Бұлшық еттің жиырылу механизмі

Биологиялық қозғалыс процестерімен байланысты: жануарлар бұлшықеттерінің жиырылуы, жасушалардың өсіуі, жасушалардың бөлініуі кезіндегі ондаған хромосомалардың қозғалысы пайда болады. Бұл процестер химиялық процестермен қамтамасыз етіледі және АТФ энергетикалық түрінде пайда болады.
Бұлшықеттердің жиырылуы –оның сакромерлерінің қысқаруынан туады. Сакромерлерінің қысқаруы қалай жүреді? Ол актиндік, миозиндік жіпшелердің бойымен М- пластинкасына бағытталып қозғалуы арқылы жүреді.
Ал актиндік жіпшелердің қозғалуы негізгі миофибрил белоктарының – миозиннің, актиннің, тропомиозиннің және тропониннің өзара әрекеттесуі нәтижесінде іске асады. Саркомердің қысқаруы АТФ- тың гидролизі және Са² қатысуымен жүреді. Яғни Са² бұлшықеттердің жиырылуы процесінің аллостериялық жолмен физиологиялық реттеушісі болып табылады. Нервтік импульс м.б. деполяризация → Са² → тропонин → тропоминоз → актин → миозин →актомиозин → Са² ыдырауы Са² АТФ- аза → эндоплазмалық ретикулум. Нервтік импульс мембрананың деполяризациясын туғызып Са² эндоплазмалық ретикулумнан босап шығуына жағдай жасайды. Са² тропонинимен байланысып оның конформациясын өзгертеді, бұл өзгеріс әрі қарай торпомиозинге және актинге жетеді. Миозинмен актин әрекеттесіп, АТФ гидролизге ұшырайды. Сонан соң Са² босайды, тропомиозин актиннің миозинмен байланысуын тежейді. Соның арқасында бұлшықеттің жиырылуы тоқтап, қайтадан орнына келеді. Са² цитоплазмадан қайтадан эндоплазмалық ретикулумге енуі АТФ- аза насосы арқылы іске асады. Ол үшін энергия жұмсалады. 2Са² үшін I молекула АТФ жұмсалады.
        
        Бұлшық еттің жиырылу механизмі.
Биологиялық қозғалыс процестерімен ... ... ... ... ... жасушалардың бөлініуі
кезіндегі ондаған хромосомалардың қозғалысы ... ... Бұл ... ... ... ... және АТФ ... түрінде
пайда болады.
Бұлшықеттердің жиырылуы –оның сакромерлерінің қысқаруынан туады.
Сакромерлерінің қысқаруы ... ... Ол ... ... ... М- ... бағытталып қозғалуы арқылы жүреді.
Ал актиндік жіпшелердің қозғалуы негізгі миофибрил белоктарының –
миозиннің, актиннің, тропомиозиннің және ... ... ... іске ... Саркомердің қысқаруы АТФ- тың гидролизі және ... ... Яғни Са² ... ... ... ... физиологиялық реттеушісі болып табылады. Нервтік
импульс м.б. деполяризация → Са² → тропонин → ......... → Са² ... Са² АТФ- аза → ... ... ... мембрананың деполяризациясын туғызып Са² эндоплазмалық ретикулумнан
босап ... ... ... Са² ... ... ... өзгертеді, бұл өзгеріс әрі қарай торпомиозинге және ... ... ... ... АТФ ... ұшырайды. Сонан соң Са²
босайды, тропомиозин ... ... ... тежейді. Соның
арқасында бұлшықеттің жиырылуы тоқтап, қайтадан орнына ... ... ... эндоплазмалық ретикулумге енуі АТФ- аза ... іске ... Ол үшін ... ... 2Са² үшін I ... ... тыныштық кезінде миозиннің бас бөлімі актин жібімен байланыспайды.
2. Са² актинмен, миозинмен байланысып актомиозин түзеді.
3. миозиннің бас ... өз ... ... сонымен аяқ бөліммен бас
бөлімнің арасында бұрыш пайда болады, бұл бұрыш 45° тең.
4. миозиннің бас бөлімі актинмен ... оның 45° ... ... ... әкеп ... ... 75 А° жылжиды.
Сонымен бұлшықет жұмыс істегенде АТФ жұмсалады екен. Ал АТФ-тың
бұлшықеттері қоры бір ... ғана ... ... активті түрде бір
секундтан көп жұмыс ... ... яғни ... уақыттағы энергияны
бұлшықеттер:
Кератин → кератин + АТФ кератин фосфаттаналады. ... ... ... АТФ- тың ... есе ... ... тағы да бірнеше секунд бұлшықет жұмысына қажет
энергияны қамтамасыз етеді. ... қоры ... соң , ... ... ... ... зат: АДФ жұмсалады. Ал АМФ көмірсулардың
катоболизміне қажет ферменттердің, энергия көзі ... ... ... ... ... АТФ ... кезінде түзілетін АДФ тотығып
фосфорилденудің, гликолиздің, ... ... ... ... ... Қаңқалық бұлшықеттер үздіксіз жұмыс
істеуге бейімделмеген, олар тек қажет ... ғана ... ... зат ... осы еттердің жиырылуына қажет АТФ- ты өндіруге
бағытталған. Бұлшықеттер жұмыс істеу активтілігіне сәйкес ... ... ... денелер сияқты энергетикалық субстраттарды қолданады,
ал жүрек бұлшықеті бұлармен қоса сүт ... ... көзі ... кезінде бұлшықеттер жоғары май қышқылдарын, кетондық
денелерді жұмсайды. Қалыпты яғни орташа жұмыс ... ... ... ... ... ... қан глюкозасын жұмсайды. Өте күшті активті
жұмыс істеген кезде жоғары май қышқылдары, кетондық денелер, қан ... ... ... ... ... зат ... ... көмірсулардың алмасуы тыныштық кезінде
көмірсулардың гликогенге ... ал ... ... ... кезде осы
гликогенді және қанмен ... ... ... көзі ... ... Дегенмен негізгі энергетикалық мұқтаждықтар барлық бұлшықеттер
үшін майлардың тотығуы нәтижесінде түзілген ... май ... β ... ... етіледі. Жоғары май қышқылдары митохондрияға, яғни β-
тотығу жүретін жүрге карнитиннің көмегімен жеткізіледі. Ал жүрек ... ... ... сүт ... ... ... да энергиямен
қамтамасыз етіледі. Сүт қышқылы жүрекке қаңқалық бұлшықеттерден қан ... ... май ... ... бұлшықеттер, әсіресе жүрек еттері
бауырдан қан арқылы түсетін кетондық денелерді қолдана алады.
Жүрек бұлшықеттері осы жолмен ... ... ... өндіреді.
Ұзаққа созылған, біркелкі жылдамдықпен жүргізілетін бұлшықеттердің жұмысы
көмірсулардың және майлардың ... ... ... ... ... бұлшықет клеткаларына өткізіп, ... ... ... көзі ... ... ... Катехломиндер гликогеннің жұмсалуын,
май көздеріндегі майлардың липолизін жылдамдатып, ... ... ... ... процестер өте аздап жүреді: тек ... ... ... ... ... ... жүреді.
Бұлшықеттердегі гликолиз қайтымсыз, пентоофосфаттық жол жүрмейді, май
қышқылдары және триглицеридтер синтезделмейді. ... ... көп ... ... олар қызу ... ... ... түзілетін энергияның
белгілі бір шегі бар. Сонымен қатар сүт қышқылының көбеюі, АТФ – ... ... ... ... рН- тың ... ... ... кезде t°- ның көтерілуі, бұлшықеттердегі метоболизмді баяулатады.
Бұлшықеттердің шаршауы ״метоболиттік қарыз״ деген ұғымды ... ... ... ״ жою үшін , ... жұмыс істеп біткеннен кейін де
бұлшықеттерде О2 қолдану жылдамдығы жоғары болады.
Теманың актуальдығы. Бұлшықеттердің молекулалық ... ... ... проблемаларының бірі болып табылады. 50 – жылдардың
ортасына қарай ұйғарым бойынша бұлшықеттердің ... ... ... негізінде миозиндік бастардың циклдік қатынастары жатыр немесе
көлденең көпірлер жуан жіпшелерден қатысады, жіңішке ... ... Бұл ...... ... ... алып ... ал
жіпшелердің ұзындығы тұрақты болып қала ... Бұл ... ... , ... ... ... ... актиннің атомдық үш
реттік конструкциясының құрылуы, миозиндік кіші бастар және ... ... ... ... ... детальдар көлденең көпірлердің
жұмысының механизмі кезінде белгісіз болып ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер актин – миозиндік
процестердегі күштердің дамуына байланысты немесе ... ... және АТФ ... ... ... механикалық жұмыста
қандай әдіспен құрылады.
Бұлшықеттердің молекулярлық жиырылу механизмінің проблемасының
зерттелуі ... ... ең ... ...... ... ... бұлшықеттердің молекула үстілік құрылымының сақталуын
анықтауына мүмкіндік береді. Ал ... ... ... ... биохимияның барлық әдістерін қолдана отырып және молекулалық
биологияда да ... ... ... ... ... беруге
қабілетті.Басқа жағынан алатын болсақ, ...... ... ... ... ... зерттелуі, механикалық жұмысты
іске асыруға қабілетті, бұлшықет ... ... ... өте ... ... ... жолмен, бұлшықеттердің ... ... ... және ... ... ... ... бірге осы өзара байланыстарда
актуальды знрттеулер жүргізуге болады, яғни олар бұлшықеттердің механикалық
функциясының негізінде жатады , яғни ... ... ... ... ... ... болып табылады. Қысқартылған белоктарды ... ... ... , ал ... ... ... мөлдір мембраналарымен бірге қолданылуы стационарлық емес
кинетикадағы ... ... ... ... ... , яғни
синхронизация процестеріндегі импульсивті фотолиз ... ... ... ... , яғни бұлар бөлек миозиндік молекулаларда
жүреді. Кіші бұрыштық дифракция рентгендік сәулелер әдісі бұлшықеттердегі
құрылымдық ... ... үшін ... деңгейдегі ең қолайлы ... әдіс ... ... ... ... рентгендік сәулелер негізін
қолдану арқылы және тез әсер ... ... ... ... ... жарық рефлекстер өзгерісі ... ... ... ... уақытша рұқсат етумен өлшеуге алынған. Осы ... ... ... ... теориясының дұрыстығы 1971 жылы А.
Хаксли және Симон сияқты ғалымдардың ... ... ... Осы
рентгендік дифракция техникалары арқылы бұлшықет талшықтарындағы біркелкі
интактты ... ... ... туды және ... ... ... мембрана арқылы зерттелуіне мүмкіндік туды.
Мұндай талшықтарда инициализация үшін және ... ... ... ... қолдануға болады. Мұндай
жағдайда күш генерациясы изотермиялық жағдайда өтеді , яғни жуан ... ... ... Механикалық процестердің зерттеу нәтижесінде
, бұлшықеттердің ... ... ... ... ... температураның жоғарылуы мынаны көрсетті , яғни бұл
мінездемелер механикалық деформациялар арқылы ерекшеленеді.
Зерттеудің мақсаты мен ... және ... ... молекулалық күш
генераторлары бұлшықет жиырылуы – ... ... ... күш ... ... уақытта, тағы да бұлшықет
талшықтарындағы рентген – құрылымдық өзгерістерде ... Осы ... ... ... бұлшықеттерінің жеке талшықтары үшін температураның жоғарлауының
әдісін ойлап табу.
2. Қаңқа бұлшықеттеріндегі демембраналық ... ... ... табу , механикалық және рентген – құрылымын әртүрлі физикалық
жағдайларда зерттеу үшін өте қажет.
3. Физикалық ... күш ... ... ... және ... ... зерттеу жүргізу.
4. Жоғарғы температурада қоянның бұлшықет талшықтарындағы механикалық
реакциясын зерттеу және ... ... ... ... ... байланысты екенін білу.
5. Қоянның жеке бұлшықет талшықтарының ауыспалы күш ... ... ... ... ... , ұзындығы арқылы , температурасы арқылы
.
6. 1 мс ішінде жеке активтелген ... ... ...
құрылымдық өзгерістерін зерттеу және ... , күш ... ... ... , ... мен температурасы тең өзгерістер шақырылуымен
жүзеге асады.
Зерттеулер әдістері. ... ... , бұл әдіс ... ... ... -0,1 мс , ... дифракциондық
саркомерлердің ұзындығының регистрациясы және саркомердің ұзындығын қолдану
арқылы изотермияны бақылау , ... ... ... ... ,
рентгендік дифракцияның жоғарлауы 1 мс синхротрондық сәулелердің негізін
қолдану арқылы.
1954 жылы Хаксли мынадай ... ... Ол А ... ұзындығының
қысқаруы кезінде тайғақ өзгермейді , қысқару J – дискінің ... ... ... ... ... бұлшықеттердің жиырылуы
негізінде ... ... ... ... ... тайғанау
жатады , кейін қайтадан орнына келеді.
Тайғанау механизмін 1963 жылы Девис ұсынды. Ол негізінде – Са ... ... және ... ... ... ... ... ұсынған.
Сонда олар тропонион белогы арқылы өзара ... , яғни ... ... Са ² ие. ... А – ... актиндік
протофибрилдербосайды. А – центр сорбироваттық ... Бұл АДФ ... ... алып жүреді. Са² ионының әсері арқылы АДФ – тың теріс заряды
төмендейді. Са² ионы ... АДФ пен АТФ ... ... ... ... АТФ тың теріс заряды төмендеп , аза – АТФ молекуласымен ... ... жуан басы ... , ал ... жуандыққа жылжиды. 1 бірлікке қарай көпір аралығы 15 нм . Одан
соң кальцивилдік ... ... , АТФ аза – АТФ ... ... арқылы АДФ –ке
айналады. Осыдан ... ... ... жуан ... ... ... ... процесі энергия арқылы пайда болады,
бұлшықет жиырылуының инициаторы Са² ионы болып ... ... және ... ... ... ... , Z – ... мен А және I зоналары кезектесіп қара немесе
ашық полоскалар түрінде алмасып ... , ... ... ... ... ... аты бар. Бұл ... жолақтарды
жарық микроскобы арқылы ... ... ... ұзындығын
дифракциондық әдіспен өлшеуге болады , бұларға көбінесе гелий – неондық
және жартылай өткізгіш лазерлері ... ... ... ... ... жиырылуының негізгі бұлшықет емес
клеткалардың өзара әсерлесуі жатады. Екі белок актин және ... ... ... ... , ... ... 42 кд. АТФ кезінде ... G ... F ... ... қалыптастырады , оның ұзындығы 20 мкм
дейін барады. ... ... сол ... 13 ... 6 ... Осьтік қадам бойынша мономер арасы 2,25 нм тең. Мұны 1990 жылы
Холмс және т.б. ... ... ... ... ... әртүрлілігімен
ерекшеленеді. Қазіргі уақытта миозиннің 15 түрі ... ... 100 ... ... 1996 жылы Коп ... Барлық
миозиндер 1 немесе 2 ауыр ... ... және ... ... ... N – ... ... ауыр тізбекте миозиннің глобулярлы басы
орналасады және субфрагмент -1 ( S1) олар ... ... және ... ... АТФ – тен ... ... ... босап шығады,
бұл актин – миозиннің өзара байланысы ... ... ... ... және ... II 2 ауыр және 4 ... ... тұрады. С –
терминалы әрбір ауыр тізбектен супер –а- спиралі субфрагмент 2 байланысқан.
(S2). Физиологиялық иондар ... 250мМ ... ... миозин
молекулалары миозиндік жіпшелерді қалыптастырады. Қаңқа бұлшықеттерінде бұл
жіпшелер спираль ... ... және оң ... периоды
бойынша және осьтік қашықтығы бойынша миозин ... 14,3 нм ... ... спиральға 9 миозиндік молекула сәйкес келеді немесе 18 миозиндік
кіші бастар сәйкес келеді.
Бұлшықет механикасының маужырауы.
Қазіргі кезде бұлшықет ... ... ... ... табылады.
Жиырылуға қарағанда энергия шығыны көп болады. ... ... ...
АТФ болып табылады.
Дәлеледеулер.
1. Шаршаған кезде бұлшықет конструкторы ... ... ( ұзақ ... ) .
2. Өлік ... ... ... жоқтығы) .
АТФ (энергия көзі ) - 90% энергия Са – насосының жұмысына ... ... ... Са² ... ... саркоплазмалық ретикулумға
қарсы градиент концентрациясына айдайды. Нәтижесінде Са² мөлшері фибрилярлы
аралық кеңістікте төмендейді. АТФ биологиялық "смазка " ... ... ... ... ... әсер ... қабілеті бар.
Бұлшықеттердің маужырауына Морея – Бендалла факторы әсер ... ... ... ... ... бар. Саркоплазмалық ретикулум
бұрылғанда Морея – Бендалла факторы ешқандай әсер етпейді.
Биомеханикалық факторлар ... ... ... бұлшықет
жиырылу кезінде жіңішке протофибрилдер қайтадан өз орнына келуге тырысады.
Қаңқа ... ... ... ... ... ... ... жиырылу механизмінің зерттеу объектісі болып табылады. Олар
актиндік ... ... ... ... ... ...... клеткасынан тұрады немесе талшықтардан тұрады, олар
бір – біріне параллель жатады. Әрбір ... екі ... ... ... ... әртүрлі жануарларда диапазоны – 50-200мкм , ... саны ... ... ... ... ... дейін барады.
Әрбір талшық өз кезегіне ... ... ... ... 1 ... ... ... ұзындығы регулярлық сегментке – саркомерге
бөлінген, Z- сызығымен шектелген, бақаның бұлшықетінің ұзындығы- 2,2 ... ... – 24мкм .Z ... ... ... ... ... немесе жіңішке филаменттер, бұлар актиннің спираль ... ... ... ... бұл ... ХХ ... соңына
таяу пайда болған. Ал шынайы түрдегі процесс бұлшықеттердің жиырылу
механизімі туралы түсінік ХХ ... 30 – 50 ... ... ғана пайда
болды. Бұл түсінік А.В. Хилл және А. Хаксли сияқты ғалымдардың есімімен
тығыз байланысты.
Сонымен, ұзын суперспиральданған миозин молекуласы жуан ... ... ... ... ... – 15нм. Олардың қаңқа бұлшықетінің
құрылымына келетін ... , яғни ... ... ... , ... ... генерациясының негізінде жатыр – бұл
биофизиканың және ... ... ... да ... бірі болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. www.google.ru.
2. А.М. Ливенцев. Курс физики.1978г.
3. А.Н.Ремизов. Курс физики. 1982г.
4. В.А.Хитун. Практикум по физике. ... ... Д.И. ... А.Я. Потапенко.
Биофизика.1983г.
6. Ж. Абдулаев. Жалпы физика курсы. 1997 ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бұлшықеттердің жиырылуы7 бет
Органдар биохимиясы І10 бет
Бұлшықет ұлпасы5 бет
Электромеханикалық қабаттасу5 бет
Іштің бұлшық еттері6 бет
Балалардағы сүйек және бұлшықет жүйелерінің ерекшеліктері3 бет
Белок емес азоттық заттардың негізгі өкілдерінің - гемоглобиннің, мочевинаның, аммиактың, қаңқаның бұлшық еттерінің маңызды азоттық заттарының креатинфосфаттың, креатиннің, карнозиннің және анзериннің алмасуы14 бет
Бұлшықет тіндері6 бет
Бұлшықет тіндерінің жасқа байланысты өзгеруі және қалпына келуі7 бет
Бұлшықеттердің жіктелуі12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь