Жетімдік. Жетім балаларды асырап алу

Жоспар

I. Кіріспе бөлім

II. Негізгі бөлім

2.1. Жетімдік. Әлеуметтік жетімдік ұғымдарына сипаттама.

2.2. Жетім балаларды асырап алуда мемлекеттің формалары.

2.3. Әлеуметтік педагогтің жетім балаларымен жұмысы.

2.4.Жетім балаларды шетел азаматтарының асырап алу мәселесі.

2.5.Қазақстан Республикасындағы балалар үйлері мен қайрымдылық қорлары.

Қорытынды
Кіріспе

16 миллион халықтың 16 мың жетімі бар... «Заң-әр мемлекеттің ар-ожданы айнасы» деген қанатты сөз бар. Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы туралы» Заңының шетелге асырауға бала беру туралы 76-бабы елдің ар-намысына тиіп, түрлі пікірталастар туғызып отыр.
Жетім, тірілей жетім балалар тағдыры-бұл дүниежүзілік мәселе. Әлемде 100 млн. жетім және қараусыз қалған балалар бар.Сонымен бірге жетімдері, балалар үйі жоқ мемлекеттерде бар. Мұның бірі-Ирландия.
Балаларын тәрбиелей алмайтын, оларды шетелге асыру негізінен кедей мемлекеттерге, тұрғындарының басым көпшілігі қайыршы, патриоттық сана-сезімі төмен елдерге тән. Жетімдерсіз ел аз, бірақ оларға көзқарас әр мемлекетте әртүрлі. Мысалы, АҚШ-та 300 мың жетім балалар бар, бірақ АҚШ өз жетімдерін сыртқа бермейді, басқа елдерден жетім балаларды асырап алуға мән береді. Әр балаға жылына 13 мың доллар қаржы жұмсалады.
Қазақстанда 92 мың 573 бала мемлекет қамқорлығында, оның 31,1 пайызы немесе 28 772-сі балаларды тәрбиелеуді міндетіне алған отбасылар саны келтірілген, 47 946 баланы (51,8 пайыз) асырап алған, 15 855 бала(немесе 17,1пайыз) мемлекеттік мекемелерде, 2120-сәбилер үйінде, 912-і балаларға арналған мүгедектер үйінде, 12 823 бала- балалар үйі мен интернат мекемелерінде, 6 065 бала- асырап алған.
Олар кімдер. 2 116-сы –жетімдер, 3 мыңы қамқорсыз қалғандар, 614-і тастанды балалар, 1 775-і -әке-шешелері ата-ана құқығынан айырылғандар.
Қазақстанда « Неке және отбасы туралы» Заң 1998 жылы 17 желтоқсанда қолданысқа енді. Осы заңның 76-бабының екінші тармағында былай делінген: «Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын бұл балаларды Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының азаматтарына тәрбиелеуге беру мүмкін болмаған жағдайларда ғана шетелдіктерге асырап алуға, не балалардың туыстарына осы туыстарының азаматтығы мен тұрғылықты жеріне қарамастан асырап алуға берілуі мүмкін.
Мемлекетімізде жетім балалардың жағдайы мәз емес екендігі жөнінде бұған дейін баспасөз беттерінде әлденеше рет айтылды. Көтерілген мәселелер мен айтылған сындардан нәтиже шығару үшін қазіргі күні мемлекеттік органдар жұмыс істеп жатыр.
Әр баланың жеке өсу процесі сияқты, оның қоғамдағы орны, дәлірек айтсақ, қоғамның баларға деген қамқорлығы ретінде.
Балалық шақтың, ересек адамның да өмірі сияқты өсу процесі екенін ескерсек, ересек адамның қалыптасуының маңыздылығы балалық шаққа байланысты.
Баланың жастық ерекшелігі, оның әрбір кезеңде ерекше денелік қалыптасуы, өзіндік танымдық өсуі, әлеуметтік өмір тәжірибесі мен белгілі бір моральдық танымымен ерекшеленеді. Жас өскен сайын балалардың әлеуметтік қалыптасуы, бірінші кезекте отбасына байланысты болады. Сондықтан отбасының қоғам алдындағы жауапкершілігі өте зор.
Бала өлімінің жылдан-жылға өсуі, көбеюі, бала туудың қысқаруы, мүгедек баланың санының өсуі – бұл еліміздегі қазіргі экономикалық және саяси әлеуметтік дағдарыс болып табылады.
Халықтың өмір сүру деңгейінің төмендеуі баланың да мінез-құлқы, құлықтық және психикалық денсаулығына әсерін тигізеді. Еліміздің арасындағы ең қараусыз қалғандар балалар мен жасөспірімдер болып шықты. Балалар мен жасөспірімдердің шынайы мемлекеттік қараусыз қалуы, олардың тәртібіне, іс-әрекеттеріне, қарым-қатынастарына әсерін тигізіп, антиқоғамдық әрекеттерге, қандай да болмасын жолмен ақша соңына түсуге, қылмыстың өсуіне әкеліп соқты.
Білім беру дағдарысы толыққанды қаржыландырмау педагог кадрлардың жетіспеушілігіне, мектептің қоғамдық процестерден шектелуіне әкелді. Бұл өсіп келе жатқан ұрпаққа білім беру мен тәрбиелеуге кері әсерін тигізді.
Балалық шақ адамның бастапқы өмірінің белгілі бір бөлігі. Бірақ та бұл жастың басқа жастан айырмашылығы күнделікті түсінікте кішкентай адамның алаңсыз өмірімен байланыстырылады: егер бала өз сұранысын қанағаттандырудан басқа ештеңе істегісі келмесе, яғни ол балалық шақта жүр деген сөз. Балалық шақты оның жасын елестетуге болмайды және де бала әрине үлкендердің қорғауы мен қамқорлығына мұқтаж. Сонымен бірге біздің кішкентайларға деген қамқорлығымыз неден көріну керек екенін, кімнен қорғап сақтауымыз керегін біліп алуымыз керек. Егер біз балалық шақ – «Жұмақтың» алаңсыздық пен қызықтың белесі деп ойлайтын болсақ, Баланы шындыққа басқаша қарап, бұндай жағдайдан шығаратын, әрбір өзгеріске қарама-қарсы қоятын болсақ, Баланы шындыққа басқаша қарап, бұндай жағдайдан шығаратын, әрбір өзгеріске
        
        Жоспар
I. Кіріспе бөлім
II. Негізгі бөлім
2.1. Жетімдік. ... ... ... ... ... ... асырап алуда мемлекеттің формалары.
2.3. Әлеуметтік педагогтің жетім балаларымен жұмысы.
2.4.Жетім балаларды шетел азаматтарының асырап алу мәселесі.
2.5.Қазақстан Республикасындағы балалар ... мен ... ... ... 16 мың ... ... ... мемлекеттің ар-ожданы
айнасы» деген қанатты сөз бар. Қазақстан ... ... және ... Заңының шетелге асырауға бала беру туралы 76-бабы елдің ар-намысына
тиіп, ... ... ... отыр.
Жетім, тірілей жетім балалар тағдыры-бұл дүниежүзілік мәселе. Әлемде
100 млн. жетім және ... ... ... ... бірге жетімдері,
балалар үйі жоқ мемлекеттерде бар. Мұның бірі-Ирландия.
Балаларын тәрбиелей алмайтын, оларды шетелге ... ... ... ... ... көпшілігі қайыршы, патриоттық сана-
сезімі төмен елдерге тән. Жетімдерсіз ел аз, ... ... ... ... ... Мысалы, АҚШ-та 300 мың жетім балалар бар, бірақ АҚШ ... ... ... ... ... ... ... асырап алуға мән
береді. Әр балаға жылына 13 мың доллар қаржы ... ... 573 бала ... қамқорлығында, оның 31,1 пайызы
немесе 28 772-сі балаларды тәрбиелеуді міндетіне алған отбасылар ... 47 946 ... (51,8 ... ... ... 15 855 бала(немесе
17,1пайыз) мемлекеттік мекемелерде, 2120-сәбилер үйінде, 912-і балаларға
арналған ... ... 12 823 ... ... үйі мен ... 6 065 ... асырап алған.
Олар кімдер. 2 116-сы –жетімдер, 3 мыңы қамқорсыз қалғандар, 614-і
тастанды балалар, 1 775-і -әке-шешелері ... ... ... « Неке және отбасы туралы» Заң 1998 жылы 17 желтоқсанда
қолданысқа ... Осы ... ... ... ... ... делінген:
«Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын бұл балаларды Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... беру мүмкін болмаған ... ... ... ... не балалардың туыстарына осы туыстарының
азаматтығы мен тұрғылықты жеріне қарамастан ... ... ... ... жетім балалардың жағдайы мәз емес ... ... ... баспасөз беттерінде әлденеше рет айтылды. Көтерілген мәселелер
мен айтылған сындардан нәтиже шығару үшін қазіргі күні ... ... ... ... ... жеке өсу процесі сияқты, оның қоғамдағы ... ... ... ... деген қамқорлығы ретінде.
Балалық шақтың, ересек адамның да ... ... өсу ... ... ... ... қалыптасуының маңыздылығы балалық шаққа
байланысты.
Баланың жастық ... оның ... ... ... ... ... ... өсуі, әлеуметтік өмір тәжірибесі мен белгілі
бір моральдық танымымен ... Жас ... ... ... қалыптасуы, бірінші кезекте отбасына байланысты болады.
Сондықтан отбасының қоғам алдындағы жауапкершілігі өте ... ... ... ... көбеюі, бала туудың қысқаруы, мүгедек
баланың санының өсуі – бұл еліміздегі ... ... және ... ... ... ... өмір сүру ... төмендеуі баланың да мінез-құлқы,
құлықтық және психикалық ... ... ... Еліміздің
арасындағы ең қараусыз қалғандар балалар мен жасөспірімдер болып шықты.
Балалар мен жасөспірімдердің шынайы ... ... ... ... ... қарым-қатынастарына әсерін тигізіп,
антиқоғамдық әрекеттерге, қандай да болмасын жолмен ақша ... ... ... әкеліп соқты.
Білім беру дағдарысы толыққанды қаржыландырмау педагог кадрлардың
жетіспеушілігіне, мектептің қоғамдық ... ... ... ... келе жатқан ұрпаққа білім беру мен тәрбиелеуге кері әсерін тигізді.
Балалық шақ ... ... ... ... бір ... ... та бұл
жастың басқа жастан айырмашылығы күнделікті түсінікте кішкентай адамның
алаңсыз өмірімен байланыстырылады: егер бала өз ... ... ... істегісі келмесе, яғни ол балалық шақта жүр деген сөз. Балалық
шақты оның ... ... ... және де бала ... ... қорғауы
мен қамқорлығына мұқтаж. Сонымен бірге біздің ... ... ... көріну керек екенін, кімнен қорғап сақтауымыз керегін
біліп алуымыз керек. Егер біз ... шақ – ... ... ... ... деп ... болсақ, Баланы шындыққа басқаша қарап, бұндай
жағдайдан шығаратын, әрбір өзгеріске қарама-қарсы қоятын болсақ, ... ... ... ... ... ... әрбір өзгеріске қарама-
қарсы қоятын болсақ , бұл дұрыс бола қояр ма ... Егер біз ... ... ... оны бұл «жұмақ» өмірде барынша көбірек ұстасақ, ... ... ... қояр ма екен? Әрине, мұнымен біз балаға тек зиян
тигіземіз және де бұл ... ... ... оның ... ... ойлардың бәрі терең таңдауды қажет етеді. Біріншіден, ... ... ... ... өмір ... ... ... ересек адамдарға, біздің өмірдегі мәселелеріміздің
көзқарасынан, балалар тек қана ойнап күлетін, ... ... ... ... дұрыс емес. Балалардың өмірінде де, үлкендердің ... ... ... ... көп және де олар балаларды ойлануға,
қиналуға, қиындықтарды жеңуге, ... және ... ... ... ... өмір ... қиын ... бұл өмірдің жан-жақты екенін
байқамайтын адам, бала тәрбиелеуде үлкен қателік жіберіп алуы мүмкін.
Екіншіден, ... ... шақ – бұл алға ... бұл ... ... Бала ... ... келеді.
Көптеген ойындарда біз баланың, ананың, әкенің, дәрігердің, ұстаздың,
құрылыстың, ... ... ... рөлдерді ойнайтынын байқаймыз.
Баланың өзінен ... ... ... ... ... ... бала
өмірінің мәні, балалық шақтың мәні, баланың ... ... ... ... ... де ... Егер балалық шаққа осы көзқараспен
келсек, ... ... ... қарым-қатынасымыздың бағытын басқаша
ойластыруымыз керек. Олармен араласқанда біз, олардың ... ... ... ... керек. Оның кішкентай екенін ескертіп,
шамадан тыс еркелетіп, көп аяи беруге ... де ... ... біз оған кішкентай бала ... ... ... ... ... санассақ, тезірек ересек болу процесіне септігімізді
тигізсек, сонда ғана ... ... ... ... ... болады.
Тәрбиенің тапсырмасы, балалардың ержетуіне көмектесіп, осы жолдағы әр
ұмтылысына қолдау болып табылады. Ал біз болсақ, балаға ... ... беру мен ... да ... ... ... ... тырысамыз.
Балалық шақтың қызығы мен қуанышы ойын-сауық пен ойыншықтарда емес,
өмірде өзін-өзі ашуында, өз болашағына жақындауында. ... ... ... ... ... ... ... ендіретін
ойыншықтар алып, ойын ойнайтыны, міне осыдан. Бұл ... ... толы ... ... ... балалардың нағыз балалық шағы.
80-ші жылдардағы он жастағы балалардың көбірек білу үшін, ... ... ... жаңа ... ... ... – балалық шақ- қызық та өзіндік,
тәуелсіз өмірге деген ... мәні бар есею ... ... ... бүгінгі күнмен өмір сүреді және олардың сұранысы қазіргі
уақытқа байланысты.
Оқыту мен тәрбие, педагогикалық процестің ... ... ... ... ... әлементін алып жүреді. Бұл баланың ішкі
күштері мен мүмкіндіктерінің өсуі өз ... ... ... материалдардан
емес, қоғамымыздың талабымен, оның мәдени-әлеуметтік өсу ... ... мен ... ... ... ... қалыпты жағдайға келіріп, олар үшін
үйіндегі аналары жасайтын ... ... ... Олар: балалардың
киімін жуып, ауырса емдеп, ... ... ... ... әр ... ... сыйлықтар бере білді. Томилинодағы «аналар» жоғары
білімді әрі осындай улкен ... ... ... ... ... 56 бала бар, олар 14 үй – 11 ... әр ... 8 баладан бар. 3-4
кішкене балаға бір ересек ... ... ... ... бойынша,
қазіргі қараусыз қалған балалардың осындай ... енуі ... ... ... бұл іс – ... зор ... бала ... екеуі де немесе біреуі қайтыс болған ... ... екі ... бар, ол ... және ... ... ... ата-ана қамқорлығынан айырылғандарды табиғи жетім және
әлеуметтік жетім деп ... ... ... ... ... ... кезеңіндегі баланың
құлықтық қондырғыларының құлдырауында, панасыздықтың, қараусыздықтың өршуі
кезеңінде пайда болады. Ажырасулардың көбеюі ата-аналардың біреуі ... - ... ... шешесі, некеден тыс туған балалардың тууының
саны ұлғаюы. Ата-аналардың ... ... ... ... яғни ... ... ЮНИСЕФ мәліметтері бойынша Қазақстан Республикасында яғни өз
елімізде 100 мыңнан астам балалар, ... ... және ... да ... ... ... үйлері шағын болғандықтан онда әр
баланың жүрегіне жол ... ... ... әр ... ... , ... ... баланың әлеуметтік мәселелерін шеше алмайды.
Әлеуметтік жетімдіктің себебі неде?
-ата-ана құқықтарынан айырылған ата-ана санының көбеюі;
-тілексіз туған балалар;
-халықтың материалдық жағдайының төмендеуі;
Қоршаған ортаның жетімдерге ... кері ... ол ... не жақын
туыстарының жылулық сезімдерінің жеткіліксіздігі, ... ... ... әсер етіп ... бұл жағдайлар олардың ақыл-ой
дамуына, тұлға дамуына кері әсерін тигізеді.Көбінесе бұндай балаларды ақыл-
ой ... ... ... ... бұзылуы, нашакорлықпен
қылмысқа бейімділік байқалады. Бұндай балалар қарым-қатынаста неврозды
өздеріне көңіл аудартқысы келе тұра одан ... ... ... ... ... шоғырландыра алмайды. Мұның бәрі балаларда
қоршағандарға деген жағымсыз ... ... алып ... ... ... ... арасында өзара қарым-қатынас орнайды. Отбасында
жанұялық «біз» ... ... Бұл ... күш бала да ... ... Ал, ата-ананың қорғаншылығынсыз балаларды ... «біз және ... , «біз және ... ... сезімі қалыптасады.
Бөтендерден бәрі ерекшеленеді, бірақ бала өз тобында шет қалып қояды. Олар
адамдарды жатсынып оқшаулауды ... ... ... ... ... ... ... бұзу «құқығы» шығады. Бала интернатпен балалар
үйінде көп құрдастарына бейімделуі керек, ал бала ортасында олардың ... тұру ... ... ... туғызады. Онда
ананизм, гомосексуализм, ... кең өріс ... ... ... ... ... жоқ ... салдарынан
туатын жүйке-жүйелерінің тозуы нәтижесінде пайда болады.
Балалар үйлері мен интернаттарда ... өзі бола ... ... ... және өзінің іс-әрекеттеріне анализ жасай алар жеке ... ... ... ... ... бір ... әлеуметтік
түр қалыптасады. Мемлекет қамқорлығындағы балалар да өзімшілдік («Бізге
беруі ... « ... ... ... ... ... ... мен шатырларда пана қылады.Ересектердің
қарауынсыз бұл оқшаулану жағымсыз нәтижеге қашып кетуге және қаңғырушылыққа
алып келуі ... ... ... ... ... қарым-қатынас
процесін жүруін қиындатады.
Сәбилер үйінде олар сенімсіз ересектерге үйренбейді, тұйық, ... ... ... ... тілі нашар дамыған. Жетім мен
ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды өмірге бейімдеу ... ... ... ... ... Себебі, жетім балалармен ақыл –
естерінде ауытқушылықтары бар ... өз ... ... ... мен мейірім қажет етеді. Бұл өз кезегінде интеграциялау үрдісінде
ықпал ... ... ... ... ... ... ... интернаттағы тәрбиеленушінің түлектерінің өмір сүру
жағдайын жақсарту қажеттілігін көрсетеді. Ал, бүгінгі таңда еліміздің ... ... ... ... және атаулы 511 интернат мекемелері жұмыс
жасап , оларға 58839 жас тәрбиеленіп жатыр.
Жетімдік ... ... ... ... бірге жасасып келе
жатқан қоғамдық дамудың ... бір ... ... ... ... табиғи апат салдарынан жас ... ... ... жетімдікке душар болды. Бірақ, қоғам дами ... ... ... ... ... ... көрмеген,
мейірімін сезінбегендер. Әлеуметтік жетімдерге –кішкентайынан 18 ... ... ... ... ... ... тірі болса
да ешбір қамқорлық көрмегендер жатады.
«Жетім балалар» мен «ата-ана ... ... ... ... біз «Жетім балаларға» ата-анасының не біреуінен, не
екеуінен айырылғандарды жатқызамыз, ... ... ... ... ең ... :
-ата-ана құқығынан айырылған немесе шектелген;
-жоғалып келген немесе еңбекке қабілетсіз,яғни, емдеу мекелерінде жатқан
ата-аналардың ... деп ... ... ... ... ... өтеу ... отырғандардың
балалары;
-қылмысқа қатысы бар деген айып тағылып, уақытша ... ... ... ... ... ... бас ... ата-аналардың
балалары;
-өз балаларын тәрбиелеу, емдеу т.б. мекемелерден алудан бас тартқан ... ... да ... ... ... балалар жатады
-«Жетім балалар» туралы ұғым Ресейде отбасылық ... ... ... айырылған балалар»туралы ұғым да
тыс қалған. Жетім ... 4%- ті ... ... ... 70%- ... ... ... салысымен, оны тәрбиелеуден бас тартуда. Осы 50%
аналар жалғыз басты аналар қатарына ... ... ... ... ... жағынан жетілмегендіктен бала тәрбиелеуден бас
тартып отыр. 30%- ке жуық ... ... ... салынғандықтан
паналау үйіне келіп түсуде.
Балаларды мемлекеттік мекемелерге тапсырудың басты себептері мыналар:
- отбасы ... ... ... ... ... мұқтаждық көруі;
- тұрмыс жағдайының төмендігі;
- ата-аналарының біреуі немесе екеуінің маскүнемдікке, нашакорлыққа
салынуы.
Көбіне кейбір балалар ... ... осы ... ... Ақыл-ойы кеміс ... ... ... ... ... оның ... жасы кәмелетке толмаған аналар
байқаусызда ... ... ... ... ... ... дәрі-дәрмек қолдану
салдарынан кемтар балаларды дүниеге әкелуде. Ал, бұл ... не ... не ... ... ... болып қалуда. Жетім балалардың жеке
өміріне дақ түсірмей, ... ... алу. Жасы 14- ... ... ғана қамқорлыққа алынып, тәрбие беріледі. Ал,14 жас пен
18 жас ... ... ... ... ... ... мен арнайы қарауға алып тәрбиелеудің функциялары оқу бөлімдері
басқармалары арқылы, денсаулық ... ... ... ... бар ... әлеуметтік қорғау бөлімдер арқылы (еңбекке
қабілетсіздігін анықтау) анықталады.
Қамқорлыққа алу мен арнайы қарауға алынған балалар ... ... ... реттеледі. Осы заңдарға сәйкес «Жетім балаларға»
арналған арнайы бағдарламалар ... ... алу ... ... ... балалардың
жетімдік жайына ұшырау себептерін, тұрмыс жағдайын анықтап, тізімге
алады.
Қамқорлыққа алудың ... ... ... қайтыс болуы ;
- ата-аналарының ата-ана құқығынан айырылғандары;
- ата-аналық құқығы шектелген;
- ата-анасының ... ... ... ұзақ ... бойы ... ... ... бала тәрбиесіне жете көңіл бөлмей, бас тартуы;
- қамқорлыққа алудың басқа себептері де алынады.
Қамқоршы- Қамқорлыққа алынған баланың жалпы өмірі, ... ... ... жеке тұлға. Ол арнайы органдар арқылы тұрғылықты ... ... ... ... мен ... ... ... баланың құқығы Конституция заңдары мен ... ... ... көрсетілген. Балалардың тәрбиесі, емдеу және
әлеуметтік көмек беру жағын арнайы мекемелер ... ... онда ... Барлық жүктеме сол мекеменің басшыларына жүктеледі.
Асырап алу. Ешбір қамқорлығынсыз қалған балалар, ата-анасынан ... ... ... ... бала етіп ... ала алады. Мұны
асырап алу деп атайды.
Асырап алу- мемлекеттік заңда көрсетілген, екі ... ... ... ... акт болып табылады. Бұл актіге екі жақ: асырап алу шы мен
асыранды бала (асырап ... ... ... ... ... ... қол ... Асыранды балалар өздеріне қатысты мүлікті және ... ... ... ... ... алу – сот ... ... жеке тұлғалардың өтініш беруі арқылы орындалады. Асырап ... ... ... ... ... азамат құқылы. Нашақор,
ішімдікке салынған, еңбекке жарамсыз жандарға бала ... ... ... ... алушы мен асыранды баланың жас айырмашылығы 16 жастан
кем болмауы тиіс, бірақ бұл жас деңгейі соттың шешіміне орай ... ... 10 ... ... ... алу сол баланың келісімі ... ... ... яғни ... ... алған адам құпия түрде
айтылмайды. Бұл құпияның ашылмауына мемлекет ... ... Ал, ... ... тең. Сонымен қоса, баланы заңсыз асырап алу да ... ... бала ... ... адам ... ... ешбір қарым-
қатынасқа тыйым салынған.Асырап алушы адам ... ... ... асырап алу үшін мынадай ережелерге сәйкес келісім ... ... ата – ... ... ... ... ... алушының зайыбы немесе жұбайының келісімі.
Баланы асырап алушылар заң ... сол ... ... ... ... ... есімі, туған жері, күні, айы, жылы ... ... ... 10 ... ... ... есімін, туған жылын
өзгерту үшін оның келісімі керек. ... 12 ... ... ... ... саны көп ... тәжірибеде көрсетіліп отыр. Үлкен
балалар интернатта 18 ... ... ... ... ... асырап
алушының көпшілігі шетел азаматтары.
Асырап алу мәселесі бойынша, әлеуметтік педагог, ... ... ... ... сұрақтар төңірегінде толық мәлімет ала ... бала ... ... ... ... ... ба?
- заңды түрде асырауға беріліп отыр ма?
- бала өз келісімін берді ме?
- егер ... ... ... ... ... өз еліне келіп тұруын
үнемі қамтамасыз ете ала ма?
- асырап алған отбасы мен асыраушы балаға қадағалау үнемі ... ... ... ... алушының психологиялық жағынан дайындауға, әлеуметтік,
экономикалық, физиологиялық жағын жете зерттеуге аса ... ... ... ... алушының мәдени ортасын, ниетін де білуі тиіс және асырап
алушыға психологиялық көмек ... ... алу ... Баланың жас
ерекшелігін, ұлттық ерекшелігін ескере отырып, оның ... ... ... ... бөлу аса ... ... ... есте сақтау керек.
Ең басты назарда әсіресе, баланың келешек тағдыры.Егер асыранды ... ... ... жағдайда не істеу керектігін алдын – ала шешкен
жөн. Асыранды бала асыраушысынан немесе ата-анасынан айырылған ... алу ... ие ... қалады.Асырап алушы ешбір жеңілдіктерге
ие бола алмайды.Асырап алу құпиясы заңмен ... алу ... тек сот қана ... ... ... жеке ... есепке
алынады.
Бүгінгі таңда баланың медициналық жағдайына қарамай, яғни денсаулық жайын
есепке алмай бала асырап алу жағы ... ... ... ... ... жетім балалармен жұмысы – олардың бойындағы
достық және сүйіспеншілік, бір – ... ... ... ... ... ... үйінде балалар арасындағы көрсеқұмарлық пен бәсекелестікке
жол бермеу керек. Сол себепті, тәрбиешілер балаларды бір – ... ... ... етіп ... керек.
Жетім балаларды өзін қоғамның толыққанды мүшесі ретінде ... ... ... ... айналып отыр. Балалар үйінен тәрбиеленіп шыққан
балалар үлкен өмірге ... ... ... ... ... ... жоқ. Кейбір балалар өздерінің тамағын жасап, киімін жөндеп киюге
де ... ... ... ... ... ... бейім келеді. Сол
себепті, балалар үйінен шыққан балаларды әлеуметтендіру мақсатында оларға
экономикалық тәуелсіздік беріледі. ... ... ... барысында
балалар ең басында әлеуметтік көмекті қажетсінеді. Осы ретте балалар үйінен
тәрбиеленетін балаларға ақшалай көмек көрсетеді, ... бұл ... ... ... кездегі жетім балаларды қабылдайтын кәсіптік мектептер
мен колледждер қысқаруына байланысты жағдай біраз қиындады.
Әлеуметтік жағынан ... ... ... жан – ... ... ... сапасы жоғар болып келеді.Яғни, балалар үйінің тәрбиесі мен білім
сапасының жоғары болуы сол ... ... ... ... тұрмыс
жағдайының жақсы екендігін көрсетеді. Балалар үйі, ...... ... ... жан – жақты дамуы үшін мынадай жайттарды негізге
алады.
Балалар үйіндегі ұжым мен басқа ... ... ... ... ... та ... қарым – қатынас орнату. ... ... ... ... сай өзін - өзі ... ... ... Басқа ұйымдармен
қарым – қатынасқа түсу – оқушылардың өмірдегі қиындықтарға дайын болуға
шыңдайды. Ал, ол ... пен оқу ... ... ... ... ...
интернатта басты назарға балалардың жеке бас ерекшеліктерін есепке ала
отырып, соған сай ... ... ... ... мен ... ... болып табылады. Осы ретте, бірінші тәрбиеленушілердің
жігерлілігін шыңдай түсетін іс - ... ... Ал., ... келешегіне керекті бірден бір қасиет болып саналады.
Жетім балалар мен ... ... ...... қоғамдық өмірге бейімделу үшін ... ... ... ... ... ... ... түрлі дағдылар мен қабілеттер
қалыптасу нарық заманында оларды бәсекеге түсе ... ... ... ... ... бір іс - ... еңбек арқылы өзін - өзі жақсы сезініп,
өз бағасын өзі бере ... етіп ... жеке ... ... ... жетім балалар ... ... ... жеке
бағдарламасы бойынша жұмыс ұйымдастыру;
- интернат тектес мекемелердің «ашық түрде» дамуына жол ашу, ... ... ұл – ... мен ... ... ... ... құрмет
көрсету. Мұндай жайт, келешекте асырап алушылардың санын көбейтуге оң
ықпалын ... ... ... ... ... шешу үшін ... нақтылы бағдарламалар шығарылып, өз ... енуі ... ... ... ... мен ... қолдауы шарт.
Қазіргі кезеңдегі еліміз жағдайына сәйкес ең алдымен:
- аз қамтамасыз ... ... ... ... ... мүгедек бала асырап отырғандарға өтемақы мен жеңілдіктер ... ... ... ... ... ... білдіруге
ынталандыру, сонда ғана қоғамымыздағы жас аналар өз балаларын өкімет
қарамағына ... ... ... ... еді;
- ерте жастан бастап, ер балалар мен қыз ... ... ... байланысты түрлі іс-шаралар өткізу керек.
- Жергілікті ... ... ... ... ... көмек
көрсетуге тарту қажет.
- Интернат тектес мекемелерде ... ... ... мен әдістерін жандандыру.
- Жетім балалар тәрбиелейтін мекемелердің құрылымын жетілдіру. Осы ретте
баларға имандылық ... ... ... мен ... қол жеткізу.
Әр бала құқылы:
1. Өмір сүруге
2. Туғаннан соң өзіне есім мен азаматтық ... Өз ... ... ... ... ... жағдайда
әлеуметтік қамқор ортада тәрбиеленуіне
4. Толыққанды өмір сүруі үшін ... дене ... ... ... жағынан өсіп-жетілуіне
5. Денсаулық сақтауға
6. Сапалы білім алуына
7. Мүгедек болған ... ... ... ... және ... ... Өз ана тілін, мәдениетін пайдалануға және дінін қабылдауға
9. Демалуға, ... ... ... ... барлық түрінен қауіпсіз болуға, қатыгездік пен дөрекі
кемсітушілік қарым-қатынастардан қорғалуға
11. ... ... ... ... мүше ... және оны
құруға
12. Ақпаратарды ауызша, жазбаша, баспа түрінде, өнер туындысы ... ... ... ... ... және алуға. Мемлекет баланың
әлеуметтік және ... ... ... ... ақпараттық
бағдарламаларды таратуға қолдау көрсетуге, сондай-ақ, олар ... ... Өз ... мен ... ашық ... және соған сай кез-келген
сұрақтың шешілуіне мүмкіндік алуға.
Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы» заңының 76 –шы ... 1999 -2000 ... ... ... ... ... ... жіберіле берген. Бұл еліміздің беделіне де,
демографиялық ахуалымызға да, ... ... да ... ... ... ... алаңдаушылық білдірді. Сондықтан да болар. 2001 жылғы сәуірдің
16-сында Үкімет «Неке және отбасы ... ... ... ... мен ... енгізу туралы Заң жобасын ұсынды. Бұл жоба
шетелдіктердің бала асырап алуына бақылауын күшейтуге арналған ... ... ... 40-қа жуық ... агентіктердің заңсыз
делдалдық жұмысына Үкіметтің тыйым сала алмай, шарасыздық танытуын, ... ... ... ... баса ... Осының салдарында
шетелге кеткен балалардың есебі де болмаған: Білім және ғылым министрлігі
бір ... ... ... ... екінші дерек, Сыртқы істер
министрлігі үшінші дерек берді және олар ... ... ... ... ... жоқ үкіметтік емес ұйымдар да (НПО) шетелге асырауға
бала ... ... ... ... ... ... ... сценарий бойынша
жүргізіліп келеді. Баланың фото-бейнесін болашақ ... ... ... ... ... сәбиді ұнатса, балалар үйінің
қызметкерлері судьялармен ... ... ... ... көп, ... тіркелмеген. Деректерге қарағанда, осы астан-кестен болып жатқан
тәртіпсіздікті пайдаланып, кейбір ... ... ... ... ... ал ... ... бойынша одан да көп, ешқандай бақылаусыз шекара ... ... ... да ... ... бала беру ісіне қатысты жауапты
шенеуніктер, судьялар, сәбилер ... ... ... қылмытсы топ
барлығын депутаттардың басып айтқаны белгілі.
Құқық қорғау органдарына Қылмыстық кодекстің 133- ... ... ... ... сату деген айыппен көптеген адамдардың үстінен
іс көтеруге болатын еді. Бірақ, өкінішке орай ондай істер қозғалмады.
Сонымен ... ... ... ... донорлық мақсатқа
пайдаланады деген айыптар да ... ... ... ... ... атты ... шықты. Испанияда «Балалар қосалқы бөлшектерге» атты
кітап шықты, Францияда «Көздерді аулаушылар» атты фильм түсірілген. онда
дені сау ... ... ауру ... салу ... ... Сол ... ... бүйректерін де алып, ауру сәбилердің бүйрегіне
алмастырады деген материалдар бар. бірақ, бұлар қылмысты ... және ... өте ... ... ... ... ... Қазақстан балалары
донорлық орган ретінде пайдаланады деген пікірді қолдауға негіз жоқ. Бірақ,
есепсіз кеткен сәбилердің ... ... ... ... ... да
айтылып қалады.
Әлди-әлди, әлди-лай,
Жыламашы балам-ай
Жатырмысың бөпешім
Американы қаламай?
Неге іңғалай бересің,
Сағындың ба даланы-ай?
Қазақтар ғой, қойшы ... ... ... ... ер ... да ... ... соң бір шағында
Басқа дінді уағыздап,
Қазақты іштен ірітер,
Миссионер боп өтер ме екенсің?
Әлди-әлди, бөпешім,
Көрсетіп әлде «көкесін»-
Өзің туған еліңе,
Бөтен боп өтер ме ... ... ... ... рахмет
Халқының көбі шалағай!
Әлди-әлди, әлә-лай,
Әлди-әлди, әла-лай.
Сонымен, 2001 жылдың 16 ... заң ... ... Үкіметке
қайтарыпберді.
2002 жылғы ақпанның 27-сінде бір топ мәжіліс депутаттары ... ... және ... ... Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер
мен толықтырулар Заңының жобасын енгізді. Ол жобада ... ... ... ... ... ... ... ахуалдың
қиындығын айта келіп, ана мен баланы әлеуметтік жағынан қорғау мәселесін
алға тартты. Шетелге ... тек ... ... беру ... енгізді.
Бірақ Үкімет ол бастамашы жобаға жағымды қорытынды бермеді. Шетелге
туысқандары бар ... ... ... елде ... ол елде ... ... дискриминациялау, қорлау деді. Шынында бұл түсініксіз
қорытынды еді.
Бұнымен қоймай, Әлеуметтік – мәдени даму ... ... ана ... ... және ... ... ... мәселесіне арнап 2003
жылдың қазан айында Праламенттік таңдаулар өткізді. Оның ұсыныстарында ... ... бала беру ... ... ... ... ... өз
азаматтарымызға асырап алуға бала беруге біздің атқарушы билік ... ... ... жоқ, ал ... ... тез ... ... 500- ден 600-ге дейін баланы қазақстандықтар асырап алып ... ... ... ... аз ... ... саны одан да көп ... еді. ... ... құжаттармен шетелге бала алыпкетуге
тырысушылық жиі кездеседі.
Білім және ғылым министрлігінің ... ... 1999 ... ... соңына дейін 12371 баланы шетелдіктер асырап алған. Осы аралықта
1999-2003 жылдары 26845 ... ... ... алған.
2000, 2001, 2002, 2003 жылдар аралығында барлығы 3174 бала ... ... атап ... ... – 2947, ... - 83, ... ... -40, Израйлда – 13, Египетте – 18, Германияда – 5, ... ... -5, ... -2, Туркияда – 1, Швейцарияда -1, Ресейде-1
бала тұрып жатыр. Бұл да толық мәлімет емес: ... бұл ... 12 ... ал ... ... сол ... ... министрлігінің ақпараты бойынша
16 елге жіберілген еді. Сондай-ақ, бұл ... 1999 ... ... ... саны ... ... тағы да бір ... шетелдіктер тек ауру балаларды асырауға
алады екен деген пікірдің қателігі. Негізінен ... дені сау ... ... ... да ... ... ауырғандар, емге көнетін ауру
балалар. Ал альтруистік қадамдар өте ... да бір ... ол ... жаңа отанында, отбасында бақытты,
ойдағыдай тәрбие алады деген, қауесет. Адамдар ... да ... ... алған балаларды ұрып-соғу, тіпті өлтіру ... бар. ... ... ... ... 2004 жылғы жолдауында нашақорлардың саны
жастардың ... ... 3 млн. өсіп ... ... сол нашақорлардың ішінде
біздің де балаларымыз болатыны сөзсіз. Әрине, олар біздің елде де нашақор
болар, бірақ бұл ... ... де ... өте күрделі екенін айтып
отырмын.
Тағы да бір ... ... ... ... елге оралады, түбі біздің
азаматымыз болады деп жұбату. Алайда, ол балалар өзін ... ... ... ... мәдениетін қабылдайды, сол елдердің азаматтары
болатынын да ... ... мен ... ... ... ... ... отыр.
Бір ғана 2005 жылы 468 бала шетелдіктердің асырауына беріліп, шекара
асырылған. Осы ... бір ... , бір ... ... министрлік
сатылған балалардың санын әр түрлі айтады.Бұл ... ... бей - жай ... ... басы жоқ, көзі жоқ
әйтеуір жөнелтіп жатырмыз. Осы қорғансыз көген – көздерді ... ... ... ... ... адамдарына емес, шетел асырылып
жіберуге құлшыныс танытады. Себебі, ... ... ... ... сату
туралы заң күшіне енгеннен бері біздің балаларымыз әлемнің 22 еліне сапар
шеккені анықталды.
Менің мәліметтерім бойынша , сатылып ... осы ... ... ... өмір сүріп жатыр, 18 жасқа толған соң қай елдің азаматы
боларын өзі шешеді» деген ... ... ... не ... жақсы
білеміз.Біріншіден, есін біліп етек жинаған кезде кеткен бала 18 жылдан
кейін әсте оралмайды.Екіншіден, өзін ... ... зат ... ... ... бала жүрегі суып елді керек етер ме? Үшіншіден,
шетелдіктердің негізінен науқас ... ... ... «ауру сәби
18 жасқа жете ала ма?»деген де сауал ... беру ... ... Азия ... 18-19 ... ... ... көбейгені мәлім.Тарихқа үңілсек, бала асырап алу
алғашқы рет Вавилон ... ... да, Ману ... да, ... ... да есін білмейтін баланы шетелдіктерге асырауға беру –
сәбидің құқығын бұзу болып табылады деп көрсеткен.
Ашаршылық жағдайларындағы Солтүстік ... мен атом ... ... ... ... ... ... бала сата бастайды.Осы ісіне өкінген Жапондықтар арада 25 ... ... ... ... ... сұраусыз қалдырмай, әлгі балалардың
тірісін қайта жинап алады.
76-бапқа үңілсек, 2-тармақта « Қ Р – ның ... ... ... Қ Р – ның ... ... ... ... Республикасының
азаматына тәрбиелеуге беру мүмкіндігі ... ... ... асырап алуға, не балаларды туыстарының азаматтығы мен
тұрғылықты ... ... ... ... ... ... бала сату бағдарламасы біраз елдерге бары рас, ... 1931 ... ... ... ... ... ... негізінен орыс ұлты, басқа
ұлт бола қалған жағдайда орыстың тілі мен мәдениетін бойына сіңірген жөн
болуы тиіс ... мен ... ... үйіндегі баланың не әкесі, не шешесі
болса шетелдіктерге берілмейді. Жалғыз басты ... бала ... да ... Және де ... ... емес, ата-ана таңдауды баланың өзіне
қалдырады. 14- жасқа дейінгі баланы ... ... ... ... әсте ...... бере ... өзінде шетелдегі еврейлерге ғана беріледі. Оның ішінде де діні
иудеилер ғана бала ... ... ... де осындай рәсім
бар.Баласын сататын кез келген ел ... ... ... ... ... қоя ... ... тек армения азаматтарына,
оның ішінде армян тілін білетіндерге ғана рұқсат етілген. 2000 ... бала ... ... сатуды тоқтатқан.
Құдай ұрып қара көздерімізді көрінген көк аттының қанжығасына байлап
жатқан біз екенбіз.
Көзі жәудіреп, тірі тауарға айналып кете ... қара ... ... жылы 1-бала 25-33 мың доллар тұрыпты. Осы кезден ... ... ... ... 50- жуық агенттік жұмыс істеуде.
Еліміздегі Білім және Ғылым Министрлігінің мәліметтеріне сенсек, 1999-
2005 жылдар ... 4775 бала ... ... оның 90 ... ... иеленген. Бірақ бұлар АҚШ азаматтарының қазақ баласына ет
бауыры ... бара ... ... 1997 жылы АҚШ ... ... ... ... қаржылай көмек беретіні туралы арнайы бағдарламасы
жарық көргендігінен. Тек 1795 тірі екендігі жөнінде екіұштылау мәлімет
бар.
Осы науқанға қарсы іс – шара ... үшін ... ... 2002 жылы тағы
бір қитұрқы ойлап тапты. Ол – ... ... ... ... ... 20 мың
тенге көлеміндегі жәрдемақы. Әйтседе, бұл шара іске асар ... ... ... балалардың 52 пайызының ата – аналары бар, ... ... не ... бар. Мұнан соң «бала түгілі бас қайғы» болып
жүрген жандардан ... ... ... Сондықтан жұртты 20 мың
тенгемен алдаусырата алмаспыз-ау.
АҚШ елінде болған қазақ азаматтарының айтуы бойынша, біраз ... ... ... ... салып отырғанын мойындамау ... ... де ... » ... еді. Бірақ балалардың көзіндегі,
көңілдеріндегі алаңдаушылықты тереңдеп барсақ аңғару қиын ... ...... ... көк ... түбінде тұрып мәз болғанын, артынан
балбұл жанған өңі мың құбылып, төсекке ... ... қан ... ... ... ... қойғанын көргенде өзегің өртенбей тұра алмайды
екен дейді.
Ал, Кэрал Холкомб ханым Эли – Наташа 6-айлығында ... ... ... ... –ақ сол қыз өз ... ... дей ... өзімдей
сіңлі керек дегенді шығарған. Шешесіне қойған ... да ... ... ... қыздың айтқанын Айда Хилариді асырап әкелгенде ... Эли ... ... ... ... ... кейін құшырланып
бетінен сүйген екен. Сондағы түсірілген суретке ... ... ... ... қара домалақ сол қызы Айда Хилари, биыл құдай
қаласа 6-ға толады, Әпкелі – сіңілілі екі қара көз ... ... ... ... және оның ... мәні. Қайырымдылық дегеніміз-ол
адамға материалдық көмек көрсету, ... ... ... ... сөзді грек тілінен аударғанда «адамды сүю
»деген мағынаны білдіреді. Ал енді бұл ... ... ... ... грек ... ... игі қайырымдылық, кішіпейілділік,
рақымшылық деген сөзге ұқсас ... Ол ... ... ... ... мағынада, ал шіркеу тілінде осы сөз ... ... ... қайырымдылық мағынасын білдіреді.Олай
болса, ертедегі христиандар грек тілінен ... яғни ... ... ... ... ... мағынадағы сөзді алып
қолданған.Қазіргі ... ... ... ... ... ... көрсетудің 13500 орындық 68 стационарлық мекемесі жұмыс ... ... ... ... 68 ... ... де тыс ... 2030 жылға дейінгі Қазақстан халқына ... ... ... ... ... ... де көп айтылды.Оның іске асуы
үшін ... ... оған өз ... ... көрсетуіміз
керек.Осынау қоғамдық және ұлттық мәселелерді шешу мақсатында оған қол ұшын
беру үшін Республикамызда көптеген ... ... ... ... ... ... ... мен алдына қойған мақсат, міндеттеріне
қарай төмендегіше ... ... ... ... ... ... ... балалар қайырымдылық қоры;
Б) Еліміздің облыс орталықтары мен ірі қалаларда ... ... ... ... ... қоры;
-Алматы қаласы-«Алматы Бөбек»;
-Қызылорда қаласы-«Ақниет » орталығы;
-Жезқазған облысы ... » ... ... «Бота» орталығы;
-Орал қаласы «Бөбек » қоры;
-Семей қаласы «Жанашыр» қоры;
-Атырау қаласы «Балбөбек» қоры;
-Маңғыстау облысы «Бөбек » қоры;
-Қостанай ... ... » ... ... ... қоры;
-Оңтүстік Қазақстан облысы «Бөбек » қоры;
-Солтүстік Қазақстан облысы «Балдырған» қоры;
-Жамбыл облысы «Өркен» қоры;
-Ақтөбе облысы «Ақ бөбек» қоры;
-Шығыс ... ... ... ... ... ... қорлары:
- «Сорос - Қазақстан» қоғамдық қайырымдылық қоры;
- Халықаралық Американ Қайырымдылық корпусы;
- Спеишал Олимпикс Интернешил халықаралық қайырымдылық қозғалысы;
-«Қол ұшын беру» ... ... ... қайырымдылық қоры.
Қазақстанда тірі жетім балалардың көбеюі алаңдатар ... ... ... ... әрі олар шаңырағында көп бала болғанын ұнататын ұлттар
санатында. Соған қарамастан ... ... ... балалар» жайында
әңгімелер көп көтеріліп жүр. Дәл қазіргі уақытта қйыншылыққа төзе алмай өз
балаларын тастап кетіп ... ... аз ... ... ... еліміздің
балалар үйлеріндегі жетімдердің 85-90 пайызы тірі жетімдер. Кез келген адам
тіршіліктің тұтқасын шаңырақ деп ... ал осы ... ...... өміріміздің жалғасы – балаларға қаншама қамқорлық жасасақ та артық
емес. Ал ... ... ... ... не ... ауыр ... ... жөні бір бөлек. Оларға мемлекет тарапынан ... ... да ... ... ... ... Республикадағы
балалар үйі мен мектеп – интернаттарында тәрбиеленіп тұлдыр ... ... ... 85 ... ата-анасының біреуі не екеуі де тірі
екен . 3,5 мың мүгедектер мен 10 мыңнан ... ... ... ... ... , ... ... , басынан сипау оңай шаруа емес сияқты.
Республикада халықаралық қордың тындырып жатқан ісін айрықша айту ... ... 27 ... ... ... істей бастаған «Бөбек»
қайырымдылық қорының президенті Сара ... ... ... ... ... генефондты сақтау жолында жұмыс істеу
аналық жүрек пен ... ... ... пен ақ ниетті қажет етеді»
- деген еді бір сөзінде. «Бөбектің» негізгі ... - ... ... нашар отбасындағы балалардың жағдайын жақсартуға жәрдемдесу,
әсіресе ... аялы ... зәру ... ... ... ... жатқан ауру – сырқау және мүгедек балаларға қамқорлық
жасау. Қордың құрылтайшылары – мемлекет және қоғамдық ірі ... ... ... банктер мен коммерциялық құрылымдар. ... ... ... және ... ... үшін ... ... көмектесіп,
елдің болашақ азаматтардың ... ... ... ... ... басшылық етуімен «Бөбек»қоры осы 14 жыл ішінде ауыз
толтырып айтуға тұрарлық жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... қорының басшылығымен еліміздің
барлық облыс орталықтары мен ірі қалаларында ... ... ... ... ... ... ашылып, онда
балалардың денсаулығының қалыпқа келуі, алаңсыз өмір сүруі үшін ... ... Қор ... тұңғыш рет жетім балаларға араналған отбасы
тектес «SOS-Қазақстан» балалар қалашығын ашты. Бұл ... ...... Интернационал » қорының қайырымдылық көмегінің арқасында
іске асты. Республикалық ... ... ... қоры ... 7-жасқа дейін тәрбиеге алатын «Үміт үйі» атты балалар мекемесін
ашты. Мекеме әзірше Алматыда, ... ... ... бар. Бұл ... сол: ... сәбиді мүлде тастап кетуіне жол бермейді. Анасының
сәбиді асырап бағуға мүмкіндігі келмесе, сәбиін осы «Үміт ... ... ... ... ... ... кез келген уақытта өз ... ... ... Қор ... ... ... ... үйлері
мен мектеп – интернаттар тыс қалған емес. Еліміздегі ... ... ... ... ... «Шығыс маусымы» атты фестивальдар
өткізу осы «Бөбек» қайырымдылық қорының ... ... ... ... ... ... «Рухани және мәдени
даму» саласы жұмыс істейді.
«Бөбек» қоры ... ... ... ... ... ... мүше ... Дүние жүзілік балалар қорының ... ... ... ... Бұл – оның ... акцияларын
халықаралық деңгейде ұйымдастыруына құқық береді. Қор ... ... ... ... ... ... ... жеткіншектердің жағдайын
оңдауға да көңіл бөліп отыр. Арал өңірінде ... ... ... ... ... ... орталықты «Бөбек» балалар
қайырымдылық қоры сыйға тартқан. Американдық таңдаулы ... ... 60 ... ... өте ... операция жасаса, осы қор
есебнен Алматыдағы хирургиялық орталыққа құны 1 млн. АҚШ ... ... ... ... «Бөбек» қорының қатысуымен БҰҰ-ның балалар
қоры мен Республика ... ... ... ... ... ... шартқа қол қойған. Соның бір нысаны, қор президентінің ... мен ... – тің ... ... қорғау жөніндегі халықаралық
форумына қатысуы.
АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында «Ашық қоғамдық институтының» ... Қ ... ... ... ... ... сәйкес біздің
Республикада 1994 жылы «Сорос - ... ... ... ... . «Ашық қоғам» қорын ол 1979 жылы Нью-Йоркте ашқан ... ... ... ... 1984 жылы ... ал КСРО – да ... ... ... ... бастаған. Бүгінде «Сорос» қоры әлемнің 31 елінде
бар. «Біздің негізгі міндетіміз – мемлекеттік емес ... ... ... Қазақстандағы демократиялық дамуға қол ұшын беру» - ... ... ... ... - Қазақстан» қоғамдық қайырымдылық қоры
Республикадағы білім, мәдениет, ғылым, ... ... ... ... ... ортаны, денсаулық сақтау салаларына қолдау көрсетеді. Жылына тек
қана ... ... ... ... ... қаржы бөлінеді екен. Қ
Р-дағы үкіметтік емес ұйымдарды білімнің барлық ... жаңа ... ... студенттері мен бітірушілеріне оқуын шет ... үшін ... мен ... ... ... ... ... қатысатын ғалымдарға көмектесіп отыр. Қор атқарып
жатқан жұмыстарды ... ... шығу ... ... ... ... істеп
жатқан тағы бір халықаралық қоғамдық қайырымдылық қоры - Спеишал Олимпикс
Интернешил. Біздің ... шет ... ... ... ... елде ... ... ұлты, нәсілі, дініне қарамастан көмектесуді
өздерінің принциптері етіп алған. ... жас ... ... ... ... тік ... ... жылдарын өткізуде. Дәл осы уақытқа ... ... ... ... ... ... пен ... пен мейірімділік қасиеттерді қайта қалпына келтіру ... ... ... ... ең бір ... ... орналасқан ата-ананың
қамқорлығынан айырылған балалар тұрып, оқитын облыстық «Жас ... ... ... ... кешені 1996 жылдан бері жұмыс істеп келеді
екен. 303 бала өзара біріктірілген 18 ... ... ... ... жатқаны бар.
« Бала - бауыр еті» дейді атам ... Бала ... ... өшпейтін ізің,
жарқыраған жүзің деп жатамыз. Біздің бұл ... ... ... оңай ... Ата-
ана дегенде алаңдамайтыны, қос жанарын өткен-кеткенге ... ... ... ... Күліп тұрғанның өзінде қос жанарынан мұңның табы
сезіледі. Соның бәрін ... ... ... түк ... боласың.
Болмаса жағдайымыз жақсы, барлық барлық мүмкіндік жасалған, - дейді балалар
кешенінің директоры Қанат ... ... ... ... ... ... туралы сөз басқа. Ал
тірі жетімдер туралы бұлай дей алмасақ керек. Біз осының барын көріп –
біліп жүрген соң ... ... ... ... нәрін дарытамыз, жаралы
жүрегін жабырқатпай тәрбие үйретеміз, иманды да ... етіп ... ... кезекте ойлаймыз. 303 балалардың 38-і тұлдыр жетім ... ... ... 126 ... ... бар. Бұл ... өмір сүруге үйрету педагогтар мен ... ... ... ... ... ... Ата-ананың аялы алақанына, бір
ауыз жылы сөзіне зар болып жүрген ұл мен қыз күні ертең оқтай түзу ... ... ... мол өмір ... тағы ... қалып жатса, бұл біз
үшін ауырсын. Соған ... ... бір ... ... ... бір ... бәйтерегі болуы қажет ... ... ... ... сенімдеріне селкеу түсірмей. « Біздің Отан-анамыз
бар. Біз болашақта сол Отан-анаға адал ... ... ... деген
тұрғыда үлкен сөздер айту, ... ... ... ... ... ғана емес, азаматтық парыз да.
«Жас дәурен» басшысының жүрек түбінен тас бұлақтың суындай қайнап ... ... де ... ... ... ... Көбіміз балалар үйін бақыт
бесігі санаймыз. Шынында солай ма? Қазақстанға еңбек сіңірген мұғалім ... ... олай бола ... ... жөні ... ... келсе, әр бала өз отбасында тәрбиеленсе, қане. ... ... ... ... көріп қалғандары өткен-кеткенге қараумен
көздерін талдырып жүреді. Жаныңа жақын ... ... ... ... ие ... ... ... өзін қимай отырады. Ананың мейірімі,
әкенің ... ... ... көздерінен жас моншақтайтындары ... ... ... ... өскен соң, анамды тірі болса тауып аламын
дейтіндер де бар. Ананың ақ ... ... ... қой. ... ... ... ... бермейді.
Бәрібір жұмбақ тірлік сияқы көрінеді. Оларға ... ... ... ... көп ... мен ... ... Адам мен жер тамырлас қой.
Жетім жыласа жер жылайды деп» деген сөз сол себептен шыққан болу ... ... ... ... ол жердегі ас та тек жақсылықтан жасалып
жатқанын ... ... ... кім ... ... шын ... дауа жоқ, ал
тірі жетіді азайтуды қолға алып, соны азайтудың жолы көп болып көтерсек
қой. ... ... ... өз ... емес, ертеңгі ұлт болашағын,
өзінің бірлі екілі баласын ғана ойламай, ілгері-кейін келе жатқан жұрттың
қам-құарекетін де ... ... ... ... ... соңғы жылдары
жетімдер үйі көбейіп кеткен секілді» , - деп көргені көп, ... ... ... ... ... ... жүрген ойын ащы да ... ... ... ... ... ... ... бағыты ата-ананың қамқорлығынан
айырылған балалардың білім-тәрбие алуына жағдай жасау, кәсіпті ... ... ... ... ... ... еңбекке даярлау,
адалдыққа, азаматтыққа, отаншылдық рухқа, мемлекеттік рәміздерді құрметтеп,
халық дәстүрлерін ... ... ... адами қасиетке баулу,
сөйтіп, кемел ... ... етіп ... ... ... ... ... сүйеніп жүргізу басты назарға алынған. ... ... ... балалар үйінде тәрбиеленген түлектердің алды жоғары
оқу орындарын бітіріп, қызмет істеп жүр екен.
Балалар кешенінде жалпы білім берумен ... ... атты өнер ... ... емдеу-сауықтыру, жас натуралистердің «Өсімдіктер әлемі»,
жас техниктердің «Нартингестер», «Жаяу жүріс» туризмі, жасөспірімдерге
арналған. ... ... ... ... екен. Сонымен қатар,
балалардың шығыстық ... ... ... ... ... ... жас ... жас спортшылар жас
журналистер үйірмелерінің жұмысы да көңілден шықты. Мысалы, А. ... Т. ... ... ... ... ... , ... топтарындағы оқушылар республикалық «Таңшолпан», ... ... ... ... ... ... жас ... Жазира Айтбаева (2002ж), Виктория Алиакпарова Үндістанның Шалқар
қаласында өткен өнер ... ... ... ... сыныбы жақсы жарақталыпты. Компьютермен әр ... ... ... ... Сюзан Сколлтенкөп жұмыс
атқарып келеді екен. Өткен жылы 37 ... ВС ... ... «BG ... » ... ... толық
аяқтап, қалдыруына сертификат алыпты.
Жетім қалған сәбилер тағдыры кімдерді толғандырмасын. Олар өз ... ... бір ... ... ... ... оларға өз ұлтынан
айрылып қалу қаупі төнетінін де сезгенде, еріксіз жүрегің ауырып, әртүрлі
ойға ... ... ... ... ... қазақ болып өсуіне қол ұшын
бере алатынымыздай қандай мүмкіндік бар? Маған осы ретте ... ... ... ... ауылдарында шағын комплекті мектептер де ... ... ... ... бала ... ... ... оқиды. Сәбилер үйлері мен балалар үйлерін осындай шағын ауылда көп
бала болар еді. Үшіншіден, мұндай балалар ... ... ... өтер еді. ... ... сол ... ... үйіне
бірге барып, ауыл дадамдары қалай тіршілік ететінін көріп, өздері де
оларға көмектесе ... еді. ... ауыл ... ... ... еді. өз ... ... өз үйіне де ала бастар ... осы ... ... басқан бала есейгенде бұл ауылға араласа
жүріп күйеу бала, келін болып та, ... ... де ... Мұндай шағын
балалар үйлері мен интернаттарды тіпті совхоз, колхоз орталықтарынан да
емес, тек ең ... ... ... ашу бәрінен де өте тиімді бола түсер
еді. Осының арқасында бұл ауылдағы ... ... ... ... ... де ... еді. Ол үшін жыл ... өз облысынан тағыда басқа
жерден ... ... ... толықтырып отырса.
Бұған ақыл қосар ағайындар не дейді?
Елімізде жетім балалардың саны жылдан-жылға өсіп келе жатыр. Бұл ... ... күн ... ... өзекті мәселе болып тұр. Сонымен бірге,
әсіресе ... ... жиі ... ... ... бала өмірге келген
соң, тіпті одан кейін де нәрестеден бас ... ... ... да тұрмыс
пен адам баласының санасына байланысты екені белгілі. Дегенмен, «тәрбие
басы – тал ... ... ... ... бұл іс, ... қарама-
қайшы әрекет болып табылады.
Кейбір адамдар сана-сезімі, ақыл-есі дұрыс бола тұрса да, бауыр еті
баласынан бас ... ... ... дәл осы ... бой ... ... Осындай жағдайдағы балаларды балалар үйіне өткізуден басқа лаж
жоқ. Ал, мұндай іске бару – ... ... үй – ... ... үй- ... - деп, халқымыз бекер айтпаған.
Олай болса, кішкентай бүлдіршіндерді ... ... ... ... салынсақ, кері кеткеніміз емес пе?
«Бала - өмірдің қызығы». Сол ... ... ... ... айналдырмай, оларға дұрыс тәлім, оң тәрбие беруді қолға алған
жөн.
Ұлттық дәстүріміз біздің жастарды жеңіл ... ... «Ел ... ... ... түзе» демекші, жастар тәрбиесіне
көп көңіл бөлсек қоғамда қолдан жасалған олқылықтардың ... ... бар деп ... ... бауырға басу әрқашан құдайдың ісі ... және ... ... режимдік өлшемге бағынбаған.
Жетімді жылатқанның жеті атасына қарғыс кетеді, жетім көрсең жебей жүр
деген халқымыздың нақыл ... ... ... ... ... ... құлда айтады, бірақ , құлды тыңдар
құлақ жоқ. ... ... осы ... тұр. ... Нәтиже
аз. Қорытындыны ақ найзаның ұшына біткен ... ... ... асып ... ... ... ... ырым шақырып жоқтамай-ақ
қоялық, оларды Алла ортамызға Сұлтан Бейбарыс етіп оралтсын...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік педагогтың жетім балалармен жұмысы26 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Бала асырап алудың түсінігі,тәртібі10 бет
Баланы қамқорлыққа алудың маңызы5 бет
Кәсіпкерлік – кәсіпкерлік бизнестің неғұрлым жекеше жағдайы5 бет
Салық әкімшілендіру жүйесін жетілдіру7 бет
Балалық шақ, жетімік және әлеуметтік жетімдік мәселелері7 бет
Жетім балалардың тұлғалық әлеуметтенуінің педагогикалық шарттары22 бет
Жетім жеткіншектерді психологиялық диагностау ерекшелігі4 бет
Жетімдер бейнесі84 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь