Қаржы және қаржылық жүйе

КІРІСПЕ

1 ҚАРЖЫ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ
АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Қаржы мәні және атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Қазақстан Республикасының қаржылық жүйесі және оның звенолары ..5
1.3 Қаржылармен басқаруды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

2 ҚҰҚЫҚТЫҚ НЫСАНЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ҚАРЖЫЛАРДЫ
БАСҚАРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ
2.1 Кәсіпорын, ұйым және мекеме қаржылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
2.2 Кәсіпорынды басқарудың қаржылық механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.3 Мемлекеттік қаржылар мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

3 ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУДАҒЫ ҚАРЖЫЛАРДЫ ҚАРЖЫЛЫҚ
БАҚЫЛАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
3.1 Қаржылық бақылаудың мәні және мағынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
3.2 Қаржылық бақылауды ұйымдастыру мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22


ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

ҚОСЫМШАЛАР
Қаржылар – ақшалай қатыстардың ажырамас бөлігі, сондықтан олардың ролі мен мағынасы ақшалай қатыастардың экономикалық қатыастардағы алатын орнына байланысты. Алайда барлық ақшалай қатынастар қаржылық қатынастарды білдірмейді. Қаржылар ақшаларға қарағанда мазмұны, сондай-ақ атқаратын қызметтері бойынша ажыратылады. Ақшалар – бұл жалпыға ортақ эквивалент, оның көмегімен ең алдымен өндірушілердің еңбек шығындары өлшенеді, ал қаржылар жиынтық ішкі өнім (ЖІӨ) мен ұлттық табысты таратудың экономикалық инструменті, ақшалай қаражаттар қорларын құру және таратуға бақылау құралы.
Олардың басты мақсаты ақшалай табыстар мен қорлардың құрылу көмегімен тек мемлекет пен кәсіпорындардың ақшалай қаражаттарға қажеттіліктерін қанағаттандыру ғана емес, сонымен қатар қаржылық ресурстарды шығындауға бақылау жасау болып табылады.
Қаржылардың мәні олардың атқаратын қызметтерімен анықталады. Қаржылар екі негізгі қызмет атқарады: тарату және бақылау. Әрбір қаржылық әрекет қоғамдық өнімді және ұлттық табысты таратуды және осы таратуға бақылау жасады білдіреді.
Қаржылық жүйе дегеніміз ақша қаражаттары қорларын құру және пайдалану негізіндегі қатынастар жиынтығы, сонымен қатар осы қатынастарды ұйымдастыратын органдар.
Қаржы субъектілері белгілері бойынша қаржылық жүйе 3 звенодан тұрады:
1) Жалпы мемлекеттік қаржылар
2) Кәсіпрын, ұйым және мекеме қаржылары
3) Тұрғындар қаржылары
Бірінші звено – жалпы мемлекеттік қаржылар жүйенің басқа звеноларының арасында алдыңғы қатарлы орында және республиканың мемлекеттік бюджетінде, арнайы бюджеттен тыс қорларда және мемлекеттік несиеде көрсетілетін қаржылық қатынастарды сипаттайды.
1. Мельников В.Д., Ильясов К.К.Финансы. – Алм., 2001 г.
2. Мельников В.Д. Государственное финансовое регулирование экономики Казахстана. – Алм., 2001г.
3. Зейнельгабдин А. Финансовая система: экономическое содержание и механизм использования – Алм., 2005 г.
4. Зотова А.И., Свиридов О.Ю. Финансы, денежное обращение, кредит: экзаменационные ответы. Серия «Сдаем экзамен» - Ростов н/Д: «Феникс», 2002г.
5. Трускова Т.М., Трускова Л.В. Финансы и кредит: учебное пособие – М.:Маркетинг, 2001г
6. Деньги и финансовые институты. Тесты и задачи. Под ред.Балабанова И.Т. Санкт-Петербург, 2000г.
7. Финансы. Денежное обращение. Кредит. Учебник (под ред Дробозиной Л.А. и др.) М, ЮНИТИ, 2002
8. Финансы и кредит. Серия «Учебники, учебные пособия» (под ред. Ковалевой А.П.) Ростов-на-Дону, Феникс, 2001 г.
9. Финансы Учебник(под.ред Родионовой В.М.) М, ФиС, 2000
10. Общая теория денег и кредита / под ред. Жукова Е.Ф.: учебник. –М., 2001 г.
11. Балабанов И.Т. Сборник задач по финансам и финансовому менедж-менту, М, 2003
12. Балабанов И.Т. и др., Игровой практикум по финансам – М., 2001 г.
13. Дробозина Л.А. Общая теория финансов: учебник. – М., 2000 г.
14. Рынок ценных бумаг. Учебник под ред Галанова В. М. ФиС, 2003
15. Бочаров В.В. Методы финансирования инвестиционной деятельности предприятий М.Фис 2002
16. Шахов В.В.Страхование. – учебник. – М., 2003г.
17. Жуйриков К.К. Страхование в условиях перехода к рынку/ уч.пособие. – Алм..,2003г.
18. Дербисов Е. Диалоги о бюджете переходного периода. – Алм., 2004г.
19. Инвестиции в Казахстане: Материалы научно-практической конференции. – Алм.:Экономика, 2003г.
20. Темиргалиев Б.Б. Основы внешнеэкономической деятельности Рес-публики Казахстан . Алм.,2002г.
21. Авдокушин Е. Международные экономические отношения. – М,2003г.
22. Право и иностранные инвестиции в Республике Казахстан. – Алм., 2004г.
23. Сейткасимов Г.С.Деньги.Кредит.Банки. – Алм.,2005г.
24. Биржевая деятельность. Уч.пособие под ред Грязновой А.Г., М. ФиС, 2001
        
        ҚАРЖЫ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖҮЙЕ
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1 ҚАРЖЫ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ
АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Қаржы мәні және атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... және оның звенолары
..5
1.3 Қаржылармен басқаруды ұйымдастыру………………………………… 6
2 ҚҰҚЫҚТЫҚ НЫСАНЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ҚАРЖЫЛАРДЫ
БАСҚАРУДЫ ... ... ұйым және ... ... ... қаржылық механизмі
......................................13
2.3 ... ... ... ... ... ... ... Қаржылық бақылаудың мәні және мағынасы …………….......……........20
3.2 Қаржылық ... ... ... ...... қатыстардың ажырамас бөлігі, сондықтан олардың ролі
мен мағынасы ақшалай қатыастардың экономикалық қатыастардағы алатын орнына
байланысты. Алайда барлық ... ... ... ... ... ... қарағанда мазмұны, сондай-ақ атқаратын
қызметтері бойынша ажыратылады. Ақшалар – бұл жалпыға ортақ ... ... ең ... ... еңбек шығындары өлшенеді, ал
қаржылар жиынтық ішкі өнім (ЖІӨ) мен ... ... ... ... ... ... қорларын құру және таратуға бақылау құралы.
Олардың басты мақсаты ... ... мен ... ... көмегімен
тек мемлекет пен кәсіпорындардың ... ... ... ғана ... ... ... ... ресурстарды шығындауға
бақылау жасау болып табылады.
Қаржылардың мәні олардың атқаратын қызметтерімен анықталады. Қаржылар
екі негізгі ... ... ... және ... ... ... ... өнімді және ұлттық табысты таратуды және осы таратуға ... ... жүйе ... ақша ... қорларын құру және пайдалану
негізіндегі қатынастар жиынтығы, сонымен қатар осы ... ... ... белгілері бойынша қаржылық жүйе 3 звенодан тұрады:
1) Жалпы мемлекеттік қаржылар
2) Кәсіпрын, ұйым және мекеме ... ... ... ...... ... ... жүйенің басқа звеноларының
арасында алдыңғы қатарлы орында және республиканың ... ... ... тыс ... және ... ... көрсетілетін
қаржылық қатынастарды сипаттайды.
Мемлекеттік бюджет дегеніміз мемлекетпен өзінің қызметтерін қамтамасыз
ету үшін және салықтар, алымдар және басқа да ... ... ... ... ... ... ... шешімдерімен бекітілетін
мемлекеттің орталықтандырылған ақшалай қоры.
Материалдық өндіріс саласы кәсіпорындары, ұйымдары және ... ... ... ... олар қаржылық жүйенің бастапқы
звеносы болып саналады, өйткені материалдық өндірісте нақты өнім – қоғамның
қаржылық ресурстарының ... көзі ... ... ... ... жүйесінің ерекше бөлігі болып
табылады. Тұрғындар өздерінің ақшалай қаржыларымен жалпы мемлекеттік
қаржылық ... және ... әрі ... емес сала ... ... Бұл ... қатынастар тұрғындар еңбегін төлеу мен
қоғамдық тұтыну ... ... ... ... және ... ... ... байланысты. Екінші жағынан тұрғындар өздерінің
ақшалай қаражаттарымен салықтар төлейді, ... және ... және ... және ... емес сала ... ... ... дегеніміз мемлекеттің өз қызметтерін және міндеттерін
атқару үшін қаржылық қатынастарды пайдалану бойынша мемлекеттік ... ... ... экономикалық саясаттың құрамдас бөлігі болып
табылады..
Қаржылар экономикалық категория ретінде ... ... ... (құн заңы, сұраныс және ұсыныс заңы, өндіріс күштері
даму ... мен ... ... ... ... ... уақытты
үнемдеу заңы).
Қаржылық саясат шаруашылық өмірде қаржылық мезанизм арқылы ... ... ...... қаныастардың мемлекетпен бекітілген
нысандарының түрлері және әдістерінің жүйесі.
Қаржылық ... ... ... ... адрестік нәтижелерде –
қоғамдық-экономикалық өмірдің салаларындағы қоғамдық өнімнің, материалдық
игіліктер, қызметтер мен құндылықтар ... ... ... ... ... кеңейтілген ұдайы өндірісі қаржылық шараларды
жүзеге асырады. Ұдайы өндірістің көптеген ... ... әр ... нысандары мен әдістерінің пайда болуына әкеледі.
Демек, қоғамдық формацияның экономикалық ... ... ... ... ... ... заңдылық туындайды.
1 ҚАРЖЫ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ
АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Қаржылар мәні және атқаратын қызметтері
Қаржылар – тарихи ... Олар ... ... ... ... ... болуымен бірге дүниеге келді. Алғашқы қауымдық құрылыс
кезінде кластар, мемлекет ... ... ... ... ... бұл құл ... және ... және бірінші мемлекет-құл
иеленушілік. Құл иеленушілік қоғамдық-экономикалық формациядан феодалдыққа
өту феодалдық мемлекеттердің пайда болуына әкелді.
Капиталистік ... ... ... ... қажеттіліктері
заттай алымдар мен жинаулар ретінде бекіту жолымен ... ... бұл ... ... ... ... жалы қамту сипатында болған капитализм
жағдайында, қаржылар ұлттық табысты тарату және қайта ... ... ... ... ... ... және ... байланысты
экономикалық қатыстарды көрсете бастады.
Қаржылық қатынастардың дереу дамуы 20 ғ., әсіресе Екінші дүниежүзілік
соғыстан кеін орын ... ... ... ... миллиард ұлттық
валюталармен бейнелене бастады. Барлық елдерде ұлттық табыстың ірі ... ... ... 50% ... ... ірі ... ... иелене отырып өндіріс процесіне мәнді әсер ете ... тек ... ... ресурстарын ғана емес, сонымен қатар
бюджеттен тыс қорларды да реттей бастады.
Қаржылық қатынастар екі ... ... ... ... ... және үкәметтік бюджеттік есем қорларда
аккумуляцияланытын мемлекеттің ... ... ... және таратумен байланысты экономикалық қатынастар;
• Кәсіпорындардың орталықтандырылмаған ... ... ... ... ... қатынастар.
Қаржылар – мемлекеттің атқаратын қызметтері мен міндеттерін орындау,
кеңейтілген ... ... ... ету ... ... ... ақшалай қаражаттар қорларын қалыптастырумен,
таратумен және ... ... ... ... ... – ақшалай қатыстардың ажырамас бөлігі, сондықтан олардың ролі
мен мағынасы ақшалай қатыастардың ... ... ... ... ... ... ... қатынастар қаржылық қатынастарды
білдірмейді. Қаржылар ... ... ... ... ... бойынша ажыратылады. Ақшалар – бұл ... ... ... ... ең ... өндірушілердің еңбек шығындары ... ... ... ішкі өнім (ЖІӨ) мен ұлттық табысты таратудың экономикалық
инструменті, ақшалай қаражаттар қорларын құру және таратуға бақылау құралы.
Олардың басты мақсаты ... ... мен ... ... ... ... пен кәсіпорындардың ақшалай қаражаттарға қажеттіліктерін
қанағаттандыру ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... мәні олардың атқаратын қызметтерімен анықталады. Қаржылар
екі негізгі қызмет атқарады: тарату және бақылау. ... ... ... ... және ... табысты таратуды және осы таратуға бақылау
жасады білдіреді.
Қаржылардың тарату қызметі.
Табыстарды ... ... ... ... ... құруда
түсіндіріледі. Олардың сомасы ұлттық табысқа тең болады. Негізгі табыстар
материалдық өндіріс қатысушыларының арасында ұлттық ... ... ... Олар екі ... ... ... өндіріс саласындағы жұмысшылар, қызметкерлер төлемақылары,
фермерлер, крестьяндардың табыстары;
2) Материалдық өндіріс саласындағы кәсіпорын табыстары;
Алайда алғашқы табыстар ... ... ... ... ... қоғаныс қабілетін қамтамасыз ету, халықтың материалдық
және мәдени қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жеткілікті қоғамдық ақшалай
қаражаттарды қалыптастырмайды. Ұлттық табысты ары ... ... ... ... ... сонымен қатар бақылау қызметін атқарады. Олар ақшалай табыстар
мен қорларды қалыптастыру және пайдаланудың ... бола ... ... барысын объективті бейнелейді. Бақылау қызметі ... ... ... ішкі ... ... және олардың мақсатты бағытты
шығындалуына бақылау ... ... ... ... ... ... көптеген қызметтері
арқылы анықталады. Қаржылық жүйе және салық қызметі қызметкерлері қаржылық
бақылауды қаржылық жоспарлау процесінде, бюджеттік жүйенің ... және ... ... ... ... ... Нарықтық қатынастардың даму
жағдайында бақылау жұмыстары, қаржылық ... ... мен ... ... ... ... Республикасының қаржы жүйесі және оның звенолары
Қаржылық жүйе дегеніміз ақша қаражаттары қорларын құру және ... ... ... ... ... осы ... ... жүйе үш бөлімнен тұрады:
1) Қаржылық қатынастар жиынтығы
2) Ақшалай қаражаттар қорлары жиынтығы
3) Басқарудың қаржылық аппараты ... ... жүйе ... ... ... ... табылады, оған кіретін
элементтердің тығыз байланыстылығымен сипаталады және оның жүйе асты ... ете ... ... ... жүйе асты ... ... ... қаржыландыру, қаржылық көрсеткіштер және басқаларын
атауға болады.
Қаржы субъектілері белгілері бойынша қаржылық жүйе 3 ... ... ... ... ... ... ұйым және ... қаржылары
3) Тұрғындар қаржылары
Бірінші звено – жалпы мемлекеттік қаржылар жүйенің басқа звеноларының
арасында алдыңғы қатарлы орында және республиканың мемлекеттік ... ... тыс ... және ... ... ... ... сипаттайды.
Мемлекеттік бюджет дегеніміз мемлекетпен өзінің қызметтерін қамтамасыз
ету үшін және салықтар, алымдар және басқа да ... ... ... ... ... ... ... шешімдерімен бекітілетін
мемлекеттің орталықтандырылған ақшалай қоры.
Материалдық өндіріс саласы кәсіпорындары, ұйымдары және мекемемелері
қаржылары қаржылардың ... ... олар ... ... бастапқы
звеносы болып саналады, өйткені материалдық өндірісте нақты өнім – қоғамның
қаржылық ресурстарының негізгі көзі құрылады.
Тұрғындар қаржылары ... ... ... ... ... ... Тұрғындар өздерінің ақшалай қаржыларымен жалпы мемлекеттік
қаржылық жүйемен және өндірістік әрі өндірістік емес сала ... ... Бұл ... ... ... ... төлеу мен
қоғамдық тұтыну қорларынан ақшалай қаражаттар, материалдық және материалдық
емес игіліктерді алумен байланысты. Екінші ... ... ... ... салықтар төлейді, мемлекеттік және ... және ... және ... емес сала ... ... ... ... ұйымдастыру
Қаржылық саясат дегеніміз мемлекеттің өз қызметтерін және ... үшін ... ... ... ... ... ... Қаржылық саясат экономикалық саясаттың құрамдас бөлігі болып
табылады..
Қаржылар экономикалық ... ... ... ... ... (құн заңы, сұраныс және ұсыныс заңы, өндіріс күштері
даму деңгейі мен сипатына өндірістік қатынастар ... ... ... заңы).
Қаржылық саясат шаруашылық өмірде қаржылық мезанизм арқылы жүзеге
асырылады. Қаржылық механизм – қаржылық қаныастардың ... ... ... және ... жүйесі.
Мемлекеттің қаржылық саясаты қаржылық стратегияға және қаржылық
тактикаға бөлінеді. Біріншісі ... ... ... және ... ... мақсаттарын шешуді ... және ұзақ ... ... курс ... ... ... ... қоғамның
дамуының ірі тарихи талаптарына сәйкес мемлекетпен өңделеді.қаржылық
тактика ... ... шешу ... ... ... яғни қаржыларда және сала экономикасында ... ... және ... ... ... механизм мемлекетпен көзделген нақты, адрестік нәтижелерде –
қоғамдық-экономикалық өмірдің салаларындағы қоғамдық өнімнің, материалдық
игіліктер, ... мен ... ... ... ... қаржылық ресурстардың кеңейтілген ұдайы өндірісі қаржылық шараларды
жүзеге асырады. ... ... ... нәтижелері экономикалық
механизмнің әр түрлі нысандары мен әдістерінің пайда болуына әкеледі.
Демек, қоғамдық ... ... ... ... ... кезінде жабық шеңберлі заңдылық туындайды.
Сондықтан экономикалық саясат пен ... ... ... ... ... саясат пен қаржылық механизмнен кеңейтілген ұдайы
өндірістің қалыпты ағыны ... ... ... ... ... ... ... синхронгды түрде жұмыс істейтін қаржылық механизм ... ... әсер ... Кері тенденция да болады: егер
қаржылық саясат толық мөлшерде экономикалық ... ... ... және олармен қарама-қайшылықта болса, онда сәйкес ... ... ... ... ... және т.б. өндірістік мүмкіндіктерін
пайдалана алмайды. Осындай жағдайда қоғамның дамуы ... ... ... ... қарсы процестер туындайды.
Мемлекеттің қаржылық саясатының мазмұны ... ... ... ... ала отырып қаржыларды жоспарлы ұйымдастыру
және қоғамның даму ... ... ... ... дамудың әрбір
кезеңінің қаржылық саясатының өзінің сипатты белгілері болады, экономика
жағдайын ... ... ... ... ... ... барлық әртүрліліг кезінде оның мазмұны келесідей
стадияларды жүзеге асыру кезектілігінде көрсетіледі:
1) Экономикалық заңдардың әрекеті, экономика ... ... ... даму перспективасы негізінде елде қаржылардың
дамуының ғылыми негізделген концепциясын әзірлеу;
2) Экономикалық саясат мақсаттары мен міндеттерінен шыға ... ... ... және тактикалық шараларын жүзеге асыру;
3) Қаржылық механизм арқылы көзделген әрекеттерді тәжірибелік енгізу.
Қаржылық саясатпен шешілетін мақсаттар:
А) елдің дамуының ... ... ... негізінде мүмкін болатын қаржылық
ресурстар көлемін құру үшін жағдаймен ... ... ... ... ... ұлттық шаруашылық секторлары арасындағы
қаржылық ресурстарды тиімді тарату және пайдалану, ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарын орындау үшін сәйкес
қаржылық механизмді өңдеу, оны үнемі жетілдіру.
Қаржылық саясаттың осы бағдарламаларына және ... өту ... жүйе ... ... ... ... ... алуға, олардың
бюджетке толық және уақтылы ... ... және ... ... ... ... шараларды үздіксіз
қаржыландыруға, мемлекеттік материалдық, еңбек және ақша ... және ... ... ... ... ... ... тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз ету негізінде республиканың
әлеуметтік-экономикалық дамуы ... ... ... ... келіп шығады.
Жақынырақ мақсат – мемлекеттік бюджеттің баланстандырылуына қол жеткізу
және экономиканың тұрақтылығы негізінде ұлттық ... ... ... ... басқару дегеніміз белгілі бір қаржылық және ... ... жету үшін ... ... ... әсер етудің
әдістерінің жиынтығы. Қаржылық жүйеде басқару әдістер, рычагтар, стумалдар
мен санкциялар көмегімен қаржылық ... ... ... асырылады.
Адамдардың танымдық, мақсатты бағытталған қызметі ретінде басқару
объектьвті заңдылықтарға және ... ... ... сай
негізделген. Ғылыми танымдарға, осы заңдардың талаптарына ... ... ... ... ... мен ... өңдей отырып қоғам
мемлекеттік, шаруашылық және ... ... ... ... ... ... қатынастар нысандарын басқарады.
Қаржылармен басқарудың екі аспектісі бар:
біріншіден, мемлекет ... ... ... ... ... ... басқару инструменттері мен рычагтары ретінде пайдаланады
және осымен бірге қоғамдық өндіріс процесіне ықпал етеді;
екіншіден, қаржылардың өзері ... ... ... ... ... ... ... қаражаттар қорлары, қаржылық аппарат, ... ... ... басқарылады.
Қаржыларды басқаруда келесі өзара байланысқан элементтер ... ... ... ... ... ақпарат барлық қаржылық процесетрді негізгі ... ... ... ... шешім қабылдау үшін маңызды орын алады.
Ақпараттың маңыздылығы және мерзімділігі оқиғалардың ... ... ... ... ... олардың соңғы ... ... ... ... ... ... ... звеноларымен
берілетін бухгалтерлік, статистикалық және оперативті есеп ... ... ... ... ... орынды алады. Ол материалдық,
еңбек және қаржы ресурстарының баланстандырылуын, өндірістік және қаржылық
көрсеткіштердің өзара байланысын, ... мен ... ... етуі ...... барлық звеноларының нақтылығын, қаржылық
аппараттың жоғары нәтижелілігін, жұмысшылардың ... ...... ... ... үшін қаржы
ресурстарын маневрлеу. Ол белгіленген нәтижелерден әр түрлі ... ... және ... қорлар жоспардан жоғары қаржы ресурстары
есебінен қызметтің барлық ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау стадиясында,
сонымен қатар ... ... ... және ... ... ... ... деңгейінде оперативті басқару стадиясында іске
асырылады. Оперативті басқару қаржылық ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... жоғары тиімділікке жету
мақсатында және қалыптасатын ... ... ... ... негізінде
өңделетін шаралар кешені болып табылады.
Қаржылық басқарудың стратегиялық және оперативтік түрлері бар. ... ... түрі ... ... ... үкіметтің және басқарудың жоғары органдарына жүктелген. Олар:
Парламент, Президент Аппараты, Үкімет, Қазақстан ... ... ... Президенті қаржыларды басқаруда кең
өкілеттілікке ие ... Олар ... ... ... ... арқылы
жүзеге асырылады. Президент жыл сайын Республиканың ішкі және ... ... ... ішкі ... ... ... ... жолдайды, сонымен
қатар елдің экономикалық және әлеуметтік мәселелері ... ... ... ... ... ... және ... инициативасы бойынша
шығарлған актілерге қол қояды. Көбінесе валюталық-қаржылық қатынастарды
реттеу Қазақстан Республикасының келісім-сөздері мен ... ... қол қоюы ... ... Экономика және қаржылардың ... ... ... негізгі бағыттары туралы және оның ... ... ... ... ... жүйелі тыңдап отыру
кезінде анықталады.
Президент үкімет актілерін толығымен алып тастауға және бөлшектеп алып
тастауға құқылы. Парламент негізгі қоғамдық ... ... ... және ... ... ... қағидаларды тағайындайды:
1) Салық салу, алымдар және басқа да ... ... ... ... ... ... ... білім беру және әлеуметтік қамтамасыз ету;
4) Мемлекеттік органдар және жергілікті басқару органдары қызметтерін
ұйымдастыру;
5) ... ... ... ... және басқа заттай құқықтар режимі.
Қазақстан Республикасын Үкіметінің компетенциясы қаржыларды басқаруда
атқарушы ... ... оның ... ... және ... ... саясаттың негізгі бағыттарын, оны жүзеге асыру
бойынша стратегиялық және тактикалық шараларды дайындау;
2) мемлекеттік ... және ... ... ... ... дайындау;
3) республикалық бюджетті дайындау және орындалуы;
4) елдің қаржылық жүйесін нығайту бойынша шараларды дайындау және жүзеге
асыру, ... ... ... және ... ... және ... ... заңдылықты қадағалауға бақылау
жасауды қамтамасыз ету;
5) құрылымдық және инвестициялық саясатты жүзеге асыру;
6) мемлекеттік меншікті басқаруды ұйымдастыру;
7) аймақтардың әлеуметтік-экономикалық даму ... ... ... экономикалық саясатты, басқа мемлекеттермен ынтымақтасу және
халықаралық қаржылық ұйымдармен өзара ... ... ... бойынша
шараларды дайындау;
9) елдің Конституциясымен анықталған статусқа сәйкес басқа ... ... ... мемлекеттік қаржылар қаржы министрлігімен жүзеге асырылады..
Экономикалық және қвржылық қызмет салаларындағы құқық бұзушылықтарды
ескерту, анықтау, жұмылдыру және ... ... ...... және ... ... ... құқық қорғау құрылымы
ретінде қамтамасыз ... ... ... ... ... экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуден тұрады, оның
ішінде салық, кеден алымдары мен бюджетке ... да ... ... жалтару, ақша қаражаттарының және басқа да заңсыз жолмен алынған
мүліктердің заңсыздығымен байланысты құқық бұзушылықтарды тергеу.
Кеден органдары ... ... ... ... ... облыстың кеден басқармалары, кедендер, ... ... ... Агенттігі кеден ісін басқаруды тікелей жүзеге асырады.
Ол мемлекеттің кеден саясатын дайындауда, сауда-экономикалық қатынастарды
кедендік реттеуде қатысып, сыртқы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының біркелкі экономикалық ... ... ... етеді.
Кеден органдарының мақсаттары болып елдің (кеден және валюталық
бақылау, контрабандамен және ... ісі ... ... ... ... және салық зыңдылықтарын бұзу, оның ішінде қаржылар, ... мен ... ... тауарлар мен көлік құралдарын
кәмпескелеу) экономикалық ықыластарын және экономикалық ... ... ... ... министрлігі басшылықты, мемлекеттік
қаржылармен басқару және бақылау саласындағы сала аралық координацияларды,
сонымен бірге мемлекеттік ... ... ... ... ... ... атқарушы органы болып табылады.
2 ҚҰҚЫҚТЫҚ НЫСАНЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ҚАРЖЫЛАРДЫ
БАСҚАРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ
2.1 Кәсіпорын, ұйым және мекеме қаржылары
Нарықтық қатынастардың ... ақша ... ... Олар ... ... ... ... байланыстырады. Сатып алушы сатушыға өзінің
еңбегінің нәтижесін сатып және ол үшін ақша табамын деп ... келе ... ... ... ... ... несиесін өтеуге және әртүрлі деңгейлі
бюджеттерге салықтар түрінде береді, алқалғанын өзінің қажеттіліктеріне
жұмсайды. Нарықтық ... – бұл, ең ... ... ... ақша ... және оларды меншікті ақша қаражаттарын құра отырып
әр түрлі ... ... ... ... ... ... - ақша қаозғалысының нәтижесінде туындайтын
экономикалық ... ... ... ... ... ... қызмет етеді.
Кәсіпорындардың қаржылық қатынастары 4 топтан тұрады. Бұл қатынастар:
- басқа кәсіпорындармен және ұйымдармен;
- кәсіпорын ішінде;
- жоғары ... ... ... ... ұйым
ішіндегі; қаржылық-өнеркәсіптік топтар, сонымен қатар қолдингтер
ішінді;
- қаржы-немиелік жүйемен – бюджет және ... тыс ... ... әр түрлі қорлармен.
Басқа кәсіпорындармен және ұйымдармен қаржылық ... ... ... алушылармен, құрылыс-монтаждық және көлік
ұйымдарымен, поштамен және телеграфпен, ... ... және ... ... ... ... ... ұйымдары және фирмаларымен
қатынастардан тұрады..
Кәсіпорынның ішіндегі қаржылық қатынастар филаиалдар, цехтар, бөлімдер,
бригадалар арасындағы , ... ... ... және қызметкерлермен
қатынастар тұрады. Кәсіпорынның бөлімшелері арасындағы қатынастар жұмыстар
және қызметтер төлемімен, пайданың ... ... ... ... ролі ... ... ... орындалуына
материалдық жауапкершіліктерді бекітуден тұрады. ... ... – бұл ... ... жәрдемқы, акциялар бойынша дивидендтер,
сонымен қатар ... ... үшін ақша алу, ... ... ... ... ең ... кәсіпорын бөлімшелерінің жұмысшылары
өздеріне тиесілі төелдерін алуы.
Кәсіпорындарың жоғары ұйымдармен ... ... ... ... ... қажеттілік болып ... ақша ... ... және ... ... ... бұл инвестицияларды қаржыландыру, айналым құралдарын
толықтыру, импорт әрекеттерін, ғылыми ... оның ... ... ... Ақша қаражаттарын ішкі салалық
қайта тарату қайтымды негізде маңызды рол ... және ... ... әсер ... кезінде ... ... ... ... ... бөлігі қалған кезде көптеген
елдерде жекешелендіруден құражаттардың негізгі ... ( 90% ... ... ... ... ... түседі және
мемлекеттің қолында қалады.
Қаржы-несиелік жүйе қатынастары әр түрлі. Ең ... әр ... ... және салықтар мен аударымдарды аударумен байланысты
бюджеттен тыс қорлар ... ... ... ... ... ... жоғары қарқынан төмендету үшін өндірісті қолдау
және ... ... ... ғана ... болады. Оған негізінен
салықтық, сонымен қатар несие және кеден саясаты бағытталуы керек.
Кәсіпорындардың қор нарықтарымен қаржылық ... ... ... ... қағаздарды шығарумен және орналастырумен байланысты.
Кәсіпорында құру кезінде оның жарғылық қоры немесе ... ... ... Ол ... негізгі қорлар мен негізгі құралдар құрылады.
Жарғылық капиталды ұйымдастыру, оның ... ... ...
кәсіпорынның қаржылық қызметінің басты және маңызды ... ... ... – кәсіпорынның меншікті қаражаттарының негізгі көзі.
Акционерлік қоғамның жарғылық ... ... ... ... ... ... Жарғылық капитал кәсіпорынмен өзгертіледі,
ереже ... жыл ... оның ... ... ... ... өзгерістер енгізілгеннен кейін. Жарғылық капиталды ... ... ... ... ... ... жүргізіледі, сонымен
қатар ескі акциялардың коминалын жоғарылату арқылы.
Кәсіпорындардың ақшалай ... ... ... ... ... ... ... ақционерлік қоғамның эмиссиялық табысы;
- өндірістік мақсаттарға қайтымсыз негіхде алынған ақшалай және
материалдық құндылықтар;
- күрделі салымдарды қаржыландыруға ... ... ... ... ... ... капитал – табыстан аударым есебінен ... ... ... Ол зиындарды жабуға арналған, ал акционерлік қоғамда қоғамның
облигациясын өтеу үшін және оның акциялдарын сатып алу үшін ... қоры – ... таза ... ... ... және
өндірісті дамытуға арналған құралдар. Шындығында, пайданың бір бөлігі
өндірісті дамыту бағдарламасын ... ... ... ... өндірісті дамытуға бағытталған, барлық ... ... қор ... ... ... таза ... ... құралдарды жай ұдайы өндірісі үшін арналған амортизациялық ... ... ... ... және ... ... қоғамда «акционерлік капитал» ... ... бар, ... ... ... оның ... алып тастағанға тең. Демек,
акционерлік капитал дегеніміз жоғарыда аталған барлық қорлардан тұратын
және басқа да қорлардан ... ... ... ... қаражаттар
сомасы.
Тұтыну қоры таза табыстан аударым есебінен құрылады және дивидендтерді
төлеуге бағытталады ... ... ... марапаттаулар,
материалдық көмек, қосымша демалыстарға, тамақтануға, жолақы және басқа да
мақсаттарға төлем.
Валюталық қор экспорт ... ... ... ... ... үшін валюта сатып алатын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... банкінің
лицензиясы бар коммерциялық банктерде ... ... ... үшін
валюталық шот ашылады.
Жоғарыда аталғандардан басқа, кәсіпорындарда ақша қаражаттарының басқа
да қорлары ашылады: банк ... өтеу ... жаңа ... игеру үшін,
жоғары тұрған ұйымдарға аударымдар үшін ... да ... ... Кәсіпорынды басқарудың қаржылық механизмі
Кәсіпорын қаржыларын басқару мақсатында қаржылық механизм қолданылады..
Кәсіпорындардың қаржылық механизмі – ... ... ... ... ... ... соңғы нәтижесіне тиімді ықпал ету
мақсатында қаржылық қатынастар мен ақша қаражаттары ... ... үшін ... ... ... басқару жүйесі
Сонымен, егер қаржылар – бұл адамдар жігерінен тәуелсіз әрекет ететін
объективті экономикалық категория болса, онда ... ... ... үшін ... Ол бір ... ... ... заңдарға
сәйкес құрылғандықтан, басқа жағынан субъективті сипатта болады, өйткені ол
шаруашылықтың әртүрлі ... мен ... ... ... да ... шешу үшін ... бекітіледі. Қаржылық категориялар (пайда,
салық, айналым құралдары, амортизация, ақшасыз есеп ... ... ... бюджетке төлемдер, айналым құралдары), әртүрлі
стимулдар мен қаржылық рычагтар байлансын ұйымдастыру.
Кәсіпорынның ... ... өз ... мен ... ... толық және тиімді жүзеге асыру үшін әсер етуі керек.
Ең алдымен, ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарымен қамтамасыз етілуіне қол жеткізіледі. Бұдан
нарықтық ... ... ақша ... ... ... ... жабылуы керек меншікті табыстар болады. ... ... ... ... ... ... қызметтеріне келесілер жатады:
1. кәсіпорынның ақшалай құаражаттармен қамтамасыз етілуі;
2. таратушылық;
3. бақылау;
1.Кәсіпорынның ақшалай қаражаттармен қамтамасыз етілу ... ... ... ... ... ... қызметімен тығыз
байланысты.
Кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... өнім сатудан түсім таратылады, оның ... ... яғни ... ... ... ... Ал басқасы оның пайдасы болып
табылады. Ол өз кезегінде ... мен ... ... ... ... ... ... алдымен өзіне өндірілген
өнімді сатудан төлемақыға байланыстылық және оған түсімдердің ... ... ... төмендетуден экономия, шаруашылықты үнемді жүргізу,
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... аударымдардың негізделуі, ғылыми-
зерттеу жұмыстарына, реконструкция және ... ... ... ... ... ... қатынастары сан алуын.
3.Қаржылардың бақылау қызметін жүзеге ... ... ... ... ... ... мен ... сонымен қатар
сәйкес көрсеткіштердің негізінде құрылады. Стимулдар мен санкциялардың
тиімділігі, ... ... ... ... нәтижесі, әрекеті
анықтайды.
Қаржылық бақылау көрсеткіштері сан алуан. Кәсіпорынның ... ... ... болып кәсіпорынның уақытында жабдықтаушылармен,
банктермен есеп айырысуы жүргізілетін ... ... ... ... ақша ... ... басқа қа қажеттіліктерін қанағаттандырады.
Осыдан келіп кәсіпорынның қаржылық бақылауы анықталады. Басқа ... ... ... ... ... бақылаудың келесідей
көрсеткіштері арқылы анықтауға болады: жабдықтаушыларға, банктерге,
бюджетке, жұмысшылар мен ... ... ... ... зияндардың болуы.
Кәсіпорындардағы қаржылық қызмет оның дербес құрылымдық бөлемшесі болып
табылатын қаржылық бөлім арқылы жүзеге асырылады. Кіші-гірім кәсіпорындарда
қаржылық бөлім сату ... ... ... ... бөлімі)
немесе бухгалтериямен (бухгалтериялық-қаржы бөлімі). Қаржылық бөлім бастығы
кәсіпорын басшысына бағынады және ... ... ... ... ... ... қаржылық бөлімінің құрамына бөлім бастығы, бастықтың
орынбасары, бас экономистер, экономистер, кассир, кассир – инкассатор ... ... ... ... қызметкерлері ереже бойынша
жұмфыстың келесідей түрлерін орындайды: жоспарды жүзеге ... ... және ... ... және ... ... шотын төлеу, несие алу және өтеу, банкте қолма-қол ақша алу
және төлемақы төлеу және ... да ... және ... ... ... ... жағдайында кез
келген кәсіпорынның келешек дамуының ... ... ... ... ақша қаражаттарының түсу ағыны табылады. Табыстардың бар болуынен
немесе ... ... ... ... ... ету ... ... қабілеттілігі мен қаржылық жағдайы байланысты болады.
Табыстардың өсуінің маңызды факторы болып табылатын: өндіріс көлесінің
өсуі мен өнім сату, ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнының төмендеуі, өнім
сапасының ... ... ... ... ... көрсетілген
факторларға өмірде енудің объективті бастамалары құрылуда.
Кәсіпорынның табыстарының негізгі көзі - өнім ... ... ... ... өндіріс және өнімді сатуға материалдық, еңбек және ақшалай
шығындарды шегергендегі ... ... ... ... ... ... – қаражаттарды шығындауда қатаң экономия режимін қадағалау
жолымен және айтарлықтай ... ... ... жолымен аз шығын кезінде
көп табысқа жету.
Өнім сатудан түсім ... ... ... ... Экономиканы
басқарудың түбегейлі өзгеруімен өнім сатудан түскен түсім көлемі шаруашылық
субъектілерінің маңызды көрсеткіштерінің бірі болып отыр. Осы ... ... ... ... ... ... қызығушылық танытады.
Өнімсатудан түсімді дәстүрлі анықтау әдісі сату ... ... ... және ақшанығ ұйымның банктегі шотына немесе кассаға қолма-қол ... ... ... деп ... Осымен қатар сатудан түсім өнімнің
сатып алушыға тиелуі ... ... және оған есеп ... құжаттарының
ұсынылуы кезінде есептелуі мүмкін.
Өнімді сатудан түскен ... ... ... да бір ... ... ... ұзақ ... кәсіпорынның өзімен бекітіледі.
Кәсіпорынның салық органдарымен өзара қарым-қатынастары кезінде сатудан
түсімді екінші әдіс бойынша есептеуі керек.
Өнімді сатудан ... ... ... ... ... ... ... Өнімді сатудан түскен түсімнен ... ... ... ... ... ... бойынша пайыздар, сатылп
алушылардан ... ... ... жабу ... және ... ... түсуі мүмкін.
Қаржылық қызметтің нәтижесінде акцияларды, облигацияларды және басқа да
бағалы қағаздарды ... және ... ... ... үш ... бойынша ақша қаражаттарының барлық ағындары өзара
байланысты және мүмкіндіктері бойынша бір саладан келесісіне ағуы мүмкін.
Біздің экономикамызда ... ... ... барлық түрлерінен қаражаттар
қозғалысы негізгі қызметке қарай бағытталуы байқалуда. Бұл кәсіпорындардың
нарықтық қатынастардың дамуының ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Сондықтан табыстардың барлық түрлері
негізгі қызметке концентрацияланады.
Сонымен, өнім сатудан ... ... ... субъектісінің
табыстарының басты түрі болып саналады.
Көптеген кәсіпорындар мен ұйымдар әртүрлі белгілері бойынша ... ... ... ... болып кәсіпорындар мен ұйымдардың бір
салаға қатысы табылады – ... және ... емес ... ... ... сала ... кәсіпорындары барлық қоғамның негізгі өмір
сүру қызметі болып саналатын ... өнім мен ... ... ... ... ... ... болады немесе тұтынушылармен
(көлікпен тасымалдау, дайындау, сақтау және т.б.) құрылған ... әсер ... ... ... ... ... ... саланың өнімінің бір бөлігі оның салаларының ішінді тұтынылады, ал
басқасы соңғы тұтынуға ... оның ... ... емес ... ... емес ... қызметінің нәтижелері қызмет көрсету
нысанында болады, олар сақтауға және ... ... ... ірі ... ... ... ... және
мекемелердің қаржылық қызметі сипаты болып табылады – ... ... ... ... ... ... ... Комерруцялық негіздерде
материалдық өндіріс саласының басым бөлігі қызмет етеді және материалдық
емес ... ... ... ... ... ... ... қаржылық сектордың басқа мекемелері, сауда-делдал кәсіпорындары, траст
компаниялары және т.б.
Өндірістік емес ... ... ... ... емес ... ... ... қорғаныс, құқықтық тәртіп сақтау, ... ... ... ... ... және ... ... және білім
берудің басым бөлігі. Коммерциялық емес қызмет табыс табуға ... ... ... оның ... ... ... қорғауды қамтамасыз
ету қызметтері мен әрекеттеріне бағытталған.
Кәсіпорындар мөлшері бойынша шағын, орта және ірі ... ... ... ... ... ... алу ... Коммерциялық
кәсіпорындар қаржыларын ұйымдастырудың негізіне бірдей қағидалар қойылған.
Бұлбірлік өндірістің ортақ мақсаттары мен міндеттерімен және ... ... ... ... есеп – ең ... қағида және кәсіпорындар мен ұйымдардың
қаржы-шаруашылық қызметін жүргізудің негізгі әдісі. Ол тұтынушыға жұмысты,
басқа кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... тәртібін және әріптестер алдындағы
міндеттемелерді бұзғаны үшін ... ... ... ресурстарының барлық түрлерінің ақылығын білдіреді.
Қызметтің келтірілген жалпы ... ... осы ... ... және ... алу болып табылмайтын кәсіпорындар мен ұйымдар
қызметтері жатады. Олар қоғамдық ... ... ... ... қатар стратегиялық қоғамдық дамудың көрсеткіштері бойынша
қызметтің негізгі ... ... ... ... ... емес ... ... жүргізу әдістері:
1. Жоспарлы қаржыландыру
2. Шаруашылық есеп айырысу әдісі
3. Өзін-өзі жабу әдісі
Жоспарлы қаржыландару түсімдердің меншікті көздері жоқ ... ... ... жабу үшін ... ... ақша
қаражаттарын ұсыну. Бюджеттік ассигнованиялар көлемі, мақсатты бағытталуы
және ... ... ... анықталады. Жоспарлы тәртіп бойынша
білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік ... ... ... ... ... және ... ... өнер, мәдениет
мекемелерінің бөлігі қаржыландырылады.
Шаруашылық есеп айырысу әдісі шаруашылықты жүргізуде материалдық ... мен ... ... ... ... шығындар жабылатын
мекемелер мен кәсіпорындарда ... Оған ... ... ... ... ететін денсаулық сақтау және білім беру мекемелері, салалық
ғылыми-зерттеу ... ... өнер ... ... ... ... ақша шығындарын жүргізеді: игіліктер мен
қызметтерді жүзеге асырады, олар түсім алады; табыстардан шығыстардың асып
кетуі кәсіпорындар өзінің ... мен ... ... қор ... жабу ... ... қызметті қызмет көрсету, ақылы негізде
ұйымдастыруды қарастырады. Бағалары жинақсыз шығындар көлеміне ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... қолданылады.
2.3 Мемлекеттік қаржылар мәні
Мемлекет экономикалық өмірде көптеген немесе ... ... ... ... қатысады: қоғамның дамуының таңдалған моделі, саяси
құрылым, туындаған дәстүрлер, сыртқы факторлар.
Мемлекеттің экономикалық қызметі ... ... ... ... дамудың қалыпты барысына әсер ететін құқықтық базаны
анықтау
2. Монополиялық қызметті шектеу және бәскеклестікті қорғау.
3. Табыстар мен байлықты ... ... ... ... ... ... ... қызметтердің әрекеті қаржылар категориясымен тығыз байланысты.
Мемлекеттік қаржылардың экономикалық мәні олардың мемлекеттің қаржылық
ресурстарын, оның кәсіпорындарын және алынған қаражаттарды мемлекеттің ... ... ... ... ... ... өнім құны мен ұлттық табысты таратумен және қайта таратумен
байланысты ақша қатынастарын ... ... үшін ЖҰӨ ... ... ... ... өсуі ... болып табылады.
Мемлекеттік қаржылар қызметтері қаржы қызметтеріне ұқсас: тарату және
бақылау. ... ... ... толығымен сипаттау үшін тарату
қызметінің құрамында келесі қызмет астыларын бөлуге болады:
1. орналастыру
2. ... ... ... ... асты ... игіліктер мен қызмет көрсетулердің
нарықтық жүйенің көмегімен ... ... ... олардың өндірісі
және тұрғындарды қамту үшін ресурстарды ... ... ... ... ... және ... ... арасындағы шектелген экономикалық
ресурстарды оптималды ... ... ... ... ... ... жолымен
орындалады:
1. төмен табысты үй шаруашылығын субсидиялаумен ... ... ... салу ... ... ... ... Қоғамдық шаруашылықты, жалдаушылардан төмен табысы бар ... ... үшін ... ... ... Төмен табысы бар тұтынушылармен ... ... ... жоғары табысты тұтынушылармен сатып алынатын тауарларға
салықтардың сай келуі.
Тұрақтандыру қызмет астының әрекеті жоғары жұмысбастылықты, ... ... ... ... өз ... мақсатын орындайтын ерекшеленген
звенолары бар. Мемлекеттік қаржылар құрамына кіретіндер: ... ... тыс ... ... несие, мемлекеттік кәсіпорындар
мен ұйымдар қаржылары.
Мемлекеттік басшылық ... ... ... және ... ... ... ... мемлекеттік және жергіліктіге бөлінеді.
Мемлекеттік сектордың қызмет етуі мемлекеттік меншіктің ... ... ... ... ... мемлекеттік заңды
тұлға және мемлекеттік қазына түрлері бар..
Мемлекеттік заңды тұлғалар мүлігі заңды ерекшеленген және ... ... ... мен ... ... етуі үшін ... болады.
Мемлекеттік қазына республикалық және жергілікті болып бөлінеді.
Мемлекеттік кірістер болып мемлекеттің қызмет етуіне материалдық ... үшін ... ... ... ... жиынтығы қалыптастырылатын
экономикалық қатынастар жүйесі табылады.
Кірістер – ... ... ... ... ... ... категория
Кірістер – құралдар шығынымен байланысты белгілі қызмет нәтижесі
Кірістердің құрылуы мемлекеттің тікелей қатысуымен жүзеге асырылады: ол
бюджетте орталықтандырылатын ... таза ... ... ... ... ... жеке табысы үлесін концентрациялайды.
Мемлекеттік кірістер жіктелуі олардың экономикалық табыиғатын, құрамы
мен мақсатты бағыттылығын, құрылу қағидаларын ... ... ... ... ... ... ... байланысты ақшалай
шығындар.
Мемлекеттік шығындар құрамына мемлекеттік бюджет, мемлекеттік ... ... ... ... мен ... ... жатады.
Шығындардың барлық түрлерінің жиынтығы бағыты және ... ... ... жүйесін құрайды.
Бюджет – мемлекеттің заңмен және жергілікті өкілді ... ... ... өз міндеттерін өамтамасыз етуге арналған
және салық, алым, бақа да міндетті ... ... ... ... ... салыққа жатпайтын және заң актілерінде
көзделген басқа да ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынастар жиынтығы ретінде объективті
сипатта болады. Оның әрекет етуі орталықтандырылған қорларды қажет ететін
өндіріс ... ... ... ресурстар мемлекетке қоғамдық өндірістің
қажетті қарқындары мен пропорцияларын, оның салалары мен ... ... қол ... ... ... ... кезекті даму бағдарламасы үшін қаражаттар құруға мүмкіндік ... ... ...... ... ... ... салық, алым және
бюджетке басқа да міндетті төлемдер, капиталмен әрекеттерден кірістер
көлемі.
Бюджет шығындары – ... және ... ... ... ... ... ҚАРЖЫЛАРДЫ ҚАРЖЫЛЫҚ
БАҚЫЛАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
3.1 Қаржылық бақылаудың мәні және мағынасы
Қаржылық бақылау жалпы қоғамдық өнімді ақшалай ... ... ... және ... ... ... ... құндық таратудың
негізделуін тексеруге бағытталған спецификалық қызметін көрсетеді.
«Бақылау» термині латынның «контра рутулус» сөзінен ... ... қою ... ... ... ... бар ... экономикалық категория ретіндегі
қаржыларға бақылау қызметінің сәйкес келетіндігімен объективті шартталған.
Осы ... ... ... ... ... тарату пропорциясын
көрсетеді. Қаржылардың бақылау қызметі қоғамның, оның ... ... ... ... ... ... айырбастыу және тұтыну
процестеріне әсер ету мүмкіндігін тудырады. Бірақ бұл мүмкіндік адамдардың
қатысуымен, белгілі ... ... ... ... ... ... ... мамандармен толықтырылуы, осы органдардың
құқықтарының реттелуі кезінде ... ... ғана ... ... ... спецификасы оның ақшалай нысанда іске
асырылатындығынан ... Оның ... ... ... ... ... қадыптасу процесі, ақшалай қорларды қалыптастыру және пайдалану
процесі табылады. Алайда қаржылық бақылаудың әрекеті ақша қатынастарының
кең ... ... ... ... ... құндық категориялармен тығыз
байланысты: төлемақы, ... ... құн, ... ... ... бақылаудың қызмет саласы бақылаудың басқа түрлерісмен сәйкес
келуі мүмкін. Олар әкімшілік, құқықтық, әлеуметтік, техникалық.
Қаржылық бақылаудың қағидалары:
1. ... ... ... ... ... ... ... Нақтылық жариялылық, оларға бақылау жұмысын дұрыс ұйымдастыру,
негіхделген әдістемені қолдану
4. Бақылау кереметтілігі
5. Бақылау ... ... ... ... ... ... ұйымдар мен тұрғындар алдында қаржылық міндеттемелерді
орындауды тексеру
2. Кәсіпорын, ... ... ... ... ... ... Қаржылық әрекеттер мен есеп айырысулардың өткізілуі дұрыстығын тексеру
4. өндірістің ішкі резервтерін айқындау, яғни шаруашылық рентабельділігін
жоғарылату мүмкіндіктерін, еңбек ... ... ... ... ... материалдық және ақшалай
қаржылардың тиімді пайдаланылуын айқындау
5. қаржлық тәртіп бұзуды ескерту және ... ...... ... ... ... тарату
және пайдаланудың бекітілген ретін оны кәсіпорындармен және ұйымдармен
қатаң сақтау.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарға үнемі тексеру жүргізу қызметі сәйкес
келеді.
Кең ... ... ... ... ... бөгеуі болып
табылады. Бірақ меншіктің қайта құрылу нысандары мен ... ... ... ... тәртіптің және қаржылық ... ... ... еркіндігі бұзады. Сондықтан қаржылық
бақылау шаруашылық өмірдегі әртүрлі негативті құбылыстардың сенімді қорғаны
болуы керек. Мемлекет қоғамдық ... ... ... қорғай
отырып, қаржылардың бақылау қызметі мүмкіндігін пайдалана отырып, өндіріс,
тарату процестеріне араласады.
Субъектілерінен тәуелді қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... бақылау – меншік нысанынан және ведомстволық
бағынуынан тәуелсіз ... кез ... ... ... Оны ... үкімет органдары жүзеге асырады.
• Ведомстволық бақылау – жеке ... ... ... ... ... мен ... ... шегінде іске
асырылады.
• Ішкі шаруашылық бақылау – нақты кәсіпорындарда, ұйымдар мен мекемелерде
жүзеге асырылады. Бақылау ... осы ... ... ... қызметі процесімен оның қажетті шарты ... ... ... ... ... ... бақылау келесі нысандардан тұрады:
1) алдын ала қаржылық бақылау кәсіпорынның қаржылық жоспары мен ... ... ... мен ... ... ... мәтіндерін және
т.б. бекіту, құрастыру стадиясыгда жүзеге асырылады. Бұл нысан заңды ... ... ... ... ... ... Мысалы, қаржылық
қызметті жүзеге ... ... ... табылатын бекітуге және орындауға
жататын құжаттар тексеріледі.
2) ағымдағы қаржылық бақылау – ақша ... ... ... ... ... ... – қаржылық әрекеттер орындалып болғаннан
кейін жүзеге ... ... ... ... және ... бөліктері
орындалып болғаннан кейін, кәсіпорынмен ақша қаражаттарын пайдаланып
болғаннан кейін). Бұл ... ... ... жағдайы бақыланып, оның
бұзушылықтары, оларды ескерту жолдары мен ... ... ... ... негізгі әдісі – ревизия (лат. Қайта қарау) ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметтерін өткен кезеңге
неғұрлым толық тексеру.
Ревизия объектілері бойынша:
1) құжаттық – құжаттар, оның ішінде алғашқы ақша ... ... ... ... ... ... ордер, чек, бағалы
қағаздар
2) нақты – тек құжаттарды ғана емес, сонымен қатар ақша қаражаттары мен
материалдық ... ... ... ... ... ...... кезеңге кәсіпорындар мен ұйымдардың барлық
қызметтерін тексеру
4) таңдап (ішінара) – бақылау кәсіпорынның ... ... да бір жеке ... ... бағытталған мысалы, іссапар
шығындары мен төлемақыны тексеру.
5) тақырыптық – бірнеше бір типті кәсіпорындарда немесе министрліктер ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі. Олар осы сұрақ бойынша кең ... оны ... ... ... ... ... ... белгісі бойынша ревизия жоспарлы, жоспардан тыс,
кешенді болады.
Ревизия ... ... ... ... ... қаражаттары болуын тексеру, ... ... ... және ... ... ... құжатты және қарсы тексеру.
Тексерулер мен зерттеулер бақылау органдарымен ... ... ... ... ... сұрақтары бойынша немесе
қаржылық қызметтің жеке жақтарымен орында танысу ... бір ... ... ... ... негізінен тақырыптық болады. Бұдан кейбір
тексерулер өз сипаттары ... ... ... ... ... мен ... мақсаты болып шаруашылық органның шаруашылық
және қаржылық қызметінің жек ... ... ... ... ... бақылауды ұйымдастыру мәселелері
Қаржылық бақылаудың тиімділігі көбінесе оның тиімді ұйымдастырылуымен
анықталады. Бақылау ... ... ... ... ... ... ... бақылауды жүргізу әдістері мен ... ... ... ... мемлекеттік үкімет және басқару
органдары іске асырады. Олар: Президент Аппараты, ҚР ... ... ... ... жергілікті әкімшілік органдары.бақылаудың бұл
түрін республикалық бюджеттің орындалуына бақылау ... есеп ... ... ... ... қаржылық бақылауды іске
асырудағы заң шығарушы органдарының ролі ... ... ... ретіндегі ҚР Парламентінің қызметі мен ... ... түрі ... Осы ... ... ... ... мемлекеттік
шығындар табылады:
- мемлекеттік бюджет шығындарын туғызатын кез келген ... ... ... ... мақсаттарға бюджеттегі шығындардың
сәйкестігін тексеру кезінде
- бюджетті құру ревизиясы кезіндегі шығындар
ҚР Парламентінде оның екі ...... пен ... арнайы
жұмыс органдары, яғни экономика, қаржы және бюджет комитеттері бар. ... ... ... палаталар концепциясына қатысты сұрақтарды
алдын ала қарастыру және ... ... ... ... ... ... қызмет саласында бақылау жүргізеді. Палатаның
қаржы-бюджеттік ... ... ... ... және
қорытындыларды сәйкес инстанцияға министрліктер, ведомстволар, сонымен
қатар ҚР Үкіметіне бағыттайды.
ҚР ... ... ... ... ... бақылауды
ұйымдастыру Президент Аппаратында көрсетілген актілердің, ... ... ... үшін ... бақылау бөлімі
қызмет етеді. Жалпы ... ... ... ... әкімдер мен басқа мемлекеттік басқару органдарына бақылауды іске
асырады. Аппарат Президентті анықталған жетіспеушіліктер мен ... ... ... ... туралы хабардар етіп, Президент актілерін
қажетінше орындауға кінәлі, ... ... ... ... ... ... орган болып тікелей ҚР Президентіне бағынышты және есепті
республикалық бюджеттің орындалуына бақылау бойынша ... ... ... кең ... ҚР Үкіметі ие. Ол ... ... ... ... олардың қызметтеріне басшылық пен
бақылауды жүзеге асырады, министрлік, ведомство, ... ... ... ... ... ... сұрақтар
бойынша олармен заңдардың, Президент актілері мен өздерінің жарлықтары ... ... ... ... ... дамуының
индикативті жоспарларын, экономика, ... ... ... ... ... ... және ... процесінде алдын ала
бақылауды жүзеге асырады.
Барлық дәрежедегі үкімет органдары (мәслихаттар, депутаттар жиналысы)
бюджеттр мен олардың ... ... ... ... және ... ... ... жүзеге асырады. Яғни бақылау ... ... ... ... алдын ала және кезекті. Ағымдағы бақылау олардың
қызметтерінде орын алса да ... ... ... Бақылаудың негізгі
әдісі болып тексеру табылады. Бақылау объектісі болып жергілікті ақша
қаражаттары қорлары ... ... ... жүзеге асыратын органдарға қаржы
министрлігі, ҚР Ұлттық банкі ... ... ... ... ... ... ... бойынша кең өкілеттілікке ие қаржылық бақылау комитеті
қызмет етеді. Комитет ... ... ... басқарудың
басқа да органдары, тәртіп сақтау органдары, ... ... ... ... ... ... ... беру, ғылым,
денсаулық сақтау, тұрғындарды ... ... ... бұқаралық
ақпарат құралдарына ревизия жасаужы іске асырады.
2001 жылдың басында жаңа құқық қорғау құрылымы – ҚР ... ... ... ... ... ретінде қаржылық пролиция Агенттігінен
тұратын ... ... және ... ... және ... қалаларындағы
территориялық органдар, аудан аралық бөлемдер ... ... ... қаржылық әрекеттермен: мемлекеттік қаражаттарды шығындаумен,
ұрлаумен, бюджеттік ресурстарды ... ... ... жолмен
алынған ақша қаражаттары мен ... ... ... ... және ... ... ... табыстарын жасыру және
төмендету мақсатында ... ... салу ... ... ... немесе сонымен байланысты салық және ... ... ... ... ... байланысты қылмыстар мен тәртіп
бұзушылықтарды анықтау бойынша қызметтерді атқарады.
Салық және қаржы органдары ... ... ... ... ... (аймақтың) кірістері мен ... ... ... органдарына кәсіпорындарда, ұйымдар мен мекемелерде
жүзеге ... ... ... ... ... ... жатады. Қаржылық бақылау осы органдар қызметтерінде ... ... ... ... оның ... ... партиялар, жастар, жаппай
қозғалыс ұйымдары, шығармашылық одақтар, мәдени және ағарту ... ... ... қорғау, спорт, соғыс және еңбек ардагерлері,
қайрымдылық қорлары өз күштерімен (комиссияман және аппарат ... ... ... ... ... ... ... фирмаларды
жұмылдыра алады. Бақылау объектісі – жарғылық міндеттерге ... ... және ... ... ... ... қаржылық бақылауды ... ... ... жергілікті әкімшілік басқармалары жүзеге асырады.
Ведомстволық қаржылық бақылау ... ала, ... және ... бақылау
нысанында жүргізіледі. Бақылаудың негізгі әдістері болып қаржылық ... және ... ... қарастыру табылады.
Ішкі шаруашылық бақылау шаруашылық субъектілерінің ... ... ... ... саласындағы бақылау қызметін
басшылар, ... және ... ... ... ... Мұнда басты ролді
бас бухгалтер атқарады. Ішкі шаруашылық бақылау қаржылық ... ... ... ... Оның ... ... ... тексеру және
ревизия табылады. Ішкі ... ... ... ... қоғамдарда, жеке кәсіпорындарда, фирмаларда, биржаларда,
банктерде және т.б.) ... не ... ... ... ... ... ... - аудиторлық фирмалар жүзеге асырады.
Аудиторлық бақылау – кәсіпорын, компания, банк, сақтандыру компаниялары
басшыларымен және тәуелсіз аудиторлық ... ... ... ... қызмет жағдайын тексеру.
Аудиторлар мен аудиторлық фирмалар өз қызметтерін жүзеге асырауда заңды
және нормативті актілерді басшылыққа ... ... ... және ... ... ... ... сонымен
қатар үшінші бір тараптан тәуелсіз.
Аудит келесі стадиялар ... ... ... ... объектісі туралы ақпарат алу және оны бағалау;
3. аудит процедурасын өңдеу және оның бағдарламасын баяндау;
4. бақылау ... ... мен ... ... ... процедурасын өткізу;
6. аудиторлық өорытынды қалыптастыру
Аудиторлық қызмет нәтижесі болып қорытындылар табылады. Олар аудитормен
расталған бухгалтерлік есепті жүргізу және есеп ... ... ... ... субъектісінің бухгалтерлік есептері,
баланстары мен ... да ... ... ... толық ақпараттан
тұратын құқықтық маңыздылығы бар ресми құжаттар.
Аудиторлық ... ... ... беру ... де орындайды.
Кеңес беру қызметтері шарашылық субъект ... ... ... ... ... сұрақтары бойынша көмек көрсету, бухгалтерлік
есепті жүргізу, тиімді жұмыс жолдарын іздестіруге ... ... ... қызметті жүргізуге ... және ... да ... ... рұқсат алады.
Аудиторлық тексеру қорытындыларын пайдланушылар – шаруашылық субъект
қызметі қорытындысына ... ... ... ... ... ... ... органдар, шаруашылық субъект иелері, кредиторлар,
инвесторлар мен осы ақпараттарды алуға құқықтары бар ... ... және ... ішкеі бақылау жүйесінің ажырамас
бөлігі болып ... ішкі ... ... Ішкі аудиттің объектісі болып
қаржылық, ... ... және ... ... ... Оған ... ... толтырылу дұрыстығы, директив пен бұйрықтарды
орындаудың әкімшілік ... ... ... құндылықтар
инвентаризациясы, тауарлы-шаруашылық әрекеттер бақылауы жатады. Ішкі ... ... ... ... ... фирмалар мен филиалдарда
жүргізіледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қаржылар – тарихи ... Олар ... ... ... ... пайда болуымен бірге дүниеге келді. Алғашқы қауымдық ... ... ... ... ... ... ... күрделі
жіктелуі– бұл құл иеленушілерге және құлдарға, және бірінші мемлекет-құл
иеленушілік. Құл ... ... ... феодалдыққа
өту феодалдық мемлекеттердің пайда болуына әкелді.
Капиталистік формацияларға дейін мемлекеттің ... ... ... мен ... ... бекіту жолымен қанағаттандырылды.
Ақшалай шаруашылық бұл кезеңде әскерде дамыды.
Тауарлы-ақшалай қатынастар жалы қамту ... ... ... ... ... ... ... және қайта тарату процесіндегі
ақшалай қаражат қорларын ... ... және ... ... ... ... бастады.
Қаржылық қатынастардың дереу дамуы 20 ғ., әсіресе ... ... кеін орын ... ... ... ... ... ұлттық
валюталармен бейнелене бастады. Барлық елдерде ұлттық ... ірі ... ... ... 50% ... ... ірі ақша
қаражаттар қорларын ... ... ... ... ... әсер ете бастады.
Мемлекет тек бюджеттік жүйенің ресурстарын ғана ... ... ... тыс ... да ... бастады.
Қаржылық қатынастар екі саланы қамтиды:
• Мемлекеттік бюджеттік жүйеде және үкәметтік бюджеттік есем қорларда
аккумуляцияланытын ... ... ... ... және ... ... ... қатынастар;
• Кәсіпорындардың орталықтандырылмаған ақшалай қорларының ... ... ... қатынастар.
Қаржылар – мемлекеттің атқаратын қызметтері мен міндеттерін орындау,
кеңейтілген өндіріс шарттарын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... қалыптастырумен,
таратумен және пайдаланумен байланысты экономикалық қатынастар (ҚосымшаА).
Қаржылар – ақшалай қатыстардың ажырамас бөлігі, сондықтан ... ... ... ... қатыастардың экономикалық қатыастардағы алатын орнына
байланысты. Алайда ... ... ... ... қатынастарды
білдірмейді. Қаржылар ақшаларға қарағанда мазмұны, сондай-ақ атқаратын
қызметтері бойынша ажыратылады. ... – бұл ... ... эквивалент,
оның көмегімен ең алдымен өндірушілердің еңбек шығындары өлшенеді, ... ... ішкі өнім (ЖІӨ) мен ... ... таратудың экономикалық
инструменті, ақшалай қаражаттар қорларын құру және таратуға бақылау ... ... ... В.Д., ... ... – Алм., 2001 г.
2. Мельников В.Д. ... ... ... ... – Алм., ... ... А. Финансовая система: экономическое содержание и
механизм ... – Алм., 2005 ... ... А.И., ... О.Ю. ... ... обращение, кредит:
экзаменационные ответы. Серия «Сдаем экзамен» - Ростов н/Д: ... ... Т.М., ... Л.В. Финансы и кредит: учебное пособие –
М.:Маркетинг, ... ... и ... ... ... и задачи. Под ред.Балабанова И.Т.
Санкт-Петербург, 2000г.
7. Финансы. Денежное обращение. Кредит. Учебник (под ред Дробозиной Л.А.
и др.) М, ... ... ... и ... Серия «Учебники, учебные пособия» (под ред.
Ковалевой А.П.) ... ... 2001 ... ... ... Родионовой В.М.) М, ФиС, 2000
10. Общая теория денег и кредита / под ред. Жукова Е.Ф.: учебник. ... ... ... И.Т. ... ... по ... и финансовому менеджменту, М,
2003
12. Балабанов И.Т. и др., Игровой практикум по финансам – М., 2001 ... ... Л.А. ... ... финансов: учебник. – М., 2000 г.
14. Рынок ценных бумаг. Учебник под ред ... В. М. ФиС, ... ... В.В. ... финансирования инвестиционной деятельности
предприятий М.Фис 2002
16. Шахов В.В.Страхование. – ... – М., ... ... К.К. ... в ... ... к ... уч.пособие. –
Алм..,2003г.
18. Дербисов Е. Диалоги о бюджете переходного периода. – Алм., 2004г.
19. Инвестиции в ... ... ... конференции. –
Алм.:Экономика, 2003г.
20. Темиргалиев Б.Б. Основы ... ... ... . ... ... Е. ... экономические отношения. – М,2003г.
22. Право и иностранные инвестиции в Республике Казахстан. – Алм., 2004г.
23. Сейткасимов ...... ... ... Уч.пособие под ред Грязновой А.Г., М. ФиС, 2001
ҚОСЫМША А
|Жиынтық ішкі өнім ... |V |M ... ... ... өнім ... өнім ... құн (шығындар) | ... ... ... ... | ... |шығында| ... | |р | |
| | ... |
| | ... | |
| | ... |
| | |р | |
| | | | | |
| | | ... ... |Таза табыс (пайда) |
| | | ... | |
| | | | | |
| | | ... ... ... ... |
| | | ... мен ... |акциздер,басқалар) |
| | | ... ... | |
| | ... бонустар ... ... ... ... үшін ... ... ... ... лицензиялар үшін төлемдер | ... ... | ... ... ... ... | |
| | |
| ... ... ... түсімдер (жекешелендіру) |
| | |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... 1 - ... ... ... ... 3 - ... құрамы
ҚОСЫМША Г
Сызба 4 - Қаржылық бақылау түрлері
-----------------------
Аудиторлық бақылау
Парламенттік (депутаттық)бақылау
ведомстволық
Ішкі шаруашылық
Қоғамдық , кәсіподақ, партиялық, жастар, ғылыми-техникалық, мәдени-
ағартушылық ұйымдары
Жалпы ... ... ... ... емес ... ... ... кірістер
-алынған ресми трансферттер
-қорғаныс
-қоғамдық тәртіп және қауіпсіздік
-білім беру
-денсаулық сақтау
-мәдениет
-ғылым
-әлеуметтік ... және ... ... қаржылар
Коммуналдық шаруашылық, қоғамдың ұйымдар, білім, денсаулық және т.б.
мекемелердің қаржысы
Өңеркәсіп, ауыл шаруашылығы және т.б. кәсіпорындардың ... емес ... ... ... ... ... ... облыстық,
қалалық, аудандық
Республи калық бюджет
Мемлекеттік несие
Арнайы бюджеттен тыс қорлар
Мемлекеттік бюджет
Тұрғындар ... ... ... қаржылары
Жалпы мемлекеттік қаржы
Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бизнес жоспар. «Буэно пицца» серіктестігінің жалпы сипаттамасы, оның маркетингтік жоспары, жалпы нарық сыйымдылығы және бәсекелестердің нарығын талдау мен баға құру және де өндірістік, ұйымдық және қаржылық жоспары34 бет
Қаржылық бақылау функциясы және қаржылық бақылау27 бет
Қаржылық инвестициялар және ақшалар жайлы82 бет
«Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы: мәселелері және қамтамасыз ету жолдары»100 бет
«Халлибуртон Интернэшнл Инк.» компаниясының қаржылық жағдайын талдау97 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
Автокөлік салалары бойынша қаржылық есеп және оны талдаудың теориялық негіздері50 бет
Арагон ЖШС МЫСАЛЫНДА КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ64 бет
Аралық қаржылық есептілік22 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь