Лирикалық шығармалардың түрлері және оның оқытудың мақсаттары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3 бет

ІТАРАУ ЛИРИКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ОҚЫТУДЫҢ МАҚСАТТАРЫ

1.1.Лирикалық шығармалардың түрлері, зерттелу нысаны ... ... .5.10бет
1.2.Лириканы оқытудың дидактикалық және әдістемелік мақсат.міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11.15бет

ІІТАРАУ ЛИРИКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРДЫ ОҚЫТУДЫҢ ТИІМДІ ЖОЛДАРЫ

2.1.V.IX.сыныптарда поэзияны оқыту жолдары ... ... ... ... ... ... .16.18 бет
2.2.Жоғары сынып оқушыларына прозаны оқытудың тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18.27 бет

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28.29бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... 30бет
Тақырыптың өзектілігі. XXI ғасырдың жан-жақты зерделі, дарынды, талантты адамын қалыптастыру бағытында білім беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында.
Білім мен ғылымның Қазақстан дамуына оңтайлы әсер етуі үшін дүниежүзілік кеңістігіне ену, білім беруді одан әрі демократияландыру, оқыту жүйесін заман талабына сай үйлестіре алу міндеті туындап, білімге, бүкіл оқу - әдістемелік жүйеге жаңа талаптар қойылуда. Осы тұрғыдан алғанда мұғалімге білім берудің тиімді жолдарын қарастыру, таңдай білу еркіндігі тиіп отыр. Қай кезеңде, қай заманда болмасын «мектептегі басты тұлға-мұғалім» десек, дүниежүзілік даму деңгейінен кем түспейтін, иық тірестіре алатын, алған білім мен тәрбиелік қазынасын туған еліне, адамзат игілігіне жұмсай алатын қазақтың ой, танымының иесі, саналы азаматты жетілдіруге үлес қосатын өлең өнерін («қазақтың қасиетті қара өлеңін») оқыту үрдісі оны ұйымдастырушы мұғалімге жауапты міндет жүктейді. Сондықтан бүгінгі тандагы мектеп проблемасы «Білім беру мен тәрбие үрдісіне инновациялық қызметті енгізу арқылы білім сапасын артгыру» оқушылардың өз «менін» қалыптастыру болса, лирикалық шығармаларды мектепте оқыту үрдісінде де педагогика жаңалықтарын қазіргі оқытып жүрген пән ерекшелігіне қарай қолдана білу - оқыту мақсатына жетудің бір жолы. Ұзақ жылғы тәжірибе мен зерттеу жұмысының нәтижесіндегі алдына қойған мақсат - баланы субъект ретінде оқу, ісіне қызықтыратын, оған қабілетін арттыратын жағдай туғызу.
Курстық жұмыстың негізгі тақырып нысанына алынып отырған лирика жанрының қазақ әдебиеттану ғылымында әдеби процестегі алатын орнына, поэтикасына, жалпы лирика табиғатына қатысты әр түрлі ғылыми еңбектер жазылғаны белгілі. Атап айтсақ, А.Байтұрсынов, Ж.Аймауытов, М.Әуезов, Қ.Жұмалиев, Е.Ысмаилов, М.Дүйсенов, М.Базарбаев, З.Қабдолов, З.Ахметов, Ә.Нарымбетов, Ә.Тәжібаев, Т.Әбдірахманова, Б.Көрібаева, ЖДәдебаев, Қ.М.Пазылов, Т.Шапай және тағы басқа ғалымдар еңбектерінде қазақ өлеңінің мәселелері әр қырынан жан-жақты зерттеу объектісіне айналып, қазақ лирикасының тарихи даму жолдары, ақындық өнердің сыры мен сипаты қарастырылып отыр.
1. Ақшолақов Т. Көркем шығармаға талдау жасау. – А. Мектеп, 1993.
2. Бадырақов Қ. Жоғары кластарда қазақ әдебиетінен тапсырмалар жүйесі.А., 1977.
3. Бітібаева Қ. Әдебиетті оқыту әдістемесі. А., 1997.
4. Бітібаева Қ. Әдебиет сабағының түрлері мен үлгілері. – А., 1999.
5. Бітібаева Қ.Әдебиетті тереңдетіп оқыту. – А. 2003.
6. Голубков В. Методика преподавания литературы. М., 1962.
7. Дайырова Ә. Орта мектепте І.Жансүгіров творчествосын оқыту. -А., 1969.
8.Жұмажанова Т.Қ. Әдебиеттен кластан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың ғылыми-әдістемелік негіздері. А., 1995.
9. Жұмажанова Т.Қ. Қазақ әдебиетінен оқу-әдістемелік күнтізбелік жоспары. 6-7 сынып. А., 2003.
10.Жұматаева Е. Әдебиетті оқытудың кейбір мәселелері. А., - 1999.
11.Көшімбаев А. Қазақ әдебиетін оқыту методикасы. – А. Мектеп, 1969.
12.Қалиев С. Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары.-А. 1974.
13.Қараев Ж. Ешеева Ж. Программалап оқыту және оның компьютерді оқытуға пайдалану мен байланысы. – А. 1991.
14.Қирабаев С. Мектеп және қазақ әдебиеті. А., Мектеп, 1979.
15. Құрманова Н, Мухлис К. Текст теориясы және тексті талдауәдістемесі. А. АлМУ, 2000.
16.Құрманбаева Г., Дүйсебаев С. Әдебиет сабақтарының үлгілері. А.,1999.
17.Мақпыров С., Әдебиеттен шығарма жұмыстары. А., 1981.
18.Мәшһүр Жүсіп.Қ. Көркем сөздің құдіреті. (Мектепте қазақ әдебиетін оқыту).Павлодар, 2000.
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ.................................................................................................3 бет
І ТАРАУ ЛИРИКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ОҚЫТУДЫҢ МАҚСАТТАРЫ
1.1.Лирикалық шығармалардың түрлері, зерттелу нысаны ... ... ... және ... ... ... ЛИРИКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРДЫ ОҚЫТУДЫҢ ТИІМДІ ЖОЛДАРЫ
2.1. V-IX-сыныптарда поэзияны оқыту жолдары.........................16-18 ... ... ... ... ... ... бет
ҚОРЫТЫНДЫ...............................................................................28-29бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ................................30бет
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. XXI ғасырдың жан-жақты зерделі, дарынды, ... ... ... ... ... беру ... мемлекетіміздің басты назарында.
Білім мен ғылымның Қазақстан дамуына оңтайлы әсер етуі үшін дүниежүзілік кеңістігіне ену, білім беруді одан әрі демократияландыру, ... ... ... ... сай ... алу міндеті туындап, білімге, бүкіл оқу - әдістемелік жүйеге жаңа талаптар қойылуда. Осы тұрғыдан ... ... ... ... тиімді жолдарын қарастыру, таңдай білу еркіндігі тиіп отыр. Қай кезеңде, қай заманда болмасын ... ... даму ... кем ... иық ... ... алған білім мен тәрбиелік қазынасын туған еліне, адамзат игілігіне жұмсай алатын ... ой, ... ... ... ... жетілдіруге үлес қосатын өлең өнерін () оқыту үрдісі оны ұйымдастырушы ... ... ... ... ... ... тандагы мектеп проблемасы оқушылардың өз қалыптастыру болса, лирикалық шығармаларды мектепте оқыту үрдісінде де ... ... ... ... ... пән ... қарай қолдана білу - оқыту мақсатына жетудің бір жолы. Ұзақ жылғы тәжірибе мен зерттеу жұмысының нәтижесіндегі алдына қойған ... - ... ... ... оқу, ... ... оған ... арттыратын жағдай туғызу.
Курстық жұмыстың негізгі тақырып нысанына алынып отырған лирика жанрының ... ... ... ... ... алатын орнына, поэтикасына, жалпы лирика табиғатына қатысты әр түрлі ... ... ... ... Атап ... ... ... М.Әуезов, Қ.Жұмалиев, Е.Ысмаилов, М.Дүйсенов, М.Базарбаев, З.Қабдолов, З.Ахметов, Ә.Нарымбетов, Ә.Тәжібаев, Т.Әбдірахманова, Б.Көрібаева, ЖДәдебаев, Қ.М.Пазылов, Т.Шапай және тағы ... ... ... ... ... мәселелері әр қырынан жан-жақты зерттеу объектісіне айналып, қазақ лирикасының тарихи даму жолдары, ақындық өнердің сыры мен сипаты ... ... ... ... ... ... зерттеу жұмыстары кеңестік дәуір кезеңінде әдіскер-ғалымдар М.А.Рыбникова, В.В.Голубов, Н.И.Кудрящев, В.А.Николтский , З.Я. Рез ... ... ... асырылады.
Курстық жұмыстың мақсаты: Ү-ІХ сыныптардағы оқытылатын лирикалық шығармалардың ... ... ... ... ашу, ... ... ... көрсету, оқыту үрдісінде лириканың табиғатын терең таныту, мектеп ... ... ... ... жанрлық ерекшеліктері мен оқушылардың қабылдауға байланысты жас ... ... ... ... негізін беру.
Мәтін талдау барысында лириканың күрделі ішкі құрылымына, стильдік бітіміне, өлең сырына бойлату, ... ... ... ой ... ... ... ... адамдық сезім биігін ұғындыру арқылы оқушыларға эмоциялық , эстетикалық ләззат, әсер беру жолдарын қарастыру. Лириканы оқыту байланысты зерттеудің ... ... - ... ... ... оны ... ақынның сезім мен ой тереңдігіне бойлау, сол арқылы оқушының оқырмандық сапасын арттырып, көркем сөздік құдіретін түсіне білуге ... ... ... деген қызығушылықтарын оятып, құмарлығын арттыру арқылы олардың жан дүниесін байыта отырып, ... ... ... ... ... беру.
Курстық жұмыстың міндеттері: Ү-ІХ сыныптарда лирикалық шығармаларды оқытуға байланысты ... ... ... міндеттер қойылды:
- лирикалық шығармалардың өзіндік ерекшеліктерін айқындау;
- мектеп бағдарламасына енген лирикалық шығармаларға шолу жасау, жүйелеу;
- лириканың ... ... ... ... ... ... саралап қарастыру;
- лириканы оқытудың дидактикалық және әдістемелік мақсат-міндеттерін талдап көрсету;
- оқушыларға лириканы дұрыс қабылдай білуге үйрету;
- лирикалық шығармалардың құрылысын меңгерту;
Курстық ... ... ... ... орта ... ... мен ... оқу орны филология факультеті студенттеріне пәнін оқытуда, тақырыбында ... ... ... ... ... болады. Зерттеу нәтижелерін педагогика, психология пәндерінде, мектепте пән үйірмесін құруда ... ... ... ... толық атқара алады деп есептеймін
Курстық жұмыстың құрылымы: ... ... екі ... қорытынды, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
І ТАРАУ ЛИРИКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ОҚЫТУДЫҢ МАҚСАТТАРЫ
+ Лирикалық шығармалардың түрлері, зерттелу нысандары
Қазақ әдебиеттануында ... ... ... сала ретінде лирика тегінің даму сипаты мен тексерілу жайын айтамыз. Көркем әдебиеттің өскелең әрі ... ... ... ... лириканың көшелі тарихи ғұмырында өз соқпақ-ізі мен жоталы жолы жатыр.
Лирика - аты белгісіз ықылым замандардан бері қазақпен ... ... ... мұралардың мирасты рухани дүниесінің бірі ретінде ауызекі әдебиеттің көшіне ілесе жүріп, ... ... ... ... яки өз дамуында тарих талайын бастан кешіп келеді. ... ... ... тек ... өз қызметін қалай атқарса, оның сан алуан сырға тұнған табиғаты да соншалықты ... ... ... ... Бірнеше ғасырдың қойнауына енген қазақ лирикасының ұлттық көркем өнеріміздің, оның ішінде әдебиетіміздің (ауызша және жазбаша) әсем де ... ... бір ... ... ... ... болмысына, халықтық, бұқаралық бітіміне сай адал атқарып отырғаны да анық.
Лирика - көркем әдебиеттің өзге ... ... ... ... ... һәм жасампаз жанрлық сала ретінде танылып келеді. Олай деуіміздің де бірнеше объективті себептері бар. Айталық, алдымен, лирика өзінің жалпақ жұртқа ... ... ... ... ... ... ... екіншіден, , (халықтың айтқаны) дейтінін оңды ұғынсақ, үшіншіден, (Абай) қисын-тұжырымының тек қана қазақ ... ... ғана ... ... ... ... ... айналғанын елеп-ескерсек, өлең-сөздің, өлең-жырдың ғаламдық атау- терминіне телінген - лириканың көркем өнер ... ... ... беріңіз. [1]
Лириканың, лирикалық поэзияның күллі адамзатқа ортақ әдеби өнер хақындағы құндылығын делінетін ... ... (сөз ... ... мен ... ... ... заман, баяғыдан бері-ақ барынша ұлықтап, танып- білуге ұмтылған. деген Аристотельдің, ... ... ... ... ... ... деп ... Г.Э. Лессигтің аталған өнер жанрының (лириканың) сапалық қасиеттерінің болмысын айғақтай түсетін көнеден келе жатқан шешімді пікір-пайымдар. [2]
Түркі ... ... да ... ... ... бей- жай ... ... Жүсіп Баласағұнның (Қалар мұра - сөз, кісіден кісіге, Сөзді мұра тұтсаң, пайда ісіңе), Махмұд ... ... ... ... ... Қожа ... Иасауидың (Хикметтерім әлемге жатар тарап, тыңдағандар атыма айтар мадақ) шығармаларын (А. Егеубаев) балаған ... ... ... өркениеті тарихында алар орны ерекше болмақ.
Өлең-сөздің (лириканың) өнер туындысына лайықты ықпал етерлік бедел-қуатын әр дәуірде, әр қилы ... өмір ... орыс ... да өз ... ... дәріптей білген. (Белинский), (Чернышевский) деп келетін пікірлер шоғырын А.А. Потебня: деп жалғастырса, бұл үрдісті В. ... деп одан әрі ... ...
Лирикалық поэзияны әдебиеттің шынайы да көркем сала- сы ретінде бағалау дәстүрі Еуропа, Батыс елдері гуманистері мен ... да ... ... ... әдебиеттанушы ғалымдар Рене Уэллек пен Остин Уоррен стиль және стилистика мәселелерін жан-жақты қарастыра келе деген ой салады. ... И.В. Гете ... деп ... ... ... терең тануға бір табан жақын келеді.
Көркем өнер табиғатын зерттеуші ... ... ... ... ... ... яки өнер адам ... эстетикалық бастаулардың іңкәр тұнығы боп қала бермек. Шетелдік ғалымдардың бұл пайым-пікірлері Байтұрсынов пен Бе- ... ... ... ... ... онша алшақ кетпейді, қайта оны толықтыра сабақтаса түседі. [3]
Сөз өнерін, оның жанрлық түрін табиғатына сай сала ... ... ... ... назар аударған қазақ ғалым -әдебиетшілердің де эстетикалық толағай танымдары өлең-сөз жайындағы ғаламдық ой-тұжырымдарды жаңғырта ... ... Ж. ... ... . Ал ... әдеби концепциясында: деп рухани жолға тура жөн сілтейді.
Ғылыми негізін Шоқан қалаған сөз өнері ғылымын Ыбырай, Абай, Шәкәрім, Ғұмар, ... ... ... ... көзқарастары одан әрі толықтырып, олардың көркем дүниелерінде (шығармаларында) анық та табиғи қалпында көрініс ... ... өлең мен оны ... ... - ақындар қауымының рухани мұрат-мақсаттарға адалдығы сөз өнері мәртебесін одан сайын биіктете түсті.
Ізгілік ілімінің ... ... ... ... оны ... аялап дәріптейтін (Белинский) атанған көркем әдебиетке ғылыми негізде барлау жүргізу, зерттеу көзіне айналдыру - бұл жұмыстың ... мәні ... сөз ... ... - ... сезім сыры - лирика әлеміне көз тастау - тақырып ... ... ... ... ... ... өнерінің бүгінін әңгімелеу үшін әрине, оның өткен ... ... ... ... ... ... зор. ... лирикасының ұлт әдебиеттануында тексеріс нысанына алынып, зерттелу дәстүрінің де бір ғасырдан астам тарихы бар. Ұлт ... ... ... ... келе ... ... алғанда оны зерттеуші ғалымдар еңбектерінің шығармашылық зертханасына ғылыми тұрғыдан арнайы зер салына қойған жоқ. Сан жылдық тарихы мен мол ... бар ұлт ... ... ка ... ... тән табиғаты мен сан қырлы жанрлық ерекшеліктері қай шамада, қай деңгейде қарастырылды деген ... ... шешу де ... ... ... ... бірі бола алса ... лирикасының өткен тарихын тексеруде әдебиетші- оқымыстылар қауымының ... буын ... ... ... ... ұлт ... дамуына арнап, арттарына, кейінгі ізденіс өскіндеріне үлгі қып сандаған ғылыми мұралар (монография, оқу құралдары т.б.) ... ... ... ... ұлт ... көрнекті өкілдерінің шығармашылық айдынына үңіліп, олардың әдебиет өнеріне қосқан үлесін ақындық дарын-қабілеттерінің 6-7-деңгейіне қарай, өнерпаздық, жаңашылдық белгілеріне ... ... леп, ... ... ... Ұзақ та ... уақытқа созылған әдеби, ғылыми үдерістер нәтижесінде қазақ ғылымының гуманитарлық ... оның ... ... ... даму ... кеңи ... ... мол да толымды зерттеулер жүгізілгенімен қазақ лирикасының арғы-бергі тарихын тексеруші ... ... желі мен ... ... ... бағынып, шынайы көзқарастарын идеологиялық саясаттың үгіт- насихат уағызының тасасында қалдырған кездер де болғаны рас. ... ... ... ... ... катего- риялар жиынтығы екенін ескерсек, ғылыми әдебиетке қатысты пікір- танымдардың ... оң, ... ... зарядтарға икемделген физикалық молекулалар сияқты жылжымалы, қозғалмалы сипатты иемденген тұстары да болмай қалған жоқ. ... туу, ... ... және ... ... ... лирикасы қаншалықты зерттеу аймағына алынып, басты назарда болды десек те жоғарыда айтылғандай ... ... ... ... ... кей реттерде зерттеу жұмыстары кең ауқымда жүргізіле қойған жоқ. Ұлт лирикасының шын мәнінде өз ... ... ... ... шабыт құшағына ора- нуы еліміз тәуелсіздік алғаннан күннен басталса, ал оны тереңнен зерт- теп, батыл барлау жүргізілуі де сол ... ... ... қоса ... ... ... басқа тектеріне қарағанда, салыстырмалы түрде алғанда лирика жанрының зерттелу ... ... кең, ... ... ... ... те, аталған жанр түрінің әрісі өткенін, берісі ... ... қол ... ... бір ыңғайға, бір жүйеге түсіріп, хронологиялық тұрғыдан арнайы кең ... ... ру ... әлі де толыққанды сипатта, өз дәрежесінде жүргізілмей келеді.
Міне, ... ұзақ ... бойы ... ... ... оңды ... бір жолы - ... ХХ ғасырдың әр жылдарында қазақ лирикасының дамуын әр қырынан алып тексерген ғалымдар еңбектерінің астарына ... сол ... ... ұлт ... ... дамуына қосқан еңбектерін анықтап, сараптау - бұл жұмыс ... ... сеп ... ... ... ... сөз ... оның даму тарихын қоса қарастыру ұтымды болмақ. Ұлт лирикасының зерттелуі өткен та- ... ... ... екенін ескере келе жалпы әдебиеттанудағы қоныстас елдер лирикасын тексеруші ғалымдар еңбегін, әсіресе орыс әдебиет ғылымының көрнекті өкілдері В.Г.Белинский, Н.А.Добролюбов, ... ... ... ... ... ... бола ... анық. [5]
Қазақ лирикасы туралы алғашқы сөзді ХХ ғасыр басында қазақ зиялылары А. ... М. ... С. ... М. ... ... Ә. ... бастап айтса, кәсіби деңгейдегі зерттеудің негізін С. Сейфуллин, М. Әуезов, М. Қаратаев еңбектері ... ... жаңа ... белесінде С. Мұқановтың (1933), (1960), Қ. Жұмалиевтің (1948), Б. ... (1955), Е. ... (1956), ... (1956), М.Қаратаевтың (1958), М. Әуезовтың (1959), Ә.Тәжібаевтың (1960), З.Ахметовтың (1964), (1973), ... (1970), ... (1970), М. ... (1973), Ш. ... (1974), К. ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Лирикалық шығарманы талдау жолдары22 бет
Лириканы оқытудың тәсілдері31 бет
Әдеби тек. эпос. лирика,драма13 бет
Адвокатураның мақсаттары мен қызметінің нысандары72 бет
Адвокатураның мақсаттары мен қызметінің нысандары туралы84 бет
Аудит пәні, мақсаттары мен міндеттері9 бет
Аудиттің мәні, мақсаттары, міндеттері және маңызы28 бет
Аудиттің пәні, мақсаттары, міндеттері және маңызы26 бет
Ақан Сері Қорамсаұлы лирикалық ақын12 бет
Ақша несие саясаты мақсаттары мен құралдары23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь