Электрондық оқыту құралдарын жасаудың ақпараттық архитектурасы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 . ТАРАУ. АҚПАРАТТЫҚ АРХИТЕКТУРА ТҮСІНІГІ МЕН ТЕОРИЯЛЫҚ МАҢЫЗЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7

1.1. Білім беру саласындағы электрондық оқыту құралдарының құрылымы мен негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7

1.2. Ақпараттық архитектура түсінігі, анықтамасы және
маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

1.3. Ақпараттық архитектураны қолдану мен оның негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

2 . ТАРАУ. ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОҚЫТУ ҚҰРАЛДАРЫН ЖАСАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ АРХИТЕКТУРАСЫ ... ... ... ... ... ... 46

2.1. Электрондық оқыту құралдарын жасаудың ақпараттық
архитектурасын қолдану үдерісі мен әдіснамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...46

2.2. Ақпараттық архитектураны практика жүзінде іске асыру ... ... ... 51

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..71

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...72

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 74
Зерттеудің өзектілігі. Қазіргі ақпараттық технологиялардың қарқынды даму кезеңінде орта білім беретін оқу орындарының оқу үдерісінің тиімділігі жекелеген пәндер бойынша жасалып, пайдаланылып жүрген электрондық оқыту құралдарына тікелей байланысты. Сол себепті ақпараттық-қатынастық технологиялар құралдарын педагогикалық іс-әрекетке кеңінен қолдана білу іскерліктерінің жоғары деңгейде қалыптасуы мектеп мұғалімдерінің кәсіби дайындығына қойылатын талаптар қатарына енеді. Осы орайда, жоғары оқу орындарында болашақ мұғалімдерді педагогикалық үдерісте ақпараттық технологиялар мен бағдарламалық құралдарды қолдануға ғана емес, осы құралдарды жасауға дайындау өзекті мәселе болып табылады.
Қазіргі қоғамды ақпараттандыру үдерістері және олармен тығыз байланыстағы білім беру жүйесінің барлық формаларын ақпараттандыру, жаңа ақпараттық және қатынастық технологияларын меңгеру және жаппай тарату үдерістерімен сипатталады. Мұндай технологиялар білім берудің жаңа жүйелерінде оқытушы мен оқушының арасында қарым-қатынас орнату және мағлұмат алмасу үшін белсенді қолданылады. Алғашқы электрондық программалық оқыту құралдарын жасау үшін, сол кездегі бәріне мәлім программалау тілінде программалау технологиясы қолданылды. Программалаушы рөлінде әдетте, жоғары оқу орнының студенттері немесе аспиранттары болды.
Электрондық оқыту құралдарын жасау мен пайдалану басынан бастап негізгі екі бағыт бойынша дамыды. Бірінші бағытта әр түрлі пәндер бойынша автоматтандыралған оқыту жүйелері жасалады және пайдаланылады. Мұндай жүйелер көп жағдайда қабықшалармен сәйкес келеді: автоматтандырылған оқыту жүйелерінің ядросы, педагогтарға мәліметтер қорына өзінің оқыту материалдарын енгізуге және арнайы тіл немесе инструментальды құралдар көмегімен оның оқыту алгоритмдерін бағдарламалауға мүмкіндік беретін авторлық жүйе болып табылады.
1, 2005-2010 жылдары Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы. Астана, 11 қазан 2004.
2. Байбахтина А. Т. Болашақ информатика оқытушыларына программалау негіздерін оқытуды жобалар әдісі бойынша жетілдіру: автореф. ... п.ғ.к.: 13.00.02. –Алматы, 2007. -20б.
3. Гриншкун В.В., Григорьев С.Г. Ииформационные и коммуника-ционные технологии в системе открытого бразования. // Электронный учебник. ИДО РУДН(с) 2001.
4 ҚР СТ 34.017 2005.- «Ақпарттық технологиялар. Электрондық басылым», «Электрондық оқу басылымы».- Енгізу күні:01.01.2006 . -Қазақстан Республикасының Мемлекеттік стандарты.
5. Бидайбеков Е.Ы. Григорьев С.Г., Гриншкун В.В. Создание и использование образовательных электронных изданий и ресурсов // Учебно методические пособие для вузов и системы повышения квалификации работников образования, Алматы, «Білім», 2006. - 134 с.
6. Бидайбеков Е.Ы., Григорьев С.Г., Гриншкун В.В., Информационное интегрирование и анализ образовательной области в разработке электронных средств обучения // Монография. /Алма-Ата: Министерство образовании и науки Республики Казахстан, АГУ им.Абая. – 2002. - 100 с.
7. Бидайбеков Е.Ы., Гриншкун В.В. Гипермедиа в обучении // Информатика и образование. - М., - 1999. - №8. -4с.
8. Григорьев С.Г. , Гриншкун В.В., Краснова Г.А. Основные принципы и методики использования системы порталов в учебном процессе. // В сб. научн. ст. «Интернет-порталы: содержание и технологии», Вып. 2. ГНИИ ИТТ «Информика». - М.: Просвещение. - 2004. - С. 56-84.
9. Гриншкун В.В. Развитие интегративных подходов к созданию средств информатизации образования: Автореф. дисс… докт. пед. наук. - М., - 2004. - 48с.
10 Уваров А.Ю. Интегрированный курс “Компьютерное дело” // Информатика и образование. – 1997. - №6. - С. 9-19.
11.Уваров А.Ю. Компьютерные коммуникации и современное образование. - М.: Эйдос, - 1999. http://www.eidos.ru/books/uvarov/begin.htm
12. Кузнецов А.А. Школьная информатика: что дальше? // Информатика и образование. - 1998. - № 2. - С. 14-16.
13. Ершов А.П. Концепция использования средств вычислительной техники в сфере образования. // — Новосибирск, 1990. — 58 с.
14. Розенфельд Л., Морвиль П. Информационная архитектура в Интернете // 2-е издание. — СПб: Символ-Плюс, 2005. — 544 с.
15. Морвиль П. Тотальная видимость. — СПб: Символ-Плюс, 2008. — 272 с
16. Бостанов Б.Ғ. Болашақ информатика мұғалімдерін электрондық оқыту құралдарын жасауға дайындау жайлы // «Үздіксіз кәсіби білім беру жүйесі: даму проблемалары мен болшағы» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. Қызылорда, 2008. Б.414-418.
17. Бостанов Б.Ғ. Электрондық оқыту құралдарын жасаудың ақпараттық архитектурасы жайында // Хабаршы-Вестник. «Физика-математика ғылымдары» сериясы. №3(27). Алматы, 2009. Б.44-49.
18. Бостанов Б.Ғ., Шошимова К.А. Білім беретін электрондық ресурстарды қоданып оқыту әдістемесі. // Хабаршы-Вестник. Физика-математика ғылымдары» сериясы. №1(24). Алматы, 2008. Б.117-121.
19. Бостанов Б.Ғ., Ақүрпекова Г.О. Информатика пәні мұғалімін білім беру электрондық ресурстарын жасау технологиясына үйрету үдерісінің моделін жасау // Хабаршы-Вестник. Физика-математика ғылымдары сериясы. №1(25). Алматы, 2008. Б.111-117.
20. Мұхаметжанова С.Т. Внедрение современных информационно-коммуникационных технологий в систему повышения квалификации работников образования. // Журнал «Известия КАО» №2. 2008. С.64-67.
21. Теоретические основы создания образовательных электронных изданий: Беляев М.И., Вымятнин В.М., Григорьев С.Г., Гриншкун В.В., Демкин В.П., Краснова Г.А., Коршунов С.В., Макаров С.И., Можаева Г.В., Нежурина М.И., Позднеев Б.М., Роберт И.В., Соловов А.В., Теслинов А.Г., Щенников С.А. - Томск.: Изд-во Томского университета. - 2002. - 86 с.
22. Теория и практика создания образовательных электронных изданий. Беляев М.И., Григорьев С.Г., Гриншкун В.В., Демкин В.П., Краснова Г.А., Макаров С.И., Щенников С.А. и др. Часть I. 72 с. - М.: Изд-во РУДН. - 2003. - 241 с.
23. ГОСТ 7.83-2001. Электронные издания. Основные виды и выходные сведения.
24. Зайнутдинова Л.Х. Создание и применение электронных учебников (на примере общетехнических дисциплин). Монография. - Астрахань.: Изд-во ЦНЭП. - 1999. - 364 с.
25. Гаврилова Т.А., Червинская К.Р. Извлечение и структурирование знаний для экспертных систем. - М.: Радио и связь. - 1992. - 200 с.
        
        М а з м ұ н ы
КІРІСПЕ.....................................................................
..............................3
1 - ТАРАУ. ... ... ... МЕН ... ... беру ... ... оқыту құралдарының құрылымы мен
негізгі
бағыттары...................................................................
...7
1.2. Ақпараттық архитектура түсінігі, анықтамасы және
маңыздылығы.................................................................
.....................................19
1.3. Ақпараттық архитектураны қолдану мен оның негізгі
принциптері.................................................................
........................................26
2 - ТАРАУ. ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОҚЫТУ ҚҰРАЛДАРЫН ... ... ... ... ... ... жасаудың ақпараттық
архитектурасын қолдану үдерісі мен
әдіснамасы...........................................46
2.2. Ақпараттық архитектураны практика жүзінде іске асыру............51
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
...................71
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР...........................................72
ҚОСЫМША.....................................................................
...........74
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі. Қазіргі ақпараттық технологиялардың қарқынды ... орта ... ... оқу ... оқу ... ... пәндер бойынша жасалып, пайдаланылып жүрген электрондық оқыту
құралдарына тікелей ... Сол ... ... құралдарын педагогикалық іс-әрекетке кеңінен қолдана білу
іскерліктерінің жоғары деңгейде қалыптасуы мектеп мұғалімдерінің ... ... ... ... ... Осы ... жоғары оқу
орындарында болашақ мұғалімдерді педагогикалық үдерісте ақпараттық
технологиялар мен ... ... ... ғана емес, осы
құралдарды жасауға дайындау өзекті мәселе болып ... ... ... ... және ... ... байланыстағы
білім беру жүйесінің барлық формаларын ақпараттандыру, жаңа ақпараттық және
қатынастық технологияларын ... және ... ... ... ... технологиялар білім берудің жаңа жүйелерінде оқытушы
мен оқушының арасында ... ... және ... ... ... ... ... электрондық программалық оқыту ... ... сол ... ... мәлім программалау тілінде программалау
технологиясы қолданылды. Программалаушы рөлінде әдетте, жоғары оқу орнының
студенттері немесе аспиранттары ... ... ... ... мен ... басынан бастап негізгі екі
бағыт бойынша дамыды. Бірінші бағытта әр ... ... ... ... жүйелері жасалады және пайдаланылады. Мұндай
жүйелер көп жағдайда қабықшалармен сәйкес келеді: автоматтандырылған оқыту
жүйелерінің ... ... ... ... ... ... ... және арнайы тіл немесе инструментальды құралдар
көмегімен оның оқыту алгоритмдерін ... ... ... жүйе ... ... осы жеке мұғалім немесе ұжым болып жасалынатын электрондық ... ... ... ... қағаз бетіне түсірілместен бірден
жасалынады, ... ... ... тіпті кейде ... ... ... ... ... болады. Яғни, бұл жасалынатын электрондық
оқыту құралының (ЭОҚ) ... ... ... ала жоспарланып немесе
ақпараттық архитектурасы (АА) сызылуы керек дегенді білдіреді.
Ақпараттық архитектура ... ... ... ... ... ... берген анықтамасы бойынша
«ақпараттық архитектура (АА)» ретінде – ... ... шешу ... ... құралы қамтитындарды тиімді пайдалануды қамтамасыз ететін
электрондық оқыту құралдарының материалын, ... ... ... ... ... ... түсініледі [17].
Электрондық оқыту құралдарының ақпараттық ... ... ... ... ... отырған пәндік саланың логикалық ... сай ... оның ... ... ... Электрондық
оқыту құралы көркемдік жағынан да, орындалуы жағынан да ... ... ... ... технологиялық орындалу сапасы,
көрнекілігі, ойдың логикалығы мен байланыстығы жағынан ... ... ... Өзінің анықтамасының ерекшелігінің арқасында электрондық оқыту
құралдары визуалды және аудиоақпараттың сапасын көтереді, ... ... ... ... ... Осы ... алғанда заманауи мультимедиалық
технологиялардың мүмкіндігі зор. Мультимедиалық құралдардың, ... ... ... сай жаңа ... ... білім беру үдерісін
әсерлі етіп, әрі тиянақтылай түсері сөзсіз.
Жаңа технологиялар - педагогтың мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... Компьютер мүмкіндіктері психология мен
дидактика тұрғысынан талданып, керек ... ... ... ... керек. Сыртқы эффектіні қуып кетпей, оқыту программасының тек
сыртқы емес, ішкі тиімділігіне көп ... ... ... ... ... ... ... экспериментті бояулы суреттермен,
сызбалармен, кестелермен байыта түсуге жол ... ... есеп ... ... ... оқу ... ... оқу курсының ең маңызды бөлімдері,
сонымен қатар есептер жинағы, ... ... ... оқу ... ... нұсқаулар, практикумға, курстық және
дипломдық жұмыстарды дайындауға әдістемелік нұсқаулары бар берілген басылым
түріне мемлекеттік ... ... ... ... ие электрондық оқу
басылымы.
Электрондық оқыту құралдарын жасау және оны қолдану ... ... ... [5], В.В. Гриншкун [3], А.Ю. Уваровтың ... [16,17] ... ... ... ... ... оқу ... АҚТ мен оның көмегімен жасалған электрондық
оқыту ... ... ... ... Қазіргі заманда электрондық оқыту
құралдарын қандай да болмасын, пайдаланбайтын бір пәнді атау мүмкін ... да, ең бір ... ... ... бірі информатика
болатын және болып қала ... Бұл ... ... ... ... мен оқу ... ... мүмкіндік беретін информатика
құралдарымен бірге, білім беру ресурстары қатар ... ... ... ... ... ... ... архитектурасы, көбінесе, жүйесіз құрастырылып, оқушыға оқытылып
отырған пәндік саланың логикалық құрылымын ... сай ... ... ... ... да, жасалынатын электрондық ... ... ... ... ... ... ... ететін мәселе, ал бұл дипломдық
жұмыс тақырыбының өзекті мәселеге арналғандығын білдіреді.
Мәселені шешу электрондық ... ... ... ... ... және
зерттеуші ғалымдардың еңбектеріне талдау жасап, толықтырулар енгізу арқылы
ғана мүмкін болмақ.
Зерттеудің мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... болашақта жасалынатын электрондық
оқыту құралдарының ақпараттық архитектурасының өзіндік нұсқасын ұсыну.
Зерттеу нысаны – ... беру ... ... ... сай ... байланысты
электрондық оқыту құралдарының ақпараттық архитектурасын жобалау.
Зерттеудің пәні – болашақта ақпараттық архитекторлардың рөлі жоғарылап, ... да ... ... орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне білімдерін
қайта көтеруде арнайы курс ретінде оқытылуына ықпал ... ... ... – егер ... ... құралдарын жасаушылар
немесе құрастырушылар оның ақпараттық архитектурасын алдын ала даярлап,
содан кейін оны жасауға ... ... ... ғана сапалы электрондық оқыту
құралын жасай алар ... ... ... ... ... сапалы ЭОҚ жасауға әкелері хақ.
Қойылған мақсат пен жасалған ғылыми болжамға сәйкес зерттеудің мынандай
зерттеудің ... ... ... ... беру ... ... ... құралдарының
құрылымы мен негізгі бағыттарын анықтап, ақпараттық ... ... ... ... ... ... архитектураны қолдану мен
негізгі принциптерін анықтау;
электрондық оқыту ... ... ... ... ... мен ... болжамның анықтығын тәжірибе жүзінде іске асыру.
Зерттеудің теориялық негіздері: ... ... ... ... ... Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған ... ... ... Республикасының ғылымын
дамытудың 2007-2012 жылдарға арналған мемлекеттік ... ... ... ... ... білім беру стандарты; білім
беру жүйесін ақпараттандыру тұжырымдамасы; ... ... ... озық ... ... ... ... салаға сай ғылыми-әдістемелік еңбектері.
Зерттеудің әдістері: Теориялық және ... ... ... ... ... оқу-педагогикалық және әдістемелік әдебиеттерді
талдау; тәжірибелік-эксперименттік жұмыс.
Зерттеудің ... ... мен ... ... ... ... отырып заман талабына сай жабдықталған электрондық
оқыту құралын жасау.
Дипломдық жұмыстың құрылымдық мазмұны: Дипломдық ... ... ... ... ... ... қорытындылардан, қорытындыдан,
пайдаланған әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.
1 – ТАРАУ. АҚПАРАТТЫҚ АРХИТЕКТУРА ТҮСІНІГІ
МЕН ... ... беру ... ... ... ... мен ... бағыттары
Қазіргі қоғамды ақпараттандыру мен онымен тығыз байланысты ... ... ... және ... ... ... ... таратумен сипатталады. Олар ақпаратты тарату мен қазіргі заманғы
білім беру жүйесінде мұғалім мен ... ... ... ... кеңінен қолданылып отыр. Осыған байланысты қазіргі кезде болашақ
мұғалім ақпараттық және қатынастық ... ... ... болып
қана қоймай, оларды өзінің кәсіби қызметінде қолдануда маман болуы ... сөзі өз ... грек ... ... және ... ... материалдарды, жартылай фабрикаттарды, бұйымдарды өңдеу
немесе қайта өңдеу әдістері мен тәсілдерінің жиынтығын және ... ... ... ... ... ... ақпараттық және қатынастық
технологияларға ақпаратты өңдеу мен ... ... ... ... ... және ... ... – бұл ақпаратты сақтау, ... ... және ... әр түрлі әдістерін, тәсілдерін және алгоритмін
сипаттайтын қорытушы ... ... ... сөзі әдейі қосылмаған. Ақпараттық және
қатынастық технологияларды пайдалану екінші бір ... ... ... ... ... ... – ол ... беруде, медицинада, әскери істе және
адам қызметінің басқа да көптеген ... ... және ... пайдалану, ал бұл ақпараттандыру технологиясының тағы ... ... ... Осы ... әрқайсысы ақпараттандыру
технологиясына өзінің шектеулері мен ерекшеліктерін қосады. Мысал ретінде,
ақпараттық және ... ... ... ... ... ... болады. Ал білім беруде Интернетті пайдалану
технологиясын ... және ... ... ... ... ... ... технологиясы ретінде қабылдаған дұрыс [3; 5; 20].
Білім ... ... ... ... ... білім беру
саласында ақпараттық және ... ... ... ... ... ... Бұл ұғымға білім беруді
ақпараттандырудың мақсаттарына жетуді ... ... ... ... және ... ... кешені кіреді.
Мысалы, білім беруді ақпараттандыру технологияларына толығымен білім
берудің ақпараттық ... құру мен ... ... ... ... ... ... ақпараттық және қатынастық
технологияларды ... ... ... әдістері жатқызылады.
Білім беру саласында пайдаланылатын ақпараттық және ... ... ... ... ... ... жабдықталған жеке ... ... ... онда ... ... ... ... анықталады.
Программалық құралдардың негізгі санаттары жүйелік программалар, қолданбалы
программалар және аспаптық құралдар болып ... [3, ... ... ... ... ... жұмыс
істеуге, оқу барысында компьютерді пайдалануға, модельдеуге, электрондық
оқулықтарды, электрондық ... ... ... ... ... ... ... компьютерлік оқыту бағдарламаларына
негізделеді. Ақпараттық әдістемелік ... ... ... пайдалану арқылы білім беруді көздейді.
Ақпараттық және ... ... ... және ... ... ... таңқаларлық үрдіс әртүрлі жаңа
дидактикалық идеялардың іске асуына техникалық жақсы ... ... оқу ... отандық және шетелдік электронды жүйені талдау
нәтижесі көрсеткендей, ... ... ... ... ... ... деп те айтуға келмейді. Айта кетуіміз керек,
оқу бағытындағы ... ... сапа ... ... ... ... толықтыру мақсатындағы оқу материалын дайындау, үлгілеу
түріндегі ... ... оқу ... ... ... ... мен ... әзірлеу кезеңінде бекітіледі. Өкінішке орай,
оқытуды қолдануға арналған электронды құралдар әдістемелік-техникалық даму
жағынан қалыс ... ... ... ... ... ... арналған электрондық құралдар психология, педагогика, математика,
кибернетика, информатика секілді әртүрлі ғылымдар ілімін біріктіреді.
Жоғарыдағы қойылған ... ... ... ... ... ... ... алуды жан-жақты меңгерумен
бірге, электрондық оқыту құралдарын ... және ... ... ... таңда ақпараттық технологияларды және жаңа білім әдістерін білім
жүйесінде кеңінен пайдалану ... аса ... Жаңа ... ... ... ... ең ... факторы, негізгі
қозғаушы күші адам, сол себепті білім беру саласында білімнің ... ... ... ... ... даму ... әлемдік жаңа технологияларды қолдану
деңгейімен ... ... ... негіздері мен ... ... ... қоғамдағы барлық мамандық салаларымен
қатысты.
Білім беру жүйесін ақпарттандыру ... беру ... ... ... тигізеді. Информатика пәні бойынша жасақталған мемлекеттік білім
стандарты білім мазмұнының ... ... мен ... ... ... ... тағайындайды. Стандарт ережелеріне сәйкес
оқушыларды информатика пәніне оқыту Қазақстан Республикасының орта ... ... ... ... қай ... ... ... құқықтық нысанына және оқыту түріне тәуелсіз жүзеге асырылады.
Мемлекеттік білім беру стандартында ... ... ... ... ... ... ... қызметке, еңбекке
сонымен қатар басқа ... оқу ... ... ... шешуге және
оны ақпараттық қоғамдық өмірге дайындауға бағытталсын,-делінген. Сондықтан
орта ... ... ... мәселесі тек информатиканы
оқытумен шектеліп қалмай, басқа пәндерді оқытуда компьютерді көрнекі құрал
ретінде ... ... әр ... ... саласындағы жаңа қатынастық технологиялар түсінігі компьютерлік
технология және электрондық анықтамалық ... ... ... ... оқыту әдістерін іздеуінен пайда болды.
Бүгінде біз орта білім ... одан әрі ... ... ... ол мазмұндық тұрғыда болады және ... жеке ... ... ... ... операциялық
негіздеріне ауысуды білдіреді, мұнда әрбір оқушы ақпаратқа, қазіргі
ақпараттық технологияларға назар ... қана ... оны ... ... ... ... ... жүйесін пайдалана алуы тиіс.
Алайда білім беру жүйесінде білімдік және ақпараттық технологияларды іс
жүзінде үйлестіре ... ... ... Оның ... ... тез жаңаруы мәселені қиындата түседі. Жағдайды жақсарту
үшін ... беру ... мен ... ... ... қажет, сонда педагог өзі білетін, өзі ... ... ... ... сабақта тиімді қолданады.
Қазіргі технологияларды білім жүйесіне енгізгенде, оқыту материалдарының
педагогикалық мазмұндылығы мен әркімнің өзінің ... ... ... зор. Оқыту ісінің тиімділігі мен ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру мен пайдаланатын ... ... ... ... өте тез ... келеді. Көптеген ғылым өз саласында
қолданатын терминологиялық ақпаратқа көп ... ... ... ... ақпараттық технологияларды қарастыру кезінде жиі пайдаланатын
түсініктерге тоқталайық.
Технология - өнім шығару үдерісінде жүзеге асаырылатын шикізат ... ... ... ... өңдеу, олардың қалып-күйін,
қасиеттерін өзгерту тәсілдерінің жиынтығы. ... ... ... ...... ең ... ... үдерісті анықтау және
оны пайдалану мақсатында химиялық, физикалық, механикалық және ... ... ... - ... бір ... жету бағытында ұйымдастырылған, жоспарлы
күйде тұрақты жүзеге асырылатын, педагогтар, ... ... ... білімді, біліктілікті және дағдыларды меңгеру
үдерісі.
Оқыту технологиясы ... ... ... ... ... ... ... бір аймағында
қойылған мақсатқа жету бағытында ұйымдастырылған, жоспарлы түрде тұрақты
жүзеге асырылатын білімді, біліктілікті және ... ... ... оқыту, өздігінен білім алу және өзін-өзі бақылау үдерістерін қажет етіп,
соларды ... ... ... ... ... ететін әдістер,
тәсілдер, құралдар жиынтығын қамтиды.
Интербелсенді режим – бұйрықтар мен жауаптар алмасу арқылы атқарылатын
тұтынушы мен ... ... ... режимі.
Оқытудың интербелсенділік режимі – оқушының жүйемен белсенді түрде өзара
әрекеттесуі арқылы орындалатын, әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... педагог жұмысын атқара алатын білім беру
үдерісі субъектілерінің диалогтық ... ... ... технологиялары – ақпаратты бейнелеу, тасымалдау және
жинақтау, оқушының танымдық әрекетін бақылау және басқару ... ... ... ... ... ... ... құралдары және интербелсенді программалық өнім негізінде жұмыстың
педагогикалық шарттарын жасау тәсілдері, әдістері ... ... ...... және аудиоэффектілік, әр түрлі
мультипрограммалық ... ... ... ... орындата алатын электрондық құжаттарды дайындау тәсілдері.
Ақпараттық технология – ... ... ... ... ... сақтау, өңдеу және оны ... ... ... ... және ... ... мен қазіргі техникалық құралдар
жиыны.
Коммуникация – ... ... ... әдістері мен механизмдерін
және оларды жазып, жинақтап, жеткізу құрылғыларын қамтитын жалпы ұғым.
Компьютер – есептеу ... ... және ... өңдеуге арналған
техникалық құралдар кешені.
Интернет – бір-бірімен байланыс каналдары және ... ... беру ... ... өзара байланысқан компьютер ... ... ... ...... аса ... ақпаратты ресурсы.
Электрондық оқулық – ғылыми-педагогикалық құрал. Электрондық оқулықтардың
тиімділігі:
теориялық материалды өз бетімен оқып үйренуге, зерттеуге мүмкіндік береді;
сабақты ... ... ... ... және ... тыс ... өз бетімен әр түрлі деңгейлі шығармашылық
тапсырмалар ... ... ... ... ... ... туралы қосымша мәліметтер
дипломдық жұмыстың 1-қосымшасында берілген.
Мультимедиалық технологиялардың қызықты ... ... ... жасауды және де басқа оқып үйренуге арналған құралдар жасауда
көп ... ... ... ... қолдану оқытудың
қазіргі компьютерлік технологиялардын дамытудың жаңа бағыттарын дамытуға
зор үлес қосып келеді ... және ... ... ... ... ... ... үдерісі
оқушының жаңаша оқу қабілетін қалыптастырып, оларды жүйелік ... ... ... ... ... - өздерінің кәсіби
потенциалдарының қалыптасуына жол ашуы керек.
Бүгінгі күні ... ... ... ... құралдары мен
формаларының көптігі оқу үдерісінің дидактикалық тиімділігін максималды
дәрежеге жеткізуге бағытталған. ... ... ... және өз ... жүргізілетін оқу қызметі және оқушының
ақпаратты өңдеу қызметіндегі әртүрлі іс-әрекетінің ... ... және ... ... жеке ... кешенді
пайдалануда да аса жоғары дидактикалық мақсатқа жетуге болады.
Оқу үдерісінде ақпараттық және қатынастық ... ... ... ... тәжірибе жүзінде жүзеге асыру бұрыннан таныс
бағдарлама құралдары мен ... алғы ... ... ... ... ... табылатын көп функционалды ... ... ... ... және қолдану арқылы да жетуге де болады.
Жасалуына РФ Білім министрілігі, Ресей Білім беру ... ... ... ... Мәскеудің қалалық педагогикалық университеті,
Томскідегі мемлекеттік университет, Самара экономикалық академия және басқа
да оқу орындары мен ... ... ... ... ... ... жасау концепциясына” назар саламыз. Бұл құжатта
мынандай анықтамалар келтірілген: “... оқу ... ... ... ... ... ... білім деңгейін
автоматтандырылған бақылау жасау, ... ... мен ... ... ... ... ... бағдарламалық-
әдістемелік кешенін электрондық оқыту құралы (электрондық оқыту ... ... [21, ... қолданылатын барлық терминдер мен
аббервиатуралар жеке қосымшада келтірілген (қосымша 1).
Бұл анықтама осы зерттеуде аса кең ... ... деп ... ... ... ... ... қажет. Ол үшін электрондық оқыту
құралдарына нақтырақ түсінік ... ... ... ... қарастырамыз.
Электрондық оқыту құралдары көп сатылы сипатта ... ... ... ... оларды оқу басылымдарына жатқызып, соған қарай
оқу кітаптарына пайдаланатын топтау принциптерін қолданып жіктеуге ... ... олар ... ... категориясына жатады,
сондықтан, оларға электрондық басылымдарды ... ... ... да, ... ... ... жіктеудің негізіне кәдімгі
оқулықтар тәрізді, электрондық басылымдарды да, программалық құралдарды ... ... ... ... жатқызылған.
Қазіргі кездегі әдебиеттерде сипатталғандай жалпы ... ... орай ... оқыту құралдарын былай бөлуге
болады:
оқу үдерісіндегі электрондық оқыту құралдары орны мен анықтаушы мәніне
қарай ... ... ... ... ... бойынша;
ұсынатын ақпартының түріне қарай;
баяндау формасына қарай;
мақсатты бағытына қарай;
басылым ... бар ... ... ақпараттың табиғатына байланысты;
электронды басылыммен пайдаланушының өзара ... ... ... ... ... электрондық оқыту құралдарының төрт тобын қамтитын жоғары оқу
орындарына ... ... ... ... ... ... ... үлгісі бекітілген. Ол функционалды белгісіне қарай сараланып,
оқу үдерісіндегі орны мен мәнін анықтайды:
программалық-әдістемелік (оқу жоспарлары мен оқу ... ... ... ... оқу ... ... материалдардың мазмұны, курсты оқыту, курстық және дипломдық
жұмыстарды орындау);
оқытушы (оқулықтар, оқулыққа қосымша, дәріс ... ... ... ... ... мен жаттығулар жинағы, хрестоматиялары,
оқуға ... ... ... осы ... ... ... топты бөліп қарайды:
бақылаушы (тестілеу программалары, мәліметтер).
Электрондық оқыту құралдары құрылымы бойынша былай бөлінеді:
бір томдық - машинада оқылатын бір ғана ... ... - ... ... ... тасымалдаушыда сақталған, мазмұны
мен көркемдік жағынан біртұтас болып келетін, екі ... одан да ... ... ... ... - бір ... көркемделіп, бір мақсатты көздейтін, мағынасы
бір томдардың жиынтығы.
Мәтінді ұйымдастыруы бойынша электрондық оқыту құралдары монобасылым және
жинақ ... ... ... – бір ғана ... ал ...... бірнеше шығармасын қамтиды. Оқулық, оқулыққа қосымша, дәрістер
курсы мен конспектілер жарыққа тек ... ... шыға ... ... хрестоматия, оқуға арналған кітап – жинақ түрінде жарық ... ... оқу ... ... ... және ... ... арналған тапсырмаларға келетін болсақ, оларды
монобасылым түрінде шығарады. Осыған ұқсас басылым ... ... ... ... ... ... ... бойынша мынандай түрлерге бөлуге болады: оқу жоспарлары,
оқу бағдарламасы, ... ... ... ... тәжірибелер
бағдарламасы, тәжірибелік сабақтардың тапсырмалары, оқулыққа ... ... ... ... ... ... оқуға арналған
кітаптар және т.б.
Материалды баяндау формасы бойынша электрондық оқыту құралдары ... ... ... ... ... ... ... конвенциялық;
электрондық оқыту құралдары мағынасы жағынан жіктелетін бағдарламалық;
мәселелі оқыту мен логикалық ойлау жүйесін дамытуға бағытталған ... ... ... жеке ... бар ... ... әмбебап;
Мақсатты белгісіне қарай электрондық оқыту ... ... ... ... ... ... мамандар үшін
магистрлер үшін;
ересектер үшін.
Мақсатты белгілерінің айырмашылығы әртүрлі деңгейдегі мамандар дайындауда
шешілетін дидактикалық мәселелерге арналған.
Басылым эквиваленті бойынша электрондық ... ... екі ... ... электрондық баламасы – баспалық оқулықтың электрондық көшірмесі;
жеке электрондық оқыту құралдары – ... ... ... ... табиғаты бойынша электрондық оқыту құралдары
бірнешеге бөлінеді:
мәтіндік (белгілік) – тек мәтіндік ақпараты ғана болады.
көркемдік – ... бір ... ... ... ... электрондық үлгілер;
дыбыстық – дыбыстық ақпаратты басылым түрінде емес, тек ... ... ... түсінік;
программалық өнімдер – бағдарлама ... ... ... ... - әртүрлі бағдарламалық құралдармен қамтамсыз етілген белгілі
бір мәселені шешушімен өзара байланысқан және табиғаты ... ... ... ... ... ... ... бойынша төмендегідей болып бөлінелді [23]:
жергілікті пайдаланатын және машиналық тасымалдаушыға көшірілген жеке дана
күйінде белгілі бір мөлшері бар локальды ... желі ... ... кез-келген уақытта пайдалана алатын
желілік таралу;
жергілікті де, ... те ... ... ... ... ... құралдар (ЭҚ) графиктік, мәтіндік, сандық, сөздік, музыкалық,
бейне, фото және басқа ... ... Бір ... ... ... ... ... ақпаратты өңдеу және
жасау құралдары, құрылымды ... ... ... ... құрал кез-
келген электрондық тасымалдаушыда орындалып, ... ... ... ... электрондық оқыту құралдары (ЭОҚ) білім саласының ... ... ... ... мен ... ... шығармашылық және
белсенді түрде меңгеруін қамтамасыз етуші жүйеленген материалы ... ... ... ... ... ... құралы көркемдік
жағынан да, орындалуы жағынан да ... ... ... сапасы, технологиялық орындалу сапасы, көрнекілігі, ойдың
логикалығы мен байланыстығы ... ... ... болуы қажет.
Электрондық оқыту құралы қағаз нұсқасында дидактикалық қасиетін жоғалтпауы
қажет. Бұл ... ... ... ... анықтаманың ғылыми
ақпаратына толық сәйкес келетіні анық.
Өзінің анықтамасының ерекшелігінің ... ... ... ... және ... ... көтереді, яғни, ақпарат ашық, ... ... Осы ... ... ... ... ... зор.
Сонымен қатар, оқытуда электрондық оқыту құралдарын ... ... және ... қалыптасу тәсілі ... ... Егер де ... ... көрнекілігі оқытылатын нысанның
нақтылығына көңіл бөлсе, онда компьютерлік технологияны пайдалану барысында
қандай да бір шынайы нысанның ғана ... ... ... заңдылықтардың,
теориялардың, түсініктердің маңызды қасиеттерін динамикалы түрде түсіндіру
мүмкін болмақ.
Электрондық оқыту құралдарын ... ... ... ... екі ... ... ... Бірінші бағыт бойынша электрондық оқыту ... ... ... ... ... ... тәсілдері аясында
“қосымша” құрал ретінде оқу үдерісіне пайдалану. Бұл жағдайда электрондық
оқыту құралдары оқу үдерісін интенсифтендіру, ... жеке ... ... оқушының білімін есепке алу, бақылау және ... ... ... ... ... ... ... бағыт бойынша электрондық оқыту құралдарын енгізу оқыту ... жеке оқу ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың әдістерін мен формаларын қайта қарау, негізделген
біртұтас курстың құрылымын өзгеріске ... ... ... ... ... ... ... электрондық оқыту құралдары оқытуды
автоматтандырудың бірінші бағытына ... ... ... ... ... ... ... болуы жатады. Кері байланыс мынандай үштіктен тұрады: “педагог
– электрондық оқыту ... - ... оны екі ... ... ... ішкі және ... кері байланыс дегеніміз – оқушыға берілген жаттығуды орындауда қандай
да бір іс-әрекетті жасауға итермелейтін ... ... ... ақпарат. Мұндай байланыс оқушының өзін-өзі тексеруге арналған. ... ... ... оқу ... ... ... ... туралы саналы
қорытынды жасауға итермелейді. Ол оқушы бойынан рефлекция тудырып, бұдан
кейінгі іс-әрекетіне стимул болып, оқу ... ... баға ... ... ... Ішкі кері ... консультациялы немесе нәтижелі
болуы мүмкін. ... ... ... ... ... және т.б. ... ... кері байланыс та осындай әртүрлі болуы
мүмкін: оқушыға шешілген міндеттің дұрыстығы туралы ақпаратты хабарламадан
бастап, дұрыс нәтижені көрсету ... ... ... ... ... кері ... ақпараты компьютерлендірілген оқытуды жүргізетін
педагогқа келіп түседі, ол оны оқушының іс-әрекетін түзеу үшін де ... ... ... қызмет атқаруы режимін қадағалаушы ретінде
де қолдана алады.
Электрондық ... ... ... ... ... ... бөлігіне электрондық оқыту құралдарын енгізу белсенді болып
отырғанын көрсетеді. Бұл ... ... ... ... жеке ... тапсырманы тексеру мен қалыптастыру
бойынша мұғалім еңбегінің көлемінің көптігімен ... ... ... ... ... жекешелене түседі.
Заманауи электрондық оқыту құралдары әрбір оқушыға ... ... ... ... ... ... іс-әрекет
арқылы тәжірибелік қабілет және дағдыны ... өз ... ... ... мүмкіндік береді.
Бір ғана электрондық оқыту құралының өзі ... ... ... ... де ... тақырыпты өз бетімен ... ... ... және ... ... ... үшін ... мүмкін.
Электрондық оқыту құралдарының кеңінен таралуы қызметтік құралдардың
дамуына байланысты білім беру саласына ... ... ... мәліметтерді өңдеу мен оларға ұқсас біртұтас есептеуді
жеңілдететін программалар соңғы ... ... ... ... ... ... бар ... оқыту құралдарының барлығы ... ... ... ... ... беру саласына жаңа электрондық оқыту құралдарын дайындау мен енгізу
көлемі ұлғайған сайын осы жаңа әрі ... ... ... ... мен ... ... жоғары сапаны ... ... ... ... ... ... ... сапасы
мен оны жасайтын технология сапасы және ... ... ... ... ... өзара байланыс жоғары көрсеткішті сапалы өнім алуға ... ... ... ... ... бұл ... тиімділігін арттыруға бағытталған компьютерлік
құралдарды жасау мен жетілдіру әдістемесінің түбегейлі өзгеруіне әкеліп
соқтырды. ... ... ... қойылатын талаптың өсе түсуі
регламенттелген технологияны есепке алу мен ... ... ... ... бет ... және ... ... электрондық оқыту құралдарының сапасы
ҚР Білім және ғылым министрлігі жүйесінде ... ... ... оқу ... ... ... т.б.) және оқу-
әдістемелік қауымдастық, кеңес т.б. құжаттарына сәйкес ... ... ... етіліп және бақылауға алынып отыр.
Қазіргі кезде білім беру тәжірибесінде информатика пәнінің мұғалімі ... ... ... ... ... қана қоймай, өз бетімен оны
дайындауы қажет. Осындай ... ... ... ... оның
мазмұнындағы материалдың өңделмегендігін, сонымен қатар, электрондық оқу
материалының ... ... ... мен ... ... ... ... көрсетеді. Бірақ, педагог электрондық
оқыту құралдары ... ... ... ... ... оқыту құралдарын оқыту үдерісінде ... ... ... құралдарын дайындау мен қолдануға байланысты ... ... ... Е.С.Полат, М.В.Моисеева және т.б. [86], сондай-ақ
шетелдік университеттер, Интернет ... ... ... зерттеулері негізінде және оқу материалын желілік көрініс
құрылымын жалпылауда мынандай қорытынды жасады, ... оқу ... ... ... есебінен кең интербелсенді қызметі бар желілік
электрондық оқулықтарға жататын желілік оқу-әдістемелік ... ... ... Мұндай интербелсенді кешендер электрондық оқыту құралдарымен
тікелей байланысты. Бір ... ... ... жеткілікті түрде күрделі
әрі көп құрамды электрондық оқыту құралдары ретінде қарастырылуы мүмкін.
Екінші жағынан, ... ... ... ... бір-бірімен
байланысты электрондық оқулық бола отырып әрқайсысы жеке-жеке күрделі болуы
мүмкін. Мұндай электрондық оқыту құралдарын пайдаланатын сала ол ... ... ... үдерісінде пайдаланатын интербелсенді кешен төмендегідей дидактикалық
функционалды блоктардан тұруы қажет:
ұйымдастырушылық-әдістемелік;
ақпараттық-оқыту;
идентификациялық-бақылаулы.
Зерттеу мен салыстыру негізінде ... ... ... ... ... ... ... былай көрсетуге болады:
ақпараттың жүйелі беруі;
зерттелетін пәндік саланың ішкі құрылымының изоморфтылығы;
оқу ісінің дидактикалық және әдістемелік талаптарға сәйкес болуы ... ... ... ... ... іске ... негізгі тәсілдері
келіп шығатындығы:
информатика бойынша электрондық оқыту құралдары мазмұны тұйық болуы ... оның ... ... пән немесе тақырыптық бөлім бойынша сабақ
өткізу үшін ... әрі ... ... бар ... ... ... ... құралының мазмұнының негізінде
дидактикалық талапты қанағаттандыратын арнайы құрылған оқу-әдістемелік
материалдың ... ... ... ... ... ... барлық құрамдас
бөліктері біркелкі стиль мен дизайнда орындалуы;
негізгі құрамдас ... ... ... ... ... ... мыналар
енеді: арнайы бейімдендірілген оқу-анықтамалық материал блогы, оқу ... ... ішкі ... ... ... ... құралдары құрылымы жаңа құрамдас
бөлік пен ондағы бөліктерді модификациялауды кеңейту мен ... ... ашық ... ... ... ... ... құралдарының қосымша ерекшелігіне
оқу компьютерлерінің (IBM, Macintosh ...) және операциялық ... Unix ...) түрі мен ... ... ... ... ... кеткен жөн.
Бірақ зерттеушілердің электрондық оқыту құралдарын құру ... да жаңа ... ... ... ... беруде ақпараттық технология
мен оның ресурстарын пайдалану мен дайындаудың бос әурешілігімен байланысты
мәселе де бар. Осы ... ...... технологияның
артықшылықтарын кәсіби іс-әрекетте кешенді түрде пайдалануға қабілетті
педагогикалық кадрларды әмбебап ... ... ... мүмкін
еместігі шығады. Білім беру үдерісіне қатысушылар ... жеке ... ... үшін ... құрал-жабдық, программалық қамтамасыз етудің жаңа
қосымша әдісімен мақсатсыз түрде пайдалану жағдайлары да жиі кездеседі.
Осыған байланысты, ... ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін педагогикалық және
ақпараттық технология мен электрондық оқыту құралдары ... ... ... ... ... ... қолданудың
өміршеңдігі тек жоғары деңгейдегі психологиялық-педагогикалық, техникалық-
технологиялық, экономикалық және ... ... ... ... ... осындай құралдарды іске асыру мен пайдалануға
қойылатын мазмұндық, әдістемелік және технологиялық тәсілдердің ... ... ... ... оған мынандай анықтама берілген: унификация
(латын тілінен шыққан unus-бір, facio-жасаймын) – бұл қандай да бір нәрсені
біркелкі ... ... ... ... ... (бірізділік) деген
мағына береді. Техникада бірізділік деп ... ... мен оны ... ... ... маркасы, формасы, т.б. біркелкілікке келтіру
қасиеті түсініледі. Біріздендірудің ... ... – бір ... ... әртүрлігін жою, бірақ параметрлер жиынтығы бойынша
әртүрлі болады. Осындай мақсатқа жету білім беру саласын ақпараттандыру ... ... ... ... ... ... үшін де ... табылады.
Осы мәселені шешу үшін жасалған оқыту құралдарын біріздендіру ... мен ... ... ... ... ... жеткілікті.
Мазмұны жағынан осындай айрықшалық қатаң ... ... ... ... ... ол өзге де жалпы мойындаған талаптармен бірге
қазіргі заманғы ... беру ... ... оқыту құралдарын
толыққанды қолдануды қанағаттандыруы ... ... ... ... ... шарттарды есепке алу керек, олар: оқу үдерісінде
пайдаланудың біркелкі әдістемелігі, бірдей терминология мен ... ... ... ... элементтерінің ұқсастығы,
нақты бір электрондық оқыту құралдарымен ... ... ... ... тәсілдерді тұтынушылық құжаттаудың бірдей болуы, міндетті түрде
бірдей қызмет жиынтығы, форматы мен ... ... ... ... ... ресурстарды пайдалану форматы мен ұстанымдары
бірдей болу қажет және ақпарат жөніндегі ... ... мен өзге ... ... ... ... ... оқу құралдарын біріздендірудің
маңызды факторына оған сапаның бірегей кешенді талабын қою және бейімдеу
мен ... ... ... ... ... жүзеге асыру жатады.
Мұндай жағдайда оқу ісінің әртүрлі салаларында ... ... ... және психологиялық-педагогикалық, техникалық-
технологиялық және дизайны ... ... ... ... ... ... ... беруді ақпараттандыру саласында педагогтарды дайындау
жүйесіне енуі қажет.
1.2. Ақпараттық архитектура түсінігі, ... ... ... адам ... ... ... ба оған ... емес,
біздің эмоциялық жағдайымыз бүкіл өмірімізде ... ... ... ... ... ... бір ... арналып, белгілі бір мақсатта
тұрғызылады. Ал осы ... ... үшін оның ... ... Себебі, кез-келген құрылысты жасау оның архитектурасын алдын ... ... ... аян. Ғимаратты жасайтын материал, тұратын
орны, жер ... ... ... ... ішкі ... олардың
атқаратын қызметі т.б., тіпті ғимаратты жасауға жұмсалатын қаражат, жұмысшы
құрамына дейін оның ... ала ... ... кіреді.
Неге біз электорндық оқыту құралдарын ... ... ... ... ... жайлы талқылаудан бастап отырмыз. Себебі,
архитектуралық ... – бұл ... ... ... көп ... танысудың күшті құралы. Ғимараттар сияқты электрондық оқыту
құралдарының да олармен ... ... ... ... бар.
Кейбір электрондық оқыту құралдары үшін, бізге негізгі сұрақтарға жауап
алып, жұмыс жасауды іске асыратын ... ... тән. Біз ... ... ... ... жоғалтып немесе интернет – магазин ішіндегі
барлық ақпараттар арасында адасып қалып жатамыз. Мұндай электрондық ... ... ... еске ... ... су ағатын үй, ыдыс
қоятын ... жоқ ас үй, ... ... ... ... ... немесе нашар электрондық оқыту құралдары архитектуралық
есепке тікелей ... ... ... өзі ... ... ... олар тапсырысты берушілердің ойын толық түсіне
алмайды. Екіншіден, табиғат құбылыстарына ... әр ... ... ... ... ... құру ... аса күрделі мәселе.
Бұл бағытпен таныс еместер, әлі де ойланып ... ... Шын ... архитектура деген не?
Осы ақпараттық архитектура түсінігін зерттеуші ғалымдардың ... ... ... ... ... ... ... (АА)» ретінде – мәселелерді жедел шешу мен
электрондық оқыту құралы ... ... ... ... ететін
электрондық оқыту құралдарының материалын, интерфейсін, ... ... ... сүлбелерін үйлестіру түсіндіріледі.
Электрондық оқыту құралдарының ақпараттық архитектурасы, көбінесе, жүйесіз
құрастырылып, ... ... ... ... ... ... ... сай қабылдамай, оның «адасуына» әкеліп соқтырады. Электрондық
оқыту құралы ... ... да, ... ... да ... әдістемелік құралдардың сапасы, технологиялық орындалу сапасы,
көрнекілігі, ойдың логикалығы мен байланыстығы жағынан жоғары ... ... ... ... ... арқасында электрондық оқыту
құралдары визуалды және аудиоақпараттың сапасын көтереді, яғни, ақпарат
ашық, әрі ... ... ... Осы ... ... заманауи
мультимедиалық технологиялардың мүмкіндігі зор.
Біз енді философиялық ... ... ... ... ... Біздің анықтамаларымызды кеңірек ашып, ақпараттық архитектураның
кейбір базалық ... ... ... әр ... ... ... және ... және оның білімінде кездеседі.
Мәліметтер (data) – бұл сандар және фактілер. Реляциялық мәліметтер қоры
ұйымының жоғары дәрежесі және ... ... ... сұрақтарға жіктеледі.
Ақпарат (information) – бірнеше аралық орындарды алады. ... ... ... сұраққа тек жалғыз “дұрыс” ... бере ... ... ... кез-келген пішінде және көлемде көрсетіледі:
электрондық оқыту құралдары, ... ... ... ... т.б. ... ... бізді метамәліметтер қызықтырады: терминдер,
түсіндіретін және көрсететін ... ... ... ... және ... іздеу (табу) мүмкіндігі – электрондық оқыту құралдары үшін
шешуші фактор. Егер қолданушы ... ... ... ... ... таба ... ... іздеу арқылы және сұрақтар қою ... ... іс - ... ... мүмкіндігі мен
өзіміздің электрондық оқыту құралдарымыз бір ... ... ... Бірақ
ақпараттық архитектура аясындағы іс – тәжірибелік ... ... іс – ... ... ... ... ... бір келкі емес және қиындығы шектелмейді. ... өз ... ... ... ... сонымен қатар,
шығармашылық тұрғыдан мықты болулары тиіс. Олар өз ішкі сезімдеріне сенімді
болып, тәуекелге бара ... ... ... ... ... ... сиқыры» осында.
Қазіргі таңда көптеген адамдар кітапханаларда кітаптармен жұмыс ... мен ... ... ... 1 – ... ... ... World Wide Web – те қолдану ... ... ... ... мен оқу ... ... ... |Оқу құралы | ... ... |
| | ... |
| ... ... |Бастапқы бет, навагация |
| ... ... ... ... ... |беттер нөмірлері, |беттері, сайт ... |
| ... ... ... ... сайт |
| ... ... ... |
| ... сон бірі |Көп ... ... |
| ... тәртіп бойынша |навигациясы бар ақпараттық |
|Өлшемдер ... екі ... ... |
| ... | |
| ... ... әрі |Өте ... ... ... ... |белгілі бір мөлшерде ... ... ... |
| ... беріледі. |сайттарға көшіп, бөлініп |
| | ... ... бар. ... ... ... ... ... онда ешқандай ұйымдасқан құрылым
жоқ. Мыңдаған кітаптар үстел үстінде жатыр. Мұндай дүкендер шынында да бар.
Философиялық тұрғыда алып ... ... ... ... күнделікті
өмірдегі тәртіптен бір уақыт демалуға мүмкіндік береді. Бұл кітап дүкенінде
аса қызығушылықпен ... ... ... күтпеген кітаптарды табуға
болады. Егер сіз ... ... ... бір автор немесе тақырып іздеп
келсеңіз, іздеу өте қиын және ... ... ... еді.
Бұл кітап дүкеніндегі бей - берекетсіздікті кітаптары тәртіппен орналасқан
басқа кітапханамен салыстыруға болмайды. Бір қарағаннан ... ... ... - ... ... музыкалық басылымдар қоймасы емес екенін
аңғарасыз. Мұнда жүйелі құрылым мен жақсы мамандандырылған ... ... өз ... ... ... құрылым мен ұйымдастырылуы бойынша
тиянақты атқара алады.
Қысқаша айтқанда, баспа материалдарының құндылығының ... ... ... ақпараттық архитектура тәртібі арқылы материалдардың
қатал ... ... мен ... оған оңай қол ... кітап дукеніндегі бей-берекетсіздікті кітаптары тәртіппен орналасқан
басқа кітапханамен салыстыруға болмайды. Бір ... ... ... құрылым мен жақсы ... ... бар, ... қажеттілігін табу үшін топтамаларды құрылымдайды және
ұйымдастырады.
Қысқаша айтқанда, баспа ... ... ... ... ... ... архитектура тәртібі арқылы материалдардың
қатал ретпен орналасуы мен оқырмандардың оған оңай қол ... ... ... ... мен ... ... айырмашылық
бар. Білім беру саласына жаңа электрондық оқыту құралдарын дайындау мен
енгізу көлемі ұлғайған ... осы жаңа әрі ... ... жобалау, дайындау,
бейімдеу мен енгізу кезеңдеріндегі жоғары сапаны ... ... ... Жасалынған электрондық оқыту құралдарының сапасы мен
оны жасайтын технология ... ... ... ... шығыны арасында
терең өзара байланыстары жоғары көрсеткішті, сапалы өнім алуға қажеті аса
маңызды болып ... ... ... архитектурасы айқындалмай
сапалы электрондық оқыту құралын жасау үшін оның ... мен ... ... сай етіп құрастыру мүмкін емес. Сондай-ақ, ... ... ... ... да туындауы күмән туғызары хақ.
Кітапхананың ... ... ... ... ... тура келеді, бірақ кітапхана бай тәжірибеге кол жеткізуді
қаматамасыз ... және ... ... ... ... ... бұл ... кілттік сұрақтарды құрастыру үшін
біз кей жерде ірі жалпылаулар және шексіз қарапайымдандырулар жүргіздік.
Бірақ, ... ... ... ... біреуге түсіндіруге
тырысқанда солай жасауға тура келеді. ... ... ... бір ... ... сіздің айналаңыздағы адамдар сіздің немен
шұғылданып жүргеніңіз жайлы көп ... ... Сіз ... ... ... ... ... қызықсыз әрі түсініксіз бола
түседі.
Ақпараттық архитектураны төмендегі келтірілген бірнеше нұсқалар ... ... ... ... ... және ... ... шынымен іздеген
нәрселерін таба алатын үлкен ақпарат көлемін ұйымдастырушы немесе «интернет-
кітапханашы»;
- ... ... ... үшін ... ... іздеу үшін
көмектесуші ... ... тек ... ... ... асырушы;
- ақпараттың жүктелуінің мәселесін шешуші.
Сонымен, электрондық оқыту құралдарын жасау үшін ақпараттық архитектура
керек пе? – деген ... ... ... архитектураны көбінесе бағдарламалық қамтамасыздандырумен
шатастырады, дегенмен, бұл ... өте ... ... ... - ... идеяларына сүйенеді. Құрастырушылар мүмкін
болатын жағдайлармен мүмкін емес жағдайларды түсінуге көмектеседі. Осыған
орай, дүниежүзілік өрнек ... ... ... мен ... ... айырмашылықты жоя бастады. Ақпараттық ... ... ... ... бір ... зерттеулері мен
болжамдарына, білім нормалары мен стандарттарына сүйене отырып ... ... ... ... ... ... ... пікірінше, графикалық дизайн электрондық оқыту құралдарын жобалаудың
үдерісі ретінде – айқын жазылған ... ... ... ... оқыту құралдарын жасаудың өндірістік циклы бес
негізгі бағыттан тұрады:
талдау (тұтынуды талдау – оқытуды ... ... ... ... ... – оқытудың талап ететін мақсаты, шартты талдау – ... ... ... шарт пен ... ... ... ... жасау, негізгі шешімді талдау, сценарий
құрастыру);
өңдеу (жоспарды, ... ... ... оқыту құралдары
алмастыру);
қолдану (оқу материалдары оқу үдерісін қолданылады);
бағалау (оқу ... ... ... ... ... ... құралдарын толықтыруға жұмсалады);
Әрбір бағыттың өзіндік шекаралары болады. Қарапайым көзқараспен қарасақ,
әрбір адамның да өз ... деп, тек ... ғана ... ... ... сол сияқты ақпараттық архитектураның да өзіндік ... ... ... ... ... ... заттар ақпараттық
архитектураға жатпайды, олар төмендегідей:
юзабилити (қолдану ... ... ... ... ... ... енді ... архитектураға не қатысты емес екенін анықтап алдық. Ал
неге біз оларды ескеруіміз керек? Оның ... ... Иа, ... ... шегеріп, ақпараттық архитектураның маңыздылығы мен
құндылығына тоқталайық.
Күнделікті ақпаратты іздеуге ... ... ... ... ... құрастырылған электрондық оқыту құралдарының ақпараттық архитектурасы
қолданушылардың теріс пікір әсерінің соңы неге ... Иа, тура ... ... ... ... болашағын айқындайды[14].
Ақпаратты іздеудегі сәтсіздіктің маңызы:
Қолданушылардың ақпаратты іздеу ... ... жете ... ... ... ұйым ... ... Сәтсіздіктердің ендігі жіберілуі
мүмкін қателіктердің алдын алуға көмектеседі.
Құрастырудың маңызы:
Электрондық оқыту құралдарын ... мен ... ... бұл ... ... ... кеңейту үшін қажет ресурс, жарты жылдан кейін
қайта құру қажеттілігі туған кезде қайта жаңарту жұмысы мен ... ... ... ... ... ... ... маңызы:
Электрондық оқыту құралының сыртқы келбеті тартымды ... ... ... ... өз ... қол ... ... оқулықтың негізгі мақсаты орындалады.
Бұл тізімді әлі де ары қарай жалғастыра беруімізге болады. Дәстүрлі ортада
мысалы: сату, маркетинг, ... ... ... және басқарушы
адамдардың тәжірибе жинақтауы үшін ... көп ... ... ... ... ... ... қысқа да нұсқа түсініктемесін беруге
болады. Ақпаратық құрылым қолданушының көзіне ... ... ... ... ... ... ... оның сүлбесінің
классификациясына ... ... ... таңданады. Сондықтан біздің
жұмысымыз көп сезіле бермейді. Web дизайнмен айналысатын адамдар ақпараттық
архитектураның шет жағасын ғана біледі. ... ... ... ... ... мүлдем жоқ. Бұл жасырын жұмыстар пайдаланушылар жайлы айтылған ... ... еді. ... көз қарасы бойынша біздің қандай ... ... білу ... ... ... ... ... керек ақпаратын
тауып, жұмысын атқарып және біздің күш-жігеріміздің кеткенін білмеуі ... ... ... қиыншылықтың негізгі көзі болып келеді. Біздің
жұмысымыздың қиыншылықтары мен ... шешу үшін көп ... ... керек.
Пайдаланушылардың сұраныстары мен түсінігі және мінезінің мәні ... ... ... ... мен ... оқыту құралының мазмұндағы қатынасты
көрсетуіміз керек, өйткені олар ... ... ... және де ... электрондық оқыту құралдарының күрделі ... ... ... ... ... Біздің электрондық оқыту құралдарын
анықтайтын элементтер ... ... ... ... ... ой ... дайын болуымыз керек. (1 – сурет)
1-сурет. Ақпараттық архитектураның құрылымы.
Біз жеңіл навигацияның негізі семантикалық желі болатындығын көрсетуіміз
керек. ... өз ... ... бен ... ... ... істеуі үшін тек қана жақсы іздеу жүйесі емес, сонымен қатар
жақсы ... және ... ... бір – ... жақсы
байланысқан бөлікті жүйе қажет.
Міне, біз міндетті түрде нақты жобаланған құжатты беретін де сәт жетті ... ... ... және ... ... нақты әрі сенімді
түрде жеткізе білуді үйреніп, адамдарға ... ... көз ... етіп ұсынуымыз қажет[14].
Каркас
Сүлбелер
2 – сурет. Ақпараттық архитектура құжаттары ұсынылатын ... ... біз ... архитектураның құжаттары мен жүйелерін, олардың
түсініктерін айтудамыз. ... іске ... үшін ... метафоралар,
суреттер, образдар қоса отырып барлығын жасадық. Бірақ, мұның барлығы алға
қойған мақсатымызға толық жеткізе ... ... ... ... ... нақты түрде мұқтаж аудиторияға жеткізу, міне, сол
үшін біздің пайдаланушыларымыз бізден жоғарғыны талап ... ал біз ... ... ... ... ақпараттық архитектурада бір аса керемет жатқан сиқыр бар ... ... ... басқалардың ойын оқып, көрінбейтінді ... ... ... қара ... ... ... ақпараттық
архитектура ортасына түсуге дайындалыңыз.
1.3 Ақпараттық архитектураны қолдану мен оның негізгі принциптері
Ақпараттық архитектурада не бар: өнер, сиқыр, ғылым немесе ... Кім ... ... ... Бұл үшін ... мамандық қажет? Ақпараттық
архитекторлар қауымдастығы ... ... ... соқтығысады. Біз
мақалалар жазып, кітаптар шығарамыз. Біз түрлі дебаттарда дискуссия жасап,
конференцияларда айтысып жатамыз. Ұйқымыз қашады. Міне, ... ... ... ... Біз ... ... ... қашсақ, соншалықты
ақпараттық архитектураның сақинасына түсеміз.
Технологияның ... ... ... ... ... сырты бізге сан
түрлі ақпаратты беретін жарнамалық жабдықтармен жасалған. Бизнес жаңалығы,
нарықтық мәліметтер, компаниялардың лақап аттары және URL ... ... ... ... ... ... ... жарнамалық плакаттармен көркемделген. Жаяу жүргіншілер бір-бірінен
озып, бірі ұялы телефон арқылы ... ... ... ... ... алу үшін желіге қосылуда. Бұл ... ... ... ... ... ақпараттық архитектурамен
тікелей кездеседі.
Бірақ, бұл біз аса көп уақытымызды ... жаңа ... ... тең ... ... сіз ... неше уақытыңызды компьютердің
мониторына қараумен өткізесіз? Күніне қанша рет электрондық ... ... веб – ... ... ... ... ... сезімде боласыз?
Бүкіләлемдік тор World Wide Web өз ... ... ... ... Ол ... ... түсті. Әлемде не болып жатқанымен хабардар болғыңыз
келе ме? Сапарға шығасыз ба? Үйде ... ... туды ма? ... ... ба? ... осының барлығына арнайы жабдықталған сайттар бар.
Бүкіләлемдік тор пайда болғаннан бастап, ... веб – ... ... бе? Бұл жобада бір де бір ақпараттық архитекторлар ... ... ... ... ... ... ... құбылыс болды. Бірақ, қазіргі
таңда ... ... ... архитекторлары бар. Қазір жаңа ... ... ... ... қамтымалармен жабдықталған, бірі
беттерді байланыстырса, бірі сол беттен келесі бетке ... ... ал ... дайын адрес бойынша ... ... ... мүмкіндік
береді. Айта кету керек, соның ... бірі ... ... жатса, екіншісі
керісінше болып жатады. Сайттарға пікір немесе сын айтып, ой ... ... ... ол ... ... ... ... заманы орын алуда.
Егер біз расында да ақпарат әлемінде белсенді өмір сүріп ... ... бұл ... ... қызу ... өтіп ... ... керек.
Осы ақпарат әлемінде бізге сөзсіз ақпараттық архитектура қажет, ал
ақпараттық ... ... пе? ... ... - бір ... ... ... саясаткер, педагог т.б. кәсіпкер болуы
шарт. Ал, мұның барлығынан бір маман тағайындап шығару ... ... ... ... ... ... ... жұмысты артып қоймай,
барлығына ақпараттық архитектураны үйрену қажет». ... ... ... ... ... біз ... ... да жағдай болмаса
да, ақпараттық ... өмір ... Оны ... маманның қалай аталуы
бізге аса маңызды емес: оны іздеу инженері деп атауға немесе ... деп те ... ... Ең ...... ... бар, білікті
мамандар қажет.
Программистер мен дизайнерлер өз жұмыстарымен өте ... ... ... ... жұмысымызда аса шебер емес. Ақпараттық архитектураны жобалаушы
– бір күнде бір семинарда толықтай меңгеріп ... ... ... ... ... қиынддықтары бар. Ақпараттық архитектура шахмат ойыны
тәрізді, ережелерін бір ... ... ... ... ал тәжірибе жинақтау
үшін бүкіл ғұмырыңызды арнайсыз.
Ақпараттық архитектура архитекторлар көмегімен немесе оларсыз жасалатынымен
бәстесуге болмайды. Сондықтан, ... ... ... өте ... және ... ... ... архитекторлар
қажеттігі туындайды. Мәселен, IBM, Microsoft және Vanguard сияқты ... ... ... оқыту құралдарын жобалап, үлкен
стратегияларды жасайтын ақпараттық ... ... Ал, одан ... ... электрондық оқыту құралдарын жобалауда ... ... ... ... шақырып кеңесіп жатады.
Медицина мен заңгерлерге қарағанда, ақпараттық архитекторларда арнайы бір
сертификатталған ... жоқ. ... ... ... архитектурамен
айналысуға бізге кедергі жасайтын ешқандай бір университет пен емтихан
қабылдаушы коммиссия мүшелері жоқ. ... жоқ ... де ... ... ... ... бағдарламалар бар, бірақ оларда бәсекеге
қабілетті архитекторлар жетілген жоқ деп ... ... ... ... жақында ғана пайда болды. Дайындықты меңгеру үшін бастапқы ... ... ... ... ... ... ... жадыңызда ұстаған жөн[14].
Графикалық дизайн мен ақпараттық жобалау.
Ақпараттық ... ... ... ... жобалаумен айналысатындар
көбіне графикалық дизайн төңірегінде ... Бұл ... ... ... архитектураның жобалануы көркемделумен ғана ... ... ... ... ... байланыстыру және оларды
интеграциялап ақпаратты тиімді түрде ... ... ... ... ... архитектураны жобалау
Информатика және кітапханалық жұмыс.
Біздің байқағанымыз, информатика мен кітапханалық жұмысқа дайындақ сайтты
құраушы элементтер мен беттердің ... ... ... үшін ... ... және оларға ... ... ... ... айналысып келеді. Іскер
кітапханашылар өздерінің мамандығын тек ... ... ... ... басқа ортада да қолдануға болатындығын байқаған.
Журналистика.
Журналисттер де кітапханашылар тәрізді ақпаратты ұйымдастыра алады, бірақ
басқа түрде. Егер ... ... ... құралыңыз үлкен көлемді
ақпараттармен айналысса, мәселен, желілік журнал немесе жаңалықтар ... ... ... шебері мұндай ақпаратты қандай түрде жеткізу
керектігін өте жақсы біледі. ... ... ... жазу ... ... ... сайт ... жобалауды журналистер
сәтті ұйымдастырады.
Маркетинг.
Маркетинг шеберлері кез келген аудиторияға ақпаратты қалай тиімдірек
жеткізу ... ... Олар ... ... барысында, клиенттермен
жұмыс жасауда электрондық оқыту құралдарын жобалауда аса ... ... ...... ... ... ауызша жеткізуге
бағытталған.
Тағыда сол сияқтылар....
Бұл тізімдер толық ... ... ... облыстары бар және олар ... ... өте ... ... атқарады. Олардың барлығын
сүлбелермен, диаграммалармен немесе қандай да бір ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... жөн. ... архитектор электрондық
оқыту құраларын құрастырушы болғандықтан ол екі жақтың да ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, ұйымның
мақсаттарын да ескере отырып ішкі көз қараспен қарап, барлық талапқа сай,
екі жаққа да ... ... ... ... ... ... ақпараттық архитектор атап өткен көптеген ... ... ... ... және сол ... ... ... бірлесіп жұмыс жасауға
шақырылған кәсіпкер болуы қажет. Ақпараттық ... ... ... осы ... әсер ... ... оның білімі барлық облыста
құрылымдық жобалауда жан - жақтылықты талап етеді. ... ... ... ... ... құрал бейнесін жадында сақтау керек, себебі,
жоба аяқталуға таяғанда барлық бет талапқа сай ... ... ... архитекторлардың ең басты ерекшелігі - ол қалыптан
тыс ... білу және ... ... ... әрі заман талабына сай
ақпараттық жүйелерді жобалауды ұсына білу. Қазіргі таңда, бүкіләлемдік ... ... ... ... ... ... ашуға кең жол
ашуда. ... ... ... ... ... архитектура,
технология мен дизайнның шектерінен асып түсуде. Егер электрондық ... аса ... ... онда оған ... ... ... ... егер сіздің электрондық оқыту құралыңыз талапқа сай ... ... шыға ... онда сіз ... ... ... Ең бастысы архитекторлар мұны болдырмауға тырысу қажет.
Сонымен айта келе, ақпараттық архитекторлардың өз ойы ... ... ... ... құралының архитектурасына ғана жауап беруі тиіс.
Әмбебап ақпараттық архитектор жұмысын қолға ... ... ... ... ... ... ... Мәселен:
сөздікті құрастырушы;
іздеу мазмұны бойынша редактор;
әдіснама бойынша маман;
ақпараттық архитектура стратегі;
ақпараттық архитектура бойынша вице – президент;
Ақпараттық ... ... ... көптеген бағытта маман атана
алады:
өндірістік бағытта (мәселен, қаржылық қызметтер, автотранспорттық);
өндірістік бөлімдерде (мәселен, кадрлық, техникалық, маркетинг);
жүйе түрлері ... ... ... ... ... ... ... мекемелер, сандық мекемелер, желілік
қауымдастықтар);
аудитория (мәселен, шағын бизнес иегерлері, бастауыш мектептің бастықтары,
ракетоқұрылыстың ... ... ... ... таңда ақпараттық архитектура кеңінен дамып,
пайдаланушылар санатынан кең етек алуда. Біз осы болып ... ... куә ... Мазмұн. Контекст. Үш сөз алдымызда міндетті түрде ... ... ... архитектураны жобалаудың тиімді әдісінің негізі. Бұл
үш ұғымсыз ... кез ... ... ... ... ... ... жасай алмайды, бұл әрекет үлкен қауіпке алып келеді.
Мұнымен, электрондық оқыту құралдары мен ...... ... деп қабылдамауымыз қажет. Бұл үш ұғымды ... ... ... ... тура ... ... Үш ұғым біріге отырып
қолданушылардың жұмыс жасау ортасын құрады. Құрастырушы ... ... ... табиғаты мен мазмұнының көлемін бүгінгі
уақытқа сай білуі қажет және ол бір ... ... ... ... есте
ұстау міндетті. Сонымен қатар, біз пйдаланушыларымыздың талаптарын ескеріп,
олар ақпаратты іздеу барысында қандай әрекеттер орындайтынын ... ... ... ... бұл үш ... ... Электрондық оқыту құралдары ақпараттық архитектура құрылымының үш
ұғымы
Ақпараттық архитектураны кең ұғым ретінде осы үш ... ... ... оңай ... Бұл модельдің қолданыста болғанына бес жылдан астам
уақыт өтті. Көптеген сын ... ... ... бұл ... бойынша осы
уақытқа дейін көптеген мекемелердің сайттары мен электрондық ... әлі ... ... ... ... ... ... жасалған үш ұғымға кеңірек тоқалып өтейік:
Контекст. Барлық электрондық оқыту құралдары мен интражелілер белгілі бір
мекеме мен ... беру ... ... орын ... ... ... ... тапсырмасы, үдерістері, әдістері, саясаты, физикалық және
технологиялық инфрақұрылымы, ... және ... бар. ... ... ақпараттық құрылымы бірегей болуы міндетті ме? Жауап әрине
мақұлданады. ... ... ... ... өзінің контекстіне
үйлесуі керек. Электрондық оқыту құралдарының сөздігі мен құрылымы кері
байланыс пен ... ... ... ... ... ... да,
электрондық оқыту құралдарының табиғаты мен ... ... ... ... байланысты болады.
Мазмұн. Мазмұнды біз кең ... ... ... ... ... құжаттар, сервистер және әдіснама) қарастырамыз. Әртүрлі
электрондық оқыту ... ... ... ... ... ... комбинациялар ақпараттық архитектураның мазмұнын құрайды.
Пайдаланушы.
Пайдаланушы көбіне ақпараттық архитектураға көп көңіл ... ... ... ... ... әрі ... уақыт аралығында ақпаратқа қол
жеткізу.
Алдыңғы бөлімдерде біз ... ... ... ... Ал, бұл бөлімде ақпараттық архитектура ұғымына нақты әрі
түсініктірек ... ... ... ... ... архитектураның
компоненттерімен танысамыз.
Неге ақпараттық архитектураны визуалдай алу маңызды? Бұл сұраққа бірнеше
жауап қайтаруға болады. Жауаптың бірі, бұл жаңа ... бір ... ... ... бір ... ... бар ... куә болады, ал екіншісі,
бұл абстрактілі облыс, кім базалық ақпараттық ... ... ... даяр ... ... ғана ... архитектураға
толығымен «еніп, сезініп» көре алады.
Ақпараттық ... ... ... анықтау оңайға соқпас. Бір
компонентпен пайдаланушылар міндетті түрде ...... ... ... ... ... тыс қалып қояды, олар туралы пайдаланушылар
мүлдем ойламайды да.
Келесідей бөліктерге ... ... ... ... ... ... жүйелері;
Іздеу жүйелері;
Бұл компоненттерді қарастыруда бізде келелі мәселе туындауы хақ, себебі
компоненттер ... ... ... ... оларды бөліп жарып
қарастыруға тура келмейді. ... ең ... бұл ... ... ... басқаша топтастырып ақпараттық ... ... Бұл әдіс ... ... іздеу тәсілі, мазмұн мен
тапсырмалар, сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... бойынша жол жүрудегі
дайын маршрутты қамтамасыз етеді. Пайдаланушылар ... ... ... мен ... ... қажет ақпараттарына қол жеткізе алады.
Қолдану тәсілдеріне төмендегідей бөлімдер кіреді:
мекеме ... ... ... ... ең қолайлы тәсілмен
қарастыру, олар ... ... мен ... ... ... құрылымы бойынша аумақты навигация жүйесі (қоданушыға
электрондық оқыту құралының қай ... және ... ... ... ... үшін ... негізгі навигация жүйесі);
жергілікті навигация жүйесі (пайдаланушыға оның қай жерде отырғанын және
сол жерден сілтеме бойынша қай ... ... ... көрсететін навигация
жүйесі);
электрондық оқыту құралының картасы/мазмұн (қолданушыға электрондық оқыту
құралының құрылымы мен мазмұнын және ... ... ... ... ... құралының мазмұнына нұсқағыш (алфавит бойынша
сілтемелердің ... ... ... қолданушыға өздерінің жеке сұраныстарын енгізіп, оларға
барынша өте қысқа ... ... ... ... ұсынып, ақпаратқа
шағын уақыттың ішінде қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Құрамына төмендегідей
компоненттерді ... ... ... ... барысында қолданушының өз сұранысын енгізіп, оған
қоса қосымша параметрлері бойынша ақпарат іздеуге мүмкіндік береді);
сұраныстар тілі ... ... ... ... ... тілі
бульдік («және», «немесе», «емес») алфавиттен тұруы мүмкін немесе ... ... ... ... ... шығарып алу алгоритмі (қолданушының сұранысы бойынша ақпараттың
құрылымын анықтайтын іздеу механизмі);
іздеу ... ... ... ... ... ... оның ... типін анықтауда үлкен рөл атқарады);
Тапсырмалар мен мазмұн:
Бұл компонент басқа компоненттерге қарағанда пайдаланушының соңғы мақсатқа
жету шегі деп ... ... ... ... ... ... ... бөліп жарып қарастыруға болмайды. Сонымен, бұл ... ... ... ... бар ... анықтап көрейік:
тақырыптамалар (өзінен ары қарай ақпаратқа сілтеме жасалған белгі);
кіріктірілген сілтемелер (мәліметті толықтыру үшін жасалған мәтін ... ... ... барысында ақпаратты шығарып алғаннан ... ... ... ... ... түрі);
ақпараттың блоктары (мазмұнның логикалық бірліктері, тарау, бөлім,
тақырыптар т.с.с.);
бірізденген үдерістерге көмекші ... ... тап осы ... ... мен ... ... қалған қадамдары жайлы мәлімет,
мәселен, «8» қдамның «3» қадамы);
«Көрінбейтін» компоненттер:
Кейбір маңызды ... ... ... ... ... ... ... - қатынас жасайды. Жасырын компоненттер
төмендегідей:
басқарушы сөздіктер (нақты бір облысты ... үшін ... ала ... сөздігі);
тезаурустар (басқарушы сөздік, терминдерге анықтама алу үшін арналған
арнайы сілтемелер);
ережелер жиыны (ақпаратты іздеуді басқаратын ... ... да бір ... тану ... ... ғана ... ... қажет, керісінше ақпараттық архитектура компоненттерін одан ... ... ... ... үшін ... ... білу қажет.
Жүйелеу – басқару, түсіндіру және түсіну үшін қажет. Біз, ... ... ... өз ... ... жауап табу үшін және
өз мақсаттарына жету үшін ұйымдастырамыз. ... ... ... ... жүйесі мен пәндестікті қолдану. ... ... ... ... өте ... ... ... ете
алады. Неліктен көптеген электрондық оқыту құралдарында навигация жүйелері
қиындатылған? Неліктен осы ... ... ... ... архитекторлар іздеу жүйесін барынша жеңілдетпейді? Міне, ... ... ... ... ... алып келеді.
Ақпаратты қалай ұйымдастыруға болады? Соңғы жылдары барлық архитекторларды
ақпаратты ... ... ... ... бұл ... ... ... оның шешімімен бірнеше жыл бойы ақпараттық архитекторлар
айналысып келеді. Рас, қазіргі ... біз ... ... ... Бұл төңкеріс бізге аңғартпай Интернеттің арқасында жүзеге асуда.
Интернет өзіне адамдарды қызықтыру арқылы өздері қаламаса да ... ... ... ... ұйымдастыруға итермелейді. Қазіргі таңда
қанша электрондық оқулықтар бар? Жеке ... ... ... жылы ... ... ... осындай сұрақтарға жауап қайтару үшін ақпаратты
ұйымдастыру жүйесін қарастырған жөн. Интернет кез келген ... ... өте кең жол ашып ... ... кез ... ... өз қалауынша
электрондық оқыту құралын жасап, оны интернетте ... ... ... ... ... алып ... ... біркелкі тізімнен
құралған. Олардың көмегімен кітапқа қол жеткізуге болады. Әрбір ... ... ... ... ... ... ... автор аты мен кітаптың
тақырыбынан құралған. Әрине, бұл әрекет өз жұмысын ақтауда.
Керісінше, электрондық ... ... ... емес, яғни гетерогенді.
Олар тек бір бағытта ғана емес, мәселен, ол: газет, журнал, ... ... ... бейнеролик те болуы мүмкін. Ал, ... ... ... ... бір бетінен келесі бетке тез арада ... ... ... ... ... ... кез ... құжаттар болуы да мүмкін.
Интражелілер мен электрондық ... ... ...... негізі факторы болып табылады. Ұйымдастыру ... ... мен ... ... ... ... барлық элементтерге жалпы сипаттама ... ал ... ... арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... ... рөл
атқарады. Біз күнделікті навигацияны ұйымдастыру сүлбелері бойынша іске
асырамыз. Кез ... ... ... ... маркеттерде, теледидар
бағдарламаларында, анықтамалық ... ... ... ... қолданылады. Кейбір сүлбелер аты айтып тұрғандай
түсінікті. Ұялы телефоныңыздан бір ... ... табу ... ал үлкен маркеттерде сүт өнімдерін немесе белгілі бір ... табу ... ... ... Осыған орай, ең оңайынан бастайық.
Нақты сүлбелерді ұйымдастыру ... ... ... және ... ... ... Мысалы, ұялы телефонда ... ... ... сол ... бастау алатын есімдердің
барлығын алдыңызға тізіп шығарады, ал үлкен маркеттерде әрбір
бөлімнің аттарын ... ... аты ... ... өнімдерінің бөлімі т.с.с.) немесе ... ... ... ... ... болады. Нақты ұйымдастыру
сүлбелерімен ... ... ... Олар ... ... ... кітапханаларда, ұялы телефондарда қолданылады.
Архивтер мен қоймаларда құжаттардың уақытына қарай да ... ... ... ... бұл жерде ... ... ... ... ... сөздер де қолданысқа
ие. ... ... тағы бір түрі ... ... Біз бір ... ... ... орын
ауыстырғанда немесе жергілікті жердің ауа райы ... ... ... ... ... Ал, осы ұйымдастырулардың арқасында біз
көздеген мақсатқа жете отырып, бір термин немесе түсінбеушілік ... ... ... осы ... шешу мақсатында метафораларға
тоқталып өтейік.
Метафора пайдаланушыларға бейтаныс сөзді таныс сөздермен алмастыра ... ... ... бізге кез келген түсініксіз ақпаратты
интуитивті ұғынуға көмектеседі. Метафора адамның ойлау ... ... ... ... ... архитектурада қолдануда аса мұқият ... ... ... ... ... ... оқыту
құралдарында құрылымды ұйымдастыру өте маңызды орын ... ... ... ... ... Біз ... ... қатынасқа түскенімен оған ... ... ... Ақпараттың құрылымы пайдаланушы орын ... ... ... ... Электрондық оқыту ... ... ... ... құрылымды ұйымдастыру
мәліметтер қорына бағытталған ... ... ... ... ... ... ... мен кемшіліктері бар. Кез келеген ... ... ... ... иерархия
мен ... ... ... ... бастап иерархиялық
құрылым бойынша беріледі. Кітаптардың өзі тараулар мен ... ... ... ... ... міне, осының өзі бір
ағаш құрылымын, яғни ... ... ... өмірдің
барлық жерінде кездеседі. Иерархияға байланысты ... ... ... ... ...... ... алады (5 - сурет).
5 – сурет. Ақпараттың иерархиялық түрде берілуі
Электрондық оқыту құралының ішінде адасып кетпеу үшін ... ... Біз ... мен ... ... бөліп қарастырамыз. Ең алдымен
навигация жүйесіне тоқталып өтейік.
Навигация жүйесі бірнеше негізгі элементтерден ... ... ... ... ... ... ... және
контекстілі навигация жүйелері қамтылған.
Бұл кіріктірілген навигация панелі өзіне мазмұнды ... ... пен ... қамтамасыз ете отырып, пайдаланушыға қай жерде
жұмыс жасап отырғанын және ол ... ... ... алатынын көрсетеді(6-
сурет).
6 - сурет. Аумақты және ... ... ... ... ... навигация жүйелері де бар, мәселен, электрондық
оқыту құралының картасы. Бұл ... түрі ... ... ... ... барысын жоғарыдан немесе сырт көзбен бақылап ... ... - ... - сурет. Контекстілі навигация жүйесі
Аталған навигация түрлеріне қоса, аумақты навигация ... ... ... ... аумақты навигация ... ... ... ... ... ... Олар көбіне
навигация ... ... ... ... ... жоғарғы
бөлігінде орналасады. Мұндай ... түрі ... ... ... ... басқа бетке тура сол жерден оқулықтың
басты бөлімдеріне өтуге мүмкіндік береді. Аумақты ... ... ... ... ең басты әрі
тиімді ... ... түрі ... ... еске түсіреді. Аумақты навигация панелі әр түрлі өлшемде және
формада болады ... - ... ... ... ... электрондық оқулықтарда бұл ... ... ... ... байланысты құрылған іздеу жүйесі мен дайын
интернеттегі веб адрестерге сілтемелер ... ... ... ... басты бетте орналастырады. Аумақты навигация панелі орналасқан
жерде міндетті түрде жергілікті навигация панелі де орын ... ... ... ... ... ... ... демек,
жергілікті жақын арадағы беттерді байланыстыруға арналған. ... ... ... ... ... ... ... графикалық, кіріктірілген т.с.с. навигация түрлерін қолдануда
электрондық оқыту құралдары ақпараттық ... ... ... ... беріп отырған мекемеге байланысты жасалады.
Айта келе, навигация түрлері өте көп және ... ... мен ... бар. ... ... ... түрі ... әрі ыңғайлы, бірақ жүктелу барысында уақыт алады (9 - сурет).
9 - сурет. Графикалық навигация
Осы уақытқа ... ... ... ... құралдарының навигация панелдерін қарастырып ... ... ... ... ... Сонымен қатар, жасалуы да
өте күрделі. Барлық навигация ... ... ... қана ... аса ... әрі ... ... түрлерін
жасау әдісіне тоқталамыз.
Персонализациялау және адаптация. Персонализация пайдаланушыға электрондық
оқыту құралдарын ұсыну ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Персонализациялау
барысында біз ... ... ... бар ... ... ал адаптацияда пайдаланушы бізге тікелей өз ... ... ... ... да ... навигация түрлерін
толықтырушы ретінде қолдануымызға әбден болады. Шын мәнінде, персонализация
мен адаптация туралы былай деуге болады:
маңызды ... ... рөл ... мен ... ... ... негізді талап етеді;
аса көп еңбек арқасында іске асады;
Пайдаланушыларға көбіне салыстырмалы түрде ... ... ... ... ... навигацияны айтуға болады. Мұнда ... ... ... қаншалықты анық және басқа да пайдаланушылардың пікірін
оқи алады.
Біз ... ... ... ... ... ... ... жеңілдете отырып, тез арада беттен ... ... ... мен ... ... тағы осы
навигация жүйесі ... ... ... ... ... бір ... тез ... қол жеткізудің жолы – іздеу жүйесі ... ... ... ... ... құралдарына іздеу жүйесі қажет пе?
Осы сұраққа жауап берейік.
Әрине, электрондық оқыту құралын ... ... ... ... ... ... ... арқылы ақпарат ... бере ... ... болуы қажет. ... ... ... ... ... ұмтылады, ал кейбір
пайдаланушылар жай қарап шығып қана ... ... ... ... құрау үшін ең алдымен төмендегі сұрақтарға жауап беруіміз
қажет:
Сіздің ... ... ... ... ... ... мәліметтер қорыңыздың ... ... ... ... ... ... бес бет, ... бес жүз бет шығар, иә бұл
сұраққа жауап беру тым ... Ең ... ... ... ... ... ... оқыту құралдарын қарастырады
ма? Іздеу жүйесі егер сіздің ... ... ... ... ... ... болған жағдайда ғана нәтижеге жетеді.
Сондықтан, ең алдымен мәліметтер ... ... ... алған
жөн.
Іздеу жүйесіне навигация жүйесінің артықшылығы неде ... ... ... ... қандай?
Көптеген құрастырушы ... ... ... ақпаратты
іздеу барысында пайда ... ... ... ... ең жеңіл
жолы деп ойлайды. Сондықтан да, электрондық ... ... ... ... ... мен ... ... дәрежеде болып тұрған сәтте ... ... Мұны ... ... ... ... тоқтатады. Нәтижеде, ең алдымен ... ... ... үшін ... панелдерін дұрыс ұйымдастырылғаны
жөн. Әрине, пайдаланушыға екі қызмет түрімен де
жұмыс жасаған тиімді.
Іздеу жүйесін жабдықтап технологиялық ақаулықтарын ... ... ... ... ... құру және оны іске ... ... Бірақ
бүкіләлемдік торда оны нәтижелі жұмыс жасауын қамтамасыз етіп ... ... ... айналысу қиынға соғады. Ақпараттық
архитекторлар көбіне іздеу ... ... ... ... мақсатында механизмді белгілі бір сайтқа ... ... ... ... ... барлығына тосқауыл қоя отырып іске асырған
жөн.
Қарсыластары бар ма?
Әрине, іздеу жүйесі ... ... ... ... ... одан да ... ... жоқ екендігіне кім кепіл.
Іздеу жүйесін құра алмаған немесе пайдаланушлардың сұранысын
қанағаттандыратындай ... ... ... ... ... ... ... құралына нұсқағыш сілтемелер қоса
алады.
Пайдаланушылар іздеу жүйесіне уақытын бөлгісі келе ме?
Көбіне, электрондық оқыту ... ... ... ... ... ... ... жасағанды, оған ... ... ... ... Сол ... ... навигация
панелін жиі пайдаланып жатады.
Бұл айтылған пікірлерді қалдырып, іздеу жүйесін қай уақытта
жасаған тиімді екендігін анықтап ... ... ... егер ... ... шамадан көп болып, навигация
панеліне қоса ... ... ... ... ... ... құралдарында жасаған
тиімді;
пайдаланушылар талап еткендіктен іздеу механизмі керек болады;
іздеу механизмі электрондық ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің екі түрі бар. Қарапайым түрінде
пайдаланушылар іздеу интерфейсіне ... ... ... ... ... ... Сұраныс табиғи тілмен немесе арнайы тілде
(бульдік) ... ... ... ... ақпаратты іздеу
барысын кеңейту үшін арнайы генераторлар мен ... ... ... ... соң, ... электрондық оқыту құралдарының
мазмұнын анықтайтын нұсқағыштармен салыстырылады. Іздеу ... ... ... ... тақырып, сөйлем арасындағы сөздер, авторлар.
Нұсқағыштар әрбір терминді қайда орналасқан орнымен тікелей ... ... ... ... ұқсас термин табылса, сол уақытта табылған
терминнің орын алған құжатты сұраныс бойынша нәтиже ... ... ... ... ұсынады.
Ал, іздеу жүйесінің екінші түрі (10 - сурет) жиі қолданыста
болады. Барлық құжаттар электрондық оқыту ... ... ... да, ... ... ... сол ақпарт көзінен
қарастырады. Табылған ақпаратты ... ... ... іріктелген
түрде пайдаланушыға ұсынады.
2.8 – сурет. Іздеу жүйесінің анатомиясы
10 - сурет. Іздеу жүйесінің анатомиясы
Жоғарыдан іздеу жүйесі 10 – ... ... ... ... ... ... көзімен тиімді жұмыс жасауды қамтамасыз етуі тиіс, ал
техникалық жабдықтамамен арнайы мамандар айналысуы тиіс.
Ақпаратты іздеу барысындағы ... ... ... Іздеу механизмі
жұмыс жасайтын көптеген әдістері бар. Қазіргі ... ... 40 – ... ... ... жолы ... іске ... отыр. Алгоритмдердің
көпшілігі ақпаратты шаблон бойынша іздеу арқылы жұмыс жасайды. Демек, ол
сұранысты ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде құжат табылса, онда мәліметтер ұсынылатын құжаттар
арасына қосылады. Міне сондықтан, ... ... бір ... ... ... ... ... тізімін шығарып береді. Кейбір
ақпараттар көп ... ... бір ... бере алмайды, ал кейбір
ақпараттар аз болса да нақты мәліметтерді ... ... Бұл ... ... деп ... Әрине, ақпарат толық әрі нақты болғанына барлығымыз
сөзсіз келісер едік. ... ... ... болуы сирек кездеседі. Бұл
алгоритмдерден басқа да іздеу жүйесінің нәтижесіне қол жеткізудің тағы бір
жолы ... ... ... ... Сұраныс генераторлары сұраныстың
тиімділігін арттырады. Генераторды пайдаланушылар көбіне түсіне бермейді
әрі жұмыс жасауды басқара ... ... ... ... ... ... құралы;
фонетикалық құрал;
сөздің формасын өзгертіп іздеу;
табиғи тілді өңдеу құралы;
сөздіктер мен тезаурустарды басқару.
Генераторларды идеалды ... ... деп айту ... Оның да жұмыс жасау
барысында ... ... мен ... бар. ... ... ... ... Енді, нәтиже қандай түрде берілуі тиіс - деген
сияқты ой ... ... ... ... саны ... ... одан ... болуы мүмкін. Пайдаланушыға ақпаратты ... екі ... ... ... мерзіміне қарай іріктеу және ... ... ... ... ... ақпарат көзіне қол жеткізу мақсатында
жасалатын үдеріс.
Толық жабдықталған электрондық оқыту құралдары өте ... ... ... ... қолданылған электрондық оқыту ... ... ... ... ... интражелі мен электрондық оқыту құралдарының
шарықтап даму заманында тезаурустың рөлі аса маңызды.
Dictionary.com тезаурусты ... ... ... және ...... ... құрылған синонимдер кітабы» бойынша анықтайды. Тезаурус
... ... және ... ... ... ... ... семантикалық ұғымдардың желісі. Бірақ, біздің тезаурус желілік
мәліметтер қорымен ... ... ... құралдары мен интражелілер
үшін пайдаланушылардың ... ... ... ... қарапайым
тезаурус бір сөзден бірнеше сөзге өтуге көмектеседі, ал біздің қарастыратын
тезаурус мүлдем керісінше функцияны ... ... ... ... ... ... анықтама бере аламыз: «Ақпаратты анықтау
жолын жақсарту ... ... және ... ... ... сөздік».
Егер сіз электрондық оқыту құралыңызға тезаурус құрғыңыз келсе, ... ... үш ... ... ... таңдау қажет.
Олар:
классикалық;
индекстелген;
іздеу.
Тезаурус түрін анықтауда өте мұқият болған жөн. ... ... ... ... оқыту құралын жобалауда ерекше орын алады. Ең алдымен
сіз электрондық оқулықтың мақсаты мен ... ... ... ... ... ... байланысты орындау қажет.
Классикалық тезаурус.
Классикалық тезаурус индекстеу мен ... ... ... ... ... ... қолданушы бұл тезаурусты ақпаратты толық анықтап
алу мақсатында жұмыс жасайды. Сұраныстарға ... ... ... ... ... (11- ... - ... ... ... ... барлық уақытта классикалық тезаурус типін қолдану мүмкін
бола бермейді. Айталық, сіздің ... ... ... ... бірақ сіз іздеу жүйесі мен синонимдерді басқару ... ... Бұл ... жою үшін ... ... ... дұрыс.
Индекстелген тезаурус классикалық тезаурусқа өту жолын жеңілдетеді.
Іздеу тезаурусы.
Кейде классикалық тезаурус типін қиындықтарына ... ... ... ... ... көп ... оны қолдан индекстеу
мүмкін емес. Іздеу тезаурусы индекстеу емес, ... ... ... ... ... пайдаланушы терминді іздеу механизміне
енгізген уақытта іздеу тезаурусы сізге ең алдымен басқармалы ... ... ... содан соң толық нұсқағыштарда сұранысты қарастырады.
Іздеу жүйесінің тағы бір ... ... ... ... өз ... ... ... үшін кең мүмкіндік береді.
1 – тарау бойынша тұжырым:
Тарау барысында электрондық оқыту құралы мен оның ... беру ... ... ... ... ... ... көздедік. Ал, осы
электрондық оқыту құралдарын әрбір мұғалім игеру мақсатында, сонымен қатар,
электрондық оқыту құралдарын ... ... ... ... ... ... ... оның жасалу технологиясы мен
принциптерін, бағыттарын, сондай – ақ, қолдану ... ... ... ... жұмысы тек бір ғана маман бола ... ... ... ... ... тізімін жасадық.
2– ТАРАУ. ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОҚЫТУ ҚҰРАЛДАРЫН
ЖАСАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ АРХИТЕКТУРАСЫ
2.1 Электрондық оқыту құралдарын жасаудың ... ... ... мен ... уақытқа дейін біздің ... ... ... ... ... ... келесі үдерісті зерттеу мен ақпараттық
архитектура құрудың әдістерін ... Егер ... ... ... ... ... сызумен ғана шектелсе, онда біздің жұмысымыз
жеңіл болатын еді. Біз ... ... ... ... ... өмір ... ... жылдар бұрын веб – проектілеу «HTML ... деп ... ... ... ... ... ... Әрбір адам бірден сайт ... ... ... ... ... ... және ... айналысуға шыдамдары жетпеді.
11 – сурет. Ақпараттық архитектураынң құрылымдау үдерісі.
Зерттеу бастауы ... ... мен ... ... ... (11 - ... Бұл зерттеу ақпараттық архитектуры
стратегиясы құрылымының негізін ... ... ... ... етеді. Кері бағытта ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Жобалау ... ... ... ... ... мен мазмұн авторлары
қолданатын ... ... мен ... ... ... жасалатын ақпараттық ... ... ... ... ... бұл ... ... жұмыстың үлкен бөлігін іске асырады. Нашар орындалған жоба
ең жақсы стратегияны жоққа ... ... ... ... ... ... ... маңызы болып табылады. Іске асыру
этапында сіздің құрылымыңыз яғни, ... ... ... ... ... іске ... ... бақылау қаупі төнеді.
Ақпараттық архитектор үшін бұл кезең құжаттарды реттеу мен ... мен ... ... ... мен оқыту бағдарламаларын
жобалау болып табылады. ... ... аса ... жоқ ... ол ... ... архитектураға үздіксіз баға беру мен іск асырылуы).
Басқармалық кезең күнделікті құжаттарды реттеп, ескі ... ... ... ... ... ... ... құралдарының жұмысын да
басқарумен тікелей айналысады. Мәселен, пайдаланушылар ... ... іске ... ... ... ... жаңартып,
талапқа сай өңдеп отырады. Тиімді басқарудың нәтижесі жақсы электрондық
оқыту ... ... ... сай өте жақсы
құрал деген атаққа итермелейді.
Бұл үдерістің жеңілдетілген түрі ... ... ...... ... Ал, ... ... қою үшін өте кең көлемді шекарадағы концептуалды
негіз қажет. ... ... үш ... құралған сенімді сүлбеміз
(4 - сурет) зерттеуге үдерісіне үлкен әсерін тигізеді.
Бұл сүлбені еске түсірген себебіміз, осы үш ұғым ... ... ... аударып
және табылған ақпаратпен қалай талдау жүргізу ... ... ... ... шолу мен ... ... ... әрбір жобада барлық
құрылғыларды қолданғанның мағынасы жоқ екені анық (12 - сурет).
12– сурет. Зерттеудің әдістері мен ... ... ...... ... ... жасау, ал
сіздің жұмысыңыз – алға ... ... ... контекст бір ғана таңдалған стратегиямен шектелмейді. Сонымен ... ... ... технологиялық инфрақұрылым мен кадрлық
сұрақтар, корпоративті мәденитеттерді ... ... ... ...... ұғым емес. Зерттеу сіздің электрондық оқыту құралдарыңызбен барлық
пайдаланушылар ... және ... ... ... ... қажет.
Пайдаланушылар тарапынан қойылған ... ... ... ... оң ... ... арқылы ғана сіз жобаңызға қолдаушылар таба аласыз.
Электрондық оқыту құралын жобалауды мәліметтер қорынан бастаған ... ... ... ... әрі ... болуы тиіс.
Мазмұн.
Мазмұн дегеніміз - ... ... ... ... ... пайдаланушының назарын аударуы керек. Ақпараттық ... ... ... ... ...... ... қысқа әрі
нұсқа болуы шарт.
Пайдаланушы.
Пайдаланушылардың арқасында барлық электрондық оқыту құралдары ... ... ... ... құрайды. Сонымен, біздің атауымыз
бойынша пайдаланушылар – үкім шығарушылар. Пайдаланушылар электрондық оқыту
құралдарын қаншалықты жиі ... ... осы ... жауап беру арқылы біз
өзіміздің электрондық оқыту ... баға бере ... ... ... бұл ... ... ... Электрондық оқыту
құралдарының әрбір ... ... ... көшуін бақылау арқылы оқулық
бойынша кез келген ... ... қол ... ... ... ... жиі қолдануды анықтаудың ең қарапайым әдісі,
іздеу жүйесі арқылы жұмыс ... ... ... сұраныстар тізімі. Осы
сияқты зерттеулердің нәтижесінде біз электрондық ... ... ... ... ... көп ... соншалықты көп сұрақтар туындайды.
Зерттеу мен жобалау арасындағы жалғастырушы көпір - ақпарттық архитектура
стратегиясы болып табылады. Бұл ... ... ... бұрын анықтап
және жобалау барысында жадымызда ұстаған жөн. ... мен ... ... ... ... ... басқаруға көшу үдерісі (тарау
басында көрсетілген) суретте бейнеленген (11 - сурет).
Ақпараттық ... ... ... не? Бұл ... ... мен интражеліні құрылымдауға арналған жоғарғы ... ... ... архитектура стратегиясы төменде
келтірілген жоғары жәрежелі қызмет ... ... ... ... басқару. Ақпараттық архитектураны сүйемелдейтін
және дамуына себеп ... анық ... құру ... алдымызға озық қарау
маңызды;
технология интеграциясы. Технологиялық категориялар іздеу ... ... ... ... ... ... жүйесі мен белгілеулер. Бұл жерде электрондық оқыту құралдары
үшін негізгі, басты мазмұнды сүлбені анықтау ... ... ... Бұл ... ... нақты бір ғана типі (газет,
мақала, ... ... ... ... ... т.б.) ... ... метамәліметтердің шекараларын анықтау. Бұл жерде басқармалық, ... ... ... ... анықтау іске асады. Кейбір
шекаралар аумақты ... ... ... болатын), ал кейбіреуі
жергілікті (тек бір ғана ... ... ... ... ал тағы ... бір ғана ... ... арналған болады.
Әрине, бұл аталған тізімдер пункттері әлі толық емес. Ең бастысы ақпараттық
архитектура стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... т.с.с.
жауапты адамдармен қабылданып, оларға түсінікті ... ... ... іске асу ... ... ... көз ... қарайтын жағдай
жасалу қажет.
Іскер ақпараттық архитектор ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... қарастырады. Ал, зерттеу
кезеңдері осы ... ... ... ... - ... құрылым стратегиясы мен нәтижеде ... ... ... Бұл ... ... бір ... интербелсенді.
Стратегияны құрылымдау үрдісі
Стартегияны
құрылымдау кезеңінің
құжаттары
13 – сурет. Ақпараттық архитектура стратегиясының құрылымдық кезеңдері
Осы ... төрт ... ... ... қалыптастыру, ақпараттандару
және тестілеу (Thinking, Articulating, Communicating и Testing – TACT).
Жоғарыда көрсетілген суреттегі ұғымдарға тоқалайық.
Ойлану. ... ... – қара ... ... ... ғалым санадағы
үдерісті болжай алмайды, бір уақытта қабылданған ақпарат бірер уақыттан ... ... ... ... ... идеяға айналары сөзсіз. Ең
бастысы санадағы ақпаратты ... ... ... ... іске ... ... болған идеяларды қалыптастыру аса маңызды.
Ең қолайлы тәсілі ойға келген идеяларды қағаз бетіне немесе тақтаға ... ... ... алу ... егер сіз ... ... ... келсе, онда сіз текке энергияңызды шығындайсыз.
Ақпараттандыру. Идеяның шарықтау сәтінде оны таратуды көздейсіз.
Ақпараты таратуға барынша ... ... ... жөн. ... ... ... ... талқыға салу қажет. Айтылған сындарды орынды
қабылдап, ойды жинақтаған дұрыс. Міне, ... ... ең ... – пайдаланушылармен де ой бөлісетін сәт жетті.
Тестілеу. Идеяңызды іске ... үшін ... ... ... ... ... идеяңызды жинақтап, іске асыру жолын анықтап алғаныңыз
абзал.
Айта келе, ақпараттық архитектура секілді қиын абстрактілі ұғымды әр ... ... оңай ... ... бір ... мен ... отырып ақпараттық архитектура ... ... ... ... ... тағы бір ...... арқылы көрсету.
Ақпараттық архитектор өз идеясын жеткізу үшін тек қана ... ... ... ғана ... ... ... салу ... да ойды
толықтыруға тура келеді. Біз көбіне мазмұнды басқаруды ... ... ... құрылымды стратегия кезеңі бойынша ақпараттық архитектура
құрылымын жоба бойынша жоспарлау әлдеқайда тиімді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Біріншіден, жобаны құрылымдауда
параллелді сұрақтар қою арқылы іске асырады:
жобаны қалай іске асырамыз?
қанша уақытты ... ... ... ... болады?
қандай тәуелділіктер бар?
Бұл әдіс бізге ақпараттық архитектураның берік негізін қалайды. Екіншіден,
стратегия мен ... ... ... ... ... ... болсақ,
онда жеңіл орындалатын және міндетті ... ... ... орындау
барысында өзгерістерді анықтай отырып мақсатқа жету. Мақсатқа жеткеннен
соң, жасалынған жобаны тиімді түрде ... ... табу ... ... ... ... ... оқыту құралын интернетте
жариялау іске асып жатады. Бүкіләлемдік ... ... ... ... ... әрі ... ақпаратты күтеді.
Пайдаланушылардың пікірі арқылы өзіңіздің жұмысыңызды бағалауға ... ... ... ... жүзінде іске асыру
Қазіргі таңда оқыту мекемелерінде жаңа тәртіп орнағандықтан, әрбір оқушы,
студент өзінің қалаған саласында білім алуға ... Бұл ... ... ... арпалысқан жастар өз білімдерін шыңдаумен айналысуда. XXI
ғасырдың бір керемет жаңалығы біз нені қаласақ ... қол ... ... ... ... ... өте көп. Заман талабы өмір бойы білім
алуды талап етеді. Мұндай мүмкіндік осы уақытқа дейін болмаған ... ... ...... қолға алған ақпараттық архитектура бағыты да
шексіз білімді талап етеді. Оқыту әдісі мен ресурстарына төмендегі ... ... ... ... ... әдісінің барысында жинақталған
тәжірибені ... ... ... ... ... ... ... орындау үдерісі барысында жинақтаған. Ал, жаңадан
қосылып жатқан ақпараттық архитекторлар өздерінің жеке ... ... ... бастауына болады.
Оқытушылық. Жас маманнан тәжірибелі ақпараттық архитектор болу ... ... ... іс – тәжірибесі жинақталған іскер мамандармен ... ... ... ... қажет. Өзіңізге бар білімімен бөлісетін
жетекші табуға тырысыңыз. Сонда ғана, мақсатқа ... ... ... ... бағытта әрине тәжірибесі жоқ адамдар жыл
санап артуда. Уақыт өте келе ... ... болу үшін ... ресми білім
қажет. Нәтижеде білімді ... ... ... ... ... көп ... білімді де тәжірибелі маман іздейді;
Семинарлар. Қайда ұмтылсаңыз да, университеттерде жүргізілетін
тез арада таныстыру мен терең білім беру ... мен ... ... ... тек ... ... ұмтылу қажет.
Әдебиеттер. Ақпараттық архитектураға арналған кітаптар ... саны ... деп ... ... Тек ... ... ... Сонымен қатар, архитекторларға арналған жаттықтырғыштар мен
шаблондар арқылы мақсатыңызға жетуге болады.
Қауымдастық. Ақпараттық архитектура ... ... ... ... желі ... арқылы сабақ алып, пікір алмасуға
болады. Көбіне желілік ... ... тез ... мен ... ... және ... ... соңғы болып жатқан ашылулар мен ... ... ... ... болады;
Бүгінде ақпараттық архитектор атану үшін арнайы алынған білім қажеттігі аз.
Бұл жас ортада білім туралы стандартты құжаттар және ... ... ... өте келе ... ... ... саласына енгізген кезде
жағдай мүлдем өзгеруі мүмкін. Бірақ жоғарғы білім алғанның өзінде ешкім
іскер маман ... ... ... бола ... ... ... “электрондық оқыту құраладрын жасаудың ... ... ... ... баға беру үшін ... ... ұсынады, егер атап айтсақ,
Техника-технологиялық сараптама. Бұл сатыда электрондық оқыту құралдарының
әртүрлі конфигурациялы компьютерлік және ... ... ... тексеру жүргізіледі. Техника-технологиялық сараптау кезінде
мыналар айқындалады:
қажетті ортада ... ... ... желі ... ... ... ... істеу мүмкіндігі;
телеқатынастық технология мен мультимедианың ... ... ... ... мен бірлігі;
сенімділігі, жұмысқа қабілетінің тұрақтылығы, гетерогендік, ... ... ... ... ... тез жауап беру;
Психология-педагогикалық сараптама. ... ... ... ... мен ... ... құралдары түріне оның
компонентіне, білім деңгейіне, білім беру үдерісінің түрі мен ... ... ... ... құралдары сценарийі мен мазмұнының
бағалануы, педагогикалық ұстанымдарға сәйкестік, арнайы ... ... ... ... ... ... мыналар анықталады:
оқыту құралының пайдалану саласы мен мақсаты;
жоспарланған оқыту жүйесінде білім беру ресурстарын ... ... ... ... және ... ресурстармен сәйкестігі;
Сонымен бірге талдау үдерісінде ... ... ... қойылатын
дидактикалық және әдістемелік талаптардың сәйкестік дәрежесі ... ... ... мен ... ... ... мен даралығы;
меңгерген білімнің беріктігі;
оқыту, дамыту және тәрбиелеу функцияларының бірлігі;
үйреніштік;
интербелсенділік;
оқу ақпараттарын компьютерлік ғажайыптандыру мүмкіндігін жүзеге асыру;
оқушының интеллектуалды әлеуетін дамыту;
оқу материалының жүйелігі мен ... ... ... ... ... мен үздіксіздігі;
нақты бір оқу пәнінің ерекшеліктері мен өзіндік есебі;
оқу пәніне ғылыми түсінік жүйесінің әсері;
бақылаушы жаттықтырушы іс-әрекет жасауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... арттыруға, әсер ететін ... ... ... қасиеттерінің толықтығы мен ... ... ... білім беру ресурстары компоненттерінің психологиялық принциптер мен
талаптарға сәйкестігін бағалау, білім берудің вариативтік принциптеріне
сәйкестігін бағалау ... ... ... сай ... ... ... ... анықтайды:
оқу материалының баяндалуын, ... беру ... ... нақты жас ерекшеліктік контингентін, оқушыларды дайындаудың
ерекшелігін, электрондық ... ... ... ... ... ... ... біртектігін;
белгілі бір электрондық оқыту ... ... ... ... қарай мүмкіндігін;
оқушының психологиялық-педагогикалық әлеуетіне ... ... ... ... ... ... ... кезеңінің бұл сатысында
электрондық оқыту құралдарының ... ... ... мен ... оның эргономикалық, эстетикалық және денсаулық
сақтау талаптарына бағалау жүргізіледі.
Тексеру кезінде ... ... ... құралдарының жұмысы кезінде уақытша жұмыс тәртібі, оның
компонеттерінің денсаулық сақтау талаптарына сәйкестігі;
монитор экранындағы ақпараттың көркемдеуіне қолданатын әдістің ... ... ... ... ... сипаты, ақпараттандыру
құралдарының осы түрі үшін жалпы ... ... ... ... ... дәрежесі;
монитор экранында белгілер мен әріптік-сандық белгілеудің ұйымдық сипаты;
диалогты ұйымдастыру сипаты ... қолы ... ... ... немесе басқарушы әсер, нұсқалар саны және т.б.);
дыбыстық іс-әрекеттің сипаты (дыбыстық ақпаратты қабылдаудың ыңғайлығы);
электрондық оқыту құралдары компоненттерінің эстетикалық дәрежесі.
Дизайн–эргономикалық ... ... ... оқыту құралдарының
мына негізгі параметрлерін бағалау қажет:
переферий құрылымдарын пайдаланудың қолайлығы, бірізділігі, ... ... және ... ... ... ... және фото ... бейнефрагменттердің бірізділік дәрежесі мен сапасы;
интерфейс үйлесімділігі;
саналы қателіктерге біртекті, бірақ контекстік тәуелді түзетуші реакциялар;
мазмұндық ... ... ... ... ... ... ... бірізділік дәрежесі мен сапасы, мүмкіндігі;
іздеуші және анықтама беруші жүйелер жұмысының біртектігі мен ... ... ... ... ... жиналған материалға көп
көңіл бөледі, міне осыдан ресурс құрылымына, оның ... және ... ... негізгі сапа көрсеткіші деп жаңа ақпараттық ... ... ... ... ... ... мәнді сапаларын қалыптастыру және тұлғасын
дамыту, педагогикалық іс-әрекеттің дидактикалық негіздерін айқындау,  ЖОО-
да оқу  ... ... ... ... ... ... ... бірі. Солардың ішінде мектеп информатика пәні мұғалімдері ... ... ... ... ... оның ... информатика құралдарымен бірге, оқу
тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін білім беру ... ... ... ... бойынша электрондық оқыту құралдары жасау
үрдісінде мұғалім қандай роль атқармасын, оның жеткілікті кәсіби деңгейде
қажет мәселелерді шеше ... ... мен ... ... тиіс. Ол үшін
болашақ информатика пәні ... ... ... ... және ... қазіргі бар әдістемелік-технологиясын да
үйретуіміз қажет.
Енді, элементтері болашақ информатика мұғалімдерін ЭОҚ ... ... ... мүмкін электрондық оқыту құралдарын жасаудың ... ... ... ... ... жасау
технологиясының дәл ... ... пен ... ... ... [10,11] ... экран (бет перде, тіркеу,
ақпараттық экран, сұрақтар экраны, ... ... ... ... ... құралдарын жасаудың ... ... ... ... ... кең түрде қолданыс
тапты. А.Ю.Уваров «педагогикалық дизайн» терминін енгізді, ... ... ... жобалау, жасау, бағалау және пайдалану үдерісінде
оқу жұмыстарының тиімділігі ... ... ... ... дегенді
білдіреді.
А.Ю.Уваровтың пікірінше, педагогикалық дизайн электрондық оқыту құралдары
жобалаудың үдерісі ретінде – айқын ... ... ... ... ... оқыту құралдарын жасаудың өндірістік
циклы бес негізгі кезеңнен тұрады:
талдау (тұтынуды талдау – ... ... ... ... ... талдау – оқытудың талап ететін мақсаты, шартты талдау – ... ... ... шарт пен ... ... ... прототип жасау, негізгі шешімді талдау, сценарий
құрастыру);
өңдеу (жоспарды, сценарийді, прототиптерді электрондық оқыту ... (оқу ... оқу ... ... (оқу жұмыстарының нәтижелері бағаланады, ... ... ... құралдарын толықтыруға жұмсалады).
Бес кезеңнің әрқайсысы бірнеше қадамға бөлінеді. Өз ... ... ... ... оқу ... ... ... қадаммен және оған сәйкес келетін процедуралармен ... ... Осы ... пайдаланудағы тәжірибе көрсеткендей ереже бойынша
жүргізілген жұмыстың өзі де ... ... ... ... ... кепілдік бере алмайды. Алайда бұл процедураларды бұзу тек ... ... ... ғана ... ... ... процедураларын сақтамай жаппай электрондық оқыту құралдарын өндіру
тәжірибе жағынан мүмкін емес.
Педагогикалық ... ... ... ... ... ... істеуі
қажет:
аудиторияны тұтастай талдау;
оқыту құзырлығы мен күтілетін нәтижелерді талдау;
оқу материалын құрастыру және талдау;
оқыту мен ... беру ... ... ... пайдаланатын әдістерді анықтау;
бағалау әдістерін жасау;
оқу материалының көркемдік үлгісін жасау;
мәтін (оқу материалы) авторына әдістемелік көмек көрсету;
дайындалған материалдарды мұқият оқу және ... ... ... ... тиімділігін бағлау.
Келтірілген тізім маманның жұмысты педагогикалық ... ... ... ... етеді.
А.Ю.Уваровтың ойынша оқу материалдарын өңдеушілер төрт адамнан құралады:
жоба жетекшісі;
педагогикалық дизайн жасаушы;
суретші (интерфейсті жасаушы);
бағдарламашы.
Осындай жағдайда электрондық ... ... ... үдерісі бес кезеңге
бөлінеді:
оқытудың мақсаты мен шарттарын кескіндеу;
сценарийін жасау;
оқу материалдарын дайындаудың бета-версиясы;
бағалау нәтижелері бойынша электрондық оқыту ... ... және ... ... ... ... пайымдауынша электрондық оқыту құралдары - бұл кескіндер
немесе экрандардың үздіксіз ... деп ... ... экрандардың бірнеше түрі анықталады. Сценарийді экран бойынша
жасау ... ... ... ... қандай да бір экрандар ... ... ... ... таңдау еркін жүргізіледі. Автор
экрандардың ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаны қосқанда немесе одан шыққанда пайдаланады);
тіркеу экраны (жаңа пайдаланушыны тіркеуге пайдаланады);
мәзір экраны;
ақпараттық экран (ақапаратты беру үшін қолданады);
сұрақтар экраны;
транзитті экран;
жаттығулар экраны.
Электрондық ... ... ... ... ... - ол ... ақпараттарын біртұтас қабылдай алмауы, яғни, бір экранда – теориялық
мәліметтер, ...... ...... ... ... ... оқушылардың қабылдайтын оқу ақпараттарын
талдап, қорытуы өз бетінше ойлау немесе қағаз бетіне жазып ... ... ... монографиясында [24] кешенге қойылатын талаптарды шеше
алатын теориялық үлгі әдісі деп ... ... ... ... жаңа ... ұсынылған. Бұл әдіс оқу үдерісін интербелсендіруде оқу-
ақпараттарын жасанды көрнекі-үлгілік және вербальды-логикалық ... ... ... ... ... әдісін қолдануға
негізделген электрондық оқыту құралдарын құру технологиясы ұсынылады. ... ... ... ... ... ... келтірілген
кемшіліктері жойылады. Теориялық үлгі ... ... ... ... оқу ... ... ... бойынша біртіндеп ... ... және ... монографиясында электрондық оқыту құралдарын жасаудың
мынандай сатылары бөлініп алынған:
шығармашылық ұжымның ... ... мен ... ... - ... ... жасау;
электронды оқулықты бағдарламалық тарату;
жасалған электрондық оқулықты тестілеу;
оның құжаттарын жасау.
Л.Х.Зайнутдинованың ойынша жалпы өңдеу үдерісі интегралдық сипатта болады.
Л.Х.Зайнутдинованың монографиясындағы ... ... ... ... ... ... Әр түрлі саладағы мамандардың ... ұжым ... ... ... құралдарын біртұтас
кешенді бағдарламалық жүйе ретінде ... ... ... ... ... құралдары ретінде осындай деңгейдегі көп функционалды
пелагогикалық бағдарламалық жүйе ... тек бір ғана ... ... авторға қиындық туғызады. Электрондық ... ... ... ... ... ... психологиясын, жас
психологиясын, эргономикалық талаптарды, бағдарламаның озық ... ... ... ... ескеру қажет. Бұл тек мамандар
тобының күшін қажет етеді.
Шығармашылық ұжымның ең ... ... ... ... ... – оқу ... жалпы заңдылықтарын білетін дидактика
маманы;
педагог - әдіскер, ол ... да бір ... ... ... маман болуы керек;
жас мөлшерінің психологиясы мен танымдық үдерістер психологиясы саласында
маманданған психолог;
білім жөніндегі инженер;
бағдарламашы;
эргономика және дизайн саласындағы ... ұжым ... ... ... инженер енгізілген. Бұл жасанды
интеллект жүйесі ... ... ... жаңа ... ... жөніндегі
инженерлер электрондық оқыту құралдары мен сарапшы арасындағы делдал сияқты
[17,25]. Өйткені, қандай да бір саладағы сарапшы-маман аса ... ... бола ... осы білімін электрондық оқыту ... ... ... бере ... Білім бойынша инженер сарапшы ... ... ... ... ... жаңа маман білім жөніндегі инженер
электрондық оқыту құралдарын ... да ... роль ... ... ... ... мен ... да бір пәнді оқыту саласындағы маман-
сарапшы болып табылатын педагогтар мен психологтардың бағдарламалық өнімнің
жазылу тәртібі мен ... ... ... ... ... ... ... жоқ адамға бағдарлама да адам ... ... ... ... мүмкін. Ол компьютердің “ойлау жүйесі” оның іс-әрекет жасау
логикасы мүлде басқа және оған ... ... ... ... қажет екенін
түсінбейді. Осыған байланысты сарапшыға немесе әдіскер-педагогқа осындай
әдістемелік сценарий ... өте ... Өз ... ... оқыту
құралдарын жасайтын пән саласынан өте алыс бағдарламашы ... ... ... жете ... ... Нәтижесінде кәдімгі
оқулықтың мазмұнын көшіріп қана қоятын және ... ... ... да бір ... ... жиынын, олардың жауабын тез таба алатын
ғана электрондық оқыту құралдарын жасайды. Бұл ... ... ... ресурстары толыққанды ашылмай қалады. Осындай жағдайда педагог-сарапшы
мен бағдарламашы арасында делдал ролін ... ... ... ... ... ... Білім бойынша инженердің болмауы - әлі де толық ашыла
қоймаған электрондық оқулықтарды жасаудың олқы жерінің бірі.
Зерттеу авторларының ойынша, ... ... АА ... ... ... саладағы мамандардан құралған пән аралық зерттеуші топтарды құрудың
қажеттігі шетел басылымдарының материалдарының ... ... ... ... әдістемелік аспектісіне арналған [17] жұмыста да
атап өтіледі.
Бұл жерде ақпараттық ... ... ... ... ... сатысын ғана оқытушы жасай алуы мүмкін. Электрондық ... озық ... ... бір мамандар тобымен жасалуы тиіс.
Көп жылғы ... ... ... ... ... оқу ... жасаудың ұжымдық жұмысының қажеттігі туралы
айтылған. Сонымен бірге, жасаушылар ұжымының құрамында ... ... ... ... ... редакторлар,
оқу материалының дизайнері болуы шарт екені сөз болған. Қысқа мерзім ішінде
электрондық оқыту құралдарын жасауда негізгі екі ... ... олар ... мен ... ... Тәжірибе көрсеткендей «дәстүрлі
сценарийстің» қызметін оқу ... ... мен ... қызметіне бөліп қараған жөн. Ендеше, “педагогикалық дизайнер”
белгілі бір жағдайларда білім ... ... ... ... ... маман оқытушы мен бағдарламашы арасында делдалдық қызмет атқарады.
Білім беру құралдарын құру ... ... ... ... үшін ... тобы ... көрсетеді, мұнда құралдың құрылымы,
оның интерфейсі мен визуальды дизайнын құру саласындағы маманға көп ... ... ... ... ... құру әдістемесі);
білім жөніндегі инженер (Л.Х.Зайнутдинованың теориялық үлгілер әдістемесі).
Алайда қазіргі ... ... ... өзі ғана білім беруші электрондық ресурстарды жасаумен
айналысады.
педагог электронды оқыту ... ... мен ... ... өтпейді.
Келтірілген факторлар информатика бойынша қазіргі кездегі ... ... ... сапасына кері әсерін тигізеді. Келтірілген екі
әдіс те де, электрондық оқыту құралдарын жасау ұжымдық ... ... ... ... ... осы ... АА ... саласындағы маман мен
педагог алады. Келтірілген мәліметтер ... яғни ... ... жасаудың ұжымдық сипаты бойынша ... [18] ... ... ... ... ... ... барлығы да бар
отандық шығармашылық ұжымның бар екендігі жөнінде мәлімет жоқ. ... ... ... тура ... ... ... ... жасаушы оқытушы АА жасау саласында
кешенді білім алуы ... ... ... ... бойынша электрондық оқыту құралдары жасау үшін кез- ... беру ... ... ... жасаудың жалпы ұстанымдарын таңдау
қажет. ... ... ... ... ... құралдарын жасап, оны
пайдаланудағы информатика пәні бойынша болашақ мамандарын дайындаудың жетік
әдістемелік жүйесіне енуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымға негізделеді, яғни,
компьютерге (оқу ақпараттарын орналастырушы және көрсетуші құралы ретінде)
және ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан
да, электрондық оқыту құралдарын жасауда ескеруге қажетті принциптердің
бірі ... оқу ... ... ... айтуға болады.
Электрондық оқыту құралдары екі топқа бөлінеді: тікелей оқушының өзінде
немесе ... ... ... ... ... және ... орналастырылған (Интернет ресурс). Ақпаратты орналастыру әдісі
құралдарды жасау технологиясы мен оған ... ... бір ... ... ... құрал болады және әртүрлі оқытушы
программалардың орнын оқу ... ... ... ... ... курстар алмастыруы қажет. Оқу материалының ...... ... ... ... ... ... қажетті
екінші маңызды принцип.
Интербелсенді мультимедиа курсы ақпарат берудің әртүрлі орталары – ... және ... ... оқушыларға оқу үдерісінің белсенді
қатысушысы болуға мүмкіндік беретін бейне және ... ... ... ... ... ... ... пайдалану ақпаратты
қабылдаудың жеке ерекшеліктерін өте жоғары ... ... ... бұл өз ... ... ... ... жанама түрдегі оқу
ақпаратын жібергенде шамадан тыс ... ... ... Сонымен,
электрондық оқыту құралдарын жасауда ескерілетін үшінші ұстаным, ол – оқу
материалын ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық- қатынастық
технология (АҚТ) негізгі болып ... ... ... ... ... мен оған ... ... ұйымдастырушы ретінде
қолданылады.
Электрондық оқыту құралдарын жасауда ... НТМL – ... ... Алайда, пайдаланылатын браузерлердің көпшілігі HTML тілінің
әр түрлі ... ... ... ... құралдарын
жасауда браузерлердің бірінде жүрсе, екіншісінде ... ... ... жөн.
Тағы да ескеретін бір жайт, HTML тілі ... ... ... ... тілдің жаңа стандартын қанағаттандыратын ... ... ... ... ... ... қатар, қарауға арналған браузерлер оқу ақпаратын ... ... ... ... ... құру үшін ... бағдарлама жүйесі мультимедиа
курсына және Интернет ... ... ... ... ... кету ... ... жаңа формасы психологиялық-педагогикалық негіз құруды
талап етеді, онсыз оқу үдерісінің сапасы мен ... ... ... жоқ. ... да, ... ... ... табыстылық пен оқыту
сапасына әсер ететін психологиялық принциптерді бөліп қарау қажет.
Электрондық ... ... ... ... психо-физиологиялық
ерекшеліктерінің технологиялық жүзеге асу мәселелері де ... орын ... ... ең ... ... ... анықтаушы және
құрастырушы үдерістердің, ақпаратты есте сақтауға және оны ... ... ... ... ерекшеліктеріне
байланысты.
Компьютерлік техниканы күнделікті ... ... ... ... аса ... ... ие. ... компьютерленген техниканы
толыққанды пайдалану адам мен техникалық құралдар ... ... ... ... етеді. Негізінен ақпараттық ағынды
таратудағы ... ... ... ... сөз ... ... ... мүмкіндіктерін ыңғайсыз пайдаланудағы осындай
кешеннің күрделілігі шамадан тыс ... ... ... ... бұл
оқыту үдерісінің тиімділігі аз екендігін көрсетеді. Міне ... ... осы ... ... беру ... ... бас ... [18].
Электрондық оқыту құралдарын жасауда дұрыс жолды пайдалану жағдайында тек
қарапайым тілдесу ғана ... ... ... ... ... ... мен ... дамыту үшін жағдай жасалатын ... ... ... ... көңіл-күй қамтамасыз етіледі.
Сонымен электрондық оқыту құралдары мен оқушы арасындағы тиімді диалогтың
кепілі ... ... ... Осы ... ... ... дәрежеде қатынас жасау, педагог ... ... ... ... ... беру ... кемшілік оқушыға «сен» деу, шектен шығатын әзіл-қалжыңды пайдаланудан
көрінеді, нәтижесінде білім алушыда оқыту құралын тығырыққа ... ... Дәл ... ... ... жұмыс істеуде де туындайды.
Диалогтың педагогикалық бағытталуы аса жоғары мәнге ие, яғни ... жету ... ... мен ... оқыту құралдары арасындағы
диалогқа қойылатын басқа да ... ... ... пен ... ... ... болуы керек. Оқушылар өз жауабын компьютерге
қалай енгізуді емес, оның мағынасы туралы ойлауы керек.
Электрондық ... ... ... ... ... ыңғайлылығы
мен анықтығын қамтамасыз ету үшін пайдаланушы интерфейсін, рационалды
ұйымдастыру ... ... ... ... ... электрондық
оқулықтарда диалогты ұйымдастыру екі ... ... ... диалогы
және білім беру немесе пәндік сала терминдеріндегі диалог. ... ... - ... ... ... диалогы сыртқы,
көрінетін жағына әсер етеді.
Пайдаланушының электрондық оқыту құралдарымен ... және ... ... ... ... ... осындай құралдар қажет екені
бірнеше рет айтылды. Бұл жағдайда компьютерлік диалогты ... ... ... ... құралдары сапасын арттыру үдерістеріне өзара әсер ете
алатынымыз анық: бірізділік электрондық оқыту ... ... ... ... әсер ... яғни ... ... Диалогты ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... ... бірден бір фактор. Осы
орайда түрлі АҚТ-ға байланысты инварианттылық принципін енгізу қажет.
Информатика ... ... ... ... ... пайдаланатын
ақпараттық технология бірнеше басты қызметтерге негізделеді, олар:
қабылданатын оқу ақпараттарының саналылығы мен тереңдігін қамтамасыз ететін
көрнекілік, түсініктер мен ... ... ... оқу ... - ... да бір ... ... негізгі көзі болып табылады;
оқыту үдерісін жеңілдетіп,алға қойған мақсатқа күш пен уақытты үнемді
жұмсап ... ... ... ... ... ыңғайлы жағдайлар жасайтын, демонстарция, өзіндік жұмыс
ұйымдастыратын үйренгіштік қызмет;
нысана немесе ... ... ... те, ... ... ... ... іс-әрекет, қызмет, операция және алға қойған әдістемелік
мақсатқа жетудің белгілі бір түрлерін қамтамсыз етуге ... ... ... және оқу ... ... (сыртқы) мотивациясын
қалыптастыруға арналған ... ... ... ... ... озық білім беру үдерісі дидактиканың жаңа
салаларының ... ... мен ... үшін ... бола ... ... ...
электрондық дидактика, оның негізгі мәселелері:
электрондық түрде көрсетуге тиімді оқу пәні мен оның ... ... ... есебінен дәрістік және тәжірибелік өңдеу;
электрондық құралдарды жобалау, жасау және оның тиімділігін бағалау;
оқу нәтижелерінің жалпы бағасы;
ақпаратты ... және ... ... ... ... ... және ... әдісте нақты көрініс ... ... ... ... мен оның ... ... ... (логика) –
қандай да бір қызмет түріне оң мотивация құру, әрбір сатыны максимальды
пайдалану ... ... ... ... логикалық қорытындылау,
оқушылардың саналық ... ... ... ... ... ... оқытудың оқу-көрнекілік құралдары мен
технологиялық құралдарды тиімді пайдалану жатады [14].
Білім ... ... ... психологиялық аспектісі ретінде озық білім
берудің жетекші ... де ... ... ... ... ... ... қолданудың тәжірибесі мынандай
факторларды тану жетекші мәселе болып табылатынын көрсетеді:
АҚТ пайдаланатын жүйелердегі оқушының оқу ерекшеліктері;
ақпараттық ортада оқушылардың ... ... ... әсер ... және ... факторлар;
АҚТ жүйесіндегі арнайы дидактикалық принциптер;
электрондық оқыту құралдары үшін педагогикалық технологияны жобалаудың
дидактикалық шарттары;
электронды оқу ... ... ... ... ... ... құралдарына қойылатын дидактикалық талаптар.
Электрондық оқыту құралдары жобалаудың педагогикалық жағын қамтамасыз ету
үшін осындай құралдар классикалық дидактиканың ... ... ... ... сонымен қатар, жоғарыда аталған факторларды, арнайы
принциптер: интерактивтілік, оқу ... ... ... мен ... ... ... ... формаларын
пайдалану, мультимедиа құралдарын ... ... және ... ... ... жөн [16].
Танымдық үдерістің аталып өткен психология-дидактикалық ... ... ... оқу ... ... ... ... АҚТ-да құрастылырлған әртүрлі жүйелерді зерттеуде оқушы электрондық
оқыту ... ... ... ... және бір ... ... ... жауап беру уақыты 1 секундтан кем болуы керек.
Адамдық факторларға жүргізілген ... де дәл ... ... ... жылдары IBM жүргізілген зерттеулер компьютерлерді пайдаланушылар
өнімділігі, егер ... ... басу мен ... ... ... ... болуының арасындағы уақыт 1 секундтан аз болса, онда
әлдеқайда көп болатындығын көрсетеді ... ... ... ... ... желісін жасауда оқушыға
қажетті беттің экран бетінде пайда болуы 10 секунд артық күтпейтін жағдайға
жеткізді, өйткені, бұл мерзім ... өз ... ... бір ... ... ... ... байланысты негізгі ақпарат 1968 ... ... ... ... (Robert B Miller) Fall Joint Computer ... ... ... бір секунд (0,1) – оқушының осы уақыт ішінде алған жауабы мезеттік
болып ... ... ... ... ... ... ... шығару үшін
ешқандай кері байланыс қажет емес;
бір секунд (1,0) – ... ... ... ... ... ауып үлгермейтін,
үзілісті байқамай қалатын уақыттың шекті ұзындығы. Бұл ... кері ... ... ... (10,0) – ... диалогқа түсіп үлгеретін мезет. Егер үзіліс
ұзағырақ болса, ... ... ... ... ... Егер ... ... созылса оқушы сілтемелерді іздестіре бастайды.
Үзіліс мерзімі өте аз ... ... ... ... ... істеу
жылдамдығын, оқушының жылдамдығымен салыстыруға болмайды. Мысалы, оқушы
компьютерді айналдыру ... бір ... ... ... оның көз ... оқушы өзіне қажет элементті экран бетінде қалдыруға үлгере
де алмай қалады.
Жылдамдықтан басқа әртүрлі ... ... ... ... әртүрлі
жерде болуының да маңызы бар. Электрондық оқыту құралдары ... ... ... ... көп ... ... да,
оқушылар баяулықтан ыңғайсыздық сезінеді. Оқушылардың қанағаттануы үзіліс
уақытына ғана емес, сонымен бірге оқушының ... де ... Егер ... бір ... бір ... тез, ал ... кезде баяу жүретін болса, онда
оқушы не күтетінін білмейді, сондықтан да, өзінің жұмысына ... ... ... Егер ... ... да бір ... тез болады деп күтсе,
онда оның баяу орындалғаны адастырады; ал керісінше оны баяу ... ... онда ... ... оған әсер етпейді. Міне, сондықтан да барлық
уақыт ... ... ... ... Егер ... да әрекеттің
орындалуына әрқашан бірдей уақыт кететін болса, онда оқушы ... ... ... ... біледі. Яғни, үзіліс уақытын тұрақтандыру үшін ... ... бәрі ... ... түседі.
Оқушыға электрондық құрал желісін пайдаланғанда мультимедианың үлкен
файлдары мен ... ... ... ... ... ... ... Бұл
үшін қажетті файл немесе беттің өлшемін сілтеменің жанына ... ... ... іздестіруде 10 секундтан артық уақытты қажет
ететін файлдар үшін оның өлшемі көрсетілуі ... ... ... ... ... ... өңдеуде осы
құралда көрсетілген материал құрылымын ескеру қажет екені оның тағы ... ... беру ... ... ... ... В.А. ... Е.Т.Коробов, А.Р.Лурия, Е.А.Почернин,
И.Р.Пригожин, И.Ф.Сафир, И.Стенгерс, М.С.Шехтер,
Ф.С. Ясская жұмыстарында қарастырылған.
Ақпаратты ... ... мен ... саласындағы ғылыми талдаулар
мен жоғарыда көрсетілген ... ... осы ... ... және ... деп ... ... бөлуге болатындығын көрсетеді. Оқу
ақпараттарын сызықты кескіндеуге оқу материалын құрылымдық ... ... ... бірі ... ... анықталады. Бұл әдіс
оқушының есінде оған берілетін ақпараттың қалыптасуы жағынан онша ... Ол ... да бір ... ... ... ... қорытынды жасауына
мүмкіндік бере алмайды.
Осы зерттеу саласында ақпаратты құрылымдық кескіндеу деп ... ... ... ... Бұл ... ... ... толық
қарастырылған [3].
Педагогикалық психологиядан оқытуды ақпараттандырудың біріздендірілген
құралдарын жасау және қолданудың негізі ... ... бола ... бірі ... ... ... болуы мүмкін және болуы
тиіс те.
В.В.Гриншкуннің зерттеулерінде, ... және ... ... ... сақталып, беріліп, жасалып отыратын қандай
да бір мәліметтің (терминнің, мәннің, мәліметтің) иерархиялық құрылымы деп
түсінілетін электронды иерархия ... ... Біз ... ... әдістерін қамтитын және оқушыға тапсырма ретіндегі ... ... ... ... ... толықтыруға кеңес береміз.
Қарастырылып отырған зерттеу шеңберінде ақпаратты құрылымды ұсыну ... атап ... ... Атап ... ... иерархиялық түрде ұсыну
мәселелері В.В. Гриншкун, Е.Ы.Бидайбековтың ... ... ... ... ... (ағаш) термині
анықталған. Электрондық иерархия деп - ... және ... ... ... ... ұсынылатын,
визуалдандырылатын, өңделетін, сақталынатын және таратылатын кез-келген
мәліметтердің ... ... ... ... ... Білім беру саласының түрлі ұғымдарының ... ... ... шығармашылық тәсілмен оқытуға (түрлі критерийлерді
қолдана отырып құрастыру, ... ... ... ... ... ... ... түрлі топтар мен иерархия
деңгейлерін таңдап алу мүмкіндіктеріне ие ... ... ... Ал осы
айтылғандарды іс жүзінде толық іске асыруда ақпараттық ... ... ... 2000» ... ... ... және
Е.Ы. Бидайбековтың жетекшілігімен сондай-ақ, автордың тікелей қатысуымен
жасалған «Иерархия_kaz2006» (қазақ тіліндегі интерфейсімен,
14 және 15 - суреттер) ... ... ... ... - ... Ақпараттық интегратор Иерархия_kaz2006 аспаптық программалық
құралының алғашқы жүктелу терезесі
15 - сурет. Ақпараттық интегратор Иерархия_kaz2006 аспаптық
программалық құралының негізгі ... ... ... беру ... ... ... иерархиясын құрастырудың
мүмкіндігі оқушыға шығармашылық жағынан жол көрсетеді; оқушы өзіне белгілі
мәліметтер, ... ... ... ... ... ие ... түрлік топтарды және иерархия ... ... ... ... ... ... құралдарын нақтырақ
айтқанда, ... және ... ... ... ... ... ... болатын тәжірибесін толық
қарастырады.
Гипермәтіннің математикалық моделін зерттеу, оны ... ... ... ... жасалып жатқан құралдарындағы ақпараттың түсінік
түріндегі анықтамасында ... роль ... ... және ағаш ... ... құру және ... ... сәйкестігін дәлелдейді.
Нәтижеде бөлімде қарастырылған сараптамалар мен ЭОҚ талаптарына ... ... ... ... шықтық (16 - сурет).
16 - сурет. Электрондық оқыту құралдарын жасаудың ақпараттық архитектурасын
жобалау моделі
Ақпараттық архитектураның іс жүзінде жүзеге асыруда электрондық ... ... ... ... ... моделі бойынша
талапқа сай «Си программалау тілі» ... ... ... ... ... ... оқыту құралы ның бастапқы беті (17 - сурет).
17 - ... ... ... ... ... ... - сурет. Электрондық оқыту құралының бұтақ тәріздес құрылымы.
19 - ... Жоба ... ... ...... бойынша тұжырым:
Электрондық оқыту құралдарын жасаудың ... ... ... мен ... ... ... құрылымдау үдерісі мен
ақпараттық ситратегия ... ... ... ... ... ... иерархиялық құрылым негізінде қарастырып, нақты
мысал келтірдік. Нәтижеде айқындалған ақпараттық ... ... ... ... жасап шығу мақсатында қажетті сараптамаларды
жүргізіп, талапқа сай электрондық оқыту құралын жасап шықтық.
Қорытынды
Зерттеу жұмысы барысында ... ... ... ... ... білім беру саласындағы электрондық оқыту
құалдарының құрылымын талдап, негізгі бағыттарын анықтадық. Орта бiлiм беру
жүйесiн ақпараттандырудың ... ... ... ...... ... ақпараттандыру. Аталған бағытты жүзеге асыру үшiн
жаңа буын оқулықтарын электрондық нұсқаға аудару ... ... ... ... ... ... маңыздылықтары аталып өтті;
электрондық оқыту құралдарын жасауда ақпараттық архитектураны қолдануының
ерекшеліктерін атап өттік. Сонымен қатар, негізгі ... оның ... мен ... жүйелерін, басқармалы сөздік және қолдану ыңғайлылығын
атап ... ... ... ... ... ... ... маңызын дәлелдей түстік;
электрондық оқыту құалына бірнеше сараптамалар жүргіздік, ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, оқушының қабылдауына ... ... ... сараптамалар жүргіздік. Электрондық оқулықтың ... ... ... ... ... бағытталуы қажет және мына
қасиеттердi қанағаттандыруы ... ... ... ... жылдамдылығы және т.б.
Зерттеу барысында алынған нәтижелерді ескере ... ... ... ... ... ... ақпараттық архитектура принциптері мен
маңыздылықтарын қамти отырып электрондық ... ... ... ... ... құралы ЖОО –студенттерге және өз ... ... ... ... ... әлі де жеткіліксіз. Себебі ақпарат заманында әлі де ашылмаған
техникалық жабдықтамалар ... ... ... ... ... ... ... құралын жасаудағы ақпараттық архитектура сапалы
электрондық оқыту құралын ... ... ... бір ... ... ... ... жылдары Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың
мемлекеттік бағдарламасы. Астана, 11 қазан 2004.
2. Байбахтина А. Т. ... ... ... ... ... жобалар әдісі бойынша жетілдіру: автореф. ... п.ғ.к.:
13.00.02. –Алматы, 2007. -20б.
3. Гриншкун В.В., ... ... и ... в ... ... ... // Электронный учебник. ИДО
РУДН(с) 2001.
4 ҚР СТ 34.017 2005.- ... ... ... ... оқу басылымы».- Енгізу күні:01.01.2006 . ... ... ... ... Е.Ы. ... С.Г., ... В.В. Создание и использование
образовательных электронных изданий и ресурсов // ... ... для ... и ... повышения квалификации работников образования,
Алматы, «Білім», 2006. - 134 с.
6. ... Е.Ы., ... С.Г., ... В.В., ... и ... образовательной области в разработке электронных
средств обучения // ... ... ... ... ... Республики Казахстан, АГУ им.Абая. – 2002. - 100 с.
7. Бидайбеков Е.Ы., Гриншкун В.В. Гипермедиа в ... // ... ... - М., - 1999. - №8. -4с.
8. Григорьев С.Г. , Гриншкун В.В., ... Г.А. ... ... ... использования системы порталов в учебном процессе. // В сб. научн.
ст. «Интернет-порталы: содержание и технологии», Вып. 2. ГНИИ ... - М.: ... - 2004. - С. ... ... В.В. Развитие интегративных подходов к созданию ... ... ... ... ... пед. ... - М., - 2004. ... Уваров А.Ю. Интегрированный курс “Компьютерное дело” // Информатика и
образование. – 1997. - №6. - С. ... А.Ю. ... ... и ... образование. - М.:
Эйдос, - 1999. http://www.eidos.ru/books/uvarov/begin.htm
12. Кузнецов А.А. ... ... что ... // ... ... - 1998. - № 2. - С. 14-16.
13. Ершов А.П. Концепция ... ... ... ... ... ... // — Новосибирск, 1990. — 58 с.
14. Розенфельд Л., Морвиль П. Информационная ... в ... // ... — СПб: Символ-Плюс, 2005. — 544 с.
15. Морвиль П. Тотальная видимость. — СПб: Символ-Плюс, 2008. — 272 с
16. ... Б.Ғ. ... ... ... ... ... ... дайындау жайлы // «Үздіксіз кәсіби білім беру жүйесі:
даму проблемалары мен ... атты ... ... ... ... 2008. ... Бостанов Б.Ғ. Электрондық оқыту құралдарын жасаудың ақпараттық
архитектурасы ... // ... ... ... №3(27). Алматы, 2009. Б.44-49.
18. Бостанов Б.Ғ., Шошимова К.А. Білім беретін ... ... ... ... // ... ... ғылымдары»
сериясы. №1(24). Алматы, 2008. Б.117-121.
Бостанов Б.Ғ., Ақүрпекова Г.О. Информатика пәні ... ... ... ... жасау технологиясына үйрету үдерісінің моделін
жасау // Хабаршы-Вестник. Физика-математика ... ... ... 2008. ... С.Т.  ... современных информационно-коммуникационных
технологий в систему повышения квалификации работников образования. //
Журнал ... КАО» №2. 2008. ... ... ... ... ... ... Беляев
М.И., Вымятнин В.М., Григорьев С.Г., Гриншкун В.В., Демкин В.П., Краснова
Г.А., Коршунов С.В., ... С.И., ... Г.В., ... М.И., ... Роберт И.В., Соловов А.В., Теслинов А.Г., Щенников С.А. - Томск.: Изд-
во Томского ... - 2002. - 86 ... и ... ... ... электронных изданий. Беляев
М.И., Григорьев С.Г., Гриншкун В.В., Демкин В.П., Краснова Г.А., ... ... С.А. и др. ... I. 72 с. - М.: ... ... - 2003. - 241
с.
ГОСТ 7.83-2001. ... ... ... виды и ... сведения.
Зайнутдинова Л.Х. Создание и применение электронных учебников (на примере
общетехнических дисциплин). Монография. - Астрахань.: Изд-во ЦНЭП. - ... 364 ... Т.А., ... К.Р. ... и ... ... для
экспертных систем. - М.: Радио и связь. - 1992. - 200 ... 1. ... ... 2. Си электорндық оқыту құралының программа листингі
1. Visual Basic ... ... ... ... ... 5.00
Object = "{EAB22AC0-30C1-11CF-A7EB-0000C05BAE0B}#1.1#0"; "ieframe.dll"
Object = "{831FDD16-0C5C-11D2-A9FC-0000F8754DA1}#2.0#0"; "MSCOMCTL.OCX"
Begin VB.Form Form1
Caption = "Ci ... = ... = ... = ... = ... = ... = ... = 9000
ScaleWidth = 14520
StartUpPosition = 3 'Windows ... ... ... = 2 'Align ... = ... = ... = ... = 8625
Width = ... = ... = ... = ... Panels ... = ... Panel1 ... = ... = ... = "Си ... ... ... ... = "Си программалау тілінен ... ... Panel2 ... Font ... = ... = 8.25
Charset = ... = ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... ... ... = 8415
Left = ... = ... = ... = ... = ... = ... = ... = ... = ... ... ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... = 0 ... = ... = ... VB.Menu ... = ... VB.Menu ... = "Си ... VB.Menu ... = "-"
End
Begin VB.Menu mnuexit
Caption = ... ... VB.Menu ... = ... VB.Menu mnuhelp
Caption = "Аныќтама"
End
Begin VB.Menu mnuavtor
Caption = ... VB_Name = ... ... = ... VB_Creatable = False
Attribute VB_PredeclaredId = True
Attribute VB_Exposed = False
Private Sub ... ... ... Sub ... ... Sub ... ("c:\ci\ci000\site\main.htm")
End Sub
Private Sub mnuexit_Click()
End
End Sub
Private Sub mnuhelp_Click()
W1.Navigate ("c:\ci\ci000\spr.htm")
End Sub
main.htm ... ... ... ... ... ... ... құралының құрылымы




 

 
Дәрістер
Зертханалар
Студенттердің өзіндік жұмыстары
Студенттердің оқытушымен өзіндік ... ... tree.htm ... ... ... электорндық оқыту құралы
 


Электрондық оқыту құралының құрылымы
Бастапқы бет


ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОҚЫТУ ҚҰРАЛЫНЫҢ
ҚҰРЫЛЫМЫ

 

Дәрістер

№1 дәріс
№2 дәріс
№3 ... ... ... дәріс
№7 дәріс
№8 дәріс
№9 дәріс
№10 дәріс
№11 дәріс
№12 дәріс
№13 ... ... ... ... ... тест ... ... жұыс

№2 тест тапсырмасы

№3 зертханалық жұмыс

№3 тест тапсырмасы

№4 зертханалық жұмыс

№4 тест тапсырмасы

№5 зертханалық жұмыс

№5 тест ... ... ... тест ... ... ... тест ... зертханалық жұмыс

№8 тест тапсырмасы


Студенттердің өзіндік жұмыстары
Студенттердің оқытушымен өзіндік жұмыстары

№1 СОӨЖ
№2 СОӨЖ
№3 СОӨЖ
№3 СОӨЖ
№4 СОӨЖ
№5 СОӨЖ
№6 СОӨЖ
№7 СОӨЖ
№8 СОӨЖ
№9 СОӨЖ
№10 ... ... ... сөз ... ... |Бір ... жету үшін қарастырылып отырған ортаны сол|
| ... ... ... ... сол ... тән |
| ... енгізіп, оларды басқара алатындай етіп |
| ... ... ... ... | ... құрылым|Төменгі деңгейдегі объектердің айқындалған жоғары |
| ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың көпдеңгейлі формасы. |
| ... тек бір ғана ... ... ... |
| ... ... ағаш ... ... ... |Тұжырымдама ... ... ... (алдын алғы көрнісі) ... ... design ... ... ... ... ) ... |
| ... ... және ... ... |
| ... ... жобалау әрекеттерін әртүрлі |
| ... ... ... ... ... бұл ... |
| ... ... ... ... мен пайдаланушы арасындағы |
| ... ... ... ... ... ... ... қолдайтын дүниежүзілік |
| |ірі және кіші ... ... ... ... ... ... үшін ... ... және |
| ... хаттамаларын, құралдарды пайдаланатын |
| ... ... ... ... |франц. Modele, латын. Modulus - ... ... ... ... |табиғи және ... ... ... мәдениеттің |
| ... ... ...... білімнің және|
| |т.б. ... бір ... ... ... ... |
| ... жүйе). ... ... және ... ... ... ... ... ... ... оқыту құралы ... ... ... ... ... (мәтін, |
| ... ... ... және т.б.) ... |
| ... ... ... ... және негізгі функциясын |
| ... ... ... ... беру ... |
| ... ... ... | ... ... ... ... белгілі браузерлерде бірдей болып көрінентін |
|палитра ... ... ... ... және ... ... бір ... |
| ... ... ... web- беттердің|
| ... ... ... ... ... ... ... |Тиімді оқу жұмысы туралы педагогикалық, ... ... ... ... ... ережеге сай рәсімделіп,|
| ... ... ... ... және ... |
| ... ... құралын бағалау. ... ... ... және ... ... арналған|
|сценарий ... ... ... ... ... |
| ... мен ... ... ... ... ... ... құжаттардың, нақты объектіні|
| ... ... ... ... әр текті |
| ... ... ... ... Бұл ... |
| ... үдеріс. ... ... ... ретіндегі толық құрастырылған сипаты |
|(оқушылардың) |және оның іскерлігі, білімі мен ... ... |
| ... т.б.. ... ... ... оқыту құралдарымен оқушылардың өзара ... ... ... ... ала ... ... ... |Білім беру құралының беті бойынша оқушының қозғалу |
| ... ... ... ... беру ... интерфейсінің стандартты |
| ... бірі ... ... unus - бір және facio - ... ... |
| ... ... біртүрге келтіру. ... ... ... ... ... ... топтарды сипаттау. |
|Электронды иерархия|Ақпараттық және коммуникациялық технология |
| ... ... ... көрсетілетін, жобалы|
| ... ... ... және ... |
| ... бір ... ... ... |
| ... ... ... тәрізді) құрылымы. |
|перцепция |Танымдық ... ... ... ... ... мен құрылымы,
кері байланысы
Мәлметтер түрі,
құрылымы, мазмұн
обьектілері, көлем
Аудитория, талаптар,
тапсырмалар, ақпарат
іздеу әрекеттері
Контекст
Мазмұн
Пайдаланушы
Сұраныс тілі
Әдіснама
Сұраныс генераторлары
Басқармалы сөздік
Пайдаланушы
сұранысы
Пайдаланушылар іздеуге сұраныс жібереді, ақпараттарды
іріктеп,
нәтижеге жетпесе қайта сұрансы жібереді, ... ... ... бас тартпағанша осы цикл қайталанады
Іздеу
интерфейсі
Нәтиже
мазмұн
Іздеу
механизмі
Тезауруссыз
Іздеу табиғи тілде жүзеге асады
Классикалық тезаурус
Барлық функцияларымен ... ... ... ... ... қаралмаған ақпараттар тізімін қарастырады
Іздеу тезаурусы
Сөз арасындағы тегтер сұраныс құрамын байытпайды
Іздеу барысында қолданылатын тезаурус
Индекстеуге арналған ... ... ... ... ... ... сұраныс
Пайдаланушылармен әңгіме және тестілеу
Метамәліметтер мен мазмұнды талдау
Мазмұн бейнесі
Бағалау ... бар ... ... мен ... тұлғалармен әңгіме
Технология бағасы
Іздеу журналдарының талдауы
Ойластыру
(зерттеу мәліметтерінің шығармашылық идеяға ұштасуы)
Жобалау жоспары барлық жоспардың бөлігі ретінде
АА стартегиясын ұсынуы
АА стартегиясының есебі
Қалыптастыру
(дигараммалар, метафоралар, ... ... іс – ... пен ... ... іріктелуі)
Қызмет көрсету облыстары
Жасанды интеллект пен этнография
Ақпараттық жүйе мен информатика
Журналистика мен бағдарламалау
Ақпараттық архитектура мен дизайнер
Жүйелік жобалау мен ... пен ... ... ... ... қамтыманы жобалау , желі
Маркетинг және социология
Компьютер мен адам арасындағы қатынас
Юзабилити мен интерфейсті ... ... ... ... ... ... ... жасау кезеңдерін жоспарлау
Қажеттіліктерді және оқыту мақсатын ... ... ... ... ... ... ... мақсатын анықтау
Оқу үдерісін ұйымдастырудың тиімділігі бойынша ойды анықтау
Курс материалының иерархиясын құру
Оқыту кезеңдерін анықтау (курс әдістемесі)
Тақырыптық мазмұнды анықтау (оқу ... ... ... маршрутын құру (жүру диаграммасы немесе білім
беру траекториясы)
Визуалды безендіру жасау
Сайт картасын құру
Графикалық шаблонын жасау
Беттің макетін құру
Интерфейс элементтерін және ... ... ... ... ... ... дизайндық тұжырымдама)
Прототиптерді жасау (типтік экранның)
Ыңғайлылығын және қалыптасуын тексеру
-----------------------
84

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 81 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
Баға және баға жасау туралы ақпарат9 бет
Баға, баға жасау10 бет
Дербес электронды есептеу техникасының архитектурасы туралы3 бет
Есептеу жүйесі9 бет
Күрделіліктері бойынша жүйелер қалай жіктелінеді4 бет
Көлік геграфиясы15 бет
Микропроцессорлық жүйелер құрылымы. Микропроцессор архитектурасы25 бет
ЭЕМ даму тарихы. Есептеу машиналарының даму бағыттары8 бет
Қазақстан Республикасы машина жасау өнеркәсібінің қазіргі даму жағдайы мен болашағы54 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь