Әдебиет сабағындағы көрнекілік құралдарының жалпы сипаттамасы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.бет

І ТАРАУ ӘДЕБИЕТ САБАҒЫНДАҒЫ КӨРНЕКІЛІК ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4.бет

1.1 Әдебиет сабағындағы көрнекі құралдардың түрлері және олардың
маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4.6.бет
1.2 Әдебиет пәнінде көрнекілікті қолдану принципі ... ... ... ... ... ... 6.11.бет

ІІ ТАРАУ ӘДЕБИЕТ САБАҒЫНДА КӨРНЕКІЛІКТЕРДІ ҚОЛДАНУДЫҢ ДИДАКТИКАЛЫҚ ПРИНЦИПТЕРІ ... ... ... ... ... ...12.20.бет

2.1 Заманға сай техникалық құралдарды қазақ әдебиеті сабағында қолдану.мұғалім жетістігіне апаратын тиімді жол ... ... ... ... .20.22.бет
2.2 Көрнекілікті пайдаланудың тиімді жолдары мен әдіс.тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22.25.бет

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26.27.бет

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28.бет
Тақырыптың өзектілігі: Жаңа ғасыр қоғамды қайта құру жағдайында Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы басты міндеттердің бірі – ұлттық ерекшеліктерді еске алып, жас ұрпаққа білім мен тәрбие беру ісін дамыту және жетілдіруді басты мақсат етіп отыр. Білім мен тәрбие берудің негізі жалпы білім беретін мектептердің әдістемелік процесін жақсарту кезек күттірмейтін мәселе. Әдістеме ғылым ретінде өте күрделі. Оның күрделілігі – жүз мыңдаған компонненттерден бас қатырарлықтай шиеленісе байланысып жатуында. Ал, оның жауапкершілік өлшемі – адам. Мұны біз ұстаздық өмірімізде күн сайын, әрбір минут сайын ұмытпайық.
Ұстаз еңбегі – оқушы білімімен өлшенеді. Ұстаз еңбегінің күрделілігі - әрбір оқушының жүрегіне жол табуында, баланың бойындағы қабілетті дамыту арқылы өзін, өмірді, әлемді тануға, қоғам алдындағы жауапкершілікті, адамгершілік қадір – қасиетті сезіндіру. Бүгінгі ұстаз, ескінің көзіндей, жаңаның өзіндей болып дүниежүзілік мәдениетті танитын, төл мәдениетін қастерлейтін, сыйлайтын, оны өзгеге таныта, рухани дүниесі бай, интеллектуалдық деңгейі жоғары, білімді, білікті болуы керек. Ұстаздың оқу-тәрбие ісі жастардың жүрегін тебірентіп, ой-сезіміне әсер ету үшін: біріншіден, саяси сауатты, жан – жақты білімді болуы; екіншіден, өз бойындағы білімді оқушы жүрегіне еркін, шеберлікпен жеткізе білетіндей әдіскерлік икемділігі; үшіншіден, оқушының психологиялық ой - өрісін бақылай алатын сезімтал психолог, өз ісіне, шәкіртіне деген сүйіспеншілігі қажет. Сонда ғана ол – нағыз ұстаз.
Мұғалімнің оқыту процесін жетілдіре түсудегі жұмысының бір түрі – сабақтың формалары мен оның құрылымын дамыту, оқытудың жаңа әдістерін талмай іздестіру. Олай болса, мұғалім сабақта қандай мақсат көздейтінін, оған жету үшін қандай әдіс-тәсілдер мен көрнекі, техникалық құралдар қолданатынын нақты, алдын-ала жоспарлап алуы керек. Техникалық құралдарды оқу процесінде жүйелі пайдалану мұғалімнің түсіндіру әдісін жетілдіріп, оқушылардың өз бетінше орындайтын жұмысына да жақсы әсерін тигізеді.
1. Бітібаева Қ.О. Әдебиетті оқыту әдістемесі: Педагогикалық оқу орындарына арн.оқулық.- Алматы: Рауан, 1997.
2. Ә.Қоңыратбаев. 4-7кастарда әдебиет оқыту методикасы 1987
3. Бадырақов Қ. Жоғары кластарда қазақ әдебиетінен тапсырмалар жүйесі. –А., 1977.
4. Артықова Т.М. Қыстаубаева Ж. Қазақ тілі мен әдебиетті оқыту әдістемесі, Алматы, 2005 жыл.
5. Жанпейісова М.М. Модульдік оқыту технологиясы , оқушыны дамыту. Құрал ретінде, Алматы 2002 жыл.
6. Оралбаева Н Жақсылықова Қ Орыс тіліндегі мектептерде қазақ тілін оқыту әдістемесі, Алматы , 1996 жыл.
7. Жұмажанова Т. Әдебиеттен кластан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың ғылыми - әдістемелік негіздері. А., 1
8. Ақшолақов Т. Көркем шығармаға талдау жасау. – А. Мектеп, 1993.
9. Бадырақов Қ. Жоғары кластарда қазақ әдебиетінен тапсырмалар жүйесі. –А., 1977.
10. Бітібаева Қ. Әдебиетті оқыту әдістемесі. А., 1997.
11. Бітібаева Қ. Әдебиет сабағының түрлері мен үлгілері. – А., 1999.
12. Бітібаева Қ.Әдебиетті тереңдетіп оқыту. – А. 2003.
13. Голубков В. Методика преподавания литературы. М., 1962.
14. Дайырова Ә. Орта мектепте І.Жансүгіров творчествосын оқыту. - А., 1969.
15. Жұмажанова Т.Қ. Әдебиеттен кластан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың ғылыми-әдістемелік негіздері. А., 1995.
16. Жұмажанова Т.Қ. Қазақ әдебиетінен оқу-әдістемелік күнтізбелік жоспары. 6-7 сынып. А., 2003.
17. Жұматаева Е. Әдебиетті оқытудың кейбір мәселелері. А., - 1999.
18. Көшімбаев А. Қазақ әдебиетін оқыту методикасы. – А. Мектеп, 1969.
19. Қалиев С. Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары.- А. 1974.
20. Қараев Ж. Ешеева Ж. Программалап оқыту және оның компьютерді оқытуға пайдалану мен байланысы. – А. 1991.
21. Қирабаев С. Мектеп және қазақ әдебиеті. А., Мектеп, 1979.
22. Құрманова Н, Мухлис К. Текст теориясы және тексті талдау әдістемесі. – А. АлМУ, 2000.
23. Құрманбаева Г., Дүйсебаев С. Әдебиет сабақтарының үлгілері. А., 1999.
24. Мақпыров С., Әдебиеттен шығарма жұмыстары. А., 1981.
25. Мәшһүр Жүсіп.Қ. Көркем сөздің құдіреті. (Мектепте қазақ әдебиетін оқыту). Павлодар, 2000.
26. Мәшһүр Жүсіп.Қ. І.Жансүгіровтың «Құлагер» дастанын оқыту. «Қазақ тілі мен әдебиеті», №8, 2002.
27. Сманов Б. С.Мұқановтың «Ботагөз» романын оқыту. А., 20
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
................................3-бет
І ТАРАУ ӘДЕБИЕТ САБАҒЫНДАҒЫ ... ... ... ... сабағындағы көрнекі құралдардың түрлері және олардың
маңыздылығы.................................................................
...................................4-6-бет
1.2 Әдебиет ... ... ... ... САБАҒЫНДА КӨРНЕКІЛІКТЕРДІ ҚОЛДАНУДЫҢ ДИДАКТИКАЛЫҚ
ПРИНЦИПТЕРІ.......................12-20-бет
2.1 Заманға сай техникалық құралдарды қазақ ... ... ... ... ... ... Көрнекілікті пайдаланудың тиімді жолдары мен ... ... ... Жаңа ... қоғамды қайта құру жағдайында
Қазақстан Республикасының білім беру ... ... ... бірі ... ... еске алып, жас ұрпаққа білім мен тәрбие беру ісін
дамыту және жетілдіруді басты ... етіп ... ... мен ... ... ... білім беретін мектептердің әдістемелік процесін жақсарту кезек
күттірмейтін мәселе. Әдістеме ғылым ретінде өте күрделі. Оның ... ... ... компонненттерден бас қатырарлықтай шиеленісе байланысып
жатуында. Ал, оның ... ...... Мұны біз ... күн ... ... минут сайын ұмытпайық.
Ұстаз еңбегі – оқушы білімімен өлшенеді. Ұстаз еңбегінің күрделілігі
- әрбір ... ... жол ... ... бойындағы қабілетті дамыту
арқылы өзін, өмірді, әлемді ... ... ... ... қадір – қасиетті сезіндіру. Бүгінгі ұстаз, ескінің көзіндей,
жаңаның өзіндей болып ... ... ... төл ... ... оны ... таныта, рухани дүниесі бай,
интеллектуалдық деңгейі жоғары, ... ... ... ... ... оқу-
тәрбие ісі жастардың жүрегін тебірентіп, ой-сезіміне әсер ету ... ... ... жан – ... ... ... екіншіден, өз
бойындағы білімді оқушы жүрегіне ... ... ... ... ... ... оқушының психологиялық ой - өрісін
бақылай алатын сезімтал ... өз ... ... ... ... ... ғана ол – нағыз ұстаз.
Мұғалімнің оқыту процесін жетілдіре түсудегі ... бір түрі ... ... мен оның ... ... ... жаңа әдістерін
талмай іздестіру. Олай болса, мұғалім сабақта қандай мақсат көздейтінін,
оған жету үшін ... ... мен ... ... ... нақты, алдын-ала жоспарлап алуы керек. Техникалық құралдарды
оқу процесінде жүйелі пайдалану мұғалімнің ... ... ... өз ... орындайтын жұмысына да жақсы әсерін тигізеді.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері: Қазір ... ... ... ... ішінде қажеттілігін таңдап, сабақтың әр
кезеңінде тиімді қолдану. Мақсатқа сүрінбей жету үшін ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне шолу;
2. Әдебиет сабағындағы көрнекіліктерді тиімді жолдарын айқындау;
3. ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың әдісі: талдау, жинақтау, эксперимент.
Курстық жұмыстың құрылымы: жұмыс кіріспеден, негізгі екі тараудан,
қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен ... ... ... ... ... ... ... СИПАТТАМАСЫ
1.1 Әдебиет сабағындағы көрнекі құралдардың түрлері және маңызы
Мектепте өзге пәндердің оқыту әдістері сияқты әдебиет сабағын оқытудың
да ... тән ... мен ... ... ... бар. ... бірі
көрнекілік әдісі. 
Оқыту барысының нәтижелі, жемісті болуы мұғалім ... де ... ... ... ... ... екі ... жүзеге асады. Бірінші мәселе – мұғалім оқытуы, екінші ... ... ... Мұғалім мен оқушының осы арақатынасы әр түрлі ... ... ... жатады. Мысалы, мұғалімнің әңгімелесуі -
әңгіме әдісі немесе кітаппен жүргізетін ... ...... ... ... ... беруі оқушы білімін ... ... деп ... ... ... мен ... арасындағы жұмыс түрлеріне байланысты
әр түрлі болып келеді. Мектептегі оқыту процесі оқыту ... ... ... ... әдеби айтыс тудыратын сұрақтар оқушы белсенділігін
танытып, арттыратын тәсілдердің бір түріне жатса, ... ... ... тәжірибелік жұмысын бақылаудың бір тәсілі, жолы ... ... ... ... ... көрнекілік әдіс, түсіндірмелі-иллюстративтік
әдіс немесе репродуктивтік әдіс, эвристикалық әдіс, зерттеу әдісі, өзіндік
жұмыс әдісі, проблемалық баяндау ... ... ... ... оқудың
орны ерекше.
Мұғалімнің оқыту процесін жетілдіре түсудегі жұмысының бір түрі –
сабақтың формалары мен оның ... ... ... жаңа ... ... Олай ... мұғалім сабақта қандай мақсат көздейтінін,
оған жету үшін ... ... мен ... техникалық құралдар
қолданатынын нақты, алдын-ала жоспарлап алуы ... ... ... ... ... ... мұғалімнің түсіндіру әдісін жетілдіріп,
оқушылардың өз бетінше орындайтын жұмысына да жақсы әсерін тигізеді.
Көрнекі ... ...... ... ... ... оқыту,
бірақ көрнекі оқыту дегенді тек көрнекі құралдарды пайдаланып оқыту деп
түсінбеу керек.
Әдебиет сабақтарында білім ... ... ... ... бір-
бірімен байланысты жүзеге асырылады: саналық, көрнекілік, ... жас ... ... ... ... ... ... көрнекілік принципінің ролі ерекше. Көрнекілік ... ... оған ... үлес ... Ян Амос ... ... ... принцип негізінде Я.А.Коменский алғашқы оқытудың әдістемесін («Ұлы
дидактика») жазды. К.Д.Ушинский көрнекілік жайындағы ілімді ... ...... ... ... ... береді, балалар
заттардың пішіні, дыбысы, бояуы арқылы ойлайды»[1,148] - деді. Алайда
психологтардың тұжырымы ... ... ... ... ... ... бірте-бірте көрнекі қимылдан көрнекілік – бейнеліге ауысады, тіпті
мұнда қандай да деңгейде абстракты ... да ... аса ... ... ... 1- ... көп болғанымен, оның бірте-бірте сынып ... ... осы ... ... ... ... ... іс, теория
мен практика өзара байланысты болады. Әр ... ... ... ... әрі ... әрі ... болып өтеді. Мысалы, сабақты
демонстрациялап өткізу өте тиімді және ... ... ... ... ... әсер ... ... түрлерін білу мұғалімнің, оларды дұрыс таңдап
алуына және ... ... ... ... ... өзінің немесе
балалармен бірге көрнекі құралдарды дайындап алуына мүмкіндік береді.
Көрнекі оқу ... ... және ... ... деп бөлу ... ... ... табиғи көрнекі құралдарға айналадағы
өмірден алынған нәрселер: дәптерлер, қарандаштар, ... ... ... ... ... ... ішіне бейнелік көрнекі құралдар жеке
бөлініп көрсетіледі: ... ... ... ... бен ... кескіндері, заттардың немесе фигуралардың кескіндері салынған
кестелер. Суретті ... ... ... бір түрі ... ... болып табылады: портреттік символдар, схемалар, суреттер,
сызбалар. ... ... ... да ... ... оқу ... ... интербелсенді тақта. Көрнекі құралдарды
пайдалану тұрғысынан алғанда жалпы сыныптық және ... деп ... ... көрнекі құралдарды бүкіл сынып болып пайдаланылады (кейде
оларды демонстрациялық деп атайды). Жекелік көрнекі ... ... ... ... ... жалпы сыныптық және жекелік құралдар мазмұны
жөнінен бірдей және айырмашылығы тек ... ... ғана ... ... ... ... ... сызба құралдары т.с.с.
Дайындау тұрғысынан алғанда көрнекі құралдар баспахана тәсілімен немесе
фабрикада дайындалған және ... ... ... ... қолдан
жасаған көрнекі құралдар деп бөлінеді. Қолдан жасалған ... ... ... ... ...... ... үшін әр түрлі
суреттер мен ... ... ... ... ... мен
жеке сөздерді алмастыруға болатын кестелер т.б. көрнекі ... ... ... отырған пайдалы. Мұның білімдік және тәрбиелік маңызы
зор, білім мен ... ... ... және ... ... ... бір
еңбек дағдыларына төселдіруге көмектеседі. Өздері қолдан ... ... ... бала ... ... білуге үйренеді.
Әдебиет сабақтарында көрнекілікті дұрыс пайдалану мазмұнды ұғымдардың
қалыптасуына көмектеседі, ... ... ... және сөйлеу қабілетін
дамытады. Нақтылы құбылыстарды қарастыру және талдау негізінде, кейін
практикада қолданылатын, тұжырымдарға ... ... ... қай ... ... да ... түсінікті, қызықты,
тартымды және күнделікті өмірмен байланыстыра өткізу – ... ең ... ... ... ... білуге деген ынтасы мен мүмкіндіктерін оқу
процесінде үздіксіз дамыту, сабақ ... ... ... практикада
қолдану дағдыларын қалыптастыру ... ... ... ... маңызы зор.
Сабақта тиімді пайдаланылған көрнекі құралдар мұғалімнің түсіндіріп
отырған материалын оқушылардың тиянақты меңгеруіне ... ... ... сергітіп, тапсырманы тез ынтамен орындауға, өз
беттерімен жұмыс істеуге ... ... ... ... ... ... да күнделікті өткізген сабақтарында түрлі
көрнекі құралдарды көп пайдаланып отыру өте тиімді.
1.2 Әдебиет пәнінде көрнекілікті қолдану ... өзін ... ... ... табиғаттың сырларын,
ерекшеліктерін танып білуге әрдайым талпынып, іздену, ұғыну, түсіну ... ... ... әсерін есту, көру, сезу арқылы түсініп, біліп сол
туралы ұғым, ой қалыптасады. Жалпы таным дегеніміз білмеуден ... ... ... ... білуге қарай жүйелі жүріп отыратын адам ойының күрделі
процесі болып табылады [2,189]. Оқыту, білім беру ... ... ... ... ... кейбір құбылыстардың сырын тез меңгеру, танып-білу
әрекетінің ұзақтығын қысқартуға мүмкіндік ... ... ұзақ ... ... ... ... ... ұғым
мәндерін ғылыми жинақталған жүйелі білім салалары арқылы жас ... ... тез ... ... ... жол ... ... отырып, жаңа іс-әрекеттерді тез игеріп кетуіне қолқабыс ... ... ... берілісі болып табылатын мектепте оқытылатын жеке
пәндердің алар орны ерекше. Жеке пәндерді ... ... ... танымының
толығуына, қалыптасуына, дамуына, өздігінен өмірлік ... ... ... оған ... ... ... ... ұғымдарды, заңдылықтарды меңгерту жеңіл процесс емес. Ол көп
еңбектенуді, білім жүйелерін дұрыс меңгертіп игертуді ... ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшклігін
ескеріп отырғанымыз жөн. Біреу есіткенді, біреу көргенді, біреу ... ... тез ... ... ... ... ... болады. Кейде
ұғымдарды талдап, түсіндіруге оқушының ой-әрекетін іс-қимылға көшіретін,
соған негіз қалайтын қозғаушы ... ... ... ... ... Адам ... ... құбылысты кездестіргеннен кейін ғана оны танып білуге, оның
ерекшелігін, ... ... ... ... ... ... ... нәрселерді оқу арқылы өзінің бұрынғы ... ... ... білген, таныған заттарына, құбылысына оны салыстыру
нәтижесінде оны толық білуге, тануға ұмтылыс жасайды. Бала бір ... ... ... ... емес ... ... танылған заңдылықтарды, айқындалған
нәрселерді, ұғымдарды, құбылыстарды танып білуге кіріседі. Мұғалім осы
жағдайды ескере отырып, әр ... ... ... тез, ... ... әр ... ... амалды, әрекетті пайдаланады. Соның ішінде
көрнекілік ерекше орын ... ... пәні ... ... ... ... ... пәндердегі көрнекіліктен мәні, мазмұны,түрі, құрылысы
жағынан да өзгеше өзіндік ерекшелігі бар екенін ... ... ... әдебиет пәні әдебиет тарихын таныстырумен бірге әрбір жазушының
шеберлік ерекшеклігін, ... ... ... ... үлесін, алатын орнын танытатын болады. Әдебиеттің негізгі құралы ... Сөз ... ... ... өрнектер жасай отырып, адам сезіміне
тікелей әсер ету арқылы оқушы дүниетанымын қалыптастыратын ... ... ... ... ... сөзді ерекше қолданып, пайдаланып
отырады. Жазушының тіл, сөз шеберлігіне ... мән ... ... талдау,
түсінігіне тірек, ойына қазық етіп, материалды ұғындыруға дәлел, дәйек
етеді [3,158].
Мұғалім ... ... оның ... ашу үшін ... ... оның ... ой төркінін мақсат-бағдарын
айқындау үстінде шығарманың өзіне, ондағы сөзге, сөз қолданыстарына ... ... тура ... ... ... ... ... мұғалім ойының, түсінігінің, ұғымды, құбылысты меңгертудің тірегі,
дәлелі болмақ. Демек әдебиет сабағында сөз ... орын ... ... ... кеңінен қолданатын, пайдаланатын болады.
Көрнекілік әрбір сабақтың тірегі. Сол арқылы мұғалім ... ... көп күш ... керек ететін мәселелерді жеңіл, тез, оңай ... ... үшін ... ... Бұл ... көрнекілік пен көрнекі
құрал деген ұғымды ажыратып, айқындап алуымыз керек. Өйткені практикада
мұны бірінің ... ... жиі ... көп ... пәні ... өтіп ... материалдың ішіндегі ұтымға,
құбылысқа, ой жүйесіне, оқиға желісіне, шығарманың тілдік, ... ... ... оқушының көңілін баса аударту арқылы оны
дұрыс таныту, танымын қалыптастыру, түсінігін тұрақтандыру, ойын ... үшін ... ... ... ... ... нәрселердің, құбылыстардың заттардың көрінісін көрнекілік дейміз
де, соның жеке алынып, даярланып, ... ... ... ... ... түсіріліп оқушыға ұсынылған түрін, материалды көрнекі
құрал дейміз. 
Жазушы шығармасын оқыту барысында мұғалім сол ... ... ... ... ... ... ... жазып отырып
түсіндіреді, немесе кейіпкерлерді ... ... ... ... кей ... дәлелдеме ретінде келтіріп отыруы мүмкін, бірақ бұл
жүйеленбеген бір ормаға келтірілмеген нәрсе. Дегенмен мұнда ... ... ... ... айқындауды негіз етіп отырғаны белгілі. Мұны
көрнекілік ... ... ... мұғалім сабақ өтерден бұрын өткізілетін
тақырыбына арнайы схема, таблица, плакат даярлап, соған сүйеніп ете ... ... ... не ... ... практикалық жұмыстар
жүргізсе, ол көрнекі құрал болып есептеледі. Сонымен ... бұл ... те ... Бұдан аңғарғанымыздай көрнекілік ұғымы кең де, ауқымды.
Әдебиет пәні сабағында мынандай көрнекіліктер пайдаланылады:
1. Сөздік көрнекілік
2. Заттық көрнекілік
3. Сызбалы көрнекілік
4. Суретті-түсіндірмелі ... ... ... пәндерден гөрі әдебиет сабағында жиі
қолданылатын көрнекілік. ... ... ... ... сөз. Сөз ... ... ... оның қарым-қатынастық көріністерін, ... әсем ... ... ... жеткізе біледі. Олай болса
жазушы ... ... ... оның тілі ... шығарма
көркемдігін, кестелі суреттерді, ... ... ... сол туындының өзінен, одан алынған дәйекті мысалдарға
сүйену, жүгіну, үзінді келтіру ... ғана ... ... ... болады. Сөздік көрнекіліктің жүйесін дұрыс қолданғанда ғана оның
тиімділігін арттыра аламыз.
Заттық көрнекілік. Бұл көрнекіліктің ... үшін ... ... ... ... ... ... дамыта отырып, олардың өмір
тәжірибесіне деген құлшынысын арттыру арқылы ... ... ... ... ететін болады. Заттық көрнекілік жазушының өмір ... ... ... ... ... оның ... танытуды мақсат тұтады. Бұл көрнекілік жазушының әр кезде шыққан
басылымдарын, қолтаңбаларын, архивтік ... ... ... ... ... ... қойылыстарды, көріністерді, жазбаларды,
мұражай дүниеліктерін қамтиды. Осыларды сабақта ... ... ... ... ... өмір ... ... құрметті, ілтипатты,
ынталылықты, қызығушылықты арттырады. Жазушы қолтаңбасы былай қарағанда
елеусіз нәрсе сияқты. Ал оқу ... үшін ... мәні бар. ... өтіп отырған жазушы қолтаңбасының ата-аналардан, оқушылардан
табылуы ... ... Ол ... ... тарихы, оның мәні, жазушы
өмірінің елеусіздеу көрінетін бір кезеңін көрсете отырып, сол ... ... ізін ... үшін ... мәні бар. ... ... ... кейін нендей шығарма туындады, онда сол
ортаға байланысты не қамтылған, ... ... ... ... ... ... орта ... ықпал еткен деген сияқты сұрауларға жауап
іздей отырып, жазушы лабараториясының жасырын сырларын аңғаратын боламыз.
Сөйтіп жазушының әрбір дүниесіне мән бере ... ... ... ... ... таныстыруға, білдіруге мүмкіндік аламыз.
Жазушы шығармаларының әр жылдардағы басылымдарын, ондағы өзгертулер
мен толықтыруларды оқушыларға көрсете ... ... ... ... ... ... ... жазушы пайдаланған заттарды,
үй-ішілік дүниелерін көрсету арқылы оның адамдық, пенделік ... ... ... ... ... әлем ... аударылған
туындыларымен оқушыларды таныстыру арқылы, олардың бойында мақтаныш ... ... не ... Баспадан шыққан әр кездегі шығармалары.
2. Жазушы қолтаңбалары (түрлі жазбалары)
3. Жазушы өмірін білуге көмектесетін, ... ... ... үй ... өзі ... жазба құралдары т.б)
4. Жазушының әлем тілдеріндегі басылымдары
5. Отбасылық суреттері
6. ... ... ... ... ... Жазушының дауысы, қойылымдарының үзінділері жазылған пластинкалар.
Сызбалы көрнекілік. Бұл шығарма кейіпкерлерінің өзара ... ... өмір ... даму ... ... ... арқылы берілген мінез ерекшелігін, жазушының өмір жолымен
туындыларының тарихи кезеңдермен сабақтастығын, ... ... ... ... өмір сүрген, оның туындылары жазылған
географиялық аймақтарды көрсетуге, ... ... ... ... ... құрал. Шығармадағы оқиға желісінің ... ... ... ... ... ... ... жазушы ойы, мақсаты,
бағыты айқындалатыны белгілі. Осы бір ... ... ... арқылы
нақтылы сызбалармен көрсетіп, айқындай түспесек, кейде оқушы бұл туралы
толық ұғым ала алмауы ... ... ... ... ... ... көрнекілікті шартты түрде үшке: схема, таблица, карта ... ... ... ... тек ... ... ... беріледі
де, олардың өзара байланысы, қатысы көрсетіледі (қосымша). Ал таблица
жазушының өмір ... ... ... ... олардың жыл
мерзімдерімен, жеке ... ... ... арқылы мінездегі
ерекшеліктерін көрсетуді мақсат тұтады. Карта жазушы жүріп өткен жолды,
туындылары ... ... ... арналады. Сабақта схема, таблица,
карта қолдану арқылы оқушының әдеби құбылысты, оның ішкі ... ... ... жасау көзделеді. Сүйтіп сызбалы көрнекілікті құрал ... ... ... ... ... ... тарихи
кезеңдермен бірлігін, тіл ерекшеліктерін, мінез айырмашылықтарын, оның өмір
сүрген ортасын, шығарманың жазылған аясын, ... ... ... ... ... аумағын көрсете алады. ... ... ... ... ықпал етеді. Танымын кеңейтеді.
Суретті-түсіндірмелі көрнекілік. Бұл ... ... тек ... ... ... ... ... өнердің бірлігін, сабақтастығында
танытуға септігін тигізеді. Мұнда сурет ... ... ... ... шығармалармен бірлікте алына отырылып, осы екі ... ... ... өнер ... ... ... да барлығын, әрқайсысы
құбылысты өзінше пайымдап, өзінше көркемдеп бейнелейтіндігін оқушы түсініп,
ұғынатын, саралап танитын болады. ... ... ... тілі –
өзіндік дара тіл. Олар бояу арқылы сөйлеп, өрнек ... ... ... ... бұл ... бір ... ... шығармалармен
сабақтасып, байланысып, ерекше бір жүйе түзетіні де ... ... ... ... ... қолдану үстінде осындай ... ... ... ... ... ... сезімі мен танымының дамуына
ықпал ететін боламыз. Бір мезет Абай бейнесі деген көрнекілікке назар салып
көрейікші. ... ұлы ... ... ... ... қалыптасуына дейін
өткен жолы, соған алып ... ... ... ... ... ... берілген. Сол ақын өткен жолдың әрқайсысы романда ... ... ... отырылып, Абайдың өсу жолы, өмірлік асулары сан қырынан
көрсетіліп тұтастық құраған. Соны ... ... ... мен ... ... ... Суреткерлердің өзіндік, даралық ерекше
табыстары қандай? – ... ... ... ... іздейтін, өзінше ой
түйіп, пайымдайтын, талдап ... ... ... ... ... ұйымдастыру оқушы тарапынан белсенді ... ... ... ... ... ... ... бейнесі деген көрнекі
құралда суретпен қоса соған сай мәтін беріле отырылып ... ... ... мен ... арасындағы сәйкестік пен айырмашылықты аңғарта
отырып, әр өнердің өзіндік бейнелеу тәсілі барлығын, ... ... ... ... ... ... ... Міне, суретті-
түсіндірмелі көрнекілікті сабақта әдеби шығармаларды оқытып талдау ... ... ... тек ... болып қалмай, сол материалды терең
талдай түсінуге белсенді қатысуын, тікелей араласуын қамтамасыз етеміз.
Сөйтіп ... ... ... ... ... ... атқарып қоймайды. Сонымен бірге танымдық роль атқарады, яғни
біріншіден, материалды ... ... ... екіншіден, өнердің өзара
байланысын аңғаруға жәрдем етеді, үшіншіден өнердің басқа салаларынан да
мәлімет беруге мүмкіндік тудырады.
Бұл ... ... ... ... Көрнекі құралдағы суреттер, жазулар класс оқушыларына толық
көрінетін болуы керек.
2.Әрбір ... ... ... тақырыпқа арналған, соның мазмұнын
ашатын болуы тиіс.
3.Көрнекі құрал тартымды безендірілген, бояулары айқын болғаны жөн.
4.Көрнекі құралға ... ... ... ... ... мәтін, сурет
ерекше бояумен берілуі керек.
5. Бір сабақта 1 не 2 ғана көрнекі ... ... ... ... құралда бір мәселенің қайталануынан сақ болуы керек.
7.Көрнекі құралда жүйеліліктің, хронологиялық ... ... ... ... берілетін әрбір мысал тексерілген, дау тудырмайтын,
түсінікті, өтіліп отырылған материалды дәлелдеуге көмектесетін болуы керек.
9.Мүмкіндігінше көрнекі құрал өтілейін деп отырған ... ... ... ... ... ... сыныпта пайдаланғанда уақыт көп кетпейтігіндей
етіп жасау. (іліп қою, алу, ... ... ... ... ... ... ... негізгі
ұстанымдар:
– Өтілейін деп отырылған материалды оқушылардың ... ... ... ететін болуы керек.
– Оқушылардың ынтасын, қызығуын, белсенділігін арттыратын ... ... ... ... есінде, жадында дұрыс сақтауына мүмкіндік ... ... ... ... бақылау, көру сезімін жетілдіруге жәрдем ететін болуы
тиіс.
– Оқушының ойлау қабілетін танымын дамытатын болуы керек.
– Оқушылардың ... ... ... ... саралай білуіне, тақырып
ішіндегі қосалқы материалды, негізгі ойды ажырата алуына ... ... ... ... ... ... білу ... қозғау салып, жол
көрсетуі.
– Көрнекі құрал оқушыны шығармашылықпен ойлануға жетелейтін болуы тиіс.
ІІ ТАРАУ ... ... ... ... ... ... жетілдіру, оның тиімділігін арттыру мәселесі оқыту мен
тәрбиелеуге жаңаша неғұрлым кең тұрғыдан қарауды талап етіп ... ... ... мектептердің алдына білім беру ... ... ... ... және ... жаярлық сапасын едәуір арттыру оқытудың белсенді
формалары мен әдістерін техникалық құралдарын неғұрлым кеңінен ... ... ... отыр.
Оқу процесін жетілдіру қоғам талабынан келіп туындайтын ғылымның даму
дәрежесіне содан келіп шығатын оқу материялының мазмұнына оның ... ... ... ... ... материялдарды тез де жеңіл меңгеруге
мүмкіндік беретін көмекші құралдардың сапасына осы ... ... ... ... ... ... болып табылады. Бұлардың
әрқайсысының оқу процесін жетілдіруде өзіндік орны бар. Олардың ... ... ... қойып қараудан болмайды сондай-ақ бірімен бірін
ауыстыруғада ... ... ... ... ... оқу процесін
жетілдіруде техникалық құралдарды тыйымды пайдаланудың орны ерекше екенін
естен шығармауымыз керек.
Бұл ... ... ... ... күн ... молая
түсетіндігін сол үшін оны оқу процесінде қолданудың методикасын ... ... ... ... оның ... ... ... мәселе келіп туатындығын көрсетеді.
Оқушыларға көркемдік ... беру ... ... ... сезімін
дамытуда зор танымдық және тәрбиелік күші бар ... ... ... құралдарды қолданудың мәні арта түспек. ... ... ... ... ... ... ... мұғалімдер білгенде ғана оның тиімділігі артпақ.
Әдебиет пәні оқытуда техникалық құралдың мынандай түрлерін пайдаланған
жөн. (Бұл шартты түрде беріліп ... ... ... прогресс дәуірінде
техникалық құралдардың жаңа, жетілген түрлері көптен шығарылуда. Олар ... тола ... ... ... құралдар:
– Бейнепроектор-1
– Компьютер-1
– ЛЭТИ-1
– Интерактивтітақта-1 
– Дивиди-1 
– Телевизор-1 
– Киноаппарат-1
– Видеомагнитафон-1 
– Радиоқабылдағыш-1 
– Ойнатқыш(проигрыватель)-1 
– Фотоаппарат-1
Бұл құралдарды екі ... ... ... және 2. ... ... жөн ... ... құралдар: Бұған киноаппарат, эпидиаскоп, кодоскоп,
ЛЭТИ, протон, свитязь, фильмоскоп т.б. ... ... ... ... ... ... ... таблицаларды) экранға түсіру
арқылы сабақ мазмұнына байланысты қажетті қосалқы материалдарды ... Сол ... ... ... ... ... отырып, талдап
қорытынды жасауға мүмкіндік алатын боламыз.
Осы ... ... ... ... ... ... ... болмақ? Бұл арада ескере кететін бір ... ... ... ... ... ... көбінесе мұғалімнің, өзі жасауға,
даярлауға тура ... сөз ... өмір ... ... ... ... пайдаланылатын әртүрлі суреттер Абай өмірін өткенде, Шоқан
туралы баяндағанда т.б. жазушылар туралы да соларға ... ... ... тура ... Абай суреті туған өлке көрінісі, Абай
замандастары, Абай туыстары, Абай ... Абай ... ... Абай жүрген географиялық аймақ, оның ... ... ... ... Абай ... ... жер-су, мекен ... ... ... ... материал мазмұнын түсіндіру, талдау үстінде мұндай
суреттерді пайдалануына тура келеді. Ондай материалдарды баяндау барысында
ретімен, тиімді ... ... ... ... ... ... тиімді пайда келтірмек. Сонымен қатар мұндай материалды қолданғанда
суреттердің барлығының көлемі ... ... ... ... ... ... байланысты қандай бір суретті пайдаланбайық, оның білімділік,
тәрбиелік жағына ерекше мән беруіміз керек. ... ... ... көрсеткенде оның бойынан байқалатын мөлдір ... зор ... ... ... мен тамаша ерлік қасиетті,
тәкаппарлықты, ... ... ... ... зор сенімді, сонымен бірге
қарапайымдылықты, нәзіктікті, сыпайылықты көрсете білуіміз ... ... ... ... ... сезінуіне түрткі боларлық, оның
творчестволық еңбектерін мол материалдарды ... ... ... жерде Сәкен жайында жазылған М.О.Әуезов пен С. ... ... ... ... ... ... ... деген мақаласында М.О.Әуезов «Адамның
шын мүсінін көрсететін, өз басын өзгеден кем емеспін, теңмін» [4,147] ... ... ... ... ... тәкаппарлық, « Күш – қуат ... нәр ... ... ... пен ... ... мен тебірену
араларында, жалындай жайнап ортаға салған ... ... ... ... екенін көрсете отырып, оның жан дүниесін тұтас білімді,
жоталы тұлғадан туатын көрнекті бүтіндігі бар ... сүюі мен ... мен ... ... мен ... әрқашан барынша шын сезімнің
толқыны боп бөлінеді»[6,158] - деп ... ... ... ... ... ... ... қою ұзын мұрты өзі сұлу ажарын шешіп тұр.
Томпақ қара ... одан да ... ... дегендей, біреумен
сөйлескендей ұзын кірпіктерін жиіліте қағып, көзін бәлкім күлімдете, бәлкім
ойнақтата қарайды... ... шашы ... ... ... маңдай
алдының шашы сол жағынан бұйралана ... ... ... ұшы ... қайта жығылады. Денесі ... ... ... ... ... ... ... мақсатына байланысты ... ... Қай ... қай ... ... ... ... тікелей байланысты болмақ.
Мұндағы келтірілген үзінділер Сәкеннің кім ... ... ... ... ие болуға тәрбиелейтін жолдар. Сөйтіп жазушы
портреті, творчествосы арқылы оқушыны сол өнер ... ... ... ... парасаттылығын, табиғи дарындылығын,
ішкі, тысқы жан ... ... оқи ... үйретеді. Жазушы портретін сабақ
үстінде пайдаланғанда, оны оқушыларға көрсеткенде, біріншіден, ... ... ... тиек ете отырып немесе оқушылардың ... ... ... портреті арқылы оның творчестволық өмір жолын
түсінуіне мүмкіндік беретін болады. Екіншіден, жазушының өз ... ... ... оның ... ... бағыт-бағдарын, нысанасын,
оның өмірді тану, бағалау принциптерін, ... ... ... ... ... ... танымын арттырады. Жазушы
портретіне тек сурет деп қарамай, оны жазушы өмір жолын, творчествосын
түсінуге ... ... ... ... ... Одан ... жазушы тұлғасын,
адамгершілік пен парасаттылықты, өршіл ерлік пен өмірге деген құштарлықты
түсініп, ұғына алатын ... ... ... ... ... ... қайраткерлерімен
қарым-қатынасын білдіретін, ... ... ... да осы ... келе ... ... ... суреттерді эндиаскоптың жәрдемімен, егер диапозитивке,
диафильмге түсірілген болса, ... ... ... ... ... ... ... оқыту барысында оқу таблицаларын қолдануға болады.
Бұл оқылып отырылған материалды қажетті детальдарға бөле отырып, ... ... ... саралап, жіктеп, нақтылап көрсету үшін қажет.
Бұған жазушы өмірбаянын дәуір кезеңдерімен ... ... ... ... беретін таблица шығармадағы кейіпкерлердің
ара қатынасын, өзара ... тіл ... ... ... т.б. таблицалар жатады. Бұларды кодоскоп арқылы көрсетуге
болады.
Иллюстрациялық таблица. Өнердің көркем туындыларын ... ... ... ... ... ... өнер туындысы ретіндегі
өзіндік, даралық ерекшелігін, ... ... ... ... байқату
көзделеді. Әдістемелік тұрғыдан алғанда оқу таблицасы бейнелеу өнерінің
шығармасына ... ... ... ... әсер ете ... ... жақсы қабылдауға мүмкіндік береді. Сондықтан оқу таблицасын
жасауға ерекше мән ... ... Ол тек, ... ... деп
отырған объектісін жоғары сапалықпен, оның ... ... ... ... білетін болғанда ғана, ... ... ... бөлігінде үйлесімді пайдалануға мүмкіндік беретін болғанда
ғана тиімді. Иллюстрациялық ... өнер ... ... отырып
талдауға, олардың өзіндік ерекшелігі мен өзара ... ... ... ... оқи ... ... Өнер ... құбылысты
берудегі өзіне ғана тән ерекшелігін және ... өнер ... ... жасайды. Иллюстрациялық таблицада көрсетілген өнер ... ... ... ... беру үшін, арнайы тапсырма-сұрақтар
қоя отырып оқушылардың өз пікірлерінің ауызша да ... ... ... ... ... Әдебиет пәніне арналған Жамбыл, Абай,
Мұхтар, Сәбит творчестволарына арнайы жасалған иллюстрациялық таблицаларды
сабаққа ... ... ... ... ... керек.
Мұны диапозитивке, диафильмге түсіріп алып, ЛЭТИ, протон арқылы
көрсетуге болады.
Диапозитив. Кей ... ... ... бола ... кейбір
детальдарды, бөлшектерді толық қамти отырып, жеке кадрларға бөліп, жүйелі
сериямен беруге ... Бұл ... ... ... ... ... Мұны ... свитьяз арқылы беруге болады. Бұл
техникалық құралдармен көріністі ұзақ ұстай отырып түсіндіруге, ... ... ... ... ... байланысты жасалған біраз диафильмдер бар.
Олар жазушы өмірін немесе жеке ... ... ашып ... ... ... ... ... логикалық байланысын сақтай
отырып, қимыл үстінде көрсету. Оның диапозитивттен айырмашылығы мұғалім
сөзін ... ... жеке ... ғана ... ... ... баяндауға мүмкіндік беретін іштей байланысты
кадрлардан тұратындығы.
Оқу материалын ... ... ... ... ... оның ... сипаттайтын бірнеше көріністерді көрсету керек ... ... ... керек.
Оқу материалын түсіндіруде бір не екі кезеңді көрсету керек ... ... ... құбылыстың барлық көрінісін, оның кезеңдерін
көрсету керек болған жағдайда оқу кинофильмінен алып, диафильм ... ... ... қай ... ... ... ... ұғып қалдыруына қиындық тудырады. Сондай жағдайда оны
талдап түсіндіру үшін және кей құбылыстарды ... бере ... ... ... мол ... ... Диафильм арқылы оқушылардың
тілін дамытуға, сөз ... ... ... ... образ бейнесін қабылдай отырып, оның сөздік бейнесін беруге көшу
арқылы тілі дамиды.
Бейнеден сөзге көшу яғни адамның тілі мен ... ... ... системадан екінші сигналдық системаға көшу, тіл мен ойдың ... ... ... беру ... ... ... жолы болып табылады.
Әдебиет пәнінде мұның ерекше мәні бар. Құбылысты суреттей отырып, баяндап
беру тіл байлығын молайтуға жағдай ... ... мен ... ... мен телевизор оқып отырған
құбылысты жан-жақты қимыл үстынде, үзіліссіз, ... ... ... береді.
Қозғалмалық қимылдық дегенді тек оқып отырылған ... ... ғана ... деп ... болмайды. Ол таным қозғалылысын,
логикалық қозғалысты, ой қозғалысын көрсету деп біліуіміз ... ... оқып ... ... өмір ... сипатын көрсетып қана қоймайды, оның творчествалық жолын, образдардың
туу процесін, жұмыс мәнерін, ... ... ... мен ... ... ... ... экранда ғана жазушы творчествасын
білімділікпен, шеберлікпен ... оның ... ... қарай
білгенде ғана баға жетпес нәтиже бермек.
Қазіргі кезде қазақ ... ... ... ... ... ... кино, теледидар шығармалары бір шама ... ... ... ... ... ... Ғабит жайында жасалған
кино, теледидар туындылары сабақ ... ... ... ... ол көріністердің әр ... ... ... ... керек. Сондықтан оның кей бірінде ... ... ... ... өмір ... ... ... аударып, кейбіріндегі жазушы идеалын айқындауға баса ... ... ... орын ... ... материалдарды сабақта пайдалану
үшін мұғалімнің материал ... ... ... ... онда ... неге аударуға болатындығын алдын ала жоспарлап алғанын ... ... ... ала ... алғаны жөн.
Сонымен бірге қазақ жазушыларының кейбір туындылары экрандалып жүр.
Бұған Б.Майлиннің «Қыр ... т.б. ... ... ... ауыз ... ... ... жатады. Оларды
экрандаудың жетістіктері мен кемшіліктері барын ескергеніміз жөн. ... ... ... оқушыларға ұсынудан бұрын мұғалім өзінің
сол шығармаға деген қатынасын айқындап алғаны дұрыс. ... ... ... ... оның ... түп ... ... оның шешімінің дұрыс, бұрыстығын мұғалім ... ... ... білуі тиіс. Сонымен қатар бұлардың ойлануына мүмкіндік жасап
отыруымыз керек.
Сонымен оқу кинофильмі, оқу теледидары көрнекті құралдың ерекше ... ... ... ... шешу үшін тек кино ... ... пайдаланып қоймай, өнердің бір түрі ретінде,
суреттеушілік мүмкіндігінде пайдалануымыз ... ... мен ... материалдың логикалық мазмұндалуы арқылы, сезімге әсер етер бояуы
арқылы оқушыға ықпал ... ... ... мен ... ... көрсету, тыңдату оқу процесінің бір
жағы ғана. Оның екінші жағы мұғалім мен оқушының бірлескен ... ... ... ... ... мен телевидения берілісінің тиімділігі
мұғалімнің оны материалымен тиімді ... ... ... ... мен ... оқу процесінде қандай жағдайда пайдалануға
болады:
1.Оқу материалы оқушылардың ... ... қиын ... ... ... ... тиімділікке, түсініктілікке
жеткізбеген жағдайда.
3.Оқылып отырылған процесті қозғалыс, қимыл ... ... ... ... ... ... экрандық туындысы ықпал ету қажет болған
жағдайда.
5.Оқу материалы үшін ... ... ... ... ... мен ... ... ерекшелігі мен бірлігі қандай?
Оқу кинофильмі теледидарға қарағанда оралымды, икемді, жылжымалы,
өйткені мұғалім оқу ... ... ... ... жоспарын, оқу
материалын, баяндау методикасын өзі таңдап алады. Теледидар берілісінде
мұны автор ... ... ... ... ... ... тура келіп, оның творчестволық мүмкіндігіне тұсау жасайды.
Кинофильмнің көмегімен оқу материалын баяндай отырып, мұғалім оның
үзіндісін немесе тұтас бір ... ... әр ... ... бар. ... ... мүмкін емес. Өйткені ол аяқталған сабақ элементі
болып табылады. Сондықтан оны қысқарту, қайта ... ... ... теледидар берілісінде кейбір көріністерді қысқартуға немесе
материалды қысқаша пайдалануға ... ... ... ... ... ... ғана ... Осыған қарамастан оқулық теледидар
берілісінің өзіндік тиімділігі бар екенін ескеруіміз керек.
Теледидарда, ... ... ... ... ... Оқу программасына жаңа қосылған ... ... ... ... ... ... беру ... оқушылардың көру
сезіміне әсер етуді көздейді. Көркем ... ... ... үлгісін бере отырып, оқушылардың соған еліктеуіне жағдай жасайды.
Үй тапсырмасын ... ... ... ... ... келгенде теледидарды қай кезде пайдалануға болады:
– Жақында өткен немесе өтіп жатқан оқиғалар қазіргі кездегі өтіп ... ... ... ... ... Оқу программасына жаңадан енген материалды түсіндіру үшін.
– Материал мазмұнын түсіндіруде оқушылардың көру сезіміне әсер ... ... Оқу ... ... ... ... үй тапсырмасын орындауына көмек көрсету үшін.
Жалпы алғанда сабақта, көбінесе, киноны, сабақтан тыс ... ... ... ... үшін ... кеңінен пайдалануға
болады.
Дыбыстық техникалық құралдар. Дыбыстық ... ... олар ... оқу ... екі ... шешетін болады.
Арнайы жазбаларды, дикторды, көркем сөз шеберлерін, тарихи қоғам
қайраткерлерінің сөздерін тыңдауға мүмкіндік береді.
Оқушылардың, мұғалімнің өз ... ... оны ... ... міндетті шешу үшін оқу мәліметін дыбыс құралы арқылы беру
көзделгенде грампластинка, радио ... ... ... оқу кинофильмі,
теледидар берілісі қолданылады. Мұнда суреттеу, бейнелеу көмекші міндет
атқарады.
Екінші міндетті шешу үшін дыбыстық ... ... ... ... ... бір берілістерді жазып алып, оқу процесінде қолдануға мүмкіндік
жасайды.
Енді әдістемелікке тиімділікке ... ... ... ... Бұл сөз ... ... талданып берілетін оқу
материалдарын түсіндіруде тиімді болмақ. Осы арқылы сабақты ... ... ... ... ... ... ... арттыруға мүмкіндік береді. Әдебиет пәнінде радио берілісінің
жазбасын кіріспе, ... ... ... өмір ... ... шолу ... алдында, кей көркем шығармалар мазмұнын талдауға
кірісер кезінде пайдалануға болады. Ал ... ... аз ... ... мақсаты тақырыпты дұрыс қабылдауға оқушы назарын
аудара отырып, оларды, ... ... оның ... мен творчествосына
деген ынтасын қозғауға әсер ету ... ... ... жазушы шығармасын көркем сөз шеберлерінің орындауында
тыңдатудан бастауымыз керек. ... ... ... ... ... ... мысалға келтіруге болады. (Бізде көркем шығармалардан
жасалған талай тамаша радио берілістері бар. Оны әркез жазып алып, ... ... ... ... берілістерді тыңдатып қана қоймастан, соған
байланысты арнайы тапсырма орындауын ... ... ... ... Б.Майлиннің «Түйебай» әңгімесін көркем сөз ... ... ... ... мына ... жауап беруге көңіл
бөлейік» - деп, мынандай тапсырма-сұрақтарды тақтаға алдын ала ... ... ... неге ... деп ... ... қай ... оқиғаны баяндайды.
– Әңгіме көркем сөз оқу шеберінің орындауында саған қалай әсер ... ... ... ... кім ... оқи ... ... сазына келтіре оқу, оның
мазмұнын, идеясын, тақырыбын толық ... ... бере ме ... ... оқу ... оның көріністерін көз алдарыңа қалай ... ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының ынтасы, назары неге
бағытталғанын бақылай отырып, олардың негізгі ойын ... ... ... ... ... ... ... кіріспе сабақта жазушыға арналған
радиофильмді пайдалануымызғада болады.
Бұл оқушылардың эмоционалды көңіл-күйін қалыптастыруға жағдай жасап
қана ... ... ... жандандыра отырып, оның жеке басына,
творчествосына ... ... ... ... ... ... де тиімді түсінуіне жағдай жасайды.
Мектепте әдебиет пәнін оқытудың ең басты элементі ақын-жазушылардың
өмірін, оның ... ... ... ... табылады. Жазушы
биографиясымен жұмыс істеудің танымдық мәні бар. Бұл ... ... ... алғы шарт жасай ... сол ... ... ... ... боламыз. Жазушы еңбегі оқушыға көп
нәрсені үйретеді. Өйткені оның өмір ... ... ... қайсарлықтың, керемет таң қаларлық күш
жігерліліктің, мақсаттылықтың тарихы. Сонымен бірге жазушының ... ... ... ... ... ... лекция-монтажды
пайдалануға болады. (Мұны мектепте радио берілістен құрастырып ... ... ... ... ... ерліктерінен,
хаттарынан жазушы жайында ... ... ... ... шығармаларынан, қойылған әртүрлі ... ... ... ... музикалық жазбаларды қамтуы мүмкін.
Кейде жазушы жайында әңгімелей отырып, тек ... ... ... ... ғана ... болады. Бұл оқушыларды ғылыми-
көпшілік лекцияларды тыңдауға үйретеді. Оның ... ... ... бере отырып, мұғалім әңгімелеуінен өзіндік ерекшелігі ... ... ... мұғалім баяндауын молайта түседі.
2.1. Заманға сай техникалық ... ... ... сабағында
қолдану – мұғалім жетістігіне апаратын тиімді жол. 
Оқыту технологиясы – бұл, бір жағынан, оқу – ... ... әдіс - ... ... екінші жағынан, ұстаздың ... ... ... ... және ... ... отырып ықпал ету тәсілдері. Оқытудың мазмұны мен ... ... ... ... болу ... ... педагогтік шеберлігі оның
керекті мазмұнды, бағдарламадағы материалды ... ... және ... озық ... пайдалана отырып қолданумен белгіленеді [7,147]. 
Ұстаздың қоғам ... ... орны мен олар ... ... ... ... Елбасымыз Н.Назарбаев «Мұғалімдер –
қоғамның ең білімді, ең отаншыл, ең санампаз бөлігі ... ... ... атап ... Әр ... ... ... өз ісін зерттеп, жаңашыл
әдіс – тәсілдермен оқушының білім сапасын арттыруы керек. ... бірі ... ... ... ... сақтау және өңдеу үшін бір
технологиялық тізбекте біріктірілген ... мен ... ... ... ... ... ... технологияны қолдану білім сапасын
жақсартуға көмектеседі. Сонымен бірге кейде қол ... ... ... мен мәліметтерді әр түрлі формада ұйымдастыруға, қажетті
модульге тез арада қол ... ... ... ... ... ... заңының 8-бап, 7-тармағында: «Оқытудың жаңа технологияларын
ендіру, білім ... ... ... ... коммуникациялық
желілерге шығу» [9,154] міндеті қойылған. 
Сабақ барысында компьютерді қолданудың жақсы жақтары: 
1. Түрлі-түсті ... ... ... ... есте ... үшін ... Әр сабақта сөйлеу әрекетінің төрт түрі де ... ... ... ... Әр ... ... ... компьютермен үзіліссіз тілдік қарым-қатынас; 
ә) бірнеше рет тыңдау мен оқып-білген материалды ... ... ... дейін меңгертіледі. 
4. Компьютер оқушының өзіндік жұмысын ұйымдастырады. 
5. Оқушымен жекелей жұмысты іске ... ... ... ... және бейне құралдардың мүмкіндіктерін
табысты байланыстырады. 
Оқытудың жаңа ақпараттық технологиялары тұлғада ... ... ... ... ... ... бейім. Сондай
нәтижеге жетудің бір әдісі – интеграциялық оқыту. Ал тіл пәндерінің ... ... ... ... ... ... мақсатта қолданылады: біріншіден,
қажетті ақпаратты күшті әсерлілікпен жеткізеді; ... ... мен ... ... ... ... өз пікірін,
ойын тұжырымдап айтуға үйретеді. Таспа ... ... ... ... дамытады. Тіл үйренудегі тыңдау сөйлеумен тығыз байланысты. Оқушыға
таспадан естігенін тілінде ... ... ... ... тыңдалған
мәтін бойынша сұрақ қою ең тиімді жол, өйткені ... ... ... ... үшін ... ынтамен тыңдап, мәнін түсінуге тырысады. 
Ал, видео сабақтар ең алдымен арнайы даярланған ... ... ... ... керісінше өз бетінше ізденуге үйретеді және
мұғалімнің көмегі арқылы сөйлеу бағытындағы әрекетін қалыптастырады. Видео
сабақтарды оқу ... ... ... ... ... арттырады
Бұған әсер ететін жағдайлар мынандай: 
– есту және көзбен байқау арқылы қабылдаудың әр түрлі жолдарында оқушының
түсінігіне жан - ... ... ... ... ... қабылдау мүмкіншілігін ескеру видео сабақты жүргізудің
нәтижесінде қамтылады; 
– оқушының қызығушылығын ... ... және ... ... ... ... ... есте сақтауды қажет ететін негіздер: 
– видео көріністер оқушының жасына, ... ... ... ... ... көріністер бағдарлама бойынша өтілетін тақырыппен мазмұндас болуы
шарт. 
Сабақ арасында мұндай ойын элементтерін тиімді пайдалану ... ... ... ... ... әрі ... бойындағы
қабілеттерді, ойлау мүмкіндіктерін анықтауға мүмкіндік береді. 
Оқытудың техникалық құралдары үшін қолданылатын құралдар көп. ... ... ... орнымен қолдана білген жөн. Мектепте осындай
техникалық ... ... үшін ... жағдай жасалу керек. Ол үшін
арнайы лингафон, мультимедиа, ... ... ... ... орнатылды, интернетке шығу жолы болу керек.
Өз жұмысында компьютерді қолданған ... ... ... сабағының
сапасын арттырып, оқушылардың танымдылық қызметін ұйымдастыруды белсенді
түрде жүргізетініне тағы бір көз жеткіземіз. Бұл ... ... ... мұғалімінің міндеті оқушыларға әр ... ... ... ... мен мүмкіндігін көрсету, өз бетімен компьютерді қолдануды
және белгілі бір үлгідегі жаттығулар ... ... ... ... ... ... ... табылады. Сол сияқты әдебиетті игеру
барысында білімнің, дағдының маңыздылығын, ал ... тек ... ... құрал екенін оқушылар санасына жеткізе білу де басты
мақсаттың бірі болуы қажет. 
Оқыту жүйесінде компьютерді енгізбеген оқу орындары көп ... ... ... ... ... ... теориялық дәрісті компьютерде
көрсету – ұсыну тәсілімен ұштастыруды кеңінен қолдануға ... ... өз ... ... қиын ... ... компьютер көмегімен
ұғындыруса тіптен жақсы. Осы ... ... ... ... график және
қозғалыстағы көріністер арқылы білім игертуді жүзеге асыра алады. 
Оқушыға тез есте сақтау, ... ойда ... ... ... ... мынадай жұмыс түрлерін пайдалануға болады. Компьютер экранына
бір ... ... ... Ол ... ... ... соң өшеді.
Экранда қандай сөйлем жазылғанын есте сақтап, қатесіз ... ... ... уақыты екі есеге азайтылады. Егер дұрыс жауап берілмесе, ... ... ... тапсырмалар оқушылардың сөйлем мағынасын түсіну,
ойда сақтау дағдыларын қалыптастырады. Нәтижесінде, тапсырманы ... ... ... ұпай санын көрсету оқушының өз ... ... ... береді. 
Халқымыздың рухани көсемі А.Байтұрсынов «Мұғалім әдісті көп ... ... ... өзіне сүйеніш, қолғабыс нәрсе есебінде қолдануы керек»
[10,158]. Мұғалім берген сабақтың тартымды өтуі, ұтымды тәсілдерді дұрыс
қолдана білу ... яғни ... ... ... ... ... айтқанда, ғылым мен техниканың жедел дамыған, ақпараттар ағыны
күшейген заманда ... ... ... ... ... ... ... басты міндеті болып тұр. Ол бүгінгі білім
кеңістігіндегі ауадай қажет ... ... ... ... ... ... асыратын жаңартылған әдістемелік
технологияны меңгеруге үлкен бетбұрыс жасалуы ... ... ... ... ... оқу ... ұйымдастыру жаңа әдістемелік
технологияны ... ... ... ... тиімді жолдары мен әдіс-тәсілдері.
Оқытудың көрнекілік ұстанымы сабақ ... ... роль ... ... ... ...... байқағыштыққа, оймен
топшылауға жаттықтыру. Өзінің байқағандарын ... ... бере ... одан
логикалық қорытынды шығаруға үйрету. Көрнекілікті оқу үрдісінің ... ... ... бірақ оны жиі қолдануға да болмайды.
Көрнекілікті белгілі тақырып мақсатында пайдаланғанда ғана ... ... ... ... ... ... түрлері: заттық, образдық,
графикалық, синтетикалық, синхроникалық кестелер; буклеттер, ... оқу ... ... ... ... ... қағаздар.
Заттық, образдық, графикалық. Көрнекіліктер көркемсөз шеберлерінің
өмір жолын, шығармашылығын оқыту үстінде ... ... ... (портреттер) шығармашылығы, өмір жолының сандық тізбектері.
Синтетикалық, синхроникалық кестелер. Олар арнайы ақын-жазушылардың
шығармаларына тақырыптық бейнеде, образды ... ... ... альбомдар: ақын-жазушылардың өмір жолына арналып жасалатын
бейнелі суреттер.
Тірек сигналдары: тірек плакаты, тірек конспекті. Тірек ... ... ... ең негізгілерін бөліп алу керек. Тірек плакаты – ақын-
жазушылардың ... ... ... мен ... аты қай жылы
жазылған анықтамасының көрсеткіші. 
Кеспе, үлестірмелі қағаздар: жеке ... ... ... ... ... бұл түрі оқушының өзіндік, шығармашылық
жұмыстарды орындау ... ... оқу ... ... ... ... ... құралдар,
дыбыстық техникалық құралдар.
Экрандық техникалық құралдар. Бұған: ... ... ... ... ... «Фильмоскоп» т.б. жатады. Бұлар шағын
көрнекі материалдарды (суреттерді, кесте) экранға түсіріп, ... ... ... ... ... ... ... кестені қолдануда көркем өнердің, көркем шығармалардың
туындыларын салыстыра талдап түсіндіруге, олардың өзара жақындығын, ... ... ... даралық ерекшелігін, өзара қатынасын, бірлігін
көрсету, байқату көзделеді.
Диапозитив – экрандық ... ... ... ... ... ... ... кадрларға бөліп береді. 
Диафильм. Диафильм жазушы өмірін, жеке шығарманың мазмұнын ашып беруге
арналған. Диафильмнің ерекшелігі – ... ... ... ... ... үстінде көрсетеді.
Кинофильм мен теледидар. Оқушы өзі оқыған ... ... ... ... берік болуына мүмкіндік ... Сол ... ... ... ... ... ... Дыбыстық құралдар оқу үрдісінде екі
міндетті шешуге көмектеседі: ... ... ... ... ... ... қайраткерлерінің сөздерін тыңдауға; оқушылардың,
мұғалімнің өз сөздерін жазуға, талдауға мүмкіндік жасайды.
Радиохабарлар. ... ... ... оқу ... ... ... жаңа мәлімет. Тыңдау арқылы танымдық қызығушылығын арттырып,
сабақты жандандырып, ... ... ... ... ... ... ... мұғалім сабақ үрдісінің ең тиімді
жерінде ... ... ... сабақтың мақсатына, мұғалімнің
жеткізбек идеясына, нені ойластыруына тікелей байланысты. 
Магниттік ... Бұл ... ... ... ... ... қарай мұғалім магнитафонға жазып алып, ... түрі ... ... сай байланыстыра пайдаланады.
Көрнекілік – оқу материалын оқушы көңіліне оңай да әсерлі жолмен
жеткізуші көмекші құрал. Ол ... ... ... ... ... ... бір құрылымдық структуралық бөлшегіндей басқа құрамдас бөлімдерімен
қабат-қабат ... ... ... ... ғана ... ... білімінің
тұтастығын арттырып, сабақ үрдісінің тиімділігін жүзеге асырады.
Технология – әдістеме. Әдіс ...... ... ... ... – іс, меншікті іс . Тәсілдердің элементтері – амал
жолдары:
1) ... ... ... ... бекіту , жүйелеу, тиянақтау.
2) деңгейлік тапсырмалар – қиын мәселерді шешкізу.
3) мониторинг- тексеру.
4) деңгейлік тапсырмалар – дифференсация.
5) таным жолы – ... ... ... Мен және ... және ... ... дегеніміз – мұғалімнің білімді меңгерту жолындағы ... ... өз ... ішкі ... ... ... бағыттауды ұстанады.
Әдіс тек әрекеттің негізгі мақсаты болуы шарт. Әр түрлі құралдарды қолдану
әдіске бағынышты.
Жаңа технологияларды күнделікті ... ... ... ... ... өзінің алдында отырған оқушыларының жас ... ... ... мақсат-мүддесіне байланысты, өзінің шеберлігіне
байланысты таңдап ... Жаңа ... ... асыруда мұғалім
белсенділігі, шығармашылық ізденісі, өз мамандығына деген сүйіспеншілігі,
алдындағы шәкірттерін бағалау ерекше орын алады ... ... ... оның ... мен ... ... іріктеп, таңдауға оқушылардың жас ерекшелігі мен
психологиялық ... ... ... ... ... ... амал-құралдарды қолдануда оқушылардың психологиялық ерекшеліктеріне
үлкен мән ... Атап ... ... материалын терең түсініп, саналы
меңгеруі ... оның ... ішкі ... мен ... байланысып дұрыс
аңықтап, тиісті қорытынды жасай ... ... ... ... ... тұрғысынан техникалық құралдарды,
кестелер, сызбалар, үнтаспа ... ... ... оқушылардың есту,
көру сезімдеріне әсер ете отырып, олардың ойлану қабілетін дамытуға көңіл
болінеді.
Қолданылатын ... ... ... ... ынтасын
арттырады, түсіндірілген материалдарды саналы меңгертуге ықпал жасайды.
Оқушылардың білім сапасының көп ... ... ... ... ... ... бейімделмеуден, дағды бермеуден деп айтуға болады.
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... ... алғаш қазақ әдебиетін үйрету барысында оқушыға айналадағы өзі
қоршаған ортаны, ... ... ... ... ... ... оқушыға белгілі бір тақырып айналасында екінші біреудің сөзін ... ... өзі ... сөйлеу арқылы, мәтінді оқу арқылы
меңгертіледі.
Мұғалім – мектептегі басты тұлға. Ол өз ... ... үлгі ... ... ... терең, әдістемелік шеберлігі мол, мақсаты айқын,
үнемі ізденіс үстінде жүреді. ... ... ... ... бір ... ... бір сызбалармен түсіндіріп,
соны қолдана отырып, іскелік жұмыстар жүргізіледі. Мысалы: Бір ғана ... ... ... ... ... ынғайлы етіп ұсынады.
Мектепте қазақ әдебиетті үйрену, білу қазіргі таңның басты мәселесі.
Сабақта бұл мәселені шешу жолдарының бірі әр ... ... ... ... жаңа ... ... Қазір технологиялардың түрлері
өте көп. Мектепте әдеби шығармаларды үйрену, ... ... ... ... қазақ әдебиетін оқыту, ауызекі сөйлеуге үйрету қиын да,
қызық жұмыс. Сол қиындықтарды жеңілдету үшін ... ... ... ... ... ... ... | | | | | ... |Өз ойын ... ... ... ... ... |айту | | | | |
| | | | | | ... ... ... тек ... ... сараптаушы
ретінде көрініп, бар жауапкершілікті оқушылардың өз ... ... ... ... ... отырған балалардың оқу ынтасына қарай тілді білу дәрежесі
де ... ... ... Сол ... де ... нәтижеге жету үшін модульдік
оқыту технологиясының тиімді екенін көруге болатыны ... ... ... технологиясының негізі баланың
тұлғасын алға қояды, бұл жаңа ... ... сай ... ... ... ... ерекшелігі – оның тек қана білімді меңгеруге емес,
тұлғаның танымдық ... және ... ... яғни ... ... ... ... қабылдау қабілетін арнайы жасалған оқу және
танымдық жағдайлар арқылы дамытуға, сондай-ақ тұлғаның қауіпсіздігін, өзін-
өзі өзектілендіру, ... ... ... ойын ... және
шығармашылық қажеттіліктерін қанағаттануға белсенді сөздік қорын дамытуға
бағытталады.
Қорыта келе бұл ... ... ... ... тұлғасының танымдық қабілеттерін дамытуға.
• Танымдық процестерді жетілдіру.
• Оқуға жағымды қызығушылық қалыптастыруға
• Белсенді сөздік қорын, ауызша және ... ... ... Тұлғаның қиындықтарға даяр болу және оны білу, қарым-қатынас, ойын,
танымдық, өзін- өзі бекіту ... ... ... ... ... ... үрдісінде басты роль атқарады.
Көрнекілікпен оқытудағы басты ...... ... ... ... ... байқағандарын сөзбен айтып бере білуге, одан
логикалық қорытынды шығаруға үйрету. ... оқу ... ... ... ... ... оны жиі қолдануға да болмайды.
Көрнекілікті ... ... ... пайдаланғанда ғана тиімді болмақ.
Сабаққа қажетті дидактикалық көрнекі құралдардың түрлері: заттық, образдық,
графикалық, ... ... ... ... альбомдар;
техникалық оқу құралдары; тірек сигналдары; кеспе, үлестірмелі қағаздар.
Көрнекілік – оқу материалын оқушы көңіліне оңай да ... ... ... ... Ол ... ... секілді сабақтың бойында оның
белгілі бір құрылымдық структуралық бөлшегіндей басқа ... ... ... жатуы қажет. Сонда ғана көрнекілік шәкірт білімінің
тұтастығын арттырып, сабақ үрдісінің тиімділігін жүзеге асырады.
Бұл ... ... ... ... ... құралдағы суреттер,
жазулар класс оқушыларына толық көрінетін болуы керек; әрбір көрнекі ... ... ... соның мазмұнын ашатын болуы тиіс; көрнекі
құрал тартымды безендірілген, бояулары ... ... жөн; ... ... ... ... ... арналған мәтін, сурет ерекше бояумен берілуі
керек; бір сабақта 1 не 2 ғана көрнекі ... ... ... көрнекі
құралда бір мәселенің ... сақ ... ... ... ... ... ... сақталуын қатты қадағалау; ... ... ... ... тексерілген, дау тудырмайтын, түсінікті,
өтіліп отырылған ... ... ... ... ... ... ... өтілейін деп отырған ... ... ... жөн; ... ... ... пайдаланғанда уақыт көп
кетпейтігіндей етіп жасау.
Көрнекілікті даярлау, пайдалану кезінде басшылыққа алатын негізгі
ұстанымдар: ... деп ... ... ... ... ... ... ететін болуы керек; оқушылардың ынтасын,
қызығуын, белсенділігін арттыратын болуы ... ... ... ... ... сақтауына мүмкіндік жасайтын болуы керек; оқушының ... көру ... ... ... ететін болуы тиіс; оқушының ойлау
қабілетін танымын дамытатын болуы керек; оқушылардың әрбір ... ... ... білуіне, тақырып ішіндегі қосалқы материалды, негізгі ойды
ажырата алуына көмектесуі керек; оқушының өздігінен ... ... ... ... ... салып, жол көрсетуі; көрнекі құрал оқушыны ... ... ... ... ... ... ... көрнекі құралдарды
пайдалану. Мектепте әдебиеті оқытуға ... ... ... ... затты табиғи түрінде көрсету, графикалық көрнекілік (кесте,
схема), бейнелеу көрнекілігі, иллюстрация жасау, ... ... ... ... көрнекіліктер мен қатар, ... ... ... ... ... ... ... эпидиаскоп) пайдалану арқылы оқушылардың есту
және көру сезімдерін дамытуға арнайы көңіл бөлінеді. 
Қорыта келгенде, мұғалімнің түсіндіруі мен қоса, есту және көру ... ... ... тыс ... ... пайдалану
оқушының ана тілін құрметтеуге, оған ... ... ... ... қабілетін жетілдіріп, өздігінен жұмыс істеуге бағыт
береді. 
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... Қ.О. ... ... ... ... ... арн.оқулық.- Алматы: Рауан, 1997.
2. Ә.Қоңыратбаев. 4-7кастарда әдебиет оқыту методикасы 1987
3. Бадырақов Қ. Жоғары кластарда ... ... ... ... ... ... Т.М. Қыстаубаева Ж. Қазақ тілі мен әдебиетті ... ... 2005 ... ... М.М. ... оқыту технологиясы , оқушыны дамыту. Құрал
ретінде, Алматы 2002 жыл.
6. Оралбаева Н Жақсылықова Қ Орыс тіліндегі мектептерде қазақ тілін оқыту
әдістемесі, ... , 1996 ... ... Т. ... ... тыс ... ... ғылыми
- әдістемелік негіздері. А., 1
8. Ақшолақов Т. Көркем шығармаға талдау жасау. – А. Мектеп, ... ... Қ. ... кластарда қазақ әдебиетінен тапсырмалар жүйесі.
–А., 1977.
10. Бітібаева Қ. Әдебиетті оқыту ... А., ... ... Қ. Әдебиет сабағының түрлері мен үлгілері. – А., 1999.
12. Бітібаева Қ.Әдебиетті тереңдетіп ... – А. ... ... В. ... ... литературы. М., 1962.
14. Дайырова Ә. Орта мектепте І.Жансүгіров творчествосын оқыту. - А.,
1969. 
15. Жұмажанова Т.Қ. ... ... тыс ... ұйымдастырудың
ғылыми-әдістемелік негіздері. А., 1995.
16. Жұмажанова Т.Қ. Қазақ әдебиетінен оқу-әдістемелік күнтізбелік жоспары.
6-7 сынып. А., 2003.
17. Жұматаева Е. Әдебиетті оқытудың кейбір ... А., - ... ... А. ... ... ... ... – А. Мектеп, 1969.
19. Қалиев С. Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары.- А. 1974.
20. Қараев Ж. ... Ж. ... ... және оның ... ... мен байланысы. – А. 1991.
21. Қирабаев С. Мектеп және қазақ әдебиеті. А., Мектеп, 1979.
22. Құрманова Н, ... К. ... ... және тексті талдау әдістемесі. –
А. АлМУ, 2000.
23. Құрманбаева Г., Дүйсебаев С. Әдебиет сабақтарының үлгілері. А., 1999.
24. ... С., ... ... жұмыстары. А., 1981.
25. Мәшһүр Жүсіп.Қ. Көркем сөздің құдіреті. (Мектепте қазақ әдебиетін
оқыту). Павлодар, 2000.
26. Мәшһүр ... ... ... ... ... ... тілі
мен әдебиеті», №8, 2002.
27. Сманов Б. С.Мұқановтың «Ботагөз» романын оқыту. А., 20

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әдебиет сабағындағы көрнекілік23 бет
Ағылшын тілін оқытуда көрнекілік әдістерін қолдану26 бет
Балабақшада қарапайым математикалық ұғымдарды оқыту22 бет
Бастауыш мектепте математиканы оқытуда көрнекіліктің ролі25 бет
Бастауыш сынып оқушыларына математиканы оқытуда көрнекілік арқылы білім беру жолдары33 бет
Бастауыш сыныпта есеп шығаруда көрнекілікті пайдалану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту жолдары45 бет
Бастауыш сыныпта көрнекілікті пайдалану22 бет
Бастауыш сыныпта математика сабақтарында оқушылардың білім деңгейін арттырудағы мұғалімнің іс-әрекет13 бет
Бастауыш сыныптың қазақ тілі сабақтарында оқытудың көрнекілік принциптерін жүзеге асыру жолдарының тәжірибесі 44 бет
Бейнелеу өнері сабақтарында көрнекілікті қолдану жолдары51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь