Қазақ тілін оқыту әдістемесінің тарихи дамуына үлес қосқан ғалымдар еңбектерінің орны

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3бет

І ТАРАУ ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ ДАМУ ТАРИХЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ

1.1 Қазақ тілін оқыту әдістемесіндегі жазудың шығу тегі мен даму тарихнамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4.13бет
1.2 Мектепте қазақ тілі сабағында қолданылатын техналогиялардың тарихи даму ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14.16бет

ІІ ТАРАУ ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ ТАРИХИ ДАМУЫНА ҮЛЕС ҚОСҚАН ҒАЛЫМДАР ЕҢБЕКТЕРІНІҢ ОРНЫ

2.1 Қазақ тілін оқыту әдістемесінің зерттелу нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17.22бет
2.2 Ғалымдардың қазақ тілін оқыту әдістемесін оқытуда қосқан еңбектерінің маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23.26бет

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27.28бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... 29бет
Тақырыптың өзектілігі: Қазақ тілі – сан ғасырдан бері ата-бабадан мирас болып келе жатқан киелі дүние. Ол халықтың алтыннан да қымбат кені. Тіл – адам баласының әлем бейнесін тану жолындағы түсінігінің, ойының, сезімнің, идеясының, дүниетанымының көрінісі.
Тіл – халық тарихы. Тілде халық жасаған мәдениет пен өркениеттің даму жолы жатады. Қазақ халқының барлық құнарлы ойы, құнды қиялы көркем сөзбен кестеленген. Сондықтан да тілдің болашағын бағамдау үшін, оның кешегі өткен тарихын білу – қажеттілік. Тіл бар жерде ұлт бар. Ұлттың өзгеден ерекшеленетін ең негізгі де тұғырлы белгісі – тілі. Тілдің қасиетін түйсіну – ұрпаққа парыз.
Қазақ тілін оқыту әдісте месінің тарихы – ХХ ғасырдың басында Ахмет Байтұрсынұлы еңбектерң негізінде қалыптаса бастады да, кейін оқытудың негізгі теориялық және тәжірибелік мәселелерімен С.Жиенбаев, Ғ.Бегалиев, Х.Басымов, Ш.Сарыбаев т.б. ғалымдар айналысты. Көп уақыт бойы қазақ тілін оқыту әдістемесінің тарихы пән ретәінде толық таныла алмай келгенімен, қазіргі таңда оның теориялық базасы тереңдеп, жан-жақты саралана түсті. Ұсынылып отырған жұмыс бағдарламасында біз бұл пәнді қалыптастырып, дамытқан ғалымдар еңбектерін саралап, жүйелі түрде беруге талпындық.
Курстық жұмыстың мақсаты: қазақ тілін оқыту әдістемесінің қайнар көздері даму тарихына қатысты іліммен қаруландыру арқылы олардың алған ғылыми білімдерін мектеп грамматикасы негізінде жүйелі түрде оқушыларға тиімді жеткізудің жолдары мен тәсілдерін таныту үрдісіне негіз болу. Мектеп мұғалімінің шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуіне бағыт-бағдар беру, сабақ бере білудің тиімді әдістерін салыстырмалы түрде меңгерту сияқты әдістемелік жұмыстардың тарихи сырымен таныстыру.
Курстық жұмыстың міндеттері:
1. Ғылыми зерттеу көздеріне сүйене отырып, тақырыптың теориялық сипатын ашу.
2. Қазақ тілін оқыту әдістемесіне үлес қосқан ғалымдардың еңбектеріне шолу;
3. Қазақ тілін оқыту әдістемесініңдаму тарихының негізгі факторларын айқындау.
1.Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. – 1990. – 448 б.
2. Жұбанов Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеу. – Алматы, 1990. – 365 б.
3. Басымов Қ.А. Грамматиканы оқыту жөнінде // Ауыл мұғалімі, 1938. - №4, июль, - 26-27 б.
4.Аханов Қ. «Қазақ тілі» оқулығына нұсқау. – Алматы, 1975. – 52 б.
5.Жиенбаев С. «Сауат мектебінде ауыз бен жазба сөзге үйрету»«Ауыл мұғалімі», 1935. - №6.
6. Сауранбаев Н. «Ана тілін оқыту туралы», «Халық мұғалімі», 1941. - №11. – 6-8 б.
7.Кәтенбаева Б. «Қазақ тілінен метоликалық нұсқау». – Алматы, 1993.
8. Сыздықова Р., Шалабаев Б. «Көркем тексті лингвистикалық талдау». – Алматы, 1989.
9. Ұйықбаев И. «Зат есімді оқыту»,«Қазақ тілі методикасының мәселелері». – алматы, 1969. – 228 б.
10. Кәтенбаева Б. «Морфологияны оқыту», «Қазақ тілін оқыту методикасы». – Алматы, 1988. – 103 б.
11. Исабаев А. «Қазақ тілі фонетикасын оқытудың методикалық негіздері». – Алматы, 1984. – 184 б.
12. Рахметова С. «Қазақ тілін оқыту методикасы». - Алматы, 1991. – 184 б.
13. Жолымбетов К. «Қазақ тілін оқыту методикасы». – Алматы, 1991. – 20 б.
14. Балақаев М. «Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту методикасы». – алматы, 1989. – 96 б.
15. ӘміровР. «Қоғам реформасына сай қазақ тілін оқыту концепциясы», «Қазақ тілі мен әдебиеті». - 1992. - №4.
16. Қалиев Ғ., Қосымова Г., Даулетбекова Ж. «Қазақ тілін оқыту тұжырымдамасы». – Алматы, 1997. – 40 б.
17. Әміров Р., Дәулетбекова Ж. «Қазақ тілі» пәні мазмұнының жаңа бағыттары жөнінде», «Қазақ мектебіндегі оқу-тәрбие деңгейін көтеру проблемалары: Ғылыми-практ. конф. Материалдары». – Алматы, 1996. – 132-136 б.
18. «Қазақ тілін оқыту методикасы». – Алматы, 1988. – 240 б.
19. «Қазақ тілінің оқу бағдарламалары». – Алматы, 1995. – 25 б.
20.Аханов К., Ысқақов А., Кәтенбаева Б. «Қазақ тілі, 5-сыныпқа арналған оқулық». – Алматы, 1994. – 173 б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................................................3бет
І ТАРАУ ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ ДАМУ ТАРИХЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1.1 ... ... ... әдістемесіндегі жазудың шығу тегі мен даму тарихнамасы..................................................................................................4-13бет
1.2 Мектепте қазақ тілі сабағында қолданылатын ... ... даму ... ... ... ... ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ ТАРИХИ ДАМУЫНА ҮЛЕС ҚОСҚАН ҒАЛЫМДАР ЕҢБЕКТЕРІНІҢ ОРНЫ
2.1 Қазақ тілін оқыту әдістемесінің ... ... ... ... ... оқыту әдістемесін оқытуда қосқан еңбектерінің маңызы..................................................................................23-26бет
ҚОРЫТЫНДЫ...............................................................................27-28бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ................................29бет
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі: Қазақ тілі - сан ... бері ... ... ... келе ... ... дүние. Ол халықтың алтыннан да қымбат кені. Тіл - адам баласының әлем ... тану ... ... ... ... идеясының, дүниетанымының көрінісі.
Тіл - халық тарихы. Тілде халық жасаған мәдениет пен өркениеттің даму жолы ... ... ... ... ... ойы, құнды қиялы көркем сөзбен кестеленген. Сондықтан да тілдің болашағын бағамдау үшін, оның кешегі ... ... білу - ... Тіл бар ... ұлт бар. ... өзгеден ерекшеленетін ең негізгі де тұғырлы белгісі - тілі. Тілдің қасиетін түйсіну - ... ... ... ... әдісте месінің тарихы - ХХ ғасырдың басында Ахмет Байтұрсынұлы еңбектерң негізінде ... ... да, ... оқытудың негізгі теориялық және тәжірибелік мәселелерімен С.Жиенбаев, Ғ.Бегалиев, Х.Басымов, Ш.Сарыбаев т.б. ғалымдар айналысты. Көп уақыт бойы ... ... ... ... ... пән ретәінде толық таныла алмай келгенімен, қазіргі таңда оның теориялық базасы тереңдеп, жан-жақты саралана түсті. Ұсынылып отырған жұмыс бағдарламасында біз бұл ... ... ... ... ... ... ... түрде беруге талпындық.
Курстық жұмыстың мақсаты: қазақ тілін оқыту ... ... ... даму ... ... ... ... арқылы олардың алған ғылыми білімдерін мектеп грамматикасы негізінде жүйелі түрде оқушыларға тиімді жеткізудің ... мен ... ... ... ... ... ... мұғалімінің шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуіне бағыт-бағдар беру, сабақ бере білудің тиімді әдістерін салыстырмалы түрде меңгерту ... ... ... ... ... ... ... міндеттері:
1. Ғылыми зерттеу көздеріне сүйене отырып, тақырыптың теориялық сипатын ... ... ... ... ... үлес қосқан ғалымдардың еңбектеріне шолу;
3. Қазақ тілін ... ... даму ... ... ... айқындау.
Зерттеу әдістері: теориялық әдістер, баяндау, салыстыру, жүйелеу, талдау, сараптау, қорыту, бақылау және ... ... ... ... болжамы: Егер қазақ тілін оқыту әдістемесінің оқыту барысында оқушыға берілетін білім түрлері логикалық жүйемен үздіксіз дамытылып отырылса; оқушының білімі мен ... ... ... ... ... мен ... негізінде жүргізіледі.
Курстық жұмыстың құрылымы: жұмыс кіріспеден, екі тарау, қорытынды, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
І ... ... ... ... ... ДАМУ ТАРИХЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Қазақ тілін оқыту әдістемесіндегі жазудың шығу тегі мен даму тарихнамасы
Қазақ тілін оқыту әдістемесі ғылым болып бірден ... жоқ. Оның да ... ... даму ... бар. Қазақ халқының тарихында баланы ана тілінде оқыту және ... ... ... бөлу ұлы ... Ы. ... басталды десек, бүгінгі деңгейге жету жолында басқа да бірқатар ғалымдар бұған елеулі үлес ... ... ... ана ... ... ... ... қағидасын, маңызын, жолдарын көрсеткен ұстаз еңбегін қысқаша ... ... ... ... - ... ... ана ... сауат ашуына да көп күш жұмсады. 1902 жылдан бастап ашылған үш жылдық бастауыш мектептерде шәкірттер сауат алдымен орыс тілінде ашатын. ... ... ... тілі ... ... жазуы, яғни ресми түрде қабылданған графикасы жоқ еді. Сондықтанда әр мұғалім өз ыңғайына қарай не орыс, не араб жазуларын ... ... ... бір топ қазақ зиялылары 1905 жылы 26 шілдеде ... ... ... ... ... ... жазады. Ондағы қойған талаптардың бастылары: т.б. Осы талаптарды жүзеге асыру үшін А. Байтұрсынов қазақша оқу құралы (1912) тұңғыш әліппе ... ... ... 1892 жылы ... басылған деген құралы жеті рет қайта басылып, 1925 жылға дейін қазақ мектептерінің негізгі оқу ... ... ... ... А. ... 1926 жылы жаңа ... осы күнгі суреттермен берілген Әліппе кітабын жазды. Ал бұл 1928 жылы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткішінде төмендегіше бағаланды: .
1912 жылы мектеп балаларына қазақша сауаттандыратын жазғаннан кейін көп ұзамай енді мектепте қазақ тілін пән ретінде ... ... ... кіріседі. Бұл оқулықтың фонетикаға арналған 1-бөлімі деген атпен алғаш рет 1915 жылы жарық көрді. Осы кітаптың морфологияға арналған 2-бөлімі 1914 ... ал ... ... 3-бөлімі 1916 жылы басылып шығып, 1928 жылға дейін әлденеше рет ... ... ... ...
- ... ... бұрын болмаған соны құбылыс. Оның қазақ жұртшылығы үшін ... тың ... ... ... ... ... арнайы атап өтеді. Ол осы оқулықты қазақ грамматикасына ... ... ... ... ... терминдерді ұсынады. Күні бүгінге дейін қолданып жүрген ... т.б. сан ... ... ... ... ... А. ... тағы бір құндылығы қазақ тілінің грамматикалық басты салалары - фонетика - дыбыс ... ... ... - сөз құрамын зерттеу, ал синтаксис сөйлем құрылысын зерттеу т. б. деп саралап тұңғыш тыңнан ғылыми жол салуында ... ... ... тіл ... ... ... ... шектелмейді. Ол қолданбалы грамматиканы да жазған болатын. Бұл ... ... ... екі ... ... ... 1928 жылы Қызылордада шығарған еді.
А. Байтұрсынов қазақ тілін оқыту әдістмесінің іргетасын ... Ол - ... ... ... ... ... арқылы сауаттандыру әдісінің негізін салды. Бұл салада бірнеше әдістемелік мақалалар жазып, соның негізінде 1920 жылы ... ... ... ... кітапша шығарды. Мұнда автор мұғалімдерге пайдаланудың, сауат ашу әдістерінің жол-жобасын көрсетіп берді.
Сөйтіп ғұлама ғалым өзінің алдына ... ... ... бұларды біртіндеп шешуге кірісті. Ол алдымен қазақша сауат аштыруды көздеп жазды, онан соң қазақ тілінің ғылыми грамматикасы ұсынды, ... ... ... білу ... ... , ... - ... аштыру, тілді оқытудың әдістемесін жасауды алып, жазды.
А. ... - ... ... оқулық, бағдарлама жазып, қазақ тілін оқыту әдістемесінің дамуына зор үлес қосқан белгілі ... ... А. ... - ... ... ... әдістемесінің іргетасын қалаушы.
Жазудың шығу тарихы және даму ... біз ... ... ... тілдегі сөздердің жазбаша түрінде әріптердің тіркесімен белгіленуі деп ... ... ... көз ... әріппен таңбалаудың кейінірек пайда болғанын ... Жазу өте ерте ... ... ... жылдар бойы өзгеріп, дамып келді . ... ... жыл бойы ... ... бірге, оның принциптері де өзгеріп отырды. Жазудың жүйесі таңбалардың ... ... Ол ... ... ... не ... немесе дыбысты белгілейді. Әрбір жазбаша таңбалық ... ... ... бір ... болады. Жазу жүйесіндегі таңбалардың не ... ... не жеке ... не ... не ... ... қарай бөлінеді. Жазу - адамның ой-пікірін, сөзін қашыққа және ұзақ ... ... ... ... ... жүйесі. Жазудың алғашқы нұсқалары өте ерте заманда жасалды. Мыңдаған жылдар бойы ... ... ... оның ... де өзгеріп отырды. Жазу қатынас ... ... ... суреттер мен шартты белгілерден кейін пайда болған. Өз ойын ... үшін ... ... ... өзін ... Алғашқы адамдар жазу құралы ретінде саз балшықтан ... ... ... қабығын, тағы да басқаларын пайдаланған. Жазу жүйесі таңбалардың жиынтығынан құралады. Ол ... ... ... не ... не ... не ... ... Әр жазбаша таңбаның графикалық формасы, ... бір ... ...
Жазуға үйретудің маңызы. Бастауыш сыныптардағы жазу сабақтарының ... ... жазу тілі ... ... Жазу ... ... ... мидың үлекн жарты шар қабығындағы анализатор ұштарының бір- бірімен күрделі ... ... ... сигнал системасының жинақталып, бір арнаға бағытталуы ... ... Жазу тілі ... ... қолмен іске асады. Ауызша ... ... - ... нерв байланыстары арқылы өтеді.
Жазу тілі ауызша ... ... ... ... да ол ... ауыз тілге сүйеніп отырады.
Ең алғашқы ерте ... ... ... да ... бір уақиғалар туралы мәліметтерді кейінгі ... ... ... . ... ... ... түрлі суреттермен белгілейді. Бұл кезең - ... ... ... деп аталады. Идеографиялық сөйлеу белгілі бір айтылатын ... ... еске ... ... атқарады.
Кейінірек иероглифтік жазу шықты. Бұл заттарды немесе тұтас ойды ... ... ... ... жазуымыз алфавиттік жазу. Бұл кейінірек шыққан.
Жазудың ... ... ... және ... ... ... - ... әріптердің белгілі бір жүйемен орналасу ... ... ... ... ... сөздің айтылуы қалай болса, солай ... ... ... ... ... бір ... келтірілген ережесін сақтап жазу. Алфавитпен ... ... - оқу мен ... ( ... ... ) ең ... ең қарапайым, бірақ ең маңызды дағдыларын қалыптастыруды көздейді . Алайда ... ... оның тағы бір ... ... орфографияның ( немесе жазу, сауатты жазу ) игеруді ... ... ... ... ... игере отырып, сауатты жазуға дағдылану барысында графикалық ... ... - ... жасау мүмкіндігіне ие болады, яғни өзінің ... және ... ... ... ... жеке ... ... даму деңгейі жоғары ... ... ... ... ... ... басты маңызының өзі анықталады. Жазу дағдысының бастамасы әріптің әрбір бөлігін ( ... ... қосу ... ) ... ... ... жаттықтырылады . Бұл кезеңде бала ... ... ... ... көтеріліп, төмен еңкейіп, екі жағына қисайып , неше түрлі қозғалыстар ... . ... ... ... ... ұйымдастырса, көп ұзамай, бірте-бірте бастапқы қозғалыстарын жинақтап , азайта түседі. Ал ... әріп ... аса күш ... - ақ қосып жаза алатын ... . ... ... жазу ... ... ... әріптерді, сонан соң тұтас сөздерді де кідіріссіз жаза ... Дей ... ... ... ... ... ... жөні жоқ. Себебі олардың ... бір, ... екі ... ... жазу ... ... меңгеріп кете алмайды. Мұндай балалармен жеке жұмыс ұйымдастырылады.
Жазу ... ... ... жаңа ... - ... ... ... орфографияға) үйрену міндеті туады. Орфография жазудың бүкіл жағдайларын тәртіптейді. ... тілі ... ... ... - ... ... , яғни түбір сөздің соңғы дыбысы ... ... да ... , ... емес ) , сөз ... да ( боз құнан , бозғұнан емес ) ... ... де ... ... емес ... жазылады.
Тілімізде орыс тілінен енген , аяғы үнді дыбыс-әріптерге біріккен ... ... бар ... ... педагог т.б. ) бұл сөздердің ... үнді ... ... ... ... ... яғни д, г, б дыбыстары қатаңдап т, к, п дыбыстарына айналып ... ... ... ... да қатаң дыбыстан басталып ... ... ... ... ... ... грамматика ережелеріне сүйеніп үйретіледі. Қысқасы жазуға үйрету методикасы тіл ... ... бір ... ... ... жазу ... сүйенеді.
Сауат ашу кезеңдерінде жазу жұмыстарына ... ... жазу ... ... ... ғана ... жазуға үйрене алады. Жазуға негізінен мынадай талаптар ...
а) ... ... ... ... ... ... ауытқымау;
ә) әріптердің элементтерін жазғанда ұзынды - қысқалы етпей, тегіс, бірдей ...
б) ... ... оңға , ... ... қисайтпай, барлық әріпті бірдей, оңға қарай, сәл көлбете ( 45 ) ... ... ... - ақ сөздердің арасындағы ... бір ... ... ( ... бір - ... м ... көлеміндей қашықтықта болуға тиіс ) отыру.
г) бірте - ... жазу ... ... ... ... ... мектептің барлық сыныптарында да жазу жұмысының барысында орындалып отыруға ... ... ... ... ... ... тиісті гигиеналық талаптар:
а) дәптер партаның үстіне, баланың кеудесінің қақ ... тура ... ... сәл көлбетіле (оңға 65) қойылады;
ә) бала ... оңға не ... ... ... алға не артқа қисайтпай, ... ... ... ... түзу ... ... Бұл ... омыртқалары, көкірегі дұрыс жетілу үшін ...
б) ... ... еденге (партаның табан тақтайына) еркін басып ... ... ... ... бір ... ... аяқтың үстіне қоймай, аяқтарын я ... я ... ... отырғаны дұрыс;
в) партаға көкіректі тіремеу керек. Өйткені бұл тынысты тарылтады жаңа өсіп келе ... ... ...
г) ... ... ... қаламұштан 3 см-дей жоғары тұратындай болып және қаламның жоғарғы жақ ұшы оң ... ... дәл ... ... болғаны жөн;
д) жазғанда баланың көзі мен ... ... ... 25 - 30 см ... ... ашу кезінде жазу сабақтарында балалар әріп ... ... ... ... ... ұзақ ... жазып отырмауын қадағалау керек. Өйткені ұзақ ... бір - екі ... ... бір әріпті жаза ... бала ... да, ... ... ... ... сондықтан 3-5 минут жазғаннан кейін ... ... ... ... соң ... үйреніп отырған әрпі бар ... ... ... дұрыс. Жұмыс түрі өзгергенде балалар да оған зейін қоя ... ... ашу ... балалар сөздер мен сөйлемдерді естерінде ұстап жазуға үйренулері ... Ол үшін ... мен ... ... ... ... жоқ ... алынады және бұл кезде ... ... ... ( ... ... ) берілген. Сөздер мен сөйлемдерді көшіріп жазу ... ал ... ашу ... кейін, баспа таңбалы әріптер жазылған текстер көшіртіледі . Осы жұмыстардың ... де ... ... кіріспес бұрын сөздер дыбысқа, ... ... ... ... ... ... ... жұмысын ойдағыдай жүргізу үшін балалардың жас ерекшеліктері мен жеке ... ... ... ... ес, ... қиял ерекшеліктерін, сезім, ерік жақтары мен жеке қасиеттерін ... ... ... Алты ... ... ... тұрақсыз, оның толқуы сабақ үстінде кушті, ал ... ... ... жоқ, көлемі өте шағын болады. Сондықтан оқудың алғашқы күнінен ... ... ... ... , оңай тапсырмаларды дәл орындап жүруге үйрету керек . ... ... ... ... білуі, олармен жұмыс жасау (әріптерден сөз құрау ) арқылы ... ... ... ... ... ... тыңдағанда зейіннің тұрақтылығы арта түседі. ... ... ойын ... іс - әрекеттің нәтижелі түрлері, іс - әрекет формаларын жиі ... - ... ... ... көмектеседі.
Алты жасарлардың қабылдауы мен ойлауында да ... ... ... бар : олар ... ... ... ... қабылдайды. Мұғалім тапсырма бергенде ... , ... ... беру немесе заттар мен құбылыстардың құрамымен таныстыру ескергені жөн. ... олар ... сөз, ... ... ... шатастырады; мұғалім бірте - бірте бұл сөздердің әрқайсысының мағынасын ... ... ... ... ... ... жас ... сай болуы тиіс. Алайда оқылатын материал ... ... ... ... болуы қажет деген ұғым ... ... ... үрдісінде шамасы жететін қиыншылықтарды өз күштерімен жойып отыруға ... ... жөн. ... қиындыққа кездеспейінше, ойлау белсенді қызмет атқара алмайды. Ал, ... ... ... ... ... ... ой ... ұшырайды, ерік күші мұқалады. Ендеше бұдан ... ... - ... ... ... ... Сабақтарда көрнекілікті қолданғанда да басы артық, тым көп ... те ... ... ... ... емес, керісінше, аландатып зианын тигізуі мүмкін. Педагогиканың ... ... ... ашудың бірінші күнінен ... - ақ оның ... ... зор ... ... ... эстетикалық талғамын дамыту ертегі, көркем әңгіме, өлең, оқу, сурет, ... т.б. ... ... ... ... ... ... талаптар.
Жазу жұмысына қажетті жағдайлар мен оған қойылатын талаптар. Жазудың айқын таза ... ... ең ... жазу дәптерінің қағазы сапалы ( ақ, сия сормайтын ) болуға тиіс. ... ... ... ... түсті сиямен жазу тәртібі ... Жазу ... ... сол ... ... тұруы қажет. Оқушылардан әрбір әріпті дұрыс жазу, ... жаңа ойды ... ( жаңа ... ) ... ... ... түп жағынан ( 10 - 15 мм ), оң ... ( 20 мм ) бос орын ... ... ... жазу ... ... талап дегеніміз - оқу, жазу ... ... ... шаралардың жиынтығы. Бұл шаралардың орындалуы оқушының психо - ... ... ... қамтамасыз етеді.
1. Сынып бөлмесінде ... ... ... ... ... ... ... бөлмесіне жарықтың сол жақтан түсуі .
3. ... ... ... тік ... түзу ...
4. ... ... партаның арасындағы қашықтық 4 - 5 см сәйкес болуы ...
5. ... басы алды - ... аз солға қисаймай тік болуы және дәптердің бетімен оқушының арасындағы ... 25 - 30 см ... ... ... Оқушының екі аяғы үшбұрышталып партаның кергішіне не төртбұрышталып ... тиіп ... ... ... ... партасының бетінде болып дәптердің жоғары, төмен жылжуын сол ... ... ... асады.
8. Оқушының қаламсап ұстаған ... оның ... ... болуы .
9. Оқушының жұмыс дәптері ... ... ... жатуы (есік жағы жоғары, терезе жағы төмен).
10. Дәптердің ... ... ... жылжуы тек сол ... ... ... ... ... ... ... 2 - 3 мм қашықтықта үш ... ... ... ... ... ... ... ашу кезеңіндегі жазудың мақсат міндеттері. ... ашу ... ... ... белгілейді. Программа бойынша, сауат ашудың мақсаты оқушыларды дұрыс оқи, ... жаза ... ... және оқу мен ... үйрете отырып, тілін, ойын дамыту. Сауат ашу жұмысының басты ... - ... ... Әріпті танып , оқып, оны жазып үйренбейінше, ... ... ... өсу ... ... ... ... ашу жұмысы бірден әріп танудан басталмайды.
Өйткені әріптер ... ... ... белгілері ғана. Демек, әріптерді дыбыстармен ұштастыра білсе ... ... ашу ... ... ... Ал ... дыбыстардың әрқайсысы жеке ... ... олар сөз ... ... ... ... Осыдан барып, тіл дыбыстарын білдіру үшін ... ... ... ... сөздерді буындарға, буындарды дыбыстарға талдау ... ... ... ... ... ... іс ... сөйлеу, сөйлем, сөз, буын, дыбыс деген ұғымдарды ... ... Тіл ... ... болмайды ( дауысты, дауыссыз, жуан, жіңішке, ... ... ... т.б ). ... ашу ... оқушылар тіл дыбыстарының әрқайсысының жеке ... ... ... ... ... ... Дыбысты естіп, ажыратқаннан кейін, сол бөліп алған дыбысты ... ... ... ... тек содан кейін ғана әріп ... ... ашу ... ... ... ... жүргізу арқылы, оқушылардың дыбыстарды бұзып айту тәрізді кемшіліктері түзетіліп, оқығанын, естігенін ... ... ... беруге машықтанатын болады, баланың ойы дамып - ... ... ... мен тәрбие алуы, осы сауат ашу ... ... ... ... ... өзі - ... ашу мақсатына да жаңаша көзқараспен қарау деген сөз. Ол ... - ... ашу ... ... ... ... дүниетанымын қалыптастыру мүмкіншілігін арттыра түсу, мұның өзі мен > ... тіл ... ... әрі негізгі терминдерін жасады.
Басымов Қажым - мәдениет қайраткері, қажырлы педагог, профессор ... ... мен ... ... ... ... әдістеріне байланысты , >, >, деген мақалалары ... Ғали - ... ... ... үлес ... ... , (1950), (1959) ... әдістемелік еңбектері бар.
Жиенбаев Сейіл - қазақ тілін оқытудың әдістемесі пәнінің арнайы сала ... ... үлес ... ... >, , , ,, т.б. ... еңбекер жазған.
Маманов Ыбырайым - қазақ тіл білімі мен ... ... үлес ... ... ... ... атақты Маман байдың ұрпағы. , атты зерттеулері жарық көрді.
Ұйықбаев Иманбай - әдіскер ... , ... ... мен орта ... 8,9 ... арналған оқулықтары бар. атты еңбегі жарыққа шыққан.
Сарыбаев Шамғали - ... тіл ... ... ізін басқан ғалым. , , , , , т.б. ... ... ... ... ... бар.
Жұмабаев Мағжан - педагог, әдіскер ғалым. , (1922), , (1923), (1925), (1926), (1926) сияқты еңбектері мен оқу ... ... ... ... ... ... қазақ халқының бала тәрбиесі жөніндегі ұлттық менталитетке сай қалыптасқан тәрбие желісін қастерлей отырып, оны да замманның талабына сәйкес електен өткізуге, ... ... ... ... ... Қазақ ауылында талай зиянды әдеттер барында жасырмайды. Оқыған зиялы азамат ретінде бүгінгі бала тәрбиесіне ... мән бере ... оның ... ... зерделеніп, педагогикалық шеберліктің ұшталу мәселелерінде ден қояды.
Тәрбиеші, тәрбие, тәлім - кең ұғым ... ... Адам ... жер ... өмір ... ... негізгі мақсатыжеке адамды ғана тәрбиелеп қою емес, сол арқылы ұлттың бақыты одан әрі адамзат ... ... Адам ... ... ... ... ... - педагогика негіздеріне сүйене отырып, бала тәрбиелеудің өзінің бір өнер ... оның қыры мен ... мол ... тұжырымдайды.
М.Жұмабаев педагогика ғылымы негіздеріне талдау жасап, оны адамның өз тәжірибесі, халық педагогикасы және бүкіл адамзат қауымы топтаған ғылыми тексерілген ... ... дей ... ... ... салаларын, оның өзге салалармен байланысын анықтайды.
Кітаптың деп аталатын бөлімінде: тәрбие, дене тәрбиесә және жан тәрбиесінен құралады дей ... ... ... ... ... ... ... мәселелерге тоқталады. Оның физиологиясы мен гигиенасына байланысты ... мән ... ... бұлардың барлығын қазақ халқының өмірі, тұрмыс-жағдайы кейбір ата аналардың бала тәрбиесіндегі ... ... ... ... ... ... кеңестер береді. Бала тәрбиесінің ұлттық сипатта болуына ерекше назар аударады. Көрсетілген еңбегінде автор мектеп жасына дейінгі баланың өсу жолдарында ... ... ... мән береді.
М.Жұмабаев аталған бөлімде деген сөзді деп аударып, психологияны деп ... деп ... ... ... ақыл және ішкі ... деп ... жан ... бірлігін дәріптейді. Адамның бойындағы психологиялық көріністерді сипаттауды іскерлік, суреттеу, тұқымдық ассоциация, ес, зейін, қиял, ойлау, ойдан ... тіл т.б ... ... ... ... өзіндік тұжырымдар береді.
Ұлы ақынның әдістемелік еңбектеріпсихологиялық жағынанерекше көңіл ... ... оның ... ... оқу ... ... жазу ... туралы жазған атты мақаласы 1921 жылы атты ... ... ... ... ... құралының зәрулігі, мектептердің қажеттілігі жөнінде сөз ... ... жылы ... ... ... Оның бұл ... жан - ... ойластырылған, сындарлы жүйемен жазылған. Мұнда сол кездегі ... ... ... міндеттерді қарастырады.
1. Бастауыш мектептің міндеті.
2. Еңбек мектебінің міндеті;
3. Төрт жылдық бастауыш мектеп міндеттері анықталады. ... ... ана ... ... оқытылуына көңіл бөліп, ана тілі сабағының мақсата мен міндеттерін көрсетіп береді. Сондай ақ, ... ... ... ... де ...
Мағжан Жұмабаев ескі мектеп сипаты мен жаңа мектепті салыстырып, оның ерекшеліктерін сөз етеді.Ескі мектептің ... ... ... жаңа ... берерін де терең талдайды. Халық ағарту ісінің озық ойдың жемісі екенін әңгімеге өзек етеді.
Өзінің педагогикалық еңбегінде ақын оқушы ... ең ... ... ... ... сала білу ... деп ... береді.
Қазақ тіліндегі педагогикалық терминдердің жасалуы ақын М.Жұмабаев еңбектерінен бастау алатыны ... ... Оның ... енген , , атты тақырыпшалар көтерілген мәселелердің маңызы бүгінгі күні де өзінің зәуірлігінен айырылған жоқ. М.Жұмабаевтың қазақ баласының тәрбиесіне ... мән ... оның ... ... ... ... ... халықтық ағартушылық жүйеде қажетіліктерден туындағаны сөзсіз. ХХ ғасыр басындағы зиялы қауымның ... ... ... үшін ... салада зерттеулер азуы осының айғағы.
М.Жұмабаевтың ана тілде оқытудың ... мән ... де ... терең. Сондықтан оны оқып - білудің жастар ... ... үшін мәні ... тілін оқыту әдістемесі ғылым болып бірден қалыптасқан жоқ. Оның да өзінің тарихи даму жолдары бар. Қазақ халқының тарихында ... ана ... ... және ... ... көңіл бөлу ұлы ағартушы Ы. Алтынсариннен басталды десек, бүгінгі деңгейге жету жолында басқа да бірқатар ... ... ... үлес ... ... ... ана тілін оқытудың жолын, принциптерін, қағидасын, маңызын, ... ... ... ... қысқаша баяндауды мақұл көрдік.
Қазақ тілі - сан ғасырдан бері ата-бабадан мирас болып келе ... ... ... Ол ... ... да ... кені. Тіл - адам баласының әлем бейнесін тану жолындағы ... ... ... ... дүниетанымының көрінісі.
Тіл - халық тарихы. Тілде халық жасаған мәдениет пен өркениеттің даму жолы жатады. Қазақ халқының барлық құнарлы ойы, ... ... ... ... ... Сондықтан да тілдің болашағын бағамдау үшін, оның кешегі өткен тарихын білу - қажеттілік. Тіл бар жерде ұлт бар. ... ... ... ең негізгі де тұғырлы белгісі - тілі. Тілдің қасиетін түйсіну - ұрпаққа ... ... ... әдісте месінің тарихы - ХХ ғасырдың басында Ахмет Байтұрсынұлы еңбектерң негізінде қалыптаса ... да, ... ... ... ... және ... ... С.Жиенбаев, Ғ.Бегалиев, Х.Басымов, Ш.Сарыбаев т.б. ғалымдар айналысты. Көп уақыт бойы қазақ тілін оқыту ... ... пән ... ... ... ... ... қазіргі таңда оның теориялық базасы тереңдеп, жан-жақты саралана түсті. Ұсынылып отырған жұмыс бағдарламасында біз бұл пәнді қалыптастырып, дамытқан ... ... ... ... түрде беруге талпындық.
Байтұрсынұлы Ахмет - алғашқы әліппе, оқулық, тіл құралдарын жазған педагог ... ... ... ... ... ... әдістеме ғылымының көш басшысы, қазақша сауаттандыратын әліппені - жазған, , , , ... ... мен , , >, атты ... жазған. Сауат ашу құралы ретінде жазылған > бастап, > мен > қазақ тіл білімінің басты әрі ... ... ... ... ... - мәдениет қайраткері, қажырлы педагог, профессор қазақ мектептері мен институттарын өркендетушілердің ... ... ... ... , >, >, ... ... бар.
Жиенбаев Сейіл - қазақ тілін оқытудың әдістемесі пәнінің арнайы сала ретінде қалыптасуына үлес ... ... , , , ,, т.б. ... ... ... ... ... - қазақ тіл білімі мен әдістемесіне өзіндік үлес қосқан әдіскер ғалым. жырында атақты Маман байдың ұрпағы. , атты ... ... ... ... - ... ғалым. , әдістемелік еңбектері мен орта мектептің 8,9 сыныптарына арналған оқулықтары бар. атты еңбегі ... ... ... - ... тіл ... корифейлерінің ізін басқан ғалым. , , , , , т.б. ғылыми мақалалары ... ... ... ... ... - педагог, әдіскер ғалым. , (1922), , (1923), (1925), (1926), (1926) сияқты еңбектері мен оқу ағарту мәселелеріне ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. - 1990. - 448 б.
2. Жұбанов Қ. Қазақ тілі ... ... - ... 1990. - 365 б.
3. Басымов Қ.А. Грамматиканы оқыту жөнінде // Ауыл ... 1938. - №4, ... - 26-27 ... ... Қ. ... нұсқау. - Алматы, 1975. - 52 ... ... С. , 1935. - ... ... Н. , , 1941. - №11. - 6-8 ... ... Б. . - ... 1993.
8. Сыздықова Р., Шалабаев Б. . - Алматы, 1989.
9. Ұйықбаев И. , . - ... 1969. - 228 ... ... Б. , . - ... 1988. - 103 ... ... А. . - ... 1984. - 184 б.
12. Рахметова С. . - Алматы, 1991. - 184 б.
13. Жолымбетов К. . - ... 1991. - 20 ... ... М. . - алматы, 1989. - 96 б.
15. Әміров Р. , . - 1992. - ... ... Ғ., ... Г., ... Ж. . - ... 1997. - 40 б.
17. Әміров Р., Дәулетбекова Ж. пәні мазмұнының жаңа бағыттары ... . - ... 1996. - 132-136 ... . - ... 1988. - 240 ... . - ... 1995. - 25 б.
20. Аханов К., Ысқақов А., Кәтенбаева Б. . - ... 1994. - 173 б.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ортағасырлық Батыстағы ғылыми таным. Ойлаудың логикалық нормаларын зерттеу8 бет
Педагогикалық менеджмент ұғымы негізгі анықтамалары20 бет
Түркістан аймағындағы сығанақ қаласының тарихы3 бет
Қазақтың ұлы ғалымы, ағартушы-демократ Ш. Ш. Уәлиханов6 бет
Ірі шығыстанушы В.В.Бартольдтың еңбектері8 бет
В. фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық еңбектерінің маңызы6 бет
В.А. Сухомлинскийдің педагогикалық идеясы4 бет
Жүйелік программалаудың негізгі ұғымдары мен анықтамалары жайлы5 бет
Әл-фараби және оның ғылми-философиялық еңбектері5 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь