... ... ... 6 Тізімді баспаға шығару
Пәндер менюі мекептегі жүргізілетін пәндер ... ... ... ... ... ... ... 7 Пәндер тізімі
Сурет 8 Сыныптар мен сабақтар тізімі
Сурет 9 Сабақ кестесі
5.3 Ақпараттық жүйені жобалау
5.4 Есептің қойылуын сипаттау
Кәсіпорының атауы: Орта ... ... ... ... ... ... ... мақсаты: берілген оқу орынының оқу ісі
меңгерушісінің АЖо жасау
Информациялық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... атаулары және номерлері;
־ мұғалімдер аты-жөндері;
־ пәндер атаулары;
־ өткізілетін уақыттары;
־ күндері;
־ сабақ кестесі т.б.
Пәндік аймақ бойынша есеп берулер тізімі:
- педагогикалық ... ... және ... құрылымы туралы есеп беру.
Информациялық жүйеге сұраулар тізімі:
- кадрлермен қамтамасыздандырылуы туралы информацияны шығару;
- кадрлердің сапалық және сандық құрылымы туралы информацияны шығару.
5.5 ... ... ... ... ... ... ... нормализациялау ережесін
ұстау қажет:
1 Ереже: Кез-келген кестенің әр алаңы уникалды болуы қажет.
2 Ереже: Әр кестенің уникалды идентификаторы (бірінші ... ... ол ... бір немесе бірнеше алаңнан құрылуы мүмкін.
3 Ереже: Бірінші кілттің әр мәні үшін кез-келген деректер бағандарының
бір және тек бір мәні ғана ... ... және де бұл мән ... ... ... керек.
4 Ереже: Кез-келген алаңның ... ... ... кірмейтін)
мәндерін өзгерту мүмкіндігі болуы керек, және де басқа алаңның ... ... ... ... ... ... деректер базасының жеке кестесімен
ұсынылады. Деректер элементтері кесте ... ... ... ... ... аттарын деректер объектілері мен ... ... ... ... кілт ... табельдік номерді ... ... ... 11 ... ... ... кестелік түрде сипаттайық.
1 кесте деректер базасының кестелері
|«rasp» ДЕРЕКТЕР БАЗАСЫНЫҢ КЕСТЕЛЕРІН СИПАТТАУ ... ... ... ... аты ... типі |Сипатталуы ... ... |* ... ... |16 |
| ... ... ... ... аты ... типі ... ... ... |* ... ... |8 ... ... ... ... аты ... типі |Сипатталуы ... ... |* ... ... |50 |
| ... ... ... ... аты ... типі ... ... ... ... нақты |
| ... ... ... .dbf ... аты |Деректер типі |Сипатталуы ... _id ... |* ... ... |16 |
| ... ... ... ... аты ... типі ... ... ... |* ... ... ... ... ... ... ... нақты ... ... ... ... ... |Сандық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... аты |Деректер типі ... ... ... ... нақты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... нақты ... ... ... ... |
1 ... ... |Сандық | |
| ... ... ... ... аты ... типі |Сипатталуы ... ... |* ... |Сандық ... ... ... ... |16 |
| ... ... |studies.dbf ... аты ... типі ... ... ... |* ... ... |64 |
| ... атауы: |tables.dbf ... аты ... типі ... ... ... |* ... ... |ұзын нақты ... ... ... ... ... |Сандық |ұзын нақты ... ... |32 ... ... |64 ... ... |Ия/жоқ ... ... ... ... ... ... ... ... |Логикалық |Ия/жоқ ... ... ... ... ... |255 ... |Мәтіндік |255 ... ... ... ... |
| ... атауы: |teachers.dbf ... аты ... типі ... ... ... |* ... ... |16 ... ... |16 ... ... |16 |
| | | ... осы ... ... 10 ... ... Ыңғайлы жұмыс істеу
үшін барлығын индекстеу қажет:
5.6 Мектеп қызметінің ақпараттық тасқыны
5.7 Бағдарламаның жылжу сұлбасы
6 Тіршілік қауіпсіздігі және еңбекті қорғау
Күрделі автоматтандырылған ... ... ... ... ... ... қолданылады, оның бастапқы сатысында, өзінде бүкіл
жүйенің эффективтілігін және сенімділігін ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұл
жобалау процесі ... ... ... ... есепке алумен
байланысты. Эргономикалық қамтамасыздандырудың негізгі ... ... ... ... арасындағы қатынастарды тек адам-машиналық жүйені қолдану
мерзімінде ғана емес, сонымен қатар әзірлеу және техникалық ... ... ... ... ... Бұл, ... жүйені
әзірлеу және оны пайдалану барысында, мәндері, логикалары және тізбектері
бойынша ... ... ... ... және шаралар
комплексін өткізу және орындау нәтижесінде жеткізіледі.
6.1 Өндірістік зиянды және ... ... ... ... ... ... арқылы автоматтандырылған жұмыс
орны жасалатындықтан, барлық жұмыстар ЭЕМ-да жүреді, сондықтан бұл ... ... ... пен ... жұмыс орны мен ол
бағдарламамен жұмыс жасайтын ... ... ... барысында еңбек
қауіпсіздігі және зиянсыздығы қарастырылады.
Айталық, есептеу орталығы келесі парамертлері бар ... ... ... – 25 метр, ені – 23 метр, ал биіктігі – 4,2 метр.
Орталықта келесі құралдар қолданыста болуы ... 10 ... Pentium IV 2400 MHz, ЖЖ 512 Мб, ... ... ... 40 Гб.
монитор түрі LG Flatron T710BH, бейне бейімдеуіші Geforce 5500. ... ... 300 Вт, ... ... 85 Вт. Есептеу орталығында 10 ... ... ... ... ... ... мөлшерімен жарықталынуының
маңызы өте зор. ... ... ... ... орны ... ... ... деңгейін төмендетіп, еңбек өнімділігін 10%-15%-
на ... ... мен ... ... ... ... ... залдарында міндетті түрде ауа температурасы
22 - 24 0С, салыстырмалы ылғалдылық 60 - 40 % және ауа ... 0,1 ... ... керек. Басқа жұмыс орындарында микроклиматтың
оптимальді нормалары белгіленген тәртіп бойынша ... ... ... ... ДЭЕМ-дағы жұмыс негізгі болып табылады ... ... ... ... техниканың залы, офистер, есептеу
және басқалар). Барлық оқу орындарда (вуздарды қоса) шу ... ... 50 дБА ... ... ... жұмыстарды орындағанда,
лабораториялық, аналитикалық, және есептік бақылау ... ДЭЕМ ... шу ... 60 дБА аспау керек. ЭЕМ операторлар бөлмелерінде
(дисплейсіз) шу ... 65дБА ... ... ... ... ... бар жұмыс орындарында шу деңгейі 75 дБА аспау керек.
ДЭЕМ жұмыс орындарында 5 Гц-2 кГц ( дәлірек 50 Гц); 21-400 кГц; ... МГц; 30-300 МГц ... ... ... және ... өріс
деңгейінде электростатикалық потенциал монитордан 30 см ... ... ... 220В, ... ... ДЭЕМ-де желілік шнурмен ,
сонымен қатар арнайы ... ... ... ... ... электр тоғымен жарақаттануынан сақтану үшін ... ... ... ... ... жерленген жерлену
сымымен бірігеді.
6.2 Қорғаныс шаралары
6.2.1 Өндірістік санитария
ДЭЕМ жұмыс орындарында ... тік ... ... ... ... ... ... стол жазықтығы) бойынша қалыпқа
келтіріледі. Қалыпқа келтіру бөлмедегі табиғи және жасанды ... ... ... арқылы есептелінеді (люкс). Құжаттармен жұмыс
аймағындағы столдың көлденен жазықтығындағы аралас жарықтандыру 500 ... ... ... ... ... ... жүйеден жарықтандыру 300 лк-тен кем
болмау керек). ... ... жоқ ... ... ... ... ... және табиғи) 400 лк-тен кем болмау керек. Экрандағы
жарықтандыру (көлденен жазықтықтағы) 200 лк болу ... ... ... блик ... оның ... 300 ... ... [19].
Орташа дәлдік жұмыстары орындалатын есептеу орталығының ... ... ... ... ... ... ... - L = 25, ені – B = 23, биіктігі - h = 4,2 м. ... ... ... ... ... коэффициенті сәйкесінше 0,5 және
0,4. бетонды ... ... ... 0,3. ... ... 25 м
қашықтықта орналасқан және де оның биіктігі 15 м. Компьютерлік зал Семей
қаласында орналасқан [20].
Табиғи ... ... ... ... ... ... ... кезінде терезе енінің минималды мәні
есептеледі (lmin).
ТЖК нормаға сәйкес мәні ... ... ... ... ... ... ал ... белдеулердің ТЖК-ның (1,2,4,5) нормаға сәйкес мәні
келесі формуламен анықталады:
,
мұндағы:
- ТЖК-ның үшінші белдеудегі мәні;
- жарық климатының коэффициенті;
- күн ... ... ... ... ... ... ... мен
табиғи және қосарланған жарықтандыру кезіндегі ТЖК мәні» кестесінен аламыз.
2 Кесте Жасанды ... ... ... ... мен ... қосарланған жарықтандыру кезіндегі ТЖК мәні
|Бақылау нүктесі |Жарықтандыру |Жарықтандыру, ... |
| ... |ТЖК, % ... лк |
| |жасанды), лк | | ... |120 |1,5 |500 ... (Г) | | | ... (В) |60 |1,5 |200 |
2 ... – жұмыс орындарындағы жарықтандыру деңгейлері. Берілген деректерге
қарап кестеден ТЖК=1,5% деп аламыз.
М және С коэффициенттерінің мәндерін «М және С ... ...... ... ... Ол үшін ... ... анықтап
алу керек:
Семей қаласы 43о солтүстік ендікте орналасқандықтан оны IV жарық
белдеуіне жатқызуға ... Бұл ... ... ... ... ... ... түсу коэффициенті с=0,6.
Осыдан,
Табиғи жарықтандыруды есептеу ... ... ... ... ... Бүйірлік жарықтандыру кезінде ТЖК-ның нормаға сай мәнін
қамтамасыз ететін терезелердің ... ... ... ... ... ... ... м2 ;
=L*B,
L - ұзындығы, L=25 м; B ... В=23 ... м2 ;
- ... ... сай ... ... қор ... Қор коэфициентінің мәні» кестесінен бүйірлік ... үшін =1,5 деп ... =1,М (М – ... ... жағынан төбеге дейінгі
арақашықтық);
= 0,8 м – шартты бет деңгейі
Терезенің жарықтық сипаттамасы
L/В=40/30=1,3
В/L=30/40=0,75
Бұл ... ... ... сипаттамасының коэффициенті .
Терезелерді көрші ғимараттармен ... ... ... ... өзгереді, мұндағы - көрші ғимараттар арасындағы
арақашықтық (м), - ... ... ... (м). Осы ... үшін
.
Қос металды переплет және тік әйнектендіру ... шаң мен ... ... ... ... жарық өткізу коэффициентінің шамасы .
Еден, жар және төбелер үшін орташа есептік коэффициенттің шамасын
анықтаймыз.
Берілген ... ... ... ... Б/А=1,2; А=1, онда төбе үшін
, жар үшін және де еден үшін . Орта ... ... ... ... ... терезелердің қосынды ауданын анықтаймыз:
.
6.2.2 Өндірістік микроклимат
Кабинеттерде, пульттер мен технологиялық процестерді ... ... ... ... ... түрде ауа температурасы
22 - 24 0С, салыстырмалы ылғалдылық 60 - 40 % және ауа ... 0,1 ... ... ... ... ... орындарында микроклиматтың
оптимальді нормалары белгіленген тәртіп бойынша салалық құжаттамаларға
сәйкес ... ... ... ... ... ... және әртүрлі аймақта
шекті нормадан аспауы керек [21].
3 Кесте ДЭЕМ бөлмелері үшін ... ... ... ... |Ауа ... ... ... ... ... ... ... |ылғалдылығы % |жылдамдығы |
| | |гр С | |м/с ... ... 1а |22-24 |40-60 |0,1 |
| ... 1б |23-21 |40-60 |0,1 ... ... 1а |23-25 |40-60 |0,1 |
| ... 1б |22-24 |40-60 |0,2 ... ... және ... ... ... кезінде жыл
периоды да ескерілуі керек, демек, салқын период кезінде жұмыс ... ... ... ... ал жылы ... күн ... ... қорғау керек.
4 Кесте Оқу ... ... ... микроклиматтың тиімді
параметрі
|Жылдық кезең |Температура, |Тиісті ылғалдылығы|Қозғалу |
| ... |% ... м/с ... |22-24 |60-50 |0,1 ... |23-25 |60-40 |0,1 ... ... деп ... ... ... және ... зиян келтірмейтін ортаны жасайтын қондырғыларды атаймыз.
Санитарлық нормаларға сәйкес ... ауа ... ... ... яғни ... таза ауа келіп тұруы тиіс.
Бұл бөлімде ғимараттағы желдетуді есептейміз.
Ортақ алмасу вентиляциясы дегеніміз, барлық бөлмедегі ауаның сорылып
және жаңа ауа ... ... ... ауа ... ... ... = 3600 * Qизб / C * (tух - ... Qизб – ғимартта бөлінетін жылу, Вт;
C – ауаның жылу сыйымдылығы (C=10 Дж/кг);
– ауаның меншікті тығыздығы (=1,3 кг/м);
tух – ... ауа ... ... – алып ... ауа ... ... ауа ... келесі формуладан алынады:
tух = tрз + d * (h - 2),
мұндағы tрз – жұмыс зонасындағы ауа температурасы (tрз = 23 ...... метр ... ... өсу ... (d = ... - ғимарат биіктігі (h = 3,8 м).
Онда
tух = 23 + 1,5 * (3,8 - 2) = 25,7 ... жылу ... ... ауа ... шығатын ауа балансын
алғанға тең. Және мына ... ... = ...... ... жылу мына ... ... анықталады:
Qприх = Qобор + Qл + Qосв + Qрад ,
мұндағы Qобор – ... ... ... ... ...... ... жылу;
Qосв – жарық көздерінен шығатына жылу;
Qрад – терезе арқылы өтетін күн сәулесінің ... ... ... кезіндегі жылу келесідегідей:
Qобор = d * Pуст ... d – ... ... ... ...... ... = 0.15 *18700 = 2805(Вт).
Адамдардан шығатын жылу келесі формуламен шығады:
Qл = n * ... n – ... ... саны (n = 15 ... – адам ... жылу ... (q = 90 ... = 15* 90 = 1350(Вт).
Жарық көзінен шығатын жылу мына ... ... = k * Pосв ... k = 0.4 ... лампалар үшін;
Pосв – жарықтандыру жабдығының қуаты.
мұндағы
Qосв = 0.4 * 2000 = 800 ... ... ... жылуды есептеу:
Qрад = А * k * S * m,
мұндағы А – ... жылу келу 1 м2 ... үшін ( 127 ден 234 ... ...... ... (S = 3м);
m – терезелер саны (m = ...... ... (k = ... = 180 * 3 * 3 * 0.8 = 1296 ... = 2805+ 1350 + 800 + 1296 = 6251 (Вт) ... мына ... ... = 0,1 * ... = 0,1 * 6251= 625,1 ... ... Qизб ... =6251-625,1 =5625,9 (Вт).
Керекті ауа ауысымын формула арқылы ... = 3600 * 5625,9 / 10 * 1,3 * 4 = 6491,4 ... ... ... ... = Vвент / Vпом ,
мұндағы Vпом = n * Sчел * h = 15 * 4 * 3,8 = ... = 15 – ... адам ... – 1 ... ... ... ... (норма бойынша ой нңбегімен
жұмыс істеу үшін керекті аудан Sчел = 4 м2);
h = 3,8 м – ғимарат биіктігі.
Ауа қалдығы ... ... = 6491,4 / 228 = ... ... ... ... таңдауда алғы шарттар:
а) вентилятор өнімділігі:
Vрасч = 1,1 * Vвент = 1,1 * 6491,4 = ... 1,1 – ... ... мен кетуін есептейтін коэффициент.
б) вентилятор арыны (толық қысым):
Hв = v / 2 * ... в = 1,3 кг/м – ауа ...... ... ... тепкіш вентиляторлар үшін v 35 м/с аспауы тиіс. Сондықтан
есептеу үшін v = 25 м/с деп ... ... = 25 / 2 * 1,3 = 406 ... мәлімет деп аз қысымды ортадан тепкіш Ц4-70N5 вентиляторын
алайық. Номограмма бойынша оның сипаттамасын анықтайық:
– айналу саны – 1000 ... ... ... қажетті коэффициенті (КПД) – 0,8.
Қажетті электродвигатель қуаты келесі формуламен анықталады:
N = Vрасч * Hв / 3600 * В, ...... ...... ... ...... КПД.
Содан
N = Vрасч * Hв / 3600 * В = 7140,5* 406 / 3600 * 0,8 = 1006,6 ... Шу және ... ... ... жұмыс негізгі болып табылады (диспетчерлік,
операторлық, ... ... ... ... залы, офистер, есептеу
және басқалар) барлық оқу орындарда (вуздарды қоса) шу деңгейлері ... 50 дБА ... ... Инженерлі-техникалық жұмыстарды орындағанда,
лабораториялық,аналитикалық,және ... ... ... ДЭЕМ бар
бөлмелерде шу деңгейі 60 дБА ... ... ЭЕМ ... бөлмелерінде
(дисплейсіз) шу деңгейі 65дБА аспау керек. Есептеу машиналарының шу
агрегаты бар ... ... шу ... 75 дБА ... ... ... қатты шығаратын жабдық (АЦПУ , принтерлер және т.б.), егер
олардың берілген ... түрі үшін ... шу ... көп ... онда ... ... ... тыс жерде болу керек.
Бөлмелерде шу деңгейін төмендету үшін дыбыс жұтқыш материалдар қолдану
керек (органдармен және ... ... ... рұқсат
етілген) тиімділігін бекітіп, максималды дыбыс жұтқыш коэффициентімен 63-
8000 Гц ... ... ... ... ... ... дыбыс жұтқыш
болып, қалың матадан перделер қабырғаға түстес және перденің ені ... 2 есе ... болу ... изоляциясының негізінде белгілі бір жолмен шуды жұмыс ... ... ... Дыбыс изоляциясының құралдары ретінде қабырғалар,
кабиналар, экрандар, есіктер, терезелер болып табылады. Қажетті бірлікті
беретін дыбыстан ... ... ... ... ... Дыбыстан қорғаныш
|Құрастыру |Қалың-д|Салмағы |Октавалық бірліктің ортагеометриялық ... |ығы, мм|1 м2 ... |
| ... ... ... ... ... |
|материалы |ығы, мм|1 м2 |жиілігі |
| | |
| ... ... тобы |
| |I |II |III |IV ...... сәулелену |5 |15 |30 |75 ...... ... |0.5 |1.5 |3 |7.5 ... ... әсер ... электромагнтиттік сәулелердің
әсерін төмендету мақсатында арнайы сүзгілер қолданылады. Сол ... ... ... ... ... ... ақ халаттар
пайдаланылады.
6.2.5 Электрқауіпсіздігі
ДЭЕМ-да жұмыс жасағанда электр тоғымен ... ... ... ... бір ... ... тұйықталу немесе қорпшаға қысқа тұйықталу
болуынан болатын изоляцияның зақымдануынан ... ... ... және ... зақымдануын қысқарту үшін кернеудің
артуын сынау және изоляцияның соқтығысуына бақылау жүргізіледі. Бұл ... деп ... ... ... Мұның көмегімен 50Гц жиілігімен желіде
изоляцияға бақылау жүргізіледі, соқтығысу ... ... ... ... 220В, ... ... ... желілік шнурмен ,
сонымен қатар арнайы ... ... ... нөлдік
қарастырылған. Адамдардың электр тоғымен жарақаттануынан сақтану үшін ... ... ... ... фундаментіне жерленген жерлену
сымымен бірігеді.
Шнур қоректенуі және шанышқы сынық және изоляцияда ... ... ... электроқамсыздандырудың талабын қанағаттандыруы керек.
Міндетті түрде номиналды мәні құрылғыға техникалық шартпен (ТШ) сәйкес
болатын стандартты ұстағышта желілік сақтандырғышы ... ... ... ... жұмыс жасайтындықтан, ал ... ... оған ... сәйкес ПЭЕМ-ге
электроқауіпсіздіктің барлық параметрлерін қарау талап ... ... ... ... ... орналасады.
Қорғану үшін ПР-2 қорғандырғышы қолданылады. Қорғандыру тоғы:
,
мұнда Кп – іске қосу коэффициенті = 0,5...4,0
К ... мәні ... ... ... байланысты
алынады:
1. Егер қорғану тек қана электромагнитті расцепителі бар автоматты
сөнуімен жүзеге асса, онда К ... ... ... Егер қорғану тоқтың шамасына ... жану ... ... ... ... онда К ... жылдамдығы і3 қабылдайды.
15 А.-ге стандартты қорғандырғышты таңдаймыз.
Схемада 200 м үлкен магистралдің аймағы ... ... ... керек. Нөлдеудің қуатының мәні 10 Ом-ды аспауы керек.
Нөлдеуді есептеуді тексеру.
Трансформатор қуатының нөлдік ... ... ... ... ... сым үшін ... қуатын есептейміз:
мұнда l – сым ұзындығы;
S – сымның қиылысуы;
( - ... ... ... үшін ... ... үшін фазалық сымның активті қуатын есептейміз:
Ом,
Ом,
Ом.
RФ1=0,14 0м; RФ2=0,084 0м; RФ3= 0,336 0м:
Фазалық ... ... ... ... RФе =О, 56 0м;
Барлық учаскелерде сымның қызуын Т=55 С деп ... ... ... кедергісін есептейік.
Ом
мұнда
град – алюминий қуатының температуралық коэффициенті.
Нөлдік қорғану өткізгішінің активті қуаты:
Ом,
Ом.
Сталыдан жасалған труба ... (=1,8 ... ... ... ... қуаты мынаған тең болады:
RM3 å =RM3 1+RМЗ 2+RM3 3=0,544 Oм.
Ішкі индуктивті қуатын анықтаймыз. Фазалық сым ... Х'ФМ - ... ... ... Х'М3 М - ХМ3 ... и Х'ФМ- ... қарсылық;
ХМ3 и ХФ1- өзіндік индукцияның ішкі индуктивті қуаты.
Фазалық сым мен ... ... ... индукциясымен шартталған
индуктивті кедергілер келесі формуламен анықталады:
Х'ФМ = Х'М3 М =0145 lg(dФМ3),
мұнда d – фазалық және нөлдік ... ... (1 және 2 d=15 мм, және ... ... ... ... ... Ом,
Х’ФМ3=Х’М3М=0,145 lg9,5=0,142 Ом.
Барлық аймақ үшін суммарлы қуат:
Х’ФМ =Х’М3М =3*0,145=0,482 Ом.
Ішкі индуктивті қуат ... ... = X'L* L , где X'L- ... меншікті қуаты,Ом/м.
X'L1 =0,09*0,25=0,023 Oм
X'L2=0,068*0,075=0,005 ... ... ... ... ... ішкі индуктивті қуаты:
ХФL=0,029 Oм,
XM3L1 =0,068*0,25=0,017 Oм,
XM3L2 =0,03*0,075=0,0025Oм,
XM3L3=0,138*0,03=0,004 Oм.
Нөлдеу магистралінің суммарлы ішкі ... ... ... ішкі ... ... ... ... индуктивті қуатты анықтайық:
ХФ"1-2= XM3"1-
2=0,057*0,075=0,001 Ом,
ХФ"3=0,0157*0,03=0,0005 Oм.
Фазалық қуаттың толық қуаты және нөлдену магистралі:
ZФ=0,78 Ом,
ZM3=0,79 Oм.
КЗ бір ... ... ... анықтаймыз:
.
Берілгенімен есептеу параметрін салыстырамыз: IКЗ=132>12 А.
Сонымен ... шарт ... ... ZM3 < 2 * ... орындалып жатыр.
6.2.6 Өрт қауіпсіздігі
Өрт қауіпсіздігі деп өрттен адамдарды және жеке мүліктерді қорғауға
арналған мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... ... бар бөлмелердің өрт қауіпсіздігі ГОСТ 12.1.033-81, ГОСТ
12.1.004-85-пен регламенттелінеді. ЭЕМ операторының ... ... Д ... ... ... бөлмеде өтілуі керек
(жанбайтын заттар және материалдар суық ... ... ... СниП ... [5] бойынша I дәрежеге сәйкес келеді
(қабырғалары ... ... ... ... ... ... жабық
бөлмелерінде жанатын материалдар жоқ).
Дисплейлер конструкцияларында көшпелік кедергіні азайтатын, яғни ЭЕМ-
нің да қызыун азайтатын арнайы ... ... ... жылу ... ... қасына қоюға болмайды, ЭЕМ-на экрандарына күнің
тура сәулелері түспеу керек. ЭЕМ-ні оның артқы және қабырғалы жақтары ... 0,2 ... кем емес ... жерде орнатылуы қажет. ЭЕМ-на
корпусында жылулық режимді бұзбау үшін ... ... ... ... ... Ішкі ... жоғарғы дәрежелі жылу
ұстағыш сыммен орындалған.
Объектінің өрт ... ... ... алу жүйесімен;
өртке қарсы қорғау жүйесімен;
ұйымдастырушылық-техникалық шаралармен.
Өртті бөлмеде алдын алу жанатын материалдардың минималды санымен,
олардың ... ... және де тез ... ... ... ... қызметкерлерді өрт қауіпсіздігінің
ережелеріне оқытуды ұйымдастыруды кірістіреді.
Машиналық зал өртке қауіпсіздігі дәрежесі В ... ... ... ... ... тұратын және қоршалатын конструкциялар ІІ
шекті отқа төзімділікті қамтамасыз ететін өрттен қорғалатын ... ... ... ... және ... ... үшін ... материалдар пайдаланылады.
Желдетпе жүйесіндегі ауа жүргізгіш құбырлыр жанбайтын материалдар
пайдаланады. Желдетпе жүйесінде өрт ... ... ... ... ... қарастырылған. Өшіруге арналған сигнализациялық жылулық өрттік
құрылғы ... бар. Ол ... ... түтіннің концентрациясы
жоғарлаған кезде автоматты түрде іске қосылады да, ... ... ... ... ... ... ... іске қосылу уақыты
15 секунд. Өртті жергілікті өшіру үшін залда ОУ-5 типті ... ... ... ... ... ... ... өртке тұрақтылығы 0,5
сағат. Болатын қиын жанатын ... ... ... ... ... ... сөндіру үшін бастапқы стадияда, коридорда 1,35 ... ... ... ішкі су ... және өрт сөндіруші құралдар
орнатылған.
Ғимаратта өрттік ... ... ішкі ... ... орнатылған су
құбырлары да бар.
Өрт сөндіру кезінде адамдарды эвакуация жасау дұрыс болу үшін есіктің
ені 1,5 ... ал ... 2 метр болу ... Бұл ... ... 25 м
аспайтын болғандықтан 1 есік қана пайдаланылады. Екінші этап ... ... ... дейінгі арақашықтық 40 м аспауы керек.
Ғимараттың жанына өрт сөндіруші ... ... ... тұйықтау жүйесі электр қауіпсіздігінің бір тәсілі болып
табылады. ... ... ... ток ... ток ... ... нөлдік сымымен біріктіреміз.
Авария болатын участканы сенімді түрде токтан үзіп тастау үшін Іном
балқитын сақтандырғыштағы ... ток ... ... ... ... асып түсуі тиіс.
мұндағы К=3 –дайындаушы зауыт осы сақтандырғыштың ... ... ... ... номиналды тогының еселік коэффициенті
Іном(А).
Бөлме ... ... ... қуат 0,22 кВ, онда ... ... желі үшін ... ... орындалады. Қорғаныстық жерге
тұйықтаудың өткізгіштері ретінде аллюминийден жасалған жұмыс ... ... ... деп ... cos y=0,85; ;
;
Фазалық және нөлдік қорғаныстық ... үшін ... ... ... үлестік кедергісі:
Өткізгіштердің қиындысы
6.2.7 Электр қауіпсіздік
Электр қауіпсіздік ретінде, адамдарды электр тоғының, электр ... ... ... ... ... және қауіпті әрекеттестігінен
қорғауды қамтамасыздандыратын, үйымдастырушылық және ... ... ... ... ... ... ... қарағанда электр тоқты
арнайы құралдар және ... ... ... оның ... жиі оқас ... ... ... тоқ күшінің мәні осы кездегі адамның күшіне ... күш ... дене ... ... ... ... Адам
жараны көбінесе 127, 220 и 380 В тоқ күшінде алатынына, ал терінің ... ... В тоқ ... басталуына себепті, айнымалы тоқтың қауіпсіз күші ... ... 42 В, ал ... тоқ үшін 110 В ... бағдарламаның іске асырылуы ПЭЕМ-да өтіледі. Тоқ ... ... ... ... тең ... тоқ ... болып табылады.
Электр тоғымен тигізуді ескерту талаптарына сәйкес қажет:
4. жұмыстарды өңдіру ережелерін және техникалық іске асыру ережелерін ... ... ... оператордың, қауіпті тоқ күшенуіде жұмыс істейтіндердің, жабдықтар
бөлігіне, ... емес тоқ ... ... ... ... ... жерлеуге қосылмаған, изоляцияланбаған ... ... алып ... ... ... ... қорғайтын, берік жаппай немесе көп ... ... ... ... ... ... электрондық - есептеуіш машинаға электр коректенуін ... ... ... ... ... жанында ғимарат розеткасының
әкелу;
желіден алатын тоқ күшенуіне сеніп, тоқ бойынша ... ... ... тоқтың қысқаша өшуінен ғимарат желісіне кірістірілген
жабдықтарды қорғау;
операторға оңай тұрған металл бөлімдерін ... ... ... қосу,
өткені олар изоляцияның зақымдануы нәтижесінде тоқтың ... ... ... қосатын ... жол ... ... ... жоқ ... ... ... сенімді изоляцияланғын
тексеру.
6.3 Шу деңгейлеріне және дірілдеуге талаптар
Операторға бөгеттердің ... ... ... және оның бөгеттерге
тұрақтылығының мінездемелері туралы сурақ туады. Операторға әсер ... ... ... ... Олардың біреуі тұрақты және бүкіл
жұмыс уақытында ықпал етеді, ал ... ... ... жұмыс бөлмелерінде акустикалық шулардың негізгі көзі
ДЭЕМ-дың шуы ... ... ... ... ЭЕМ ... негізі бар
шулар көзі болып та табылады ... ... ... ... туатын
электромеханикалық құралдар элементтерінің тербелістері). Сонымен қатар
берілген бөлмелерде құрылымдық шу ... ... яғни ... ... ... жиіліктердің дыбыстық диапазонындағы
ғимараттардың жабулары, қалқаларынан шығатын шу.
Ыңғайлы емес шудың ықпалын жою ... ... үшін ... ... ... ол үшін ... ғимараттын қала шуынан алыс ... Шу ... ... ... ... ... ... шу мінездемелері – дыбыстық давления дәрежесі децибелада 2
кестеде
7 Кесте Октавты ... ... ... ... ... |63 ... ... |2000 ... ... және ... еңбек ақы |34110 тенге ... ... ... ... |8186 тенге ... |44296 ... ... ... ... және ... ... есебі
9 Кесте Жұмыс уақытының жоспарлық балансы
|№ р/с |Көрсеткіштер ... және есеп ... |
| | | ... |
|1 ... күн саны |Тк |365 |
|2 ... ... саны |Тв |111 |
|3 ... ... ... ... |254 |
| ... | | |
|4 ... ... ... ... |4 |
| ... ... |Тотп |56+10 |
| |- ... ... ... |1 |
| |- ... |Туч |2 |
| |- ... бару ... |1 |
| |- ... міндеттерді атқару | | |
|5 ... ... ... ... |250 |
| ... күн | | |
|6 ... ... сағ |Тсм |8 |
|7 ... саны |Nсм |1 |
|8 ... уақытының тиімді |Тэф.сағ=Тэф.д·Тсм |2000 |
| ... | | ... ... дейінгі тиімді қор келесі формуламен ... = 8*250 = 2000 ... ... ... кейін орындалатын жұмыстар саны күніне 1
сағатқа қысқарды.
Прогаммалық қамсыздандыруды енгізгеннен ... ... ... ... ... ... ... = (Тсм – ... = ... ... ... ... жұмыс уақытының 170 тнг/сағ құрайды.
Программаны енгізгенге дейінгі жылдық еңбек ... = 2000*170 = 340 000 ... ... кейінгі жылдық еңбек ақысы:
ОТпрог = ... = 1750*170 = 297 500 ... ... ... ... ... ... анықталады:
OT=ОТдо- ОТпрог=340 000 – 297 500=42 500 теңге; ... ... ... ... ... Рн.сил – құрал-жабдықтың номиналды жиынтық қуаты, кВт;
Тгод – құрал-жабдықтың жылдық еңбек ... ...... қолдану коэффициенті;
Құрал-жабдықтың жылдық жұмыс уақыты келесі формуламен анықталады:
(7.7)
мұндағы: Тном – Жұмыс уақытының номиналды қоры, күн;
Тсм – ... ... ...... ... ... ... дейінгі құрал- жабдықтың жылдық жұмыс уақыты
келесі формуламен анықталады:
Программаны енгізгенген кейінгі құрал- жабдықтың жылдық жұмыс уақыты
келесі ... ... ... ... қуаты:
Рн.сил = 0,5 кВт;
Онда программаны енгізгенге дейінгі қуат ... ... ... ... кейінгі қуат шығыны құрайды:
Программаны енгізгенге дейінгі электроэнергия тарифы 1 ... 5,5 ... ... енгізгеннен кейін:
Осыдан электроэнергияны үнемдеу келесі формуламен анықталады:
(7.8)
Қажетті материалдарға кеткен ... ... ... 1000 ... ... дейінгі ағымдық шығындар:
(7.9)
Программаны енгізгеннен кейін:
Жылдық үнем:
Енгізілетін программаның ақтау мерзімі келесі формуламен анықталады:
(7.10)
Экономикалық ... ... ... ... ... екенін көрсетеді:
Төмендегі кестеде дипломдық ... ... ... ... ... Экономикалық тиімділік
|Есеп түрі ... ... ... |
| ... |енгізгеннен кейін| |
| ... | | ... ... ... |347357 |304187 |43170 ... ... ... |937,5 |133,5 ... кВт | | | ... ... |1500 |1312,5 |187,5 ... ... | | | ... еңбек ақысы, |340 000 |297 500 |42500 ... | | | ... ... тиімді |2000 |1750 |250 ... ... | | | ... ... ай |9,48 | ... ... жобада мектеп меңгерушісінің автоматтандырылған
жұмыс орны ... беру ...... бәсекеге нақтылы қабілеттілігін
қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін, аса ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге барынша
қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты Қазақстан ... ... ... және ... жаңарту
қажеттіліктеріне сай келетін осы заманғы білім беру жүйесі ... ... екі ... ... көшу ... адамның өмір бойы білім алу үшін жағдай
туғызуымыз керек» деп атап ... ... ... ... ... ... білім жүйесінің халықаралық
денгейде дамуын талап етуде. Сондықтан білім беру жүйесі, білім берудің
мақсаты, мазмұны, мен ... ... ... зерттеліп, егемен
елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру ... ... ... ... ... ғылым мен техниканың қарыштап дамыған ... ... және ... ... жаңа ... үшін күрес
жолында білім беру бірінші кезекке ... ... ... ... бүгінгі жайы, даму бағыттары келешегінің көкжиектері бүкіл
қоғамның мемлекеттің назарында. Ауданның бiлiм беру ... ... ... ... ... алып, осы талаптарға ... ... ... ... оқу ... байланысты. Тек бiлiмдi ұрпақ
ғана ... ... күш ... ... ... ... С.А. ... офис» т1,т2.
2. Джон Вейскас «Эффективная работа с Microsoft Access 7,0 для ... ... ... Лес и Джон ... «Visual FoxPro. ... программирования» ТОО«Эдаль»,
1996г.
4. Turbo Pascal Version 6.0. Programmer's Guide. Borland International,
Inc. 1990.
5 Зуев Е.А. Язык ... Turbo Pascal 6.0. -М.: ... ... В.В. Турбо Паскаль (в 3-х книгах). Книга 1. ... ... -M.: ... ... ... ... 1992. -304 ... Климов Ю.С. и др. Программирование в среде Turbo Pasca 6.0.: ... Ю.С. ... А.И. ... С.М. ... ... "Вышейшая школа", 1992.
-158 c. ил.
9. Джонс Ж., Xарроу К. Решение задач в ... ... ... ... и
статистика", 1991, 720 c.
10. Епанешников А.М., Епанешников В.А. «Delphi 4 ... ... ... М: ... – Мифи, 1999г.- 304с.
12. Культин Н. ... на Object Pascal» СПБ: БХВ – ... 1999г. ... В.В., ... П.В. «DELPHI 4 ... ... баз
данных”, М: Нолидж, 1999г., 560с.
14. Шумаков П.В. «DELPHI 3 и разработка приложений баз данных” М: ... ... М.Г., ... Е.П. . «DELPHI 4 ... ... ... ...... 1999г.,352с.
16. Сибаров Ю. Б. «Охрана труда в ... ... и др., ... 1990 г.
17. Самгин Э. Б. «Освещение рабочих мест», изд. МИРЭА, 1989 г.
18. И.И. Болганцев. Delphi 5. ... ... ... г. -160 ... В.И. ... Delphi 7. М.: «Глобус», 2005 г. -253 ... А.А. ... Delphi 6. М.: ... 2003 г. -56 ... В.М. Игнатьев. SQL – Запросы. М.: «Калашников и К0», 1999 г. – 210 с.
22. А.В. Ефимов. Базы данных и SQL ... Delphi 5. М.: ... ... 2002
г. -315 с.
23. Ф.А. Еременко. Пособие по программированию. М.: Радио и связь. 2001 ... 1. – 280 ... В.В. ... Delphi 4. М.: ... 2001 г. – 800 ... П.А. Зацепин, И.И. Иванов. Delphi 3. М.: Росмэн. 2000 г. -624 ... А.П. ... ... на Delphi. М.: Изд. ... ... ... -159 с.
27. В.Г. Петрухин. Управление базами данных. М.: ВЛАДОС. 2003 г. -176 ... ... ... ... и ... ... на DELPHI. С-Пб.: «БХВ-
Петербург». 2004 г.
29. Анатолий Хоменко, Владимир ... ... с ... ... в 30. ... Изд-во «Нолидж», 2005 г. – 459 с.
30. Н. Ельманова, С. Трепалин, А. ... DELPHI и ... COM. ... 2006 г. -465 ... Кен Хендерсон. SQL Server. М.: «Техносфера», 2006 г. -482 с.
32. В.В. Фаронов. Программирование на ... ... ... М.: ... 1999 г. – 101 ... Культин Н. Основы программирования в Delphi 7. Самоучитель. С-Пб., «БХВ-
Петербург», 2003 г. -120 с.
34. Фаронов В.В. Delphi 5. ... ... М.: ... ... г. – 286 ... ... М. ... реляционных баз данных». – М.: Мир, 1987. – 608 с.
36. Тиори Т., Фрай Дж. ... ... баз ... В 2 кн., – М.:
Мир, 1985. Кн. 1. – 287 с.
37. Джексон Г. «Проектирование ... баз ... для ... ... -М.: Мир, 1991. – 252 ... Вечкановы, Чечевицына, Гребенников учеб.пособие . «Экономическая
теория». – М.: Мир, 1999. – 658 ... ... Б, ... Е. Жаңа ... технологиялар. – Алматы, 2001.
40. Информационные технологии. – ... ... ... http://www.adilet.kz
3. http://www.kupidom.net
4. http://www.kazbuild.kz
5. http://www.goldprague.com
6. http://www.novostroj.ru
7. http://www.mosipoteka.ru
8. http://www.eduworld.ru
-----------------------
Кабинет типі
Кабинеттер
Сыныптар
Мұғалімдер
Пәндер
Уақыт
Күндер
Сабақ
Сабақ кестесі
абақ кестесі
Негізгі меню
Оқушы
Анықтамалар бұйырықтар
Қызметкерлер
Директор
Мектеп меңгерушісі
Мұғалім

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
MS Access программасының программалық құралдарын қолдана отырып тауарлардың қоймалық есебін автоматтандыру есебін шешу52 бет
«Деканат» - автоматтандырылған ақпараттық жүйе44 бет
«Есік-терезе» құрылыс дүкені деректер қорын құру24 бет
«Офис -тіpкеуші» акпараттық жүйесін құру40 бет
«Теміржолдық касса» мәліметтер базасы95 бет
Автоматтандырылған ақпараттық ресурс орталығы72 бет
АТФ банктiң автоматтандырылған жұмыс орнын жасау58 бет
Басқару жұмыстарын автоматтандыру61 бет
Басқару жұмыстарын автоматтандыру мәселелері туралы23 бет
Диспетчердің теміржолдық вокзалдардағы жолдық билеттерді шапшаң дайындауға арналған АЖ жетілдіру52 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь