Жергілікті өзін-өзі басқарудың шетелдік тәжірибесі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І тарау. ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН.ӨЗІ БАСҚАРУДЫҢ МӘНІ МЕН ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Жергілікті өзін.өзі басқарудың мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Жергілікті өзін.өзі басқарудың экономикалық механизмдері ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.3. Жергілікті өзін . өзі басқарудың шетелдік тәжірибелері мен модельдері ... ... ... ... .16

ІІ тарау. ЖЕРГІЛІКТІ БАСҚАРУДЫҢ ӘЛЕМДІК ТӘЖИРИБЕЛЕРІ
2.1 Шығыс азиялық басқару құрлымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.2 Еуропалық өзін.өзі басқару құрлымы мен тәжирбелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кіріспе
Мемлекеттік билікті орталықсыздандыру мен қоғамды демократияландыру аясында жергілікті мемлекеттік басқаруды жаңартуды саясаттанулық тұрғыда зерттеу бүгінгі күннің өскелең талабы.
Саяси жаңарудың барлық кешенінің шешімі жағдайдың тұрақсыздануына, азаматтық жанжалдар мен сілкіністерге жол берілмеуіне негізделген. Еліміздің Президенті Н.Назарбаев саяси реформаларды жүзеге асыру жолындағы асығыстыққа өзінің қарсы екендігін үнемі ескерте отырып, саяси реформаларды іске асыру кезінде көп этностық қоғамда рухани келісім мен тұрақтылықты сақтап қалу қажет екендігін түсіндіреді. «Мен эвалюциялық дамудың, яғни қоғамды бірте-бірте, обьективті жағынан даярланған реформалаудың жақтаушысымын» - дейді Н.Назарбаев. Дербес дамудың өткен 14 жылында Қазақстан өзінің ұлттық мүделерін, сыртқы саяси бағдарлары мен іс-әрекеттерінің және ішкі саяси бағдарламасын белгілей алды.
Жергілікті өзін - өзі басқаруды аумақтық ұжым тікелей сайлау жолымен, сондай–ақ халық топтары жинақы тұратын аумақты қамтитын селолық және қалалық жергілікті қауымдастықтардағы сайланбалы және өзін - өзі басқару органдары арқылы жүзеге асырады.
Жергілікті өзін - өзі басқару органдарына іс жүзінде танылған қоғамдық өзін - өзі бақару комитеттері, жолдастық соттар, ерікті халық жастары, көше, үй және квартал комитеттері, халықтың өз күштерімен құрған өзге де ұйымдары жатады.
Жергілікті өзін - өзі басқару нысандарына халықтың жергілікті сұрау салуын, жиналыстары мен нысандарын, халықтың тұратын жеріндегі кәсіби және өзге де ерік білдірулерін жатқызуға болады.
Курстық жұмыстың мақсаты – дамыған шетелдік мемлекеттердің жергілікті жерлердегі өзін–өзі басқару тәжірибелерін пайдалана отырып, экономикамызды көтеруге үлес қосу. Жұмыстың өзекті мәселесіне – еліміздегі жергілікті өзін - өзі басқарудың мәні мен қоғам өміріндегі маңызы, оның құрылымы, қызметі мен облыстық деңгейде басқару әдістерін жан-жақты ашып көрсету.
Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Пайдаланған әдебиеттер

1. Баянов Е. ред. "Мемлекеттік және құқық негіздері", Оқулық, Алматы, "Жеті жарғы", - 2001ж.
2. "Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін" Президенттің Қазақстан халқына Жолдау / Егемен Қазақстан, 19.03.2004ж.
3. Хайдар А., "Жергілікті басқару жүйесінің күшті және әлсіз жақтары", "Саясат және парасат", №2, 2003ж, 5-7 бет.
4. Нүкенов А.: "Жергілікті басқаруды жетілдіру мәселелері". "Саясат" №7., 2003ж., 26-31 бет.
5. «Шымкент келбеті» газеті. Қаңтар, сәуір, 2006ж.
6. «Егемен Қазақстан» газеті. Наурыз, 2006ж.
7. Оқулық «Қазақстан Республикасының мемлекті мен құқығының негіздері» Алматы 2003ж.
8. А.Төкіжан «Мемлекет және құқық теориясы» алматы 2003ж.
9. В.Уворов «Теория Государственного управления» 2004ж.
10. Интернет адресі: www.akorda.kz
11. Қазақстан Республикасы Үкіметінің ресми Web-сайты: www.government.kz.
        
        Жергілікті өзін-өзі басқарудың шетелдік тәжірибесі
Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
...............................................................3
І тарау. ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН-ӨЗІ БАСҚАРУДЫҢ МӘНІ МЕН ... ... ... ... басқарудың мәні ... ... ... ... ... ... өзін - өзі ... шетелдік тәжірибелері мен
модельдері.................16
ІІ тарау. ЖЕРГІЛІКТІ БАСҚАРУДЫҢ ӘЛЕМДІК ... ... ... ... Еуропалық өзін-өзі басқару құрлымы мен ... ... ... мен ... ... ... ... басқаруды жаңартуды саясаттанулық ... ... ... өскелең талабы.
Саяси жаңарудың барлық кешенінің шешімі ... ... ... мен ... жол ... ... ... Н.Назарбаев саяси реформаларды жүзеге асыру жолындағы
асығыстыққа өзінің қарсы екендігін ... ... ... саяси реформаларды
іске асыру кезінде көп этностық қоғамда рухани келісім мен тұрақтылықты
сақтап қалу қажет ... ... «Мен ... ... ... ... обьективті жағынан даярланған реформалаудың
жақтаушысымын» - ... ... ... ... ... 14 жылында
Қазақстан өзінің ұлттық мүделерін, сыртқы саяси бағдарлары мен ... және ішкі ... ... белгілей алды.
Жергілікті өзін - өзі басқаруды аумақтық ұжым ... ... ... ... ... ... тұратын аумақты қамтитын селолық және
қалалық жергілікті ... ... және өзін - өзі ... ... жүзеге асырады.
Жергілікті өзін - өзі басқару органдарына іс ... ... өзін - өзі ... ... ... соттар, ерікті халық
жастары, көше, үй және квартал комитеттері, халықтың өз ... ... де ... ... өзін - өзі ... нысандарына халықтың жергілікті сұрау
салуын, жиналыстары мен нысандарын, халықтың тұратын жеріндегі кәсіби және
өзге де ерік ... ... ... ... ...... шетелдік мемлекеттердің жергілікті
жерлердегі өзін–өзі басқару тәжірибелерін пайдалана отырып, экономикамызды
көтеруге үлес қосу. Жұмыстың өзекті мәселесіне – еліміздегі ... ... өзі ... мәні мен ... ... ... оның құрылымы, қызметі
мен облыстық деңгейде басқару әдістерін жан-жақты ашып көрсету.
Курстық жұмыс кіріспеден, екі ... ... және ... ... ... тарау. ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН-ӨЗІ БАСҚАРУДЫҢ МӘНІ МЕН ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Жергілікті өзін-өзі басқарудың мәні мен ... ... ... ... демократиялық жаңарулар
жүйесіндегі жаңа экономикалық қатынастарға өту кезеңінде жергілікті өзін -
өзі басқару реформасы маңызды роль атқарады.
Жергілікті өзін-өзі басқару - "... ... ... ... ... олардың сөзсіз жүзеге асуына мүмкіндік береді, өйткені ... оны ... ... олар ... ... Хартияға сәйкес, жергілікті өзін-өзі ... ... ... бөлігін регламенттеу және де оны басқару құқығы мен ... деп ... ... басқару Еуропалық Хартиясының негізінде
субсидиарлық принципі жатыр. Оның ... ... ... (жергілікті)
деңгейлерде шешуге болатын мәселелерді биліктің жоғарғы деңгейлеріне
жеткізбей-ақ шешу. ... ... әлем ... жергілікті өзін өзі
басқару органының екі түрі бар; ... ... ... ... және аса маңызды мәселелер бойынша шешім
қабылдайтын жергілікті ... ... ...... ... ... ... органы. Дегенмен, оған кейбір жалпымемлекеттік
функцияларды да жүктеуі мүмкін.
Жергілікті өзін - өзі ... ... ... билік
(компотенция) шегінде шешім қабылдайды, ол шешімді сол территорияда ... ... ... ... ... және өзін - өзі ... басқарудың обьектісі бола отырып, өзін - өзі басқару функциясын
кеңейте отырып, мемлекеттік билікті ... ... ... құқығына ие болды. Облыстағы барлық әлеуметтік – ... ... ... үшін оның экономикалық – географиялық жағдайын,
оның шекарасын, табиғат жағдайы мен ресурстарын ... ... ... ... өзін - өзі ... ... – азаматтардың
тұрақты тұратын аумақтық құрылымдарда жеке өздері тұрғындар тобы ... және де ... ... және ... да ... ... ескере
отырып, жергілікті деңгейдегі мәселелерге байланысты шешімдерін қабылдауға
шақырылған, билікті жүзеге асыратын ... ... өзін - өзі ... тұрғын халық тікелей сайлау жолымен,
сондай –ақ халық топтары жинақы тұратын аумақты қамтитын ... ... ... ... ... және ... ... - өзі басқару органдары арқылы жүзеге асырады.
Жергілікті өзін - өзі ... ... ... мен олардың
қызмет тәртібін заңмен белгіленген шекте азаматтардың өздері белгілейді.
Жергілікті өзін - өзі басқару органдарының ... ... ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқаруды жүзеге асыру нысандарына:
тікелей ... ... ... ... ... ... өзін - өзі ... ... ... жергілікті істерді шешуге ... ... ету, ... ... және ... ... ... аумақтардың дамуын қамтамасыз етуді, облыс тұрғындарына
әлеуметтік – ... ...... және ... да қызметтер
көрсету, облыс территориясында қоғамдық тәртіпті ... ... ету, ... ... ... мүдделері мен құқықтарын
қорғауды жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес әрбір жергілікті ... өзі ... ... ... ... ... Жарғыны өз бетімен
дайындайды. Жарғы қабылдағаннан кейін жария етіліп күшіне енеді.
Жарғыда мына төменгідей ережелер көрсетіледі:
- ... өзін - өзі ... ... аты, ... шекарасы, таңбасы;
- жергілікті өзін - өзі басқаруорганына қатысты мәселелер;
- халықтың ... ... бар ... ... ... ... тәртібі және кепілдігі;
- жергілікті өзін - өзі басқару құрылымы, оны құру тәртібі,
жергілікті өзін - өзі ... ... және ... өкілеттігі, олардың өкілеттігінің мерзімі;
- жергілікті өзін - өзі басқару органының нормативтік ... ... ... ... және ... ... ... қызметті ұйымдастыру шарты мен тәртібі;
- жергілікті өзін - өзі басқару өзін - өзі ... ... ... және ... ... ... өзін - өзі басқаруды ұйымдастыру мәселелері;
Шымкент қаласы 60-шы жылдан бастап дамыған өнеркәсібі
бар ірі облыс орталығы. ... ... ... ... ... ... ауыл ... аудандарының орталығы болды.
Жергілікті шикізат базасында қалада жеңіл өнеркәсіп пен тамақ өнеркәсібі
дамыды.
60 жылдан ... ... ... ... ... ала ... дами ... Республикаға қажетті маңызы бар өнімдер
өндіретін: цемент ... ... ... ... және ... ... қарқынды жұмыс істеп келді.
Облыста ірі қалаларға – Шымкент, ... ... ... жатады. Облыста 11 аудандық құрылым: Бәйдібек, Қазығұрт, Мақтарал,
Ордабасы, Отырар, Сайрам, ... ... ... ... және ... Түркістан қаласы.
1.2 Жергілікті өзін-өзі басқарудың экономикалық механизмдері.
Көптеген мемлекеттердегі мемлекеттік және муниципалдық құрылымды
тәжірибесі ЖӨӨБ ... ... ... нақты көздерінің
қалыптасқанын көрсетеді. Қазақстандағы осы көздер қалыптасу үстінде және ол
заңдарда, басқа да нормативтік ... ... ... ... қажет етеді.
ЖӨӨБ-дың экономикалық негізі мына түрде қалыптасады.
а)ЖӨӨБ-ратын қауымның меншігі;
б)Мемлекеттік меншіктің ЖӨӨБ ... ... ... ... заңға сәйкес жергілікті қауымның ... ... бар ... ... ... ... экономикалық негізін тану тек берілген негіздегі ... білу ғана ... ... ... ... де білу өте
маңызды. ... заң ... ... ... ... мүлік, мүліктік құқық.
Муниципалды бірлестіктерді алып қарайтын болсақ мемлекеттік меншікті
муниципалды органдарға беру ... ... ... заңды тұлға
болып бекітілетін, жергілікті қазына мен ... ... ... ... қатысты болады. Мысалы: қазіргі таңдағы қолданыстағы
мемлекеттік объектіні алған ... ... ... ... ... меншік жергілікті (коммуналдық) тұлғаларға ... мен ... ... ... ... Егер жергілікті
кәсіпорындар коммуналдық меншікті иелену, қолдану және басқаруды ... ... ... ... иесі ... Бұл құқықтық фактіні анықтауды мынадай
себептер қажет етеді: муниципалды бірлестікке ... ... үшін ... ғана ... ... қатар жер, табиғи ресурс, муниципалды қаржы-
несиелік ... ... ... және мәдени ескерткіштер, яғни
жергілікті мүлік қорын құрайтын ... да ... ... меншік жалпы-халықтық немесе қоғамдық меншіктің құрамдас
бір бөлігі ретінде аймақтық ұдайы ... ... ... бірге жалпы
макроэкономикалық құрылым деңгейінде де әрекет етеді. Дегенмен коммуналдық
меншіктің басты ерекшелігі, оның ... ... ... ... негізі, коммуналдық құрылым деңгейіндегі ұдайы өндірістік
қатынастардың ... ... ... Осы ... алғанда коммуналдық
меншік белгілі бір әкімшілік аумақтық құрылым ... ... ... ... және ... етуге байланысты, бір ... ... ... ... ... екінші
жағынан, сол субъектілердің мемлекеттік ... ... ... ... орай ... ... байланыста экономикалық
қатынастарды ұдайы өндіріс циклының кезеңдерінде көрсетуді қажет етеді.
Ұдайы өндіріс процесіндегі ... ... ... ... ... отырып,
сонымен бірге коммуналдық меншік үшін тұтыну кезеңінің ерекшелігін атап өту
керек. Себебі коммуналдық меншіктің шын ... ... ... ... табылады, ал оларды өндіру коммуналдық меншіктен басқа ... ... ... ... әбден мүмкін.
Өндіру кезеңіндегі меншік қатынасы өндіріс құрал-жабтықтарымен жұмысшы-
қызметшілерді белгілі бір қоғамдық нышанда ... ... ... Егер ... ... ... ... болатын
болса, ондай иемдену жергілікті басқару органдарының араласуымен ... Ол ... ... ... ... ... түрде ондай иемденудің көлемін, ... және ... Ал ... ... ... ... аралас, акционерлік
нышандарында болатын болса, онда жергілікті жер ... ... ... ... ... ... қабілеті жоқ, бірақ
бірлесе тұтынылатын арнаулы игіліктерге ... бере ... ... ... иемденіге олардың жұмысының нәтижесіне ақы төлеу арқылы жанама
түрде әсер етеді.
Осыған ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарын иемденудің негізінде еңбектің
ерекше сипаты жатыр. Бұндай еңбектің шығыны, дербес сұраныммен реттелмейді,
олар өндіріс процесінде ... ... ... ... ... болады. Одан басқа, өндіріс құрал-жабдықтарын иемдену мемлекеттің
атқарушы және өкілетті органдар арқылы жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... ... ... қоғамдақ есепке
алу орын алады. Қоғамдық меншіктің негізгі объектілері ... ... ... ... ... құрылымы кеңістікте
еңбектің шығынының көрінуіне мүмкіндік бермейді, бұл оларды тікелей ... ... ... ... осы ... ... тұтыну
кезеңіне аударады.
Коммуналдық меншіктің арнаулы өндіріс құрал-жабдығы, маңызды объектісі
жер б.т. Жерге коммуналдық меншік ... ... ... мүмкіндік береді. Жер ресурсын меншіктің әртүрлі нышанында
иемдену оны басқа субъектілермен иемденуді ... ал ол жер ... және ... ... деп ... ... игіліктерді иемденуге
кедергі жасайды. Нәтижесінде коммуналдық құрылымдардың ... ... ... ... ... жердің құндылығы және
қоғамдық аралас игіліктерді өндірудегі ролі қазіргі ... ... ... ... ... ... артып отырғанын ескеру қажет. Сондықтан
коммуналдық меншіктің барлық объектілері мен ... ... ... ... және ... болашағы бар меншік объектісі деп
қарауға болады.
Өндіріс құрал-жабдықтары мен коммуналдық меншік ... ... ... ... оның ... ... Осы тұрғыдан алғанда,
қоғамдық секторға барынша ... ... ... саласы коммуналдық
меншіктің маңызды құрамдас бөлігі б.т.
Қазақстандағы 5175 ... ... ... 90,4% ... тиесілі, ал ол объектілердің 85-90% қызмет көсетуді өндіру ролін
атқарады.
Қызмет көрсету саласы материалдық және ... емес ... ... ... ... ... және таза ... көрсету
болып бөлінеді. Материалдық қызмет көрсетудің нәтижесі ... ... ... ... ... меншік объектісінің экономикалық өткізілуін
сипаттайды. Саяси-экономикалық тұрғыдан материалдық игіліктерді ... ... ... ... бойынша қатынастардың құрамдас бөлігі
б.т.
Коммуналдық қызметке барынша тән ... ... ... беру,
денсаулық сақтау, мәдениет және тағы да сол сияқты салалар таза ... ... ... Әрине бұл салалардың игілігі зат ... ... олар ... ... ... қолданылатын материалдық
құрал-жабдықтардан мықты тәуелді болады. Таза қызмет көрсетуді өндіру
қоғамның жеке тұтынуының ... ... ... ... ... ... үшін ерекше сипаттағы тұтыну заты б.т. Таза ... ... тағы бір ... – бұл ... ... құн жасалмайды
және қажетті материалдық шығындардың құнын еңбектің нәтижесіне ... ... ... құны ... іс-әрекет ретінде тірі еңбектің өзі түрінде
көрінеді ... ... ... ... ... ... экономика жағдайында материалдық емес өндірістің ... ... және ... ... ... ескеру маңызды.
“Егер нарықта материалдық өнімдердің тұтыну құны және құны ... ... ... түріндегі тұтыну заттарының құны және айырбас құны болады”.
Коммуналдық меншіктің қызмет көрсету объектілерін ... ... ... ... ... ... етеді.
1-ден, бұл объектілер коммуналдық құрылым субъектілерінің мүддесін
өткізетін ... ... ... алу ... ... ... зор материалдық және материалдық емес
қызмет көрсету салалары нарықтық ... ... ... ... ... ... жөн. ... айтсақ қызмет көрсету ақшалай
бағаланатын болғандықтан, олардың ... ... ... ... ... сәйкес болуын қадағалап реттеп отыру орынды.
3-ден, ең бастысы ... ... ... және құқықтық
статустарын барынша нақты айқындау қажет, онсыз олар өздерінің әлеуметтік-
қағамдық ролін тиімді атқара алмайды.
Көп жағдайда ... ... ... ... тиімді жұмыс
жасауы коммерцеиялық емес ұстанымдар негізінде құрылады. Сондықтан “ондай
игіліктерді өндірудің барынша сәйкес механизмі, сол ... ... ... салу және ... сайлау құқы арқылы қоғамдық таңдау
механизмін пайдалану негізіндегі бюджеттік ... ... ... ... жолға қойылған аудит және ... ... ... ... ... аттестация, басқа да мемлекеттік
бақылау жүйесін қажет етеді.
Коммуналдық меншік ... ... ... ... ... ... “квазиқағамдық”, басқаша айтқанда аралас қоғамдық қызметтер
көрсетеді.
Сондықтан оларды ұдайы өндіру механизмі мемлекеттік емес мекемелер ... ... ... ... ... экономика ұстанымына негізделіп
құралады. Бір жағынан мұндай мекемелерде пайда табу ... ... ... ... бола ... ал екінші жағынан дербес игілік
қасиеті бар функциялары таза коммерциялық негізде ... ... ... ... үшін ақылы және тегінде ... ... ... және рақымшалық негізде көп арналы
қаржыландыруды көздейді. Жалпы ... ... ... ... бір заңдылық бар: игілік жергілікті қауымдастыққа неғұрлым маңызды
болса, солғұрлым ол пайдалы, себебі ондай игілікке мұқтаждық бар ... оны ... ... ... алу мүмкіндігі, берілген игілікті
өндірудің экономикалық немесе экономикалық емес сипатын ... ... ... егер ... ... мен заң
тарапынан бөгет болмаса, объектінің нарықтық айналысқа өтуіне кепілдік
береді.
Жоғарыда ұдайы өндіріс процесінің өндіру ... ... ... ... ... ... ... жасалды.
Бірақ меншік объектісі меншік қатынастарының пассивті жағы ... жөн. Ал оның ... ... ... ... ... ... иесінің меншікті иемдену құқы, оны экономикалық өткізу мүмкіндігі
болады. Меншік субъектілеріне жеке адамдар топтар, ... ... ... шын ... меншік құқы сол тұлғалардың мүддесіне
қарай өткізіледі.
Осы тұрғыдан алғанда меншік қатынасы «субъект-объектң, «субъект-субъектң
болып айрықшаланады. ... ... ... ... және ... алғы шарты б.т. Ал субъектілі-субъектілік
қатынастар әлеуметтік-экономикалық сипатта болады, және ... ... ... ... тауарларды, басқа да ... ... ... ... ... болсақ меншік қатынастарының пайда
болуы үшін субъектінің өзін-өзі меншік ... деп ... ... және ... ... ... қажет.
Коммуналдық меншік субъектілерінің ұдайы өндіріс ... ... және ... ... иесі ... ... ... қарай құрылған
құрылымы болады. Коммуналдық меншіктің негізгі ...... ... ... иесі ... өкілеттік беретін нақты
коммуналдық тұрғындары. Жергілікті деңгейдегі ауқымды қажеттіліктердің
негізінде қалыптасатын тұрғандардың ... ... ... ... ... ... қанағаттандыруға
бағытталған мақсатты іс-әрекеттерді жүзеге асыруға түрткі ... Көп ... ... ... ... ... ... адамдардың тұрмыс, әдет, дәстүрлерімен байланысты болады.
Сондықтан жергілікті басқару органдары ... ... ... ... ... өндірісті тұтынуға бағдарлауға, онда болатын
өзгерістерге ... ... ... мәжбүр етеді. Шын мәнінде ... ... ... ... ... ... ... меншік субектілерінің күрделі құрылымы өндіріс құрал-
жабдықтарын және шарттарын, ... сала ... ... ... ... органдары мен билік басында тұрған ... ... ... субъектілері мен шаруашылық жүргізу
субъектілерінің, жұмыс істейтіндердің салалық ... мен ... ... ... ... ... анықтайды.
Коммуналдық меншік субъектісіне байланысты экономикалық қатынастар
жүйесін біржақты құқықтық пайымдау жергілікті аумақтың құрылым мәселелерін
шешуде ... ... ... ... ... органдары тарапынан
коммуналдық меншік обектілерін иемдену, пайдалану және ... ... ... ... жол ... ... сәйкес Қазақстандағы «субъектілік-объектілікң қатынастар сұлбалы
түрде былай көрінеді (6-сурет).
Шын ... ... ... ... құрылымына мемлекеттік
биліктің коммуналдық органдары, жергілікті билік және басқару ... ... ... орналасқан мемлекеттік, аралас, мемлекеттік
емес нышандардағы шаруашылық жүргізу субъектілері, негізгі субъект ... ... ... халқы кіреді. Коммуналдық меншік
субъектілерінің ... ... ... ... арасында орын алатын экономикалық қатынастардың ұдайы
өндірісінің әртүрлі кезеңдеріндегі ... ... ... ... ... ... өндіріс процесін бөлу кезеңінде коммуналдық ... ... бөлу және ... ... ... ұстанымдарын айқындау қажет.
Коммуналдық меншік игіліктерінің ерекшеліктеріне қарай олардың ... ... ... ... ... ... ... Бірақ субъектілердің тұрған ... және ... ... ... ... ... игіліктерін
тұтынуда теңсіздік орын алады.
Бөлу кезеңіндегі ... ... ... ... ... ... насанындағы тауар өндіруші
субъектілер өздерінің жеке бастарының мүдделерін басшылыққа ала ... ... ... Екіншіден, жергілікті коммуналдық институттар
айырбас кезеңінде ... ... ... ... ... ... орай ... байланысты қайшылықтар орын алуы мүмкін. Айталық, бөлу принципі
бойынша жергілікті басқару органдары мен ... ... ... ... жеңілдік алу құқы бар және коммуналдық
құрылымның қалған ... ... ... ... ... құбылыстар.
Мұндай қайшылықтарды шешу қоғамдық өзін-өзі басқаруды дамытуды, тұрғындар
тарапынан коммуналдық ... ... ... ... ... ... ... өндіріс процесінің “субъектілік-субъектілік” қатынастарға
байланысты ... ... ... орын табады. Айталық, айырбас
кезеңінде коммуналдық деңгейдегі ... ... ... ... олар ... ... қатынасының араласуынсыз жетеді.
Әрине, бұдан ондай игіліктер тегін таратылады деген пікір тумауы керек.
Оларды ... ... бір ... ... тұрғындарынан алынатын
салықтар, басқада ақшалай міндеттемелер арқылы жүзеге асырылады. Себебі
қендай да бір болмасын ... ... ... сипатта болады және
жергілікті шаруашылықта қолданылатын өндіріс құрал-жабдықтары мен жұмыс
күшінің тауарлы нышанында көрінеді. Нәтижесінде айырбас ... ... ... ... ... ... ... болмайды. Мұндай
сәйкессіздікті жергілікті әлеуметтік институттардың ... ... ... олар бұл процестерді өткізуге делдал бола отырып,
тұтынылуға тиісті ... ... ... ... өздерінің
мүддесіне икемдейді.
Айырбас процесінде әлеуметтік институттар қатыса ... ... ... ... олар тек қана ... ... ... атынан
тапсырыс беруші және сатып алушы бола алады. Осыған байланысты коммуналдық
меншік субъектілерінде алынатын игіліктерді төлеудің шамасы мен ... ... ... Тұрғындар әлеуметтік ... ... ... тікелей сатып ала-алмайтын
болғандықтан, ... ... ... ... ... бір
монополиялық үстемдікке, яғни игіліктің бағасын белгілеуде де артықшылыққа
ие болады. Мұндай ... ... ... ... бар ... ... тұрғындар үшін тиімсіз баға жолсыздығына берілуі
мүмкін. Бағаға байланысты туындайтын ... ... өтеу ... және ... бюджет тарапынан дотация берілуі қажет.
Ұдайы өндіріс процесінің түпкі нәтижесі тұтыну. Ол өндірістік және жеке
тұтыну болып бөлінетіндігі ... ... ... ... ... ... ... жеке факторларын дамытатынын
ескерсек, оның өзі жанама түрдегі өндірістік тұтынуға айналады. Жергілікті
қажеттіліктерді ... ... ... ... құрал-жабдықтарын тұтынуда, оның көлемі мен ... ... ... ... процесін ұйымдастырушы жергілікті атқарушы
және өкілетті ... ... Бұл ... ескеретін бір жайт – ол
тұтынуды қамтамасыз ететін шаруашылық субъектілері ... ... ... ... ... да болуы ықтимал. Жергілікті басқару
органдары ондай субъектілердің шығынын әртүрлі алымдар мен ... ... жер ... ... ... ... арқылы өтеуге мүмкіндігі
бар. Бұл арада ондай субъектілердің қызметкерлерінің терриоториялық
құрылымның басқа ... ... ... ... ... объектісі
болып табылатын түпкі игіліктерді тұтынатынында есептен шығармау керек.
Тұтыну бойынша субъектілік-объектілік қатынастарды есепке алу ... ... ... ... ... ұжымдық, жеке
мүдделердің қайшылығын коммуналдық құрылым деңгейінде бесеңдетуге және
үйлестіруге қолайлы ортаны қалыптастыруға ... ... ... коммуналдық меншікті ... ... ... ... экономикалық қатынастар тұрғысынан талдау оны экономикалық
категория ретінде мойындауға, оның ... ... ... ... ЖӨӨБ ... ... ... басқара алады, бұл
коммуналдық меншік құрамына кіретін мүлікке қатысты ... ... ЖӨӨБ ... ... ... ... ... объектілерін
уақытша немесе мерзімсіз жеке және ... ... ... беруге,
жалға беруге, оларды белгіленген тәртіпте босатуға және мүлікпен ... құқы ... заң ... мемлекет муниципалды округ халқының
тікелей меншік иесі ... ... ... ... қауымның ұйымдасуын құруда ЖӨӨБ органдарының оперативті
басқару және шаруашылықты жүргізу ... ... ... асырады:
-тауардың (қызметтің) бағасы мен тарифтерін реттеуді;
-олардың жарлығын бекіту;
-ұйымның басшысын тағайындау;
-жергілікті тапсырыстарды араластыру;
-территорияның әлеуметтік-экономикалық даму кешенінде муниципалды округ
терриоториясында ... ... ... ... заң шеңберінде сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыру.
Коммуналдық меншіктің берілу жолдары.
1.Жергілікті қауымға берілетін объектілер мен мемлекеттің ... ара ... ... ... шығару;
2.ЖӨӨБ жүйесіне берілетін объектілердің тізімін жасау;
-Объектілерді ЖӨӨБ органдарына берудің тәртібін ... ... ... ... қаржыландыру көздерін анықтау.
Жергілікті қауымның коммуналдық меншігіне ... ... ... ... сай алынады;
-сол объектілердің көрсететін қызметтерінің тұрғындарға қажеттілігі;
-жергілікті билік органдардың сол ... ... ... бір ... жергілікті қауымның коммуналдық меншігіне
республикалық тарихи-мәдени ... ... ... ... де
беріледі. Ал кейбір объектілерді ЖӨӨБ органдарына бере отырып, мемлекеттік
мүлік қоры оны басқаларға ... ... ... ... ... ... коммуналдық меншігіне берілген объектілерді
басқару сол ЖӨӨБ жүйесінің Жарғысына сай жүргізіледі;
*егер жергілікті қауымның ... ... ... ... ... ... ... айырылып қалса, ол туралы мемлекеттік
мүлік қорына хабарланады;
*жергілікті қауымға берілген ... ... беру ЖӨӨБ ... ғана ... ... ... Кодексте республикалық және коммуналдық меншік
мойындалған. Бірақ ... ... ... федеративтік
құрылымдағы елдердің конституциялық заңдарынан айрықшалығы, біздің ... ... ... ... ал ... ... және ... болып бөлінеді және осы арқылы коммуналдық
меншік мемлекеттік ... ... ... ... ... меншік формасын қолдану режиміндегі
анықталмаған ... ... ... тек заң аясындағы актілерге сүйену
жеткіліксіз болып ... ... бір ... басқа разрядқа жиі ауыса
алады. ... ... ... ... ... реттеуге мүмкіндік беретін
арнайы “Коммуналдық меншік туралы” заңды ... ... ... ... ... етуді реттеу мәселесіндегі
құқықтық жиынтықты ұсынады. Мұнда екі басты әдіс ... ... ... реттеу (субординация әдісі) – мұнда реттеу тек
“жоғарыдан” ... 2) ... ...... келісім
әдісімен реттеу қатынас сфералары орын алады.
Коммуналдық меншіктің ... ... ... ... түрлі
объектің түрлері құқықтық режимде болуы керек. ... үш ... ... 1) ... ... ... ... объектілер. Бұл топқа
жергілікті бюджет және бюджеттік емес ... ... ... ... ... ... ету, ... және басқаруға берілген
басқада муниципалды ... ... ... ... 2) ... жүйесі (шаруашылығы), яғни ... ... ... бір ... иемденетін шаруашылық жүргізу
құқығы жатқызылатын муниципалды кәсіпорын мүліктері; 3) олардың басқаруына,
қолдануына және иелік ету құығын жүргізетін ... ... ... ... қатысты қазыналық кәсіпорындар мен мекемелер.
1.3 Жергілікті өзін - өзі басқарудың шетелдік ... ... ... мен ... атқару органдары басқарудың барлық
деңгейіндегі процестерінде басқару мүмкіндігі шектеулі екендігін мойындайды
және ... ... ... (ҚР-ның Министрлер Кабинетімен
келісілген, 1996ж) сәйкес жергілікті органдарға істің бір ... ... ... және ... ... ... ... ұйымдастыру
ертеден көзделген, бірақ оны іске асыру тек біртіндеп қана емес, сонымен
қоса құрылымдық ... да ... ... ... және муниципалдық құрылымдағы ӨӨБ-дың даму тәжірибесінің әр
алуандығы екі ... ... ... Олар тек түрлі тәжірибеге,
салтқа, мәдениетке ғана емес, ... ... ... жүйеге де негізделген.
Мәселен: АҚШ-та ЖӨӨБ штаттардың орталық ... мен ... ... ... тұру ретінде туындаған. Ұлыбританияда муниципалды билік
дербес ішкі басқаруға артықшылықтарды беру ... ... ... ... ... негізінде, мемлекеттің жалпы
билік жолына ... ... ... орталықсыздандыру мен
“персоноцентризм” (жеке индивид) ... ... Бұл ... ... ... сот билігі тұлғасындағы сенімді ... ... ӨӨБ ... теріс салтта “жазылған” құқық жүйесіне ... ... ... ... ... ... қорғаушы жүргізілді.
Мәселелерді шешу ізденістері коғамды мемлекетке, жеке индивидке, толық
әлеуметке (социоцентризм) қарсы қоюдан емес, әлеуметтік қатынастың
«төменге» тереңдетілген: гуманистикалық ... ... ... - ... ... тұрады. Екі концепцияда қайта
ұйымдастырудың генетикалық кодына тікелей қатысты (адам, ... ... және ол үшін ... бар: ... жазылатын функция құралы).
Гуманистикалық концепция келесі әлеуметтік бағытты ... ... өзін бөле ... ... ... ... ... ортаны
және өзін таниды. Ол білімін дамыта отырып өзін-өзі таниды және сол ... ... ... – догматикалық концепция берілген функцияны құжаттау
құқығымен негізделеді, ... ... мен ... ... ... жобалардағы тізімде шектелген жекелікке негізделген.
Гуманистік және функционалды - догматикалық тұлғалық концепциялардың
бір-біріне қарсы келуі қоғам мен ... ... ... ... ... ... ... «Жергілікті өзін-өзі басқарудың»
Европалық Хартиясында бейнеленген. Ең алдымен ЖӨӨБ органдарының құрылуы ... ... ... ... ӨӨБ ... ... ғана емес,
сонымен бірге муниципалды ... ... ... ... ... ... ... мыналар болуы тиіс:
а) ЖӨӨБ-дың ұйымдық қиғаштығы, оның ... ... ... ... ЖӨӨБ органдарының өзіндік дербес экономикасы мен қаржысының болуы;
в) ЖӨӨБ органдарының басқа да органдар мен ... ... ... ... мен ... ... құқығының болуы (жеке бюджет пен
меншікті басқару және оған билік ету, өзінің жеке шешім ... ... т.б.). ... ... ... ЖӨӨБ ... заңында (96-100) бап
жергілікті қауым:
1) нормативтік актілерді қабылдайды;
2) жергілікті бюджетті нақтылайды;
3) жергілікті салықтарды, төлемдерді анықтайды;
4) шаруашылық ... ... ... кәсіпорынды басқарудың принципті міндеттерін шешеді;
6) жергілікті атқарушы органдардың қызметіне тексеру жүргізеді.
г) ЖӨӨБ формаларының алуан түрлілігі, тарихи, аймақтық мәдени ғұрыптар
мен экономикалық ... ... ЖӨӨБ ... ... орай ... ... белгілерінің құжатталуы ҚР-ның
Контситуциясымен ӨӨБ жөніндегі арнайы заң актілерімен және ... ... ... Адам мен ... ... мен ... ... етілуі және
азаматтардың ЖӨӨБ органдарына жұмысқа тартылуы, өкілетті орган мүшелерін
сайлау процесіне еркін қатысуы және ... ... ... ... ... ... ... тікелей береді. ЖӨӨБ-дың табиғи ерекшелігі
көптеген зертеушілердің көңілін өзіне аударуда. ... ... және ... ... ... ... қорытындыға
негізделеді, жергілікті қауым жергілікті публистикалық корпорация ретінде
көрінеді, яғни азаматтар мен мемлекет арасын ... ... ... ... ... билік органдарын тек азаматтардың сайлау
құқығына емес, сонымен бірге ЖӨӨБ ... ... ... ... ... ... ... бұл кепілдіктер мемлекеттік билік
органдары мен ЖӨӨБ сайлау реттілігіне де қатысты теңдей кепілдік береді).
Сонымен қоса муниципалды ... ... ... ол ... өкілеттігін қажетті қаржылық және басқа да құралдармен бірге ЖӨӨБ-
ға бөлініп берілумен белгілі.
Өкілеттіктердің бөлінуі екі формада ... ... ... беру - ЖӨӨБ органдарының міндеттері мен өкілеттіктерін реттеу
әрекеті;
2) беру – ... ... ... қандай да бір мәселелерді
шешу құқығын ЖӨӨБ органдарына бір рет, ... бір ... ... ... ... ... ... жергілікті қауымдағы ӨӨБ билігін мойындайды
және муниципалды құқық көзі ретінде Жарлықты (ережені) да мойындайды.
4. ЖӨӨБ қолданыстағы заң ... ... ... ... ЖӨӨБ
органдарының дербестікке негізделуі ең алдымен қолданыстағы заң ... және ... ... ... әдісінің қызметімен айқындалады. Осы
міндеттерді қарамас бұрын, белгіленген қызмет еркіндігін бөліп алайық:
- ӨӨБ органдарын сайлау;
- ... ... аса ... ... шешудегі орындалған істің
нәтижесін сұрау инициативасы;
- халықтың құқықтық шығармашылық ынтасының қозғалысы;
- муниципалды округте тұрғылықты тұратын халықтың талабын құруға және
орындауға ... арқа ... және ... ... заңы – ... ... да заңдар, және де сол қауымның дайындап ... ... ... б.т. ... сол ... ... тікелей қабылдайды немесе өкілдік
орган – Кеңес бекітеді.
Жарғыда келесі ережелер мазмұндалып орындалады:
- Жалпы ереже: қызметтің құқықтық негізі, ... мен ... ... ... және ... ЖӨӨБ ... ... ұйымдастыру тәртібі мен қызмет формасы;
- ЖӨӨБ-дың экономикалық негізіне түсініктеме (мінездеме);
- ЖӨӨБ-дың қаржылық негізіне мінездеме;
- жергілікті маңыздылыққа жатқызылатын объектілер;
- халықтың ... ... бар ... ... ... жолдары мен
тәртібі (мысалы: қандай мәселелерді талқылағанда ... ... ЖӨӨБ ... ... ... қызмет атқаратын адамдардың
тізімі және өкілеттігі, оларды тағайындау не сайлау тәртібін анықтау;
- ЖӨӨБ ... ... ... ЖӨӨБ ... ... ... ... маңындағы аймақтардағы ЖӨӨБ органдары қызметерінің ерекше
реттілігі және ... ... ... ... ... ... ЖӨӨБ ... мен лауазымда қызметкерлердің жұмыстарын мерзімінен
бұрын тоқтатылатын жағдайлар, тұрғындардың сол органдар мен ... ... ... адамдарды қайта шақырып алу тәртібі;
- ЖӨӨБ Жарлығына өзгерістер мен ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өтеді және бір ... ... ... ... ... ... ... органдары – иерархиялық жүйеде емес, жергілікті халықтың билік
органдары. Осы себеппен әр аймақтың ... ... ... ... ... де ... ЖӨӨБ дамуын қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... ғана ... ... берге мемлекеттік меншік
объектілерін муниципалды ұйымдарға беру жағдайымен муниципалды органның
қызмет тәртібін де ... ... ... ... ... мемлекеттік органдардың ЖӨӨБ
органдарының жұмысына әсер ету дәрежесі бойынша ЖӨӨБ-дың түрлі типтері мен
формалары бар. Бұл ... ... ... қоғамдық бірлестіктердің
элементі ретінде болуына байланысты. Осыған сәйкес ЖӨӨБ ... ... ... ... бірлестігі мүшесі ретінде өзінің тұрғылықты
жеріндегі территорияның дамуына ... өз ... шешу ... ... ... ... ... тікелей басқару жүйесінің құрылуы
негізінде мемлекетті басқарудың иерархиялық ... болу ... ... ... үш типті моделін айрықша көрсетуге
болады.
1. ... ... ... ... ... ... түрі деп
те аталады). Бұндай жүйе АҚШ, Канада, ... Жаңа ... ... ... кең ... ... басты ерекшелігі – жергілікті сайланбалы органды
бақылап, қамқоршы болып отыратын орталық ... ... ... ... басқару жүйесінің ЖӨӨБ-ға ықпал етіп отыратын механизмі бар.
Мысалы, Англиядағы қоршаған ортаны қорғау министрлігі ... ... ... ... іске ... толық бақылап отырады. Қысқасы
мемлекет ЖӨӨБ-дың өз ... ... ... ... ғана қадағалайды.
Ал, қажет деп тапқан жағдайда, түрлі қаржы механизмдерін пайдалана ... ... т.б.) ... қауымның бағдарламаларына әсер ете
алады. Бұл жүйенің екінші бір ерекшелігі ЖӨӨБ органдары заң бойынша ... ... ғана ... ... ... Муниципалитет жеке
автономиялық құрылым есебінде парламенттің берген билігін ғана ... ... ... ... ... – статустарды –
Парламент белгілеп береді. Орталық үкімет пен муниципалитеттің өзара қарым-
қатынасы заңмен ... ... ... ... (кейде құрылымдық жүйе деп те аталады).
Бұл жүйе ... ... ... және т.б. көптеген Батыс ... ... ... ... ... – жергілікті мемлекеттік басқару мен ӨӨБ-
дың қатар жүргізілуі. Дегенмен бұл жүйеде ... ... ... ... ... бақылауға («қамқорлыққа») алуы басым.
Орталық үкіметтің қолында сол бақылауды жүргізетін түрлі ... ... де ... ... жергілікті органдардың шешімін қолдау не
қолдамау, шешімді уақытша тоқтату, кері шақырып алу, ... ... т.б. ... бәрі бір ғана мақсатты көздейтіні анық, ол ... ... ... ... тәуелді ету.
Франциядағы ЖӨӨБ-дың негізін коммуналар құрайды. әрбір коммуна өз
Кеңестерін сайлайды, ал Кеңес өзінің құрамынан мэр ... ... Мэр ... ... ... бақылауымен жүзеге асырады. Сонымен бірге
мэрдің жұмысына департаменттегі мемлекет өкілі болып саналатын ... ... ... ... Республика комиссарының міндетті ... ... ... ... ... ... болуын қадағалау.
Қажет деп тапқан жағдайда комиссар коммунаның шешімін әкімшілік сотына
беріп, тоқтата алады.
3. ... ... ... ... мен Жапонияның ЖӨӨБ құрылымы тән.
Жапонияның ЖӨӨБ заңында ішкі ұйымның және ... ... ...... ... ... ... оның құрылымын жекелеп
регламенттейді.
Германияда – общиналар, қалалар, ... ... ... ... ... коммуналдық басқару органдарының талабы үндеспеген, түрлі жерде олар
тұлғалық сызықты иемденеді және жергілікті басқарудың формасы мен ... ... ... ... ... ... республика халқының көп
ұлтты құрылымына, табиғи-климаттық және ... ... ... байланысты басқа елдің ЖӨӨБ тәжірибесін сол қалпында
тікелей көшіре салуына болмайды.
ІІ тарау. ЖЕРГІЛІКТІ БАСҚАРУДЫҢ ӘЛЕМДІК ... ... ... ... ... ... жүзілік соғыста Жапония тізе бүккеннен кейін
елдегіжоғарғы билікті, ... ... ... ... ... ... асырды, оның басты міндеттерінің бірі –елді
демилитаризациялау және ... ... Осы ... ... жаңа ... ... ол 1946 жылы қазанда қабылданып, 1947
жылғы мамырда күшіне енді.
Концтитуция ел ... ... рет ... ... ... ... демократиялық еркіндікті жариялады, жалпыға бірдей концепциясы
ретінде құқықтық ... ... ... және ... ... ... бірі – ... заңдылық, атқарушы
және соттық деп бөлу принципі жария етілді.
Конститутция жапон дара ... ... ... ... ... ... ол «мемлекет пен халық бірлігінің» символына
айналды. Дегенмен конституцияда, императордың тәжі мұра ... ... ... ... ... ... да, ... билеу түрінің қандай
екендігі туралы анықтама жоқ. Бұл ... ... және ... ... әр қилы ... бар. ... ... тәжі дара,
билеуші басқаратын ел деп есептейді. Басқалары жеке ... ... ... – тек сырт ... ғана ... мағынаға ие болатын, дара билеушінің
әміршілері бар республика деп дәлілдейді.
Конституцияда мемлекет ... ... ... жоқ. Сол ... ... басшысы бола ма деген мәселе төңірегінде бірқатар
концепциялар ... ... ... ... ... , ... басшысы
болып тек қана император есептелуі тиіс ... ... ... ... болу керек. Жапония – ... ... ... ... негізделген, император мемелекет басшысы болып
есептелмейтін, тек дара билеудің символы ... ғана ... ... кең ... ... ... ... түрі
жағынан Жапония дара билеудің елесі ғана бар, ... ... ... ... ... мен ... ... жиынтығы деуге болады.
Конституцияға сәйкес, император «Халықтың атынан» парламентті
шақырады, төменгі палатаны ... ... ... ... ... енгізеді, заңдар, келісім шарттар, ... ... ... ... ...... ... ордендермен
марапаттайды, шетелдік дипломатиялық өкілдерді қабылдайды, басқа да
бірқатар ... ... ... ... оның ... ... ғана ие, ... жүзеге асыруда оның ықпалы жүрмейді.
Сонымен император мемлекеттік билікті жүзеге ... ... ие ... мемлекеттік ісіне қатысты қаракеттерді сол үшін жауап
беретін министрлер кабинетінің кеңесімен және ... ғана іске ... ... жоғарғы органы - Жапонияда министрлер ... ... ... ... табылады. Оның қызметі конституцияның, Министрлер
кабинеті туралы заңның, Мемлекетті ... ... ... заңның
негізінде жүзеге асырылады.
Премьер – министр басқаратын кабинеттің құрамына ... ... жіне ... министрлер, кабинеттің бас
хатшысы және заңдылық бюросының бастығы енеді.
Жапониядағы барлық министрліктер жалпы алғанда бір ... ... ... ... ал олар – ... мен секцияларға
бөлінеді. Жапонияның әкімгершілік жүйесінде министрлер ... ... ... де ... қаржылық тексеру кеңесі ерекше орынға
ие. Кеңес елдегі ... ... ... қаржылық жағдайды
қадағалаумен айналысады. Бұл тексерушілер кеңес басқарады.
Елде аймақтық - әкімшілік құрлымның ...... ... ... сала – ... ... – муниципалитеттерді құрайды,
оларға қалалар, ... ... ... ... Елде ... үш қала ... Осаок, Киото) ерекше қалалық перефектураларға
айналған, ал Хоккайдо аралыокругтерге ... ... ... саны ... үстінде.
Жергілікті заңдылық биліктін негізгі салалары – префектуралық, қалалық
кенттік және жиналыстар болып есептеледі. ... ... ... ... ... ... санына байланысты. Жиналыстарды төрағалар
басқарады.
ЖӨӨБ ... ... ... ... ... ... қалаларда – мэрлер, ал кенттер мен қыстақтарда ... ... ... ... ... басқару құрлымы мен тәжирбелері.
Британия конституциясы негізгі заң деп арнайы ... акт ... ... ... ... үш санаттан тұрады:
1. Құқықтық норма статусы.
2. Президенттік ... ... ... ... ... табылады.
Британия мемлекеті, Ұлыбритания құрама патшалығы мен солтүстік ... ...... ... Бұл мемлекеттің құрамына ... ... ... ... ... бар ... бар. ... Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландия.
Ұлыбртитания – конституциялық дара билеуші, мемлекет басшысы патша
(патшайым) болып табылады. Патша тағы ... ... ... ... ұлдары болмаса, тақ патшаның үлкен қызына мұра ... ... ... ... ... ала ... ол ханзада лауазымын
консарт болады. Қазіргі кезде Бриьания тағын ІІ – Елизаветаның ... ... ... және таратады, министрлерді және жоғары
лауазым иелерін ... ... ... өкіметтің басшысы, қарулы
күштері жоғарғы бас қол басшысы, Ағылшын шіркеуінің басшысы болып табылады,
Халықаралық шарттарды жасайды және ... ... ... ... ... ... ... билік министрлерден құралатын орган
Премьер-министр басқарған Ұлы Мәртебенің үкіметі арқылы атқарылады. Шын
мәнінде мемлекетті ... ... ... Үкімет пен Премьер-министр
атқарады.
Үкіметтің құрамын жасақтауда Конституциялық келісімді ... ... ... ... ... ... соң жасақталады. Патшайым ... ... ... ... иемденген партия қолбасшысын
премьер –министр етіп тағайындайды. Әрбір партияның ... ... көш ... ... бұл орын ... ... басқа біреуді
тағайындай алмайды. Егер партиялардың ешқайсысы көпшілік орынға ие бола
алмаса, патшайым ... көш ... ... ... де, ... мен ... таңдап, өзі шешім қабылдайды. Премьер-министр
тағайындалған соң патшайым оның ұснысы бойынша ... ... ... ... ... ... ... графтық кеңестен жинаушылар кеңесі және аралдардағы
ауылдық кеңестерге дейін үкіметтің жергілікті ... ... ... қалыптасты. Соңғы 30 жыл ішінде жергілікті өзін-өзі басқару
органдарында маңызды құрылымдық ... ... ... кеңестер
таратылды, жаңалары пайда болды.
1972 – 1985 ... ЖӨӨБ заңы ... ... ... ... ... Ирландия сондай-ақ, Британия астансы көпшілік жағдай ортақ
болғанмен ... ... ... ... 39 графтыққа және 36 ... ... ... өз ... ... ... (296). Графтықтардағы округтер
10 мыңнан аса ауылдық ... ... ... 37 ... құралатын 8
графтыққа бөлінген, төменгі аймақтық бірлестіктер община деп аталады.
Шотландияда ӨӨБтуралы 1972 ... ... ... 9 аймақ, 53 ... ... ... және 1343 ... ... Солтүстік Ирландияда 26 округке
бөлінген 6 графтық ... ... ... ... ... ... ... кеңестер
болып табылады. Жиналымпаздар мен ... ... ... жағдайда
сайлаушылар жиналысы басқарады. Графтықтардың округтері мен ... ... төрт ... сайланды.
Кеңестің төрағасы атқарушы өкімет басшысы болып табылады, оны кеңес
өзінің құрамынан жыл сайын ... ... ол ... ... ... ... ... заң графтық кеңестің құзырына мыналарды жатқызады:
полиция, өрт сөндіру күзеті, жер ... ... ... қызмет.
Округтер мен қалалық округтер құзырына мыналар жатады: салық салу, қалалық
және ауылдық жерде жерді пайдалану, ... ... және ... ... ... ... өзінің мемлекеттік дамуында жаңа
бір сапалы деңгейге шықты. Мұндай жағдай мемлекеттік басқару мен билік
жүйесіндегі түпкілікті қайта құруды талап ... ... ... ... мемлекеттіктің қалыптасуына өз үлесін қосты.
Бірақ қазіргі кезде мемлекеттік құрылымда бұл жүйенің қызметтері
қоғамның және мемлекеттің дамуында ... әсер ... ... ... Әсіресе, бұл қатынаста жергілікті мемлекеттік басқару
жүйесін атап көрсетуге болады.
Қазіргі кездегі жергілікті ... ... ... ... ... сай ... ... халықтың мүдделерін әлсіз қорғайды, жемқорлыққа
тым бейімді болып келген.
Мұның басты себептері қолданыстағы заңдылықтардың, соның ішіндегі сайлау
туралы заң, жергілікті мемлекеттік ... ... заң, ... ... ... ... ... есептеледі.
Қазақстанның қазіргі сатыдағы дамуы реформа үрдістерінің арасалмағын
орталықтан жергілікті деңгейлерге түсіруді қажет етеді және де оны ... ... да ... Оған тағы бір ... 2003 ... 3 сәуірінде
өткен Ұлттық кеңестің кезекті отырысы ... осы ... ... де бұл ... ... ... ... құжат әзірлеген — "Мемлекеттік
басқару - деңгейлері арасындағы өкілеттіктерді шектеу және бюджетаралық
қатынастарды жетілдіру ... Дәл сол ... ... осы мәселе жөнінде былай деп өз пікірін білдірді: "Бәрін бір
қолға тастай қысып, айырылмайтын әдет ... ... ... отыр".
Сондықтан Президенттің халыққа Жолдауында ... ... ... ... ... ... Сондықтан да еліміздің
мемлекеттік құрылысын жетілдіру, оның ішінде билік ... ... ... ... ... мен халық билігінің маңызды элементі болып
табылатын жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін ендіру өзекті мәселелердің
қатарында. ... бұны ... ... асыру көптеген себептерге
байланысты қиынға соғуда.
Биліктің ... ... ... ... ... ... келесі проблемаларды шешу қажет:
• жергілікті және аймақтық нәтижелі басқарудың жоқтығы;
... ... ... ... ... ... ... ойдағыдай дамымауы.
Соның нәтижесінде екі мақсат пайда болып отыр:
• кәсіби және нәтижелі аумақтық басқаруды құру және ... ... ... үрдісі;
• азаматтық қоғамды құру үрдісінің басталуы.
Посткеңестік елдерде орталықсыздандыру ... ... ... жүйе ... ... ... мүлде өзгеше
өтуде. Бұрынғы социалистік мемлекеттерде жүйелі орталықсыздандыру жалпы
саяси жүйені құрумен қатар өтіп жатыр. Яғни ... ... ... ... ... жоқ, ... ... жетіспеушілігі анық. Бұндай негіз көбінде орталықтанған
мемлекет ... ... ... ... Қазақстан Республикасында да
орталықсыздандыру мен ... ... ... ... ... бірі ... өзін өзі басқару, ... ... ... ... ... іске асыру тамырын он жылдап қалыптасқан адамның
ойлау қасиетінен іздеу ... ... ... мұра болып жалғасып келе
жатқан ... сана ... ... ... қиындықтар туғызады.
Қазіргі таңда еліміздің мемлекеттік ... ... оның ... ... әр ... арасында нақты бөлінуі мен халық билігінің
маңызды элементі болып табылатын жергілікті ... ... ... өте өзекті мәселелердің қатарында.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Баянов Е. ред. "Мемлекеттік және ... ... ... ... ... - ... ... қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін,
бәсекеге қабілетті халық үшін" Президенттің Қазақстан халқына Жолдау /
Егемен Қазақстан, 19.03.2004ж.
3. Хайдар А., ... ... ... ... және ... ... және парасат", №2, 2003ж, 5-7 бет.
4. Нүкенов А.: "Жергілікті ... ... ... ... 2003ж., 26-31 бет.
5. «Шымкент келбеті» газеті. Қаңтар, сәуір, 2006ж.
6. «Егемен Қазақстан» газеті. Наурыз, 2006ж.
7. ... ... ... ... мен ... ... ... А.Төкіжан «Мемлекет және құқық теориясы» алматы 2003ж.
9. В.Уворов ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің ресми Web-сайты: www.government.kz.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жергілікті өзін өзі басқарудың шетелдік тәжірибесі. Кедейшілік туралы17 бет
Өзін - өзі басқарудағы реформалар және оны жетілдіру жолдары57 бет
Менеджер болуы керек..4 бет
Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару: қалыптасу жобалары76 бет
«Өнім сапасын арттырудың шетелдік тәжірибесі»10 бет
Активтерді басқарудың шетелдік тәжірибесі3 бет
Алыс, жақын шетелдік қазақтар тілінің зерттелуі63 бет
АҚШ-тағы және Оңтүстік-Шығыс Азияның ірі мемлекеттеріндегі қытай диаспорасының мысалында Қытай Халық Ресубликасы мен шетелдік қытай диаспорасының қарым-қатынас тәжірибесін сараптау50 бет
Білім беру жүйесінде шетелдік жоғары білім беру жүйесі мен педагогикалық технологияны қолдану22 бет
Банктік тәуекелдердің Қазақстанның банктік жүйесінде қолданылуы мен басқарылуының теориялық аспектілерін анықтау және тәуекелдерді басқаруда шетелдік тәжірибе мен отандық тәжірибе39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь