Жұмыссыздықпен күрес

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1. Жұмыссыздық және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.1. Жұмыспен қамту мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.2. Жұмыссыздықпен күрес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14

2. Инфляция туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.1Инфляцияның әлеуметтік зардаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

Пайдалынған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
Кіріспе
Жұмыссыздық әлемдегі орталық проблеммалардың бірі болып табылады және де ол бір жүйеден екіншісіне өтетін елдерде кең байқалады.
Мысалға мұндай процес Қазақстанда жүріп жатыр. Ол өзімен бірге бірқатар жаңа проблемаларды алып келеді. Сонымен қатар жұмыссыздық проблеммасы адамдармен тығыз байланысты және соларға тікелей әсер етеді. Жұмысынан айрылу олардың табысының азаюына, өмір сүру деңгейінің төмендеуіне, сонымен қатар психологиялық стреске алып келеді. Осы себепті көптеген саясат адамдары өзінің сайлау алды компанияларында жұмыс орындарын жасауға көп көңіл бөледі.
Жұмыссыздықты зерттеу олардың пайда болу себептерін анықтайды, мемлекеттің тарапынан шараларды анықтайды. Бірақ сонымен қатар көптеген экономистердің ойынша жұмыссыздық қажет нәрсе, оны зүлымдық ретінде қарастыруға болмайды.
Өйткені жұмыссыздықтың ең маңызды пайдалы жақтарына оның сапалы еңбекті, бәсекені тудыратыны болса керек. Менің жұмысымның мақса-тына осы жатады.
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция көптен бері өмір сүріп келеді. Оны тіпті ақшаның шығуымен бірге пайда болды әрі ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп саналады.
"Инфляция" термині (латынның inflatio сөзінен шыққан — кебіну, ісіну) ақша айналысына қатысты XIX ғасырдың орта шенінде пайда болды және АҚШ-тың Азамат соғысы жылдары (1861-1865 жж.) қағаз долларының ("гринбектердің") қисапсыз көп шығарылуымен байланысты болды. XIX ғасырда бұл термин сондай-ақ Англия мен Францияда қолданылды. Экономикалық әдебиеттерде инфляция ұғымы XX ғасырда бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеңінен таралды, ал бұрынғы кеңестік экономикалық әдебиеттерде ол 20-сыншы жылдары жазыла бастады.
Инфляцияның дәстүрлі ең жалпы анықтамасы — тауар айналымының қажеттілігімен салыстырғанда айналыс сферасының артық қағаз ақша массасымен лықа толып кетуі, олардың құнсыздануы және соның нәтижесі ретінде — тауарлар мен қызметтер көрсетуге бағаның өсуі; ақшаның сатып алуға жарамдылығының төмендеп кетуі. Инфляция кезінде қоғамдық өндіріс процесінің алшақтықтарына және артық көп ақшаның шығарылуына байланысты ақша айналысының заңы бұзылады.
Қазақстан тәжірибесі инфляциямен күресу тек қана фискалды-ақша саясаты көмегімен жүзеге асырылатынын куәландырады. Бірақ дүниежүзілік тәжірибеде, соның ішінде Бразилияда жоғары инфляция жағдайында өмір сүре білу тәжірибесі бар. Бұл облыстағы көптеген экономистердің зерттеулері, қай елде болмасын, жылына 30-40%-дан асатын инфляция жағдайында экономикалық өсуге қол жеткізу мүмкін еместігін көрсетеді. Инфляция (ақшаның құнсыздануы) деп тауар тапшылығы кезінде ақшаның тым көбею құбылысын айтады. Жалпы айтқанда инфляция ақшаны құнсызданып, тауардың бағасы шарықтап өсіп, валютаның құны түскен кезде байқалады. Мемлекет тарапынан баға босатылып жіберілген кезде, сондай-ақ тауарлардың бағасы толық немесе ішінара реттелген тұста инфляция көрініс береді. Өйткені оның себеп-салдарлы механизмдері (тетіктері) түрлі факторларды қамтып рыноктық, ведомстволық (әкімшілік) ақшаның құрылым жүйесінде әрекет етеді.
Инфляция тамырлары тереңде жатыр. Олар экономикалық дамудың циклді сипатына, шаруашылық жүргізу нұсқаларының (модельдерінің) кемкетігіне, экономикалық саясаттағы қателіктерге байланысты
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Экономическая теория. Под ред. В.Д. Камаева. М.:1999.
2. Общая теория денег и кредита: Учебник / Под ред. Е.Ф. Жукова. - М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1995
3. Н.А. Назарбаев «Казахстан-2030», Алматы, 1996г.
4. Национальное Статистическое Агентство «Статистический пресс-бюллетень», том 1-2, Алматы, 1997г.
5. П. Хейне «Экономический образ мышления», Москва, 1992г.
6. Журнал «Казахстан. Экономика и жизнь», №4, 1995 г.
7. Газеты «Караван», «Тһе ОіоЬе», «Панорама», «Ковчег», «Новое поколение»Антосенков Е. Г. От обслуживания безработицы - к активной государственной политике занятости // ЭКО.-1999.-№2.-С.123-126.
8. Белова В. Л. Введение в макроэкономику. Безработица. //Социально-политический журнал.-2000.-№1 .-С.63-75.
9. Бестужев - Лада, Игорь Васильевич. О безработице.
10. Брайер К.X. Безработица и неполная занятость. //Социологические исследования. - 2001*. - №10. - С.101- 108.
11. Вечканов Г. С. Миграция трудовых ресурсов в СССР.
12. Винокуров Г.А. За цивилизационный рынок труда //ЭКО.-1999.-№2.-С. 109-111.
13. Гринченко В.С. Что с тобой делать, рабочая сила? //ЭКО.-1999.-№2.-СЛ 15-116.
14. Гуревич М.А., Родиловская Л.Ю. Безработица в Челябинске. Факты и мнения //Социологические исследования. -2001.-№10.-С.39-45.
15. Дадашев А. Занятость населения и безработица в России: проблемы регулирования //Вопросы экономики.- №1.-С.76-81.
16. Долан Э. Дж. Макроэкономика. С-Пб.
17. Дунаева Н. А. Молодеж на рынке труда //Вопросы экономики.-2004.-№ 1.-С.81 -90.
18. Заславский И.К. О цене труда и безработицы //Вопросы экономики.-2000.-№12.-С.53-58.
19. Казанцев Б.Н. Проблемы занятости городского населения (середина 60-х годов) //Экономика и жизнь.-2002.-№5.-С.78-82.
Кашепов А. М. Проблемы предотвращения массовой безработицы в России //Вопросы экономики.-2004.-№5.- С
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.................................................................
................................................5
1. Жұмыссыздық және ... ... ... ... ... ... ... әлемдегі орталық проблеммалардың бірі болып табылады ... ол бір ... ... ... ... кең ... ... процес Қазақстанда жүріп жатыр. Ол өзімен бірге бірқатар
жаңа проблемаларды алып келеді. Сонымен қатар ... ... ... байланысты және соларға тікелей әсер ... ... ... ... азаюына, өмір сүру деңгейінің төмендеуіне, сонымен
қатар психологиялық стреске алып келеді. Осы ... ... ... ... ... алды ... ... орындарын жасауға көп
көңіл бөледі.
Жұмыссыздықты зерттеу олардың ... болу ... ... ... ... ... ... сонымен қатар көптеген
экономистердің ойынша жұмыссыздық қажет нәрсе, оны зүлымдық ... ... ... ең ... пайдалы жақтарына оның ... ... ... ... ... Менің жұмысымның мақса-тына осы
жатады.
Экономикалық құбылыс ... ... ... бері өмір ... ... тіпті ақшаның шығуымен бірге пайда болды әрі ақшаның қызметімен тығыз
байланысты деп ... ... ... inflatio ... ... — кебіну, ісіну)
ақша айналысына қатысты XIX ... орта ... ... ... және ... соғысы жылдары (1861-1865 жж.) қағаз долларының ("гринбектердің")
қисапсыз көп ... ... ... XIX ... бұл ... сондай-
ақ Англия мен Францияда қолданылды. Экономикалық әдебиеттерде инфляция
ұғымы XX ... ... ... соғыстан кейін кеңінен таралды, ал
бұрынғы кеңестік экономикалық әдебиеттерде ол ... ... ... ... ең ... ... — тауар айналымының
қажеттілігімен салыстырғанда айналыс сферасының артық ... ақша ... ... ... ... құнсыздануы және соның нәтижесі ретінде —
тауарлар мен ... ... ... өсуі; ақшаның сатып алуға
жарамдылығының төмендеп кетуі. Инфляция ... ... ... ... және ... көп ... ... байланысты ақша
айналысының заңы бұзылады.
Қазақстан тәжірибесі инфляциямен күресу тек қана фискалды-ақша саясаты
көмегімен жүзеге асырылатынын куәландырады. ... ... ... ... Бразилияда жоғары инфляция жағдайында өмір сүре ... бар. Бұл ... ... ... зерттеулері, қай елде
болмасын, жылына 30-40%-дан асатын инфляция ... ... ... ... ... ... ... Инфляция (ақшаның құнсыздануы) деп
тауар тапшылығы кезінде ақшаның тым көбею құбылысын ... ... ... ақшаны құнсызданып, тауардың бағасы шарықтап өсіп, валютаның құны
түскен кезде байқалады. Мемлекет тарапынан баға босатылып жіберілген кезде,
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... тұста инфляция
көрініс береді. Өйткені оның себеп-салдарлы механизмдері ... ... ... ... ... (әкімшілік) ақшаның құрылым
жүйесінде әрекет етеді.
Инфляция тамырлары тереңде ... Олар ... ... ... ... ... нұсқаларының (модельдерінің) кемкетігіне,
экономикалық ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... жұмыссыздық - халықтың активті бөлігінің жасауға
қабілетті ... таба ... ... ... ... сай ... адамдардың азаюынан,
адамдардың санының көбеюінен пайда болады. Жұмыссыз ретінде ... ... ... ... нақты мүмкіндігі жоқ адамдар айтылады.
Жұмыссыздықтың келесі түрлері бар:
Фрикционды
Структуралық
Циклдық
Сезондық
Аймақтық
Фрикционды жұмыссыздық. Бұл ... бір ... ... ... ... болады. Бұл экономикада тұрақты түрде ... ... ... ... ету ... ... берудің структурасын
жақсарту арқылы жетуге болады.
Структуралық жұмыссыздық. Бұл сұраныс структурасы мен ... ... ... болады. Ол негізінен жаңа ... ... ... ... ... жұмыссыздық. Бұл өндірістің циклды түрде төмендеуімен
байланысты ... ... ... ... ... ... болады. Өйткені еңбек ресурстары өте көп.
Жұмыссыздық пен өндірістегі шығындар арасында ... ... ... ... ... ... потенциалды деңгейден төмен болғанда, шығындар қатты
сезіледі. Бұл мемлекеттің салық төлемдерінен қағылуына алып ... ... - ... ... түбегейлі езгерістер есебінен елдің
экономикасы сапалы түрде жаңа түрге өтетін уақыт аралығы.
Мұндай кезеңді ТМД ... ... ... Ел ... ... ... ... төмендеудің негізі болып табылады. Тап осы
жұмыспен қамту саласында тұрақты экономика мен ... ... ... ... ... ... кезеңдегі өндірістің төмендеуі адекватты
түрде жұмыссыздықтың ... ... Ал бұл ... ... ... ... ... төмендеуі инвестиция салудан экономика жағдайы
жақсармайды. Экономиканы сауықтыру шаралары мен классикалық теория ұсынатын
әдістерін жоққа шығарып ... ... ... ... ... қатар өтпелі
экономикадағы елдердің жағдайын ескере отырып, онда статистика мәліметтері
мен нақты жағдайдың арасындағы алпіақтықты ескеру ... ... ... ... біз ... өтпелі процестерді реттеу
механизмдерінің барлығын ескеру ... ... ... ... қолданамыз: жалақыны мемлекет тарапынан реттеу, жұмыс берушімен
мемлекеттен ... ... ... ... өсуі.
Бірақта көбіне жалақыны жұмыс берушілердің ... ... ... ... берушілер өз талаптарына сай қояды. Бұл ... ... және ... ... күш алуына экеліп
соғады. Осы өтпелі кезеңді өтуі үшІн екі типтегі ... шешу ... тең ... ... құру ... ... арқылы шешіледі, яғни нарықты әртүрлі ресурстарға толтыру.
2. жоғарыдағыдан ... ... ... экономикалық
прогрестің негізгі қозғаушы күшіне айналдыру, ол үшін ... ... ... ... ... сипатталады да, кумулативті
характерге ие әлеуметтік әсері ескерусіз қалады. Бірақта жұмыссыздықтың
елдің жағдайына тигізетін ... ... ... ... ... сол салдарларға тоқталсақ:
Кері әсерлер:
1. Крименогенді жағдайдың өршуі
әлеуметтік кернеудің өршуі
физикалық және психологиялық аурулардың көбеюі
әлеуметтік дифференцияның ... ... ... ... ... ... ... артуы
Өз бос уақытының көбеюі
Жұмыс орнын таңдаудағы еркіндік
Әлеуметтің мәні мен ... ... ... ... ... әсерлер:
Алған білімнің құндылығын жоюы
Өндірістің төмендеуі
Жұмыссыздарға көмек шығындары
Квалификациясын ... сұру ... ... ... ... аз ... ... қайта жарақтауға жұмыс күшінің резервін жасақтау
Еңбекке бейімділігін ... ... ... ... ... үшін ... өнімділігі мен өндіріс интенсивтілігі жоғарылауы
1.1 Жұмыспен қамту мәселелері
Жұмыспен қамту мәселелерін ... ... ... шиеленістікті
төмендету және жұмыссыздарды әлеуметтік қорғаумен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта
Қазақстан Республикасының 2005-2007 жылдарға арналған халықты ... ... ... оның ... - ... ... ... ету, жұмыссыздық деңгейін төмендету, жұмыс күшінің сапалы
параметрлерін жоғарылату.
Бағдарлама жобасында мынадай ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету;
жұмыссыздық деңгейінің еліміздің тұрақты әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... дейін
төмендету.
Сонымен қатар Министрлік «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан
Республикасының Заңына ... мен ... ... ... Қазақстан
Республикасы Заңының жобасын әзірлеуде.
Еңбек рыногы жағдайының мониторингі үшін республикада, облыстар,
қалалар мен ... ... ... ... ... ... пен ... деректер базасы жұмыс ... ... ... ... ... күшіне сұраныстың, ұсыныс сапасының және ... ... ... және ... еңбекке жұмылуының
төмендігі себебінде оның жергілікті еңбек ... ... ... екенін көрсетеді. Жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі
органдардың ай ... бос ... ... ... 15-17 мың ... ... күшіне сұраныс мониторингі мен экономиканың мамандарға
болжамды қажеттілігін белгілеу тәртібі ... үлгі ... ... ол ... ... мен ... ... Әкімдеріне қолдану
үшін ұсынылды.
Қазақстан Республикасының 2003-2015жылдарға арналған ... даму ... іске ... ... ... ... ... жоспарын орындау үшін өнеркәсіп кәсіпорындары үшін
қажет мамандықтар тұрғысынан жұмыс ... ... пен ... ... ... аталған Стратегияны іске асыру үшін мемлекеттік және жеке
сектордың қатысуымен Жұмысшылар мен техникалық ... ... ... және ... ... ... ... орталықтар туралы
ереженің жобасы әзірленуде, оларды еліміздің өңірлерінде құру ... ... мен ... ... ... бірлесіп дамудың
әкімшілік-аумақтық бірліктерде қолданылатын, жоғары және орта ... ... ... ... ... көліктегі және экономиканың басқа
да салаларындағы ауылшаруашылық-кәсіпорындарының 2006 жылға дейінгі кезеңге
жұмыс күшіне қажеттілігін белгілеу жөнінде жұмыс жүргізілді.
Қазақстан ... ... ... ... кедейлікті
төмендету жөніндегі бағдарламаны іске асыру жұмыспен қамту саясатының
белсенді шараларын (жұмысқа орналастыру, ... ... ... ... ... ... ... етіледі.
Жұмыспен қамту органдарының көмегімен үстіміздегі жылдың алты ... мың адам ... ... ... ... ... ... өткен жылғы
тиісті күндегі 45,7% салыстырғанда - 52,3% ... ... ... 82,9 мың адам қатысты, 15,6 мың жұмыссыз азамат
кәсіптік оқуға, қайта даярлыққа және ... ... ... ... деректері бойынша осы жылдың алты айында елімізде
116,8 мың жұмыс орыны құрылды, олардың: 74,4 мыңы ... ... ... ... ... күші ... рыногында халықтың жұмыспен қамтылуының кеңеюі халықтың, атап
айтқанда, көмекші шаруашылық немесе жеке ... үй ... ... ... өзін өзі ... қамту есебінен жүзеге асырылады.
Анықтама үшін: Қазақстан ... ... ... ... бойынша 2004 жылғы бірінші тоқсанда экономикалық
белсенді халықтың саны өткен жылғы тиісті кезеңмен ... 0,5 ... өсті және 7,7 млн. адам ... ... ... 7,0 ... ... қамтылды (2003 жылғы бірінші тоқсанда - 6,5 млн. ... ... ... ... 91,1% ... 2004 ... бірінші тоқсанда
жұмыссыздар саны өткен жылғы үқсас кезеңмЬн салыстырғанда 13,5 мың ... және 685,8 мың адам ... ... ... 2003 ... ... - 9,7% қарағанда 8,9% дейін төмендеді.
Заңсыз еңбек көші-қонын болдырмау және ішкі еңбек ... ... ... шаралар қабылдануда. Министрлік жыл ... ... ... ... ... ... асыру үшін шетелдік жұмыс
күшін тартуға квота жобасын әзірлейді, ол Қазақстан Республикасы ... ... ... жылы квота экономикалық белсенді
халықтың 0,21% мөлшерінде белгіленді. Бұл ... ... ауыл ... жұмыстарына тартумен байланысты.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 ... 10 ...... ... ... ... ... арасында
өкілеттіктерді шектеу және бюджетаралық ... ... ... «Халықты жұмыспен қамту ... ... ... ... мен ... ... ... 2004
жылғы 27 қаңтардағы №524-П Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды. Осы
Заңға ... ... ... ... ... еңбек қызметін жүзеге асыру
үшін шетелдік жұмыс күшін ... ... беру ... 2004 ... ... ... жергілікті атқарушы органдарға берілді.
Шетелдік жұмыс күшін тарту процедурасын жетілдіру мақсатында Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 17 ... №322 ... ... ... ... ... ... шетелдік жұмыс күшін
тартуға рүқсат берудің шарттары мен тәртібі туралы ереже» бекітілген.
Заңсыз көші-қон ... шешу үшін ... ... істер министрлігіне Қазақстан ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
азаматтарының Қытай Халық Республикасындағы және Қытай Халық Республикасы
азаматтарының Қазақстан ... ... ... ... ... жобасы жөнінде ұсыныстар жіберілді.
Республикада 2004 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша 9,4 мың шетелдік
азамат жұмыс ... ... ж. - 8,7 мың ... ... ... ұйымдарда, есептік кезеңде 241,9 мың қазақстандық азамат жұмыспен
қамтылған, бұл өткен жылғы ұқсас ... ... 28,8 мың ... ... мың ... ... құрылған және 3,4 мың қазақстандық азамат жаңа
кәсіптерге қайта оқыды.
Әлеуметтік маңызды ... шешу үшін ... ... ... ... ... адам ... жөніндегі
уәкілетті органмен және ... ... ... ... заңды тұлғалар бірлестігімен ынтымақтастық туралы келісімге қол
қойылды. Бұл құжаттар адам ... ... және жас ... ... әрі ... ... мұқтаж қатарындағы жас ... ... ... ... жөнінде келісілген әрекеттерді
болжайды.
Қазақстан Республикасы Президентінің '«2004 ... ... ішкі ... ... ... бағыттары» 2004 жылғы 4 сәуірдегі Жолдауына сәйкес
2004 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төмен жалақының мөлшері 5000 теңгеден ... ... ... 2003 ... ... 32% ... ... аталған Жолдауды іске асыру үшін ... 2002 ... 11 ... № 41 қаулысына толықтырулар мен
өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасының ... ... ... ... емес ... және қазыналық
кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысының деңгейін шамамен 20 пайызға
арттыруды ... 2004 ... 27 ... № 89 ... ... ... мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметші емес
қызметкерлерінің және қазыналық кәсіпорын қызметкерлерінің қосымша ақы мен
үстемеақы жүйесі реттелді. Бұл ретте жалақы ... ... ... ақы) ... ... және ... үстіндегі бөлік
(қосымшалар мен ... ... ... ... ... ... мекемелердің мемлекеттік қызметші емес
қызметкерлерінің және ... ... ... лауазымдық
ақыларының мөлшері базалық лауазымдық ақы мөлшері 5353 ... (2003 ... ... (2004 ... 1 ... ... ... және Лауазымдар тізілімі
О санатының лауазымдары бойынша қызметкерлердің лауазымдық ... ... үшін ... мөлшерін жоғарылату есебінен
көбейтіледі.
Мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметші емес ... ... ... ... ... ... одан әрі
жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеу үшін ... ... ... 2004 ... 18 ... № 71-ө ... мүдделі
министрліктер мен ведомстволардың, қоғамдық ұйымдар өкілдерінен ... ... ... депутаттарынан жұмыс тобы құрылған.
Мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметші емес ... ... ... ... ... ... жетілдіру
жөнінде жұмыс тобы әзірлеген ұсыныстар Республикалық бюджеттік ... ... ... ... ... ... нормативтік база құру ... ... ... және ... қатысушы -елдердің халқын әлеуметтік
қорғау жөніндегі консультативтік кеңестің шешімдеріне (түсуіне ... ... ... мен ... ... тарифтік-
біліктілік анықтамалығын, Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер
лауазымдарының біліктілік анықтамалығын ... және ... ... ... ... және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі
бекіткен Қазақстан Республикасының «Кәсіптер жіктеуішісі» 01-99 ... ... ... одан әрі ... ... ... ... жұмысшылар кәсіптері мен қызметшілер лауазымдарының атаулары бойынша
материалдар жинау және зерттеу жүзеге асырылуда. ... ... ... ... реттеу мақсатында еңбек жөніндегі ... ... ... қызметтерге, жұмыстарға) бағаларды
мемлекеттік реттеу енгізілетін субъектілер ... ... ... және ... ... ... көптеген мекемелер әлдеқашан ұмытылған проблема жұмыс кадрларының
қажеттігіне ұшырады.Бұрын олар өте көп ... ... олар ... ... квалификациясы төмендеуіне байланысты өте аз. Ал бар жұмыс
іздеушілердің квалификациясы жоқ ... өте ... ... қоғам бір біріне
қарама қарсы екі түрлі ауруға шалдығуы мүмкін:
кадр дефициті
жұмыссыздық.
Университеттер, ... мен ... ... ... бұл мәселені шешуі мүмкін. Осы тұста мемлекетке осы секторды
басқару үшін белгілі бір ... ... ... тыс ... ... бұл әдіс негізінен
натуралды шаруашылықтарға тэн.
жұмыссыздық ... ... бөл ... жұмыс жасайтын
сектор зардап ... ... ... ... ... салық
есебінен алынады.
Жұмыс орындарын ашу. Бұған келісу қиын ... ол ... ... келуін көбейтпесе ашылған жұмыс орындарға жергілікті
жұмыссыздардың бара қоюы ... ... ... ... ... ... әдісі де бар. Ол
қоғамдағы басқа жұмыссыздыққа ... бар ... ... ... ... ... факторларды қолдана отырып сыртқы жұмыс іздеп келушілер мәселесін
де еске ... ... ... туралы жалпы түсінік
Ақшаның құнсыздануына мына факторлар себепші болады:
айналысқа артық ақшаның шығарылуы;
қолайсыз төлем балансы;
үкіметке сенімнің жоғалуы.
Ұзақ уақыт бойы ... ... ... деп ... ... ол
ақшаның құнсыздануы мен тауар бағаларының өсуі ... ... Әлі де ... шетелдік авторлар инфляцияны экономикада бағаның
жалпы деңгейінің артуы ретінде анықтайды.
Алайда инфляцияның тауар ... ... ... оны тек ... ... ... ... болмайды. Бұл нарықтық шаруашылықтың түрлі
сфераларындағы ұдайы өндірістің сәйкессіздігінен туатын күрделі ... ... ... ... ... ... ... дамуының ең өткір проблемаларының бірі болып есептеледі.
Инфляцияның көріну нысандары: ... мен ... ... ... үстіне бірқалыпты емес өсуі, мұның өзі ... ... ... алу жарамдылығының төмендеуіне ұрындырады; ұлттық ақша бірлігінің
шетелдік ақша ... ... ... ... ... ақша
бірлігінде көрінетін алтынның бағасының көтерілуі.
Бүгіндегі ... ... өсуі ... ... ... алу
жарамдылығының құлдырауымен ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ахуалымен де байланысты. Инфляцияға ... ... ... әр ... ... тудырған өндіріс процесінің қарама-
қайшылықтары себепші ... ... әуел ... ...... ... ... жинақтау мен тұтыну, сұраным мен ұсыным,
мемлекеттің кірістері мен ... ... ақша ... ... ... қажетгілігі арасындағы алшақтықтар.
Инфляцияның ішкі және сыртқы факторларын (себептерін) айыра білу қажет.
Ішкі факторлардың ... ... ... және ақшалай-монетарлық
факторларды бөлуге болады. Ақшаға жатпайтындары — бұл ... ... ... ... ... өндірістің
монополизациялануы, инвестициялардың теңгерімсіздігі, ... ... ... және басқалары. Ақшалай факторларға мемлекеттік
қаржының дағдарысы — ... ... ... ... ... ... ... кредит жүйесінің кеңеюі, ақша айналысы жылдамдығының
артуы нәтижесінде кредит ... өсуі және ... ... ... ... ... ... валюта
дағдарыстары), басқа елдерге ... ... ... бағытталған
мемлекеттік валюта саясаты, алтынды, валютаны жасырын экспортқа шығару
инфляцияның ... ... ... табылады.
Сөйтіп, көпфакторлы процесс ретіндегі инфляция — бұл ақша ... ... ... ... ... ... өндіріс дамуындағы
алшақтықтың көрінісі.
Инфляцияның іс-әрекетін қаржы проблемаларымен байланыс-тырып отыру
қажет, өйткені инфляция ... ... ... ... ... ... белгілі бір салық нысандары мен ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың
ауқымы;
мемлекеттік бюджеттің тапшылығын ... ... ... ... ... ... қаржы инфляциялық процеске бірқатар
факторлар ... ... әсер ... ... тенденцияларды күшейте
түседі).
Бірінші фактор — мемлекет шығыстарының өсуі, бұл ерекше ... ... ... ... ... баға белгілеуге әсер етеді.
Тауарлар мен қызметке бағаның көтерілуіне байланысты ақшаның ... ... ... ... ал оның ... ең ... түсімдері қажеттіліктен артта қалып қояды. Бұл сөзсіз ... ... ... ... ... ... — табысқа (пайдаға) салынатын салықтың көбеюі. ... ... баға ... ... ... ауысады және рыноктегі
бағаның көтерілуінің басты себебі болады.
Үшінші фактор — бюджеттердің ұзақ ... ... ... ... неғұрлым өсуімен байланысты).
Инфляция қаржы қатынастарын да өзгерістерге үшыратады.
Біріншіден, инфляция тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуі ... ... ... ... ... қаржы ресурстарын құнсыздандырады және салық
түсімдерін арттырудың қажеттігін тудырады.
Үшіншіден, инфляциялық процесс ... ... ... ... мен ... ... ... болып келеді. Қаржы
инфляциялық процестердің тездеткіші бола алатыны ... ... да ... әсер ... ... құнсыздануы және бағаның көтерілуі
мемлекеттің шынайы кірістерін төмендетуге, бюджеттің шығыстарын ... ... ... ... ... бюджет тапшылығынан
болатын мемлекеттік борыштың өсуіне ұрындырады. Инфляцияның жоғарғы қарқыны
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... оларды есептегеннен кейін уақыттың белгілі бір межелдемелері
арқылы түседі, сондықтан мемлекеттің алу сәтінде олар ... ... ... ... ... ... өйткені қарыздарды
тарту үшін мемлекет өзінің бағалы қағаздарының табыстылығын ... ... ... ... ... болады, бұл мемлекеттік борыштың атаулы
өсуін тудырады. Қаржы қатынастары мен инфляциялық ... бір ... ... ... ... ... отырып, экономикалық жүйедегі
келеңсіз нәтижелерге апарады. Мәселен, инфляция бірқатар әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... деген экономикалық ынтаның түсуі, ақшалай
жинақтардың ... ... ... ... ... ... және ... бағалау және өлшеу үшін бағалар индексінің көрсеткіші
пайдаланылады. Бағалар иңдексі тұтыну ... мен ... ... ... сатып алу бағасы мен базалық кезеңнің бағасы ... ... ... ... ... ... былайша
анықталады. Ағымдағы жылдың бағалары иңдексінен өткен жылдың бағалары
индексі ... ... ... ... ... ... ... соң
жүзге көбейтіледі:
Инфляция қарқыны = Iб - Iб0 • ... ... ... ... мен ... ... ... жылға қарағанда былайша өсіп отырды (есе): 1990 - 1; 1992 ... 1993 - 30,6; 1994 - 22,7; 1995 - ... - 1,39; 1997 - 1,17; 1998 - 1,07; 1999 - 1,18; 2000 - ... практикада егер инфляцияның қарқыны жарты жыл ішінде және
одан көбірек жағдайда айына 50 пайыз немесе аптасына 11,5 пайыз құрса, ... ... ... инфляцияға сәйкес келеді. Сөйтіп, ... ... ... жж. ... ... асып ... мен ... өзара іс-әрекеті
Инфляциялық процестің қуаттылығын бағалауды және инфляцияның түрлерін
мынандай критерийлер бойынша ажыратады:
бағалар ... ... ... — баға ... 10 ... ... бұл ... ақшаның номиналдық құны
сақталады, кәсіпкерлік тәуекел болмайды;
өршімелі — баға 100 пайыз шегінде өскенде; ... ... ... — баға жүздеген пайызға өскенде; баға мен табыстардың арасындағы
алшақтық ұлғая бастайды;
бағалар өсуінің теңгерімділік дәрежесі бойынша:
теңдестірілген және ... ... ... инфляция
кезінде әртүрлі тауарлардың бағасы бір-біріне қатысты өзгерусіз қалады,
теңдестірілмеген инфляция кезінде — олардың ... ... өң ... ... оның үстіне әр түрлі үйлесімде;
болжаулық (болжап айтушылық) дәрежесіне қарай:
күтілген, болжамды және ... ... ... болу орнына қарай:
импортталынған және экспортталынған;
сондай-ақ дамудың әркелкілігімен сипатталатын сатылы, баға ... ... ... ... бірақ тауар тапшылығы күшейген кездегі тұқыртылған
инфляцияны ажыратады.
Практикада ... екі ... ... ... ... ... және шығындар инфляциясы (өндірушілер инфляциясы).
Бірінші жағдайда ол занды және жеке тұлғалардың ақша ... ... ... ... және ... ... өсуінің салдары
болып табылады.
Екінші жағдайда кәсіпорындардың еңбекке ақы ... ... ... мөлшерлемелердің көбеюіне, тұтынатын шикізатқа, ... ... ... (тасымалдауға, электр қуатына, ақпаратқа және
т.т.) тарифтердің ... ... ... көбеюі инфляцияны тудырады.
Нақты экономикалық өмірде инфляцияның бұл түрлері және оларға ілеспелі
салдарлар тығыз тоқайласады, өзін ... ... бұл ... деп ... ... бұл кезде өндірістің тұтынылатын
компоненттері баға мен еңбекке ақы ... өсуі ... ... ... өнім ... артуына соқтырды, мұндай өнімді тұтыну
жалақының және ... ... ... ... ... ... талап етеді және осылайша шексіздікке кете береді.
Нарықтық экономиканың ...... мен ... кәсіпорындардың
банкроттығы жеткіліксіз қалыптасқанда, ал өндірістің жеке ... ... ... ... дамиды. Еркін бәсеке жағдайында, мемлекет шығыстарын
немесе ... ... ... ... туындайтын сұранымның
төмендеуі кезінде кәсіпорын не өндірістің ... ... не ... төмендетуге мәжбүр болады. Макроэкономикалық деңгейде мұнымен
қатар не іскерлік ... ... не ... ... ... ... ... жағдайдың жақсаруына үміттене отырып, рынокте
тұра алуға тырысады және бағалар мен өндіріс шығындарын төмендетуге ... ... ... ауқымдағы әрекеті ... ... ... ... экономикада бұл механизм
әрекет етпейді, өйткені өндіруші-кәсіпорынның шикізатты, материалдары, шала
фабрикаттарды, жинақтау бұйымдарын, жабдықты, ... ... ... ... ... ... бағалармен келісуге
мәжбүр болады және жоғарылатылған бағаларды ... ... өз ... ары ... технологиялық өзгертіп жасау бойынша
түпкілікті тұтынушыға — халыққа аударып салады. Мұндай ... ... мен ... ... жөніндегі шаралар өндірістің құлдырауына
жеткізеді.
Инфляция сыртқы экономикалық қызмет тарапынан арандатылуы мүмкін, бұл ... және ... ... ... ... ол шетелдік
валютаның шамадан тыс түсімінен және ... ... ... ... ... ... ... банктер орталық банкте
депозиттейді, орнына ұлттық валютада баламалы сома ... банк ... ... өзі ... несие операцияларын және ... ... ... ... ... ... номиналданылған ақша ауқымының
көбейіп кетуіне қозғау ... ... ... мен ... ... ... көтерілуінен туады, бұл тұтынушы-елдерде, соның ішінде дамып ... ... ... ... ... ... ... — рыноктердегі үстемдік жағдайды ... ... ... ... Корпорациялардың валюталық
операциялары олар болған елдерде ... ... ... ... ... ... валютаның қосымша ауқымы айналысқа түседі және
коммерциялық және ... ... ... ұлттық ақша айналысқа шығарылады.
Сурет-2.
Инфляцияның сипаттамасы және оның әрекеті
Жалпы инфляцияның себептері ... ... ... ... ... мен дағдарыстан, оның
өздігінен дамуға қабілетсіздігінен, бүкіл ... ... ... ... ... ... — ақшаның құнсыздануы мен өнімге, тауарларға
және қызметтерге бағаның көтеріліуінде тұлға-ланатын оның ... ... ... ... .
Инфляцияның табиғаты ақшаның онымен салыстырмалы тұлға-ланатын тауар
ауқымынан оқшауландырылған қозғалысты ... ... ... ... істеу негізі болып табылатын оның бұл ... оған ...... ... ... қызмет көрсете отырып, ... ... мен ... ... ... ... ... береді.
Инфляцияға өндірістік сфераға, халықтың көптеген ... ... ... ... ... әсер ... классикалық көзі — мемлекеттік бюджет тап-шылығы Қазақстан
үшін де сипатты. Бюджет тапшылығы инфля-цияның қайталама ... ... ... ол шығындардың инфляциясынан және осыған байланысты
мемлекет кірістерінің құнсыздануынан туады. ... ... ... ... да сақталып отыр: ол 1991 ж. ... ... 20,4%, ... ... 1994 - 10,2%, 1995 - 17,4%, 1996 -
15,4%, 1997 - 17,7%, 1998 -18%? 1999 - 14,3%, 2000 - 9,8%, 2001 - ... 2002 жылы ... ... ... 1,453 ... теңгені
(ЖІӨ-ге 0,11%) құрады.
сурет-3.
Инфляциялық шиыршық.
2.1 Инфляцияның әлеуметік зардаптары
Айтылған факторлар ... ...... инфляциясын
араңдатушы факторларға жатады.
Инфляцияның ... ... ... және ... ... ... мемлекет инфляцияны жою және
ақша айналысын тұрақтандыруға арналған шаралар қолдана бастайды.
Инфляция кезінде мемлекет іс-қимылының екі нұсқасы бо-лады:
бейімделу саясатын ... ... ... бейімделу; бұл кезде
табыстарды, жалақыны, пайыздық мөлшерлемелерді, инвестицияларды ... ... ... ... мен ... қысқа мерзімде
жобаларды өткізеді, жеке тұлғалар табыстың қосымша көздерін іздестіреді
және ... ... ... басу ... инфляцияға қарсы шаралардың
кешенін жүргізу.
Инфляцияны жою жөніндегі шаралардың ... ... ... ... құқықтық, институционалдық, моралдық-адамгершілік
сфераларының әр түрлі ... ... ... ... ... те ... ... өндірістік-экономикалық сфера болып табылады.
Сұраным инфляциясын жоюға ақша және фискалдық саясатты ... ... ... ... ... ... қарсы саясат — инфляциямен күреске бағытталған ... ... ... ... ... Мұндай саясаттың екі негізгі
жолы белгіленген: дефляциялық саясат және ... ... ...... ... азайту, кредит үшін
пайыздық мөлшерлемелерді арттыру, салық ауыртпалығын күшейту, ақша ... ... ақша ... және ... ... арқылы ақша сұранымын
реттеуді қарастырады. Бұл ... ... ... ... ... — бағаға және жалақыға оларды толықтай матау немесе
олардың өсу шегін белгілеу жолымен ... ... ... ... Оны ... ... әлеуметтік қайшылықтарды қоздыруы мүмкін.
Инфляцияға қарсы саясат ақшалай ұсынымды шектеудің әр түрлі әдістерін
қамтиды:
Орталық ... ... ақша ... ... ... айналыстағы ақша
массасының ауқымын азайту.
Барлық кредит ресурстарын қымбаттату және ... қол ... ... орталықтандырылған кредиттер үшін қайта қаржыландырудың есептік
мөлшерлемесін арттыру.
Кредит мультипликаторын қысу және ... ... ... шектеуге жету үшін Орталық банктің коммерциялық банктерге
резервтік талаптарын арттыру.
Сондай мақсаттарда Орталық ... ... ... ... фискалдық саясат салықтарды көбейту, мемлекеттің
шығыстарын қысқарту және осының негізінде мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... жағдайында екі өзара ... ... ... ... ... ... бюджеттің теңдестігіне жету және тап-шылығын
жою үшін оның кірістерінің деңгейін көтеру ... ... ... буыңдарында — өндіріс пен ... ... ... ... ... ... салық саясаты жанама салық салуды қысқартуда болып
отыр. Жанама салықтардың ... ... ... ... олар ... сұранымды қысқартады. Жоғары салықтардың іс-әрекетінің екінші
аспектісі өндіріске олардың қысымы ... ... бұл ... ... ... ... ... әдеттегідей, салық жүйесін
күрделілендіретін көптеген салықтардың ... ... өзі ... ... әкеп ... ... ... тұтынуға салық салуға акцентпен
жеңілдіктеудің шарттарымен ауыртпалық ... ... және ... ... тәуірірек болады. Бұл талаптарға айтарлықтай дәрежеде табысқа
салынатын салық пен мүлік құнына ... ... ... ... бар ... ... сай ... шығыстарын қысқарту бұл процесті бюджет сфе-расына да,
мемлекеттің шаруашылық жүргізуші субъектілеріне қатысты ... ... да ... ... ... Бұл ... мынаны ойда ұстаған жөн: соңғы
жағдайда инфляцияға қарсы шаралар инфляцияның екінші ... ... ... ... ... инфляциясына қатысты болып отыр, сондықтан
олардың ... ... ... ... Бұл ... ... екі
түрі мен қарсы әрекеттің кешенді әдістері себептерінің өзара байланысы
байқалады.
Жалпымемлекеттік және ... ... ... шығыстары жайында
басты бағыт барлық мүмкін болатын баптар бойынша ... ... ... ... ... ... ... тіркелген кірістері
бар қызметкерлерді қорғау ... ... ... ... ... ... ... шығыстарын шектеуге мыналар арқылы жетуге болады:
а) тура әдістермен — шектеумен (рестрикциялармен), яғни ... ... ... мемлекеттік органдардың өкімі негізінде қол жеткен
деңгеймен салыстырғанда оларды мәжбүрлеу арқылы;
ә) сәйкестендіру әдісімен — барлық ... әр ... ... ... ... жалпы мөлшеріне сәйкес ... ... бар ... ... ... мемлекеттік бюджет тапшылығының деңгейін шектеумен. Кез ... ... ... ... көптеген ұлттық бағдарламаларының іс-
қимылын, тез қайтарым бермешін әр түрлі лайықты жобалардан, шаралардан бас
тартуды және т.с.с. шалады.
Мыналардың ... ... ... ... — шығындардың
(өндірушілер инфляциясының) өсуінен туатын ... жою ... ... ... ... келеді:
жалақыны көбейту;
ұйымдық сипаттағы себептер ... ... ... бұзылуына
байланысты еңбек өнімінің төмендеуі;
шикізат және энергетикалық ресурстар иелерінің инфля-
циялық тосулары, осыған қарай олар өндірістің ... ... ... шығындарымен байланысты болатын инфляцияны жою өзара байланысты
проблемалардың бірнеше күрделі блоктарын шешуді қажет етеді.
Инфляцияны төмендету проблемаларының ... ... ... ... ... ... буыны ретіндегі ... ... ... ... Өз ... ол мына ... ... ыдырайды.
Біріншіден, еңбек өнімділігінің уәждемелік ынталандырмаларын, оның
тиімді ... ... ... ... ... ... ... еңбек қызметін қалпына келтіру. Бұған қажырлы еңбек
пен оның нәтижелерінің арасында тікелей байланыс ... ... ... дамыту негізінде қол жетеді.
Сауда-делдалдық сфераға қарағанда өндірістік сфераның ба-сымдығын
қамтамасыз ету ... ... ... ... көтермелеуге салықтардың
жеңілдік жүйесімен, ... ... ... және ... ... ... ... ұдайы өндіріс, еңбекке ақы төлеу
қорларына даму үшін ... ... ... ... және т.с.с. жетуге болады, қажетті жағдайда ... ... ... ... ... жолымен тікелей қолдау жүзеге
асырылды.
Инфляцияны жеңіп шығу ... ... ... ... ... ... механизмі мен меншіктің барлық ... ... ... ... ... ... ... табылады; аталған механизмдердің іс-қимылы мына сызбаға ... ...... ... — өндірістің өсуі ... ... ... сақталуы — ... ...... ... ... ... қарсы шараларды жүргізумен,
меншіктің түрлі нысандарын дамытумен, ... ... ... ... ... ... етумен байланысты болады.
Инфляцияға ықпал етудің ең түбегейлі құралы экономиканы мемлекеттік
реттеу шеңберінде баға мен ... ... қою ... табылады. Баға мен
жалақыны ... ... ... ... ... саясат
бағдарламаларында айқындалады және кеңінен инфляция деңгейіне, өндіріс
қарқынына, халықты әлеуметтік ... ... ... ... Базалық технологиялық шекте — шикізат, отын, басқа бастапқы
өнімдерді өндіруде ... ... ... ... зор. Тап ... құны
келесі технологиялық шектердің өнімі бағасының бүкіл пирамидасының негізіне
қойылады.
Жалақыны реттеу бастапқы (қол ... ... ... өнімділігінің
нақтылы артуына қатаң байланыста жүзеге асырылады, өйткені номиналды жалақы
мөлшерлемелерінің еңбек өнімділігі өсуінің қарқынынына тең ... ... ... ... емес ... табылады.
Сыртқы экономикалық қызметті қамтып көрсететін төлем балансы тарапынан
инфляцияны төмендету шаралары оның құрылымын жақсартуда ... ... бұл ... мен қызметтердің, яғни ... ... ... ... ... операциялар бойынша
тендікке жетуге қатысты болады.
Төлем балансының ағымдағы тапшылығын қысқартуға жалпы импортталатын
тауарлар мен қызметтерге ішкі ... ... ... мен ... ... ... ... сұранымға қарағанда экспорттық
өндірістің икемділігін арттыру есебінен жету ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізу, инфляциялық серпіліс
кезеңінде сауда және валюталық шектеулердің ұтымды ... және ... ... ... ... ... қатынастарды ырықтандыру
арқылы жетеді.
Сөйтіп инфляциямен күрестің негізгі ... ақша ... ... ... ... ... табылады.
Ақша реформасы — ақша айналысын ретке келтіру және нығайту мақсатымен
мемлекет жүргізіп отырған ақша ... ... ... ... ... реформасы елдің экономикалық жағдайына, ақшаның құнсыздану дәрежесіне,
мемлекет саясатына ... ... ... ... ... ... мен деноминациялау) жүзеге асырылады.
Өршімелі инфляция кезінде бірқатар елдер пайдаланған ... ... ...... ... ... Оның мәні — нарықтық
қатынастарды дамытуды көтермелеуде, еркін бағаларды белгілеуде, ... бас ... және ... ... ... — халықтың тұрмыс
дәрежесінің төмендеуіңде болады.
Инфляция - ... ... ... ... ... бағаның өсуі ретінде анықталады. Ұзақ мерзімді болшақта, сондай-
ақ ақша массасының өсуі ірі масштабқа ... ... ... факторы
ақша массасындағы өзгеріс болып табылады.
"Инфляция" термині АҚШ-та 1861-1865 жж. азамат ... ... екі ... ... 60 %-ға сатып алу қабілетінің төмендеуі кезінде қолданыла
бастады.
КСРО халық шаруашылығындағы инфляцияның барлығын көптеген жылдар ... ... ... бұл тек ... ғана тән, ал ... ... ... ... ол болуға тиіс емес деген фактілер
оған себеп болды. Шындығында да, директивті түрде баға ... ... ... қажеттілігіндегі тұтыну заттарының бағаларын тұрақты
дейгейде ұстап отыруға ... ... ... ... ... ... өзі ғана ... өлшейтін құрал болып табылмайды. Инфляция, сондай-
ақ өнеркәсіптегі және ауыл шаруашылығындағы ... ... ... ЖҰӨ дефляторымен де сипатталуы мүмкін.
Өнімнің көтерме бағасы, оларды дайындауға кететін шығындардың өсуімен
байланысты өсіп ... ... әр ... ... ... ... қайта бөлу есебінен кейбір тауарлар шеңберіне бөлшек
сауда бағасы тұрақты болып отырды. Сонымен ... ... ... ... ... ... орын ... Кейбір тауарлардың бөлшек
саудада болмағанына ... ... ... ... ... Мұның барлығы
жабық инфляцияның болғандығы туралы айтуға мүмкіндік берері сөзсіз.
Қазақстандағы және ... да ТМД ... ... ... 30-жылдардан басталған өндіріс құралдары мен тұтыну заттары
өндірісінің дамуындағы аяқ асты орын ... ... ... кететін
үлкен шығыстар; Қазақстандағы өнеркәсіптердің өндіру салалары мен ауыл
шаруашылығының дамуына ... ... ... ... ... қателіктер және бағаның өзіндік құннан өте көп мөлшерде алшақ
болуы. Бағаны ырықтандырмайынша нарықтық ... өту ... ... ... ... ... ... жол берілді.
Экономикадағы инфляцияның деңгейін сипаттайтын басты көсеткішке
тұтыну бағаларының ... (ТБИ) ... Ол үй ... "тұтыну
қоржынына" жататын жекелеген тауарларға, қызметтерге оның үлес ... ... ... өсуі индексі негізінде анықталады. ТБИ ... ... ... ... ... 275 ... мен ... түрін
қамтиды. Бағаның құрылымы мен тұтыну тауарларының өзгеруіне байланысты ... ... ... ... ... екі ... қорытынды шығады.
Бізде жұмыссыздық бар, ол мәселе шешім күтеді.
Жұмыссыздық қарама қайшылықтарға толы.
Біздегі жұмыссыздық, жалпы алғанда ... ... ... ... ролін атқарады. Әртүрлі структуралық өзгерістерге
үшырау ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір
уақыттан кейін басқа салаларды меңгеру арқылы жұмыс ... ... ол ... ... және ... ... көмек қажет.
Жұмыспен қамту мәселелерін шешуге, еңбек рыногындағы шиеленістікті
төмендету және жұмыссыздарды әлеуметтік қорғаумен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... уақытта
Қазақстан Республикасының 2005-2007 жылдарға арналған ... ... ... ... оның ... - тиімді жұмыспен қамтуды
қамтамасыз ету, ... ... ... жұмыс күшінің сапалы
параметрлерін жоғарылату.
Еңбек рыногы ... ... үшін ... ... мен ... ... ... күшіне тіркелген сұраныс пен ұсынысты
көрсететін деректер базасы жұмыс істейді. ... ... ... ... ... ... ... сапасының және кәсіптік-
біліктілік құрылымының сәйкессіздігі және халықтың ... ... ... оның ... еңбек рыногындағы тапшылығымен ... ... ... ... ... ... жөніндегі
органдардың ай сайынғы бос жұмыс орындарының банкі 15-17 мың ... ... ... ... ... индустриалдық-
инновациялық даму стратегиясын іске асыру жөніндегі 2003-2005 жылдарға
арналған іс-шаралар ... ... үшін ... ... ... мамандықтар тұрғысынан жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныс мониторингі
жүргізілуде.
Қарап отырсақ, біздегі жұмыссыздық екі ... ... ... ... кадр тапшылығы болса екіншісі белгілі бір ... ... Осы ... ең бір ... қиын ... дегенмен, оны да
жоғарыда айтылған үлкен қоғамдық өзгерістер шешеді.
Инфляция тетігі (механизмі) ... ... ... ... ... ... жасалған, сондықтан да ақшаның құнсыздануына қарсы
бағдарлама шаралары ойдағыдай жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... атап айтқанда, «жалақы — баға», «баға — ... ... ... ... ... қиыншылықтар жоқ та емес.
Күні кешеге шейін елімізде жоспарлы шаруашылық жағдайында орталықтан
баға ... ... ... ... ... ... құнсыздануы болуы
мүмкін емес деген тезис ... алып ... ... ... ... бөлу
(дефицит) жағдайында ақшаға, тауарға деген сұраныс ... ... ... ... ... Сонымен дамушы елдерге тән қарқынды
және ұшқыр ... ... - ақша ... ... ... ақша
массасының жиынтық сатып алу мүмкіншілігінің ... ... және ... ұсақ ... ... бірте-бірте ұсақ қағаз купюралардың да
жойылуы. Сонымен қатар сыртқы ... өсуі ... ... ... ... шетел валютасының Қолданылуына жол ашады. Бұл ... одан ... және ... капиталдың "әкетілуіне"
соқтырады.
Инфляцияның дамуының қосымша ... ... ... ... ... ... болып табылады; кредит үшін төлемақының өсуі
жағдайында бұл өнімнің өзіндік құнының, оның ізін шала ... да ... ... ... және ... ... үйлесімсіздікті,
материалдық және ақша тепе-теңдігінің бұзылуын қосуға болады.
Инфляцияның дамуына ... ... ... жаңа ...
алғашқы мөлшерлемесі 28% қосылған құнға ... ... ... және импорттық кеден баждарын енгізу, өнімнің өзіндік құнына
қосылатын қаражаттар аударымдарын экономиканы ... ... ...
инвестициялық қор), халықты жұмыспен қамтуға ... ... ... әлеуметгік сақтаңдыруға аударылатын ... ... ... қаржыны және әлеуметтік шараларды асығыс жүргізу мүмкіндігін
туғызды.
Көп уақыттар бойы айналыстағы ақша ... мен ... ... экономис-монетаристердің назарында болды, солардың ішінде
танымал Милтон ... де ... ... ... теория. Под ред. В.Д. Камаева. М.:1999.
Общая теория денег и кредита: Учебник / Под ред. Е.Ф. Жукова. - М.: ... ... ... ... ... ... ... 1996г.
Национальное Статистическое Агентство «Статистический пресс-бюллетень», том
1-2, Алматы, 1997г.
П. Хейне «Экономический образ мышления», Москва, 1992г.
Журнал «Казахстан. Экономика и жизнь», №4, 1995 ... ... «Тһе ... ... ... ... Е. Г. От ... безработицы - ... ... ... ... // ... В. Л. Введение в ... ... ... ... ... - ... Игорь Васильевич. О безработице.
Брайер К.X. Безработица и неполная ... ... - 2001*. - №10. - С.101- ... Г. С. ... трудовых ресурсов в СССР.
Винокуров Г.А. За цивилизационный рынок труда //ЭКО.-1999.-№2.-С. ... В.С. Что с ... ... рабочая сила? //ЭКО.-1999.-№2.-СЛ 15-
116.
Гуревич М.А., Родиловская Л.Ю. ... в ... ... ... //Социологические исследования. -2001.-№10.-С.39-45.
Дадашев А. Занятость ... и ... в ... ... //Вопросы экономики.- №1.-С.76-81.
Долан Э. Дж. Макроэкономика. С-Пб.
Дунаева Н. А. ... на ... ... ... ... ... И.К. О цене труда и безработицы //Вопросы экономики.-2000.-
№12.-С.53-58.
Казанцев Б.Н. Проблемы ... ... ... ... ... годов) //Экономика и жизнь.-2002.-№5.-С.78-82.
Кашепов А. М. Проблемы предотвращения массовой ... в ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыссыздықтың мәні, түрлері және себептері.ҚР жұмыссыздықпен күресу шаралары.25 бет
Кедейлiкпен күрес. Жұмыссыздықпен күрес - кедейлiктi жоюдың негiзгі шарты6 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Жұмыссыздық және онымен күресу шаралары13 бет
Жұмыссыздық түсінігі және түрлері26 бет
Жұмыссыздықтың әлеуметтік - экономикалық салдары4 бет
Мемлекеттік тілде іс-қағаздарды жүргізу8 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері мен формалары жайлы9 бет
ҚР жұмыссыздық себептері және формалары10 бет
ҚР жұмыссыздық себептері мен формалары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь