Мұғалім мамандығының ерекшелігі мен оның даму жолдары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І ТАРАУ МҰҒАЛІМНІҢ ЖЕКЕ ТҰЛҒАСЫНА ЖАЛПЫ СИПАТТАМА
1.1 Жаңа тұрпатты мұғалім тұлғасы теориясы мен әдіснамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4.10
1.2 Педагогтың кәсіби мәдениет этикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.16
ІІ ТАРАУ. МҰҒАЛІМ МАМАНДЫҒЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫҢ ДАМУ ЖОЛДАРЫ
2.1 Мұғалім мамандығының пайда болу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... 17.21
2.2 Педагогикалық мамандықтың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ..21.23
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Тақырыптың өзектілігі.Жас ұрпақ тәрбиесі қай заманда болмасын уақыт сөресінен түскен емес. «Бір баланы адам етіп өсіргенше бір шаһар апат болады» дейді Шығыс даналығы. Ал, жеке тұлғаның адамгершілігін қалыптастыру үшін қыруар уақыт пен тер төгетін үлкен жауапкершілік қажет. Халық мұғалімі – жас ұрпақтың рухани дүниесінің мүсіншісі, ол– өзінің ең қымбаттысы, ең құндысы саналатын балаларға өзінің үмітін артып, болашағын сеніп тапсыратын қоғамның сенімді өкілі. Осы аса ізгі және өте қиын кәсіп ұстаздан өз өмірін оқу-тәрбие ісіне арнаған тұрақты шығармашылықты талап етеді.
Мұғалімнің сыртқы келбет мәдениеті, өзін-өзі басқару шеберлігі, мұғалімнің моральдық қасиеттеріне қойылатын талаптар оқу-тәрбие жұмысының табиғатына қарай күн сайын жаңарып, жаңа сипатқа ие болуда. Мұның өзі қоғамның үздіксіз дамуынан, ғылым мен техниканың өркендеуінен туындап отыр.
Ахмет Байтұрсынов: «Ең әуелі мектепке керегі- білімді, педагогика әдістемесінен хабары мол, оқыта білетін мұғалім»,- деген болатын.
Мұғалімнің кәсіптік мәдениеті туралы Н.К. Крупская, С.Т.Шацкий, А.С.Макаренко, К.Жарыкбаев, Ш.Т.Таубаева еңбектерінде кеңінен сөз болып, мұғалімнің әдеби, сөйлеу шеберлігі, шешендік қасиеті, дауыс дикциясы, сыртқы бейнесі жөнінде келелі әңгіме қозғалады. Мұғалімге қарапайымдылық, ұқыптылық, жинақтылық тән болуы тиіс. Мұғалімнің киімі, қозғалысы, шаш үлгісі сәнді болып келгені абзал. Мұғалімнің әлеуметтік беделін көтеруде оның сабырлылығы, сергектілігі, мейірімділігі мен кішіпейілділігі де зор рөл атқарады.
Білімдар мұғалімнің сөйлеу техникасы мен адамды түсіну білуі, басқа адамды елітіп әкетуі басым болады.
1. Ж. Асанов «Оқушы, оның дамуы және тәрбиесі» .-Қызылорда, 1993. 458б.
2. М.М.Дьяченко, Л.А.Кандыбович, «Психология высшей школы». Минск: БГУ, 1978, 169б.
3. Қазақстан Республикасының қысқаша энциклопедиясы. Алматы, 1988, 3-том, 432 б.
4. Ж.Б. Қоянбаев «Педагогика». Астана, 1998.699б.
5. «Педагогикалық энциклопедия. М: Советтік энциклопедия». 4 кітап, 1965, 2- кітап, 739б.
6. Ә.Садықов «Ы.Алтынсариннің педагогикалық пікірлері мен ағартушылық қызметі».Алматы, 1950ж.451б.
7. Я.А.Коменский. «Избранные педагогические сочинения». – М., 1995.366б.
8. В.А.Сухомлинский. Избранные педагогические сочинения: В 3 т. – М., 1981.552б.
9. И.Г.Песталоцци. Избранные педагогические сочинения: В 2 т. – М., 1981.478б.
10. К.Д.Ушинский. Педагогические сочинения: В 6 т. – М., 1988.458б.
11. В.А.Сластенин, И.Ф.Исаев. Педагогика. – М., 2002.784б.
12. Ш.А. Амонашвили Размышление о гуманной педагогике. – М., 1996.455б.
13. В.А. Мижериков, М.Н. Ермоленко «Введение в педагогическую профессию: Учебное пособие для студентов педагогических учебных заведений». – М.: Педагогическое общество России, 1999.471б.
14. Введение в специальность: Учебное пособие для студентов педагогических институтов, Л.И.Рувинский, Д.М. Гришин, В.А.Кан-Калик и др. – М.: Просвещение, 1998.589б.
15. Г. Әділханқызы «Мұғалімнің жеке тұлғасы және оның кәсіптік мәдениеті»,Ұлағат.-2003.-№2.36-38б.
16. Қ. Ахметкәрімов «Мұғалімнің кәсіптік мәртебесі және беделі туралы ой», Қазақстан мектебі.-2003.-№9.48-50б.
17. А. Байтеліұлы «Мұғалім- адамтанушы мамандық», Қазақстан мектебі.- 2000- №10.76-77б.
18. Ж. Қожамқұлова «Ұстаз беделі қалай жоғары болмақ?», 2003 жыл, №1.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.......................................................................................................3
І ТАРАУ МҰҒАЛІМНІҢ ЖЕКЕ ТҰЛҒАСЫНА ЖАЛПЫ СИПАТТАМА
1.1 Жаңа тұрпатты мұғалім тұлғасы теориясы мен әдіснамасы..........................................................................................................4-10
1.2 Педагогтың кәсіби мәдениет ... ... ... ... ... МЕН ОНЫҢ ДАМУ ... Мұғалім мамандығының пайда болу тарихы................................17-21
2.2 Педагогикалық мамандықтың ерекшеліктері..............................21-23
ҚОРЫТЫНДЫ..........................................................................................24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.....................................25
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Жас ... ... қай ... ... ... ... түскен емес. дейді Шығыс даналығы. Ал, жеке ... ... ... үшін ... ... пен тер төгетін үлкен жауапкершілік қажет. Халық мұғалімі - жас ... ... ... ... ол - ... ең ... ең құндысы саналатын балаларға өзінің үмітін артып, болашағын сеніп тапсыратын қоғамның сенімді өкілі. Осы аса ізгі және өте қиын ... ... өз ... оқу-тәрбие ісіне арнаған тұрақты шығармашылықты талап етеді.
Мұғалімнің сыртқы келбет мәдениеті, өзін-өзі басқару шеберлігі, мұғалімнің моральдық қасиеттеріне қойылатын талаптар ... ... ... ... күн ... жаңарып, жаңа сипатқа ие болуда. Мұның өзі қоғамның ... ... ... мен ... ... туындап отыр.
Ахмет Байтұрсынов: ,- деген болатын.
Мұғалімнің кәсіптік мәдениеті туралы Н.К. ... ... ... ... ... ... кеңінен сөз болып, мұғалімнің әдеби, сөйлеу шеберлігі, шешендік қасиеті, дауыс дикциясы, сыртқы бейнесі жөнінде келелі әңгіме қозғалады. Мұғалімге қарапайымдылық, ... ... тән ... ... Мұғалімнің киімі, қозғалысы, шаш үлгісі сәнді болып келгені абзал. Мұғалімнің әлеуметтік беделін көтеруде оның сабырлылығы, ... ... мен ... де зор рөл ... ... ... ... мен адамды түсіну білуі, басқа адамды елітіп әкетуі басым болады.
Педагогикалық әдеп - ... ... ... және ... ... белгісі. Кейбір мұғалім, кәсібін айтпай-ақ, өзінің әділдігімен, ілтипаттылығымен өзінің мамандығын сырт көзге айқындап тұрады. ... ашу ... ... ... қабылдамауы пайдалы.
Курстық жұмыстың мақсаты: мектептегі оқытатын мұғалімдердің жеке бастарына қойылатын талаптарды анықтау, және ... ... ... ... ... ... ... мамандығының талаптарына тоқталып, оларға сипаттама беру;
* Мұғалім туралы ұлы ғұлама ... ... ... талдау;
* Педагогтык шеберлік пен оны меңгеру жолдарын көрсету.
Курстық жұмыстың әдіс-тәсілдері: талдау, жинақтау, ... ... ... ... ... екі тарау, қорытынды және әдебиеттер тізімі.
І ТАРАУ МҰҒАЛІМНІҢ ЖЕКЕ ТҰЛҒАСЫНА ЖАЛПЫ СИПАТТАМА
1.1 Жаңа тұрпатты мұғалім тұлғасы ... мен ... ... ... айнасы-мектеп. Шын мәнісінде еліміздің әлеуметтік, мәдени, саяси, психологиялық жай-күйі халықтың білім жүйесінен, оның ... ... ... анық ... Осы орайда, жазушы Ә.Кекілбаевтың -деген сөзін еске алсақ, осындай ... іс ... бір сала - ... және оның ... іс - өте ... ... іс. Ол тәрбиешіден сезімталдықты, балаға деген сүйіспеншілікті, бала жанын бірден танитын қырағылықты талап ... ... ... ... өзіндік ой- көзқарасын ашық айта алатын, өмірге бейім тұлға қалыптастыру болса, оған мұғалімнің шәкіртіне деген сүйіспеншілігі, оны ... ... ... ... ... ... ... басты кепіл бола алады.
ХХІ ғасыр-қатаң бәсеке ғасыры. Бұл ғасыр - марғаулықты көтермейтін ғасыр. Демек, әлемдік бәсекелестіктің ... ... ... ... ... де ... дара ... тағдыры біздің қолымызға аманат ретінде тапсырылып отыр.
Аманатқа қиянат жасамау-халқымның ізгі ұлылық дәстүрі [2,123]. Жаңа ғасырдың ... ... ... жаңа ... ... дайындау мәселесіне байланысты 2005 жылы 18 тамызда және жобалары ұсынылды. Осы екі жобаның біріншісінде жаңа тұрпатты мұғалімге - ... ... ... ... жоғары, өзіне сын көзбен қарай алатын, кәсіби дағдылары, педагогикалық дарыны бар, ... ... ... ретінде анықтама берілген. Мұғалім идеалы - білімнің құндылығын айқын түсінетін, , өз пәнінің жетік шебері, педагогика мен психологияны ... ... жеке ... ... ... ... қолдана алатын, өзін жеке тұлға ретінде дамытып, ... ... ... ... мол ... тиіс ... ... өз пәнін жетік біліп қана қоймай, әрбір қатынасушының педагогикалық үдерістегі орнын білуі керек. Оқушылардың оқу-тәрбие жұмысын ... ... ... ... оның нәтижелерін алдын-ала болжамдап көре білуі тиіс, болуы мүмкін ауытқушылықтарды дер ... ... ... яғни құзыретті тұлға болу керектігіне назар аударылады.
Жаңа тұрпатты мұғалім үш түрлі құзыреттілікке ие болуы тиіс: әдіснамалық, жалпымәдени, пәндік-бағыттылық. Педагогикалық қызметтің ... ... ... ... ... үшін мәні бар күшті және әлсіз жақтарын (өзін-өзі тануын, эмоционалдық қалпын, ... және ... ... және т.б.) ... ... ... зияткерлік мәдениетін (ойлау, ес, қабылдау, зейін), мінез-құлық, қарым-қатынас, соның ішінде педагогикалық қарым-қатынасты меңгеруі; үшіншіден, қазіргі интеграциялық үдерістер, әлемдік білім ... даму ... ... алу ... ... ... байланысты.
Жаңа тұрпатты мұғалім ұғымының теориялық еңбектерде қарастырылу жайы, айтылған мәселелерді жүзеге асыру үшін жаңа тұрпатты мұғалімді қалыптастыруда ақпараттық технологияларды да ... ... ... ... технологияларды қолдану мазмұны сынды мәселелер өз шешімін табуды көздейді.
Білім беруді дамытудың 2005-2010 жылға ... ... ... ... ... ... ... құрылымы мен мазмұны үйлескен білім беру бағдарламалары жасалып, оқытудың кредиттік және қашықтықтан оқыту ... ... ... ... берудегі осындай өзгерістерге сәйкес жаңа тұрпатты мұғалім дәстүрлі оқыту формаларын ақпараттық-коммуникациялық, басқа да жаңашыл технологиялармен үйлестіріп жүргізе алуға қабілетті болуы ... деп ... ... беру ... ... ... - білім мазмұнына жаңалық енгізудің тиімді жаңа әдістерін іздестіру мен оларды жүзеге ... ... ... мұғалімдерді даярлау. Жаңашыл мұғалімдер педагогикалық қызметтің барлық түрлерін зерттеп, кез-келген педагогикалық жағдайда өзінің білімділігі, парасаттылығы, ақылдылығы, мәдениеттілігі, ... ... ... шеше ... ... ... нәтижесін жақсартуға ұмтылатын жаңашыл әрі шығармашылықпен жұмыс істей алатын жеке тұлға болуы керек.
Жаңа тұрпатты мұғалім ұғымын психологиялық-педагогикалық әдебиеттерден жаңа ... ... жаңа буын ... терминдері түрінде кездестірдік.
Жаңа тұрпатты мұғалім анықтамасы 2005 жылғы 18 тамызда жарияланған және бір мәселеге деген екі ... ... ... Екі ... ... бір ... екі ... шешуді ұсынады.
Дегенмен, бұларда бірін-бірі қайталайтын тұстар да баршылық. Жаңа тұрпатты ... ... ... және ... олар ... ... Егер бірінші тұжырымдама негативті факторлар ретінде атаса, екінші тұжырымдама авторлары атайды. Осындай мысалдарды көптеп ... ... ... осы екі ... ... ... ... қажеттігі сөзсіз.
Педагогикалық білім берудің ең жоғарғы мақсаты - жаңа тұрпатты мұғалімнің жалпы және кәсіби дамуының үздіксіз жүргізілуі деп есептейміз. Бұл ... ... ... ... маман-адам, азамат пен оның кәсіби білімі, іскерліктері мен дағдылары арасындағы үзіліп қалған байланыс қайта жалғасын табуы керек. ... ... жеке ... ... оның ... ... мен ... біріктіру жүзеге асуы жөн. Бұл біріктіру жалпы қосынды емес, сапалық жағынан жаңа құрылым болып, тұтастығы мен ішкі ... жаңа ... ... ... мен ... ... қоюға болады. Педагогикалық білім беру мақсаты, мұғалім тұлғасы мен кәсіби қызметінің инвариантты, идеалданған ... ... ... ... ... профессиограммада ашылады. Біліктілік сипаттамасы типтік кәсіби педагогикалық міндеттер жүйесі түрінде құрылып, мұғалім тұлғасы мен кәсіби қүзыреттілігіне қойылатын жалпы талаптарды ... ... ... ... тән жастарымыздың бойында бар адамгершілік сипаттағы дүниетанымына, өз мәдениетіне, әдет-ғұрып, салт-саналарына, қол ... мен ... арқа ... және ашық-жарқындығы мен бауырмалдылығына, яғни қазақ ұлтының басқа халықтардың құндылықтарын сіңіре алушылық қабілетіне ерекше назар аударған жөн. Екіншіден, өзі ... ... ... ... ... ... ... білім алуға ынталы болуы керек. Мұғалімнің жеке басының үлгісі - кәсібилікпен біте қайнасқан қасиет болуы керек. Себебі, кез келген ... ... ... жеке ... ... ... байланысты[3,221].
Сонымен жаңа тұрпатты мұғалім ұғымы соңғы жылдары жарияланған шетелдік және қазақстандық педагогика оқулықтарында, ғылыми зерттеулерде , , түрінде ... ... ... ... Жаңа ... ... ... - кәсіби білім мазмұнын үздіксіз жетілдіріп отыратын, оқу үдерісін басқару қабілеті, сондай-ақ тұлғалық және кәсіби сапасы ... озық ... ... оны қалауынша пайдаланатын құзыретті тұлға.
Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық ... ... ... ... ... болу ... ... Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами келбетінің қалыптасуына әсерін ... әрі ... ... ... ... ... ... көмектеседі. Яғни жаңа технологияларды меңгеру жаңа тұрпатты мұғалімді қалыптастыруға қойылатын негізгі талап болып отыр. Білімді ақпараттандырудың негізгі мақсаты - ... ... ... ... ... ... қажет ететін мәселелердің бірі - педагогикалық модельдеу мәселесі. Жоғары білім беруді модернизациялау ең алдымен оның ... ... ... байланысты. Тек қана информатика пәнінің мұғалімі ғана емес, ... ... кез ... пән мұғалімінің ақпараттық технологияны меңгеруі - жаңа тұрпатты мұғалімге тән басты белгі деп ... ... ... ... ... ... ... жоғары оқу орнында қалыптасатын болғандықтан, оқытушылардың ақпараттық сауаттылығы, олардың кәсіби деңгейінің заманауи талаптарға лайық болуы, студенттердің ақпараттық құзіреттілігін қамтамасыз ету, ... ... оқу ... ... ... ... ... қажеттігі туындайды.
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев 2005 жыл 18 ... ... ... ... ... деп ... әлемдік талапты көрсетсе, деп қазіргі білім беруге қатысты нақты ... ... ... ... ... болашағын көркейтіп, рухын биікке көтеретін, жас ұрпақты тәрбиелейтін жауапкершілігі мол киелі мамандық.Ондай мамандық иесі әрқашан да өресі биік болып, ... ... ... ойынан маржандай тізілген ілтипат пен парасаттың өрнектері, ... ... ... көкірегі жақсылыққа тола, мейірімді, білімі біліктілікке ұласқан ізденімпаз, елжанды, адамгершілігі жоғары адам болу керек.
Мұғалім қызметінің ... сол, ... ... ... ... ... өлшеуіш немесе басқаша айтқанда ... жоқ. Оның ең ... ... - ... мен ... ... ... болған қарым-қатынасты басқару. Мұғалім ... ... ... ... уақыттың ішінде ең дұрыс педагогикалық шешімді таба білуі тиіс, ал ... өзі ... ... ... келгенде, қоғам мұғалімге ерекше жауапкершілік жүктейді. Мұғалімге үйретуге ең көнгіш ... адам ... ... ... баланың білімін, икемділігін, әдетін, мұратын және өмірлік мақсатын ... ... ... ... ... ... өз жұмысына немқұрайлы қарайтыны мұғалімнің қадір-қасиетіне көлеңке түсіруде.Күнделікті күн көрістің қарекетімен мамандықты сан мәрте ауыстырудың өзі ұстаз беделінің ... әкеп ... ... кездерде ұстаз беделіне деген көзқарастың өзгеріп кеткеніне себептер іздеу қиын емес.Бұлар мыналар:
* деген қағидаға жүгінсек, бұл ... ... ... ...
* ... оқу ... шалағай білім алып, мектепке оралғанда беретін ... өзі де ... ... алмай, оның үстіне оқушыға жеткізе алмауы;
* мектеп қабырғасы ұстаздардың шыңдалу объектісі екенін түсіне ... ... ... ... сөйтіп шәкіртті өзінен алшақтатып, жұтаң қалып оқшауланатын ұстаздардың табылуы;
* төл басылымдарға жазылу, одан оқып үйреніп, оқу-тәрбие жұмысына пайдаланылатын ұстаздардың азаюы, яғни ... ... ... беделін көтеретін шешуші тұлға- ағартушы, әдіскер, адамтанушы, адамгершілігі жоғары мектеп басшыларының азаюы;
* қоғамдық орын, қалың ... пен ... ... ... үзілуі;
* төл оқулықтарды оқыту мақсатындағы жаңа педагогикалық технологияларды ұстаздардың меңгере ... Бір ... бір ... ... ...
* ... өз ... әріптестерімен бөліспеуі, баспасөз бетіне
жариялауға енжарлық танытуы;
* ұстаздың әлеуметтік жағдайының көп мамандық иелерімен
салыстырғанда төмендігі;
* ұстаздың атқарған еңбегін бағалау әр кезде ... ... ... ... өз дәрежесінде болмауы және т.б.
Енді деген сұраққа жауап іздестіріп ... ... ... ... ... ... ...
- жоғары оқу орындарын бітірушілердің ... ... ...
- ... ... білімге деген құштарлығы күрт төмендеп, олардың ... ... ... ... және ... көрсеткіштерді ұстану талаптарынан туындайтын лажсыздық;
- күнделікті тұрмыс-тіршілік ... ...
- ... ... мен ... ... мен ... шеберлігін шыңдай түсетін арнайы ... және өзге оқу ... ... ... кәсіби шеберліктерінің шыңдалуына кедергі ... ... көп ... тиек бола ... өзге таза ... ... да ... ол мұғалімнің өз ісінің соңғы ... - ... ... мен ... ... ... ... Қазірге дейін жалпы мектеп болып өздері ... ... ... ... жауапкершілігін сезіну, одан тиісті қорытындылар жасау дәрежесі дұрыс жолға ... атап өту ... ... ... ... ... ... жағдай мынадай: 5-9 сыныптарда, яғни орта буында, негізінен, ... ... ... іс- ... ... ... қалыптаса қоймаған жас мамандар дәріс беріп, жоғары сыныптарда бұл оқушылар іс- ... ... ... ... де ... шыңдалған мамандарға өтеді. Сөйтіп, бұл екі топтағы ... ... де ... ... бас ... ... ... қойған. Егер бұлардың алғашқылары тікелей түлек шығаруға қатыспайтынын алға тартса, онда ... ... ... ... төмен оқушылардың келгенін арқау етеді. Ал ... ... ... ... сапа ... әңгіме қозғаудың өзі мағынасыз, бос сөз ... ... ... ... күн ... ... ... тарапынан әр түрлі өкпе, реніштер ... ... ... педагогтардың біліктілігі төмендігі, шәкірттермен ... ... ... ... ... немесе дәстүрлі түрлерінің қолданылуы тілге тиек болады. Осындай кемшіліктер қандай ... ... орын алып отыр ... ... ... ... қазіргі педагогикалық құрамның басым бөлігін 40 ... ... ... ... Бұл ... оқу орындарын бітірген жастар мектептегі педагог кадрлардың қатарын толықтыруға ... ... ... оқу ... оқыту дәстүрлі түрде қалып ... ... мен ... ... беру ... ондаған жылдар бойы ... ... ... ... ... тәжірибелі ұстаздар мен жас ... өз ... ... жеке ... да, кәсіби тұрғыдан да, шамалары бірдей көрсеткішке ие болып ... ... ... ... ... ... жан-жақты білімді, тәрбиелі болуы керек.Ұстазды көргенде жеритін шәкірт емес, оны көруге асығатын шәкірт тәрбиелеу ... ... ... іске асқанда ұстаз мәртебелі болады. деген қағида соның айғағы.
Мұғалім қызметі жайында оқушылармен ... ... ... Оның ... ... ... ... ең маңызды қасиеттерін атауы тиіс еді. Нәтижесінде ... ең ... ... ... ... ... мейірімді болуын, көңілді ... ... ... ... ... ... оқушыға деген сый-құрмет пен әділдік орын ... ... ... ... ... ... қоюшылық және оның өз ... ... ... шықты. Мұнан кейін балаға деген сүйіспеншілік, сабырлылық, шыдамдылық қасиеттері ... ... ... ... ... ең жаман қасиеттері- қатаңдық, түсінбеушілік, әділетсіздік, ... және ... ... ... ... сүйіспеншіліктің жоқтығы, ұшқалақтық, өзін-өзі ұстай алмауы, тағы басқа ... ... ... заманның мұғаліміне қойылатын талаптар:
- біріншіден, мұғалім жеке ... бар және соны ... ... ... тұлға және маман иесі болу керек;
- екіншіден, мұғалімнің педагогикалық ойлау ... ... ... ... ... ... білім негіздерін өз бетінше оқып, үйренуге, оқушыны баулауға міндетті;
- төртіншіден, ... ... ... ... ... ету ... педагог әр уақытта өз ... ... ... арттырып отыруға міндетті немесе француз педагогі ... ... ... айтқанда, мұғалімнің басты қызметі жаңа ... сай ... ... ояу , ... әр уақытта еліне қызмет ететін, оңды-солын білетін ... ... ... ... ... міндеті қазіргі кездегі жаңа оқыту мен тәрбиелеу технологияларын ... өз ... әрі ... дамыту. Сондықтан да жас педагогке жемісті еңбек ете ... ... ... мен ... ... ... ... туғызу қажет. Жас мамандардың ... ... мен ... оқу ... кейінгі кәсіптік білім алуын мақсатқа бағыттап ұйымдастыру керек.
1.2 Педагогтың кәсіби ... ... ... - этика ғылымының өзіндік тарауы болып табылады және педагогикалық мораль ерекшелігін зерттейді, ... ... ... ... адамгершілік ұстанымдарының жүзеге асыру өзгешелігін анықтайды, оның функциясын, этикалық санат ... ... ... ашып ... ... ... педагогикалық әдеп оқыту - тәрбиелеумен кәсіби түрде айналысатын адамдар арасындағы және кәсіби ортадағы адамгершілік ... мен ... ... ... және ... ... қалыптасқан өзгеше тәртіп пен мінез-құлық т.б. зерттейді.
Педагогикалық этика педагогикалық мораль мен ... ... ... ... түпкілікті мәнін қарастырады. Адамдардың адамгершілік қасиеттері мен мінез - құлқына, іс қимылына және ... ... ... ... ... ... баға ... мейірімділік пен зұлымдық, адалдық пен ар-намыс туралы түсініктер жүйесін моральдік құндылықтар деп ... ... ... ... ... түсініктердің негізгі түрлерінің бәрі қолданылады, дегенмен, педагогикалық қызмет пен қарым-қатынас тәрізді түсініктер ... жеке дара ... ... ... ... ... ... түсініктерді бөле - жара көрсетеді. Осындай санаттың ішінде кәсіби - ... ... ... әділдік, педагогикалық ар-намыс және педагогикалық бедел бар.
Әділдік ... ... ... ... ... ... мен ... қоғамдық танымал болуы, құқықтары мен ... ... ... ... деуге болады; педагогикалық әділдіктің: мұғалімнің оқушылармен қарым-қатынасы барысында олардың тәртібін, қылығын, оқуға деген ... ... ... ... ... мен бағалау барысындағы мұғалімнің обьективтілігі мен оның адамгершілігіне өзіндік баға беретін ерекше сипаты ... ... ... ... ... мен педагогтардың іс қимылды бағалау және оған қатысты жауап рекциясының әр ... ... ... болуында; педагог обьективтілігінің өлшемін анықтау көбінесе педагогқа байланысты ... ... ... ... әр ... ... ара-қатынасының көбінесе жалпы моральдік бағалауға түсетіндігінде; ең ақыр аяғында педагогпен алдын ала бағдарламаланған ... ... ... ... ... ... - педагогикалық әдептің ең маңызды санаттарының бірі. Өзінің еңбегіне ... ... ... өз-өзіне қатаң талап қою, кәсіби білім-білігі мен педагогикалық шеберлігін ... ... ... ... , оның ... ... құрмет көрсету және талап қою қажеттілігі, мектеп өмірінде ... қиын да, ... ... шеше білу тәрізді өзгеше іс - қимыл педагогтың кәсіби борышына ... ... ... - бұл ... ... өз маңыздылығын түсініп қана қою емес, ... ... оның ... ... және ... ... мен сіңірген еңбегіне деген қоғамның құрметі деген түсінікті білдіреді. Педагог мамандығында жеке ... ... мен ... ... сезімі ерекше байқалып тұрады. Егер мұғалім өз мінез - құлқында және тұлғалармен ара - ... ... ... ... ... талаптарды бұзған болса, осыған сәйкес кәсіби ар-намысқа, педагогтың адамгершілік сипатына ... ... ... ... Мұғалімнің ар-намысы - оның кәсіби борышын орындау барысында ... ... ... ... ... баға ... педагогикалық беделі - оның оқушылар мен мұғалімдер және әріптестер ұжымындағы моральдік статусы, бұл ... пен ... ие ... ... ... де, құрметті ұстаздың тәрбиеленушілердің тәртібі мен нанымдарына әсер ... ... ... ... ... ... ... осыған дейінгі алған моральдік-этикалық және психологиялық-педагогикалық ... ... Оның ... ... ... ... тереңдігімен және өз еңбегіне деген ерекше қатынасымен т.б. анықталады.
Педагогикалық әдеп ... ... ... адамгершілік тәжірибеге көшудегі адамгершілік шығармашылық элементі енеді. Мұғалімнің адамгершілік шығармашылығына көптеген жиынтықтар ... оның ... аса ... деп ... ... ... қоғамға қатысты нормалары мен оның маңыздылығын түйсіну; түрлі күрделі оқиғалар орын алған жағдайда, оның ... болу ... ... ... ... ... ең үлгілі әрекетті таңдау қажеттілігі;
Педагогикалық тәртіп - ... ... оның ойы мен ... ... ... ... моральді іске асыру түрі. Тәртіп - іс-қимылдың барлық обьективтік әсері мен оның субьективтік қабылдануын ... ала көре ... ... ... ... Осы ... ... жетудегі барынша жеңіл және мейлінше жағымсыз түрде жету ізденісі көрінеді. ... ... - ... ... және ... болу деген сөз.
Мұғалімнің тұлғаға деген құрмет сезімі, ... ... ... ... ... ... ... білуі , оны түсіне білуі, ара-қатынастағы іскерилік, бірбеткейсіз ұстанымдылығы, ... , ... ... ... ... мен сезімталдығы т.б. педагогикалық тәртіпке жатады.
Мұғалімнің педагогикалық ... ... ... ... ... тәжірибенің даму барысында қалыптасқан жалпы адами мәдениет те бар. ... ... ... ... ... тәрбиенің ажырамас бөлігі болып табылатын моральдік үйлестірудің де ... ... бар. ... педагогтың іс - қимылын ешкім бақыламайды ғой. Ол ... өз ... өзі ... өзі ... Сол себепті мұғалімнің моральдік педагогикалық ұяты аса сезімтал және жоғары деңгейлі болуы шарт.
Педагогтың ... ... ... ... ұстанымдар мен моральдан туындайтын адамгершілік талаптар үйлесімін анықтайды және оның педагогикалық қызмет үдерісіндегі ара-қатынас ... мен ... ... ... кәсіби тәртіп кодексінің басты мақсаты мұғалімнің өз-өзіне, педагогикалық ... ... мен ... ... ... ... анықтайтын негізгі талаптарды белгілеу болып табылады.
Педагог тәртібі оның ... ... ... ... ... барынша толыққанды кәсіби-этикалық сипаты мен мақсатқа сәйкестігі педагогикалық тәртіптің ... ... ( ... ... ...
- талапшылдық, жеке бастың қасиетін қорламау, түртпектей ... ... ... ... ... ... мәймөңкелік пен өрескелдікке жол бермеуінде;
- бірбеткейліксіз ұстанымшылдығы және ... аса ... ... пен ...
- ... жеке ... ... әзіл-сықақ қолдана білуінде;
-иландыру, нандыру, ескерту, ұсыныс жасау және ... пен ... ... білуінде;
-өз білімі мен кәсіби даярлық деңгейіңнің артықшылығын атап айтпай-ақ білім алушыларды ... және ... білу ... ... алушыларды тыңдай білуі, оның және өзгелердің сұрақтарға берген жауаптарына тыңғылықты қарай білуінде;
Жоғарыда аталған педагогикалық ... ... ... ... ... ... шешу барысында көрініп, олардың кәсіби қызметінің тиімділігі мен сапасын арттыруға ықпал етеді.
Кәсіби әдеп ... ... ... ...
- педагогтың сыртқы келбетінен;
- кез келген орын алған жағдайды жылдам және дұрыс ... ... ... - ақ өз ... ... мен қабілеті туралы қорытынды жасауға асықпауынан;
- өз - өзін ұстай ... қиын ... ... жол бермей, салқынқандылық танытуынан;
- оқушыларына қоятын талаптарының ойға ... мен ... ... ... ... жас және жеке - дара ... жақсы білуінен;
- өз еңбегіне сыни көзқараспен ... ... ... ... ... кездесулерге уақытында келеді; өзінің әріптестеріне, оқушыларына, олардың ата-аналарынан алған заттарын уақтылы қайтарады; айналасындағы адамдарға ... ... , ... сыбыс пен расталмаған фактілерді дауыстап қайталамайды;
Педагогикалық тәртіп қолданылатын педагогикалық әсер етудегі әдіс, тәсілдердің ... және ... ... Ол бір ... пен ... ... ... Тәртіп негізі - педагогтың шыдамдылығы мен салмақтылығында. Педагог ... ... ... ... ... басшының басты қасиеті - жоғары талап қоя білу, тәрбиеленушілерге шынайы ... ... ... көптеген жиынтықтардан құралады, бірақ, олардың бәрі кішкентай адаммен және оған ... ... ... қамқорлықпен байланысты. Педагогикалық тәртіп - мұғалімнің педагогикалық қызметіндегі сан түрлі ... рөлі ... ... мінезі мен тактикасының икемділігін көздейді. Сабақта -- нақтылық, сыпайылық, ұжым сабаққа дайын болмағанда ... ... тыс ... -- жеке әңгімелесу , ... ... ... ... аса ... ... шынайылық, ақжарқындық.
Педагогикалық тәртіп икемділігінің орнына айқай салу, көп сөйлеу, ызақорлық таныту кезінде ... ... ... тез арада керісінше сипаттағы педагогикалық әлсіздікке айналдыруға болады деп тұжырымдайды психологтар. Бұл ... ... ... ... көрсетудің орнына, оны ұрып тастауымен пара-пар деген сөз.
Кәсіби- педагогикалық қарым-қатынас әдебінде стиль де маңызды рөл ... ... ... ... ... - бұл әлеуметтік және адамгершілік санат. Ол көптеген маңызды факторларға сай ... ... ... ... ...
- ... ... қалыптасуына;
- оның құндылық бағытына;
- білім деңгейі мен жалпы мәдениетіне;
- маңындағы әлеуметтік ортаның әсеріне;
- адамдардың беделіне (педагогтың қалыптасыуына ... ... ... ... ... өнегесі)
Ешқандай сауалнама жинақтары мен ешбір ... ... ... ... мен ... , тәрбиеші мен тәрбиеленуші арасындағы тікелей қарым-қатынасты ... ... ... ... ... Бұл ... ... тарапынан көбіне ақпараттық мәлімдеме басым болады. Мұғалім осындай қысым көрсеткен ... ... ... ... орын ... Мектеп педагогы өзінің оқушыға жасайтын психологиялық ... ... ... ал бұл ... ... тыс ... жағдай. Педагог әр баланың жүрегіне жол тауып, оның жан ... аша ... ... Ол өзінің бір ауыз сөзі бала өмірінде үлкен рөл атқаратынын және оны өмір бойы есіне ... ... ... ... пен ... ... ... қалыптастыру қажет десек, олар:
-- сенімділік;
-- ... ... ... өз ара ... ... алу;
-- іскери қарым-қатынас;
-- ықпал етуден өз ара әрекет жасауға көшу қабілеті; ... ... ... ең маңыздысы мұғалімнің қарым-қатынас шығармашылығы болып табылады. ... ... ... ... ... әр ... ырғақпен, әр түрлі көңіл-күймен беріп, ... ... ... ... ... маңыздылығын ескере отырып [5,233] ... ... ... ... ... ... оны ... Педагогикалық қарым-қатынас құру кезінде педагогикалық мақсатты ғана көздеп қоймай, баланың мүддесін де ескеріңіз.
3.Өз сөзіңізді бір балаға ... ... ... ... ...
4. ... - ... түрінде құрмаңыз. Ең кішкентай сәбидің де қарым-қатынаста өз еркіндігіне ... ... ...
5. ... ұжымындағы психологиялық атмосфераны тани біліңіз, бұл баламен қарым-қатынасқа көмегін тигізеді.
6. ... ... ... ... қарым-қатынас кезінде олардың көңіл-күйін сезе біліңіз.
8. Балалар арасында ... ... ... ... және өзіңіздің педагогикалық дәрменсіздігіңіз арқылы оны ушықтырып алуға болатынын ұмытпаңыз.
9. Баланың ... айту ... ... ... ... ... болу үшін , деген сұрақтан бастаңыз.
11. Қарым-қатынас барысында бастамашыл болыңыз.
12. Қарым-қатынас кезінде әсіресе қыздарға көңіл ... Олар ... ... әрі эмоцияға жақын.
13. Балармен қарым-қатынас кезінде бір қалыпта ( тура ... ... ... ... аулақ болыңыз.
14. Кейбір балаларға деген жеккөрішін сезімінен аулақ болып, оны жеңе біліңіз.
15. Констурктивті бастамасыз жасалған жұмыс (тек қана ... ) еш ... ...
16. ... жиі күлімсіреңіз.
17. Балаларды жиі қолдап, мадақтап, мақтап отыруға тырысыңыз.
18. Балалар сіздің өзіне қалай қарайтыныңызды білуі ... ... ... ... сіздің бағаңыз оның өзіңізге деген қарым-қатынасын қалыптастырады.
19. Әр ... ... есте ... ... ... ... ... өзгеруі баланың негативтік тәртібіне әкеп соқтырады.
20. Әр ... ... ... ... құру ...
21. Балалардың өсіп келе жатқаны және олардың алғашқы тәртібі ... ... ... ...
22. ... мен ... тәрбиеші мен топтың арасында кедергілер орын алуы мүмкін. Бұл арада топтағы, сыныптағы, балалар арасындағы ... ... ... ... ... ынталандыру, жазалау және мадақтау тәсілдерін пайдалана отырып, мұғалім әр ... ... ... ... ... тиіс. Оқытушыны ұжымы қолдамағанда немесе оқушылар бұл мақтау негізсіз деп ... ... ... әдепсіздік. Жаза қолдану кезінде тәрбиеленушіге құрмет пен талапты біркелкі қоя білу өте маңызды. Оқушы ... ... ... бар ... баладан алуға , жеке басын қорлауға жол ... ... ... және басқа адамдармен түрлі жағдайларда, ресми және ... ... ... ... ... ... мәдениеттілігі деңгейінің жоғары болуын көздейді. ... ... ... қарым-қатынас мәдениеті ерекше рөл атқарады.
Әдепті және қарым-қатынас мәдениетінің негізгі талаптарын білу педагогтың ... де, өзі ... ... ... ... да ... ... сыйластық және сүйіспеншілік тәрізді сезімдерді тудыра білуі керек, оларсыз ұстаз шынайы бедел болмайды. ... ... ... ... ... жөнінде және ол неге байланысты екенін ойланып көріңіз.
Адамдармен ... ... құру ... ... қасиеті - оқушыны тыңдай, ести білуіне тәуелді. Педагогтың ең маңызды кәсіби қасиетінің бірі - ... ... ... ... ... ... МЕН ОНЫҢ ДАМУ ... Мұғалім мамандығының пайда болу тарихы
Ежелгі заманнан-ақ еңбек бөлінісі болмаған уақытта қауымның барлық мүшелері, оның ішінде балалар мен ... өз ... табу ... ... ... ... ... өзі сол кезде өмір сүрудің негізгі мақсаты болды. Жинақталған тәжірибені атадан балаға беру еңбек ... ... ... ... жас күнінен іс-әрекет тәсілдері туралы білімдерге, іскерліктер мен дағдыларға үйренді. Содан кейін еңбек құралдарының жүзеге асырылуына байланысты еңбек іс-әрекетіне үлкен ... мен ... ... ... ... ... қорғаушы және балаларға қарады. Кейіннен, бірталай уақыттан кейін арнайы еңбек дағдылары мен іскерліктеріне үйренген кезде қауымның ... өте ... ... ... ең ... әлеуметтік тобын - тәрбиешілерді дүниеге әкелді. Олар тәжірибені ұрпақтан ұрпаққа беріп, болашақ ұрпақтың рухани ... ... ... ... адамгершілікке, өмірге даярлады. Міне, осының негізінде тәрбие іс-әрекет сферасына және адамның санасына айналды.
Педагогикалық кәсіптің пайда болуы ... ... ие. Егер жас ... ... ... келе жатқан шығармашылықты пайдаланбағанда қоғам әрі қарай дами алмас еді. деген сөздің этимологиясы да қызық. Қазіргі ... ... ... ... ... және оның дамуы мен өмір жағдайларына жауап беретін адам ретінде қаралады. сөзі кештеу пайда болған сияқты, себебі белгілі бір ... мен ... ... ... ... арнайы іс-әрекетін ұйымдастыру қажет болды. Бұндай іс-әрекет оқыту деген түсінікке ие болды.
Ежелгі Вавилонда, ... ... ... ең алдымен жрецы болды, ал Ежелгі Грецияда - мұғалімдер өте ақылды, талантты азаматтардан ... ... ... ... педагогтар. Ежелгі Римде император мұғалім ретінде мемлекеттік лауазымдағы адамдарды, ғылымды ... ... ... көп ... ... яғни ... адамдар басқа халықтың тілін, салт-дәстүрін білетін адамдар. Ежелгі қытай жазбаларында біздің эрамызға дейінгі XX ... елде ... ... ісімен айналысатын министрлік болғаны айтылады.
Педагогикалық кәсіптің пайда болу кезеңінен бастап оларға тәрбиелік функция үлкен мүмкіндіктер берді.
Мектеп алдында тұрған ... ... ... байланысты ауысып отырды. Білім беру саласындағы мемлекеттік саясат оқыту мен тәрбие егіз екенін айтады. Көрнекті ... әр ... әр ... ... Ұлы ... ретінде қытайлықтар Конфуцийды айтады.
Чех педагог-гуманисті Ян Амос Коменский педагогиканы ... бірі ... ... ... жеке бір саласы ретінде дамыта бастады. Мектепке арнап көптеген оқулықтар мен 260-тан астам педагогикалық шығарма ... ... де әр ... сабақ, сынып, каникул, оқыту деген сөздерді қолданғанда чех педагогының есімін еске алады. Ян Амос Коменский мұғалім кәсібіне жаңа көзқарасын дәлелдейді. Бұл ... ... ... ... полководецпен салыстырады [7,235].
Швейцар педагогы Иоганн Генрих Песталоцци өзінің барлық жинаған байлығын балалар үйін салуға жұмсады. Ол ... ... ... ... ... арнады.
Ресейдің ұлы педагогтарының бірі - орыс мұғалімдерінің атасы - ... ... ... ... 167 рет ... ... ... Дмитриевич Ушинскийдің педагогикалық шығармалары қазіргі күнге дейін ... ... ... Семенович Макаренко есімі кең таралған. А.С Макаренконың балалар ұжымы туралы теориясы ... ... ... ие. Ол, ... еңбегі ең қиын еңбек, жауапкершілігі мол және көп күш-жігерді, ... ... ... ... [8,127].
Қазақстанда ағартушылық идеяны көтергендердің бірі - Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (1835-1865). ... ... ... оқу, ... ісін ғылыми негізде құрып, оқу білімінің табиғат сырларын ашуға бағытталуын, туған халқының ... ... ... ... қуып ... ... Діни бағыттағы медреселер мен ел билеуіні әкімдер, ... ... ... ... ... ... ... білім беретін мектептердің ашылуын көздеді [9,189], -- деді Шоқан.
Қазақтық аса көрнекті ағартушы-педагогы ... ... ... ... ... оның педагогикалық көзкарастарынан айқын көрінеді. Бүкіл өмір жолын мектеп ашуға, қазақ, балаларын оқуға тартуға, дүние ... ... оқу ... ... тәлімгер-ұстаз дайындауға, оларға ғылыми әдістемелік басшылық жасауға, өз ... ... ... ... өміріндегі саяси-әлеуметтік мәселелерді жан-жақты қамтып, жазуға жұмсады Ы.Алтынсарин ... ... ... ... жол ашты.
Торғайда - қөленер, Қостанайда -- ауыл шаруашылығы училищелері, Ырғызда -- ... ... ... мектеп-интернат ашылуына зор ықпал жасады.
Қазақ халкының ұлы ойшыл ақыны Абай Қунанбайұлыңың (1845-1904) поэтикалық шығармалары мен ... ... ... толы. Табиғаттық санадан тыс, тәуелсіз өмір сүруі, өмір ақиқатының түйсікпен қабылдануы, адамдар жаратылысының бірдегі ... ... ... жан ... алынатындығы оның көрінісі. Ақынның педагогикалық көзкарасының қоғамдық қатынастар тұрғысындағы пікірлері, жастарды халқының әдеп-ғұрпы, салт-санасы, дәстүрінен тәлім-тәрбие алуға шақыруы ... ... ... ... ... ... ... Байтұрсынов (1873-1937) мол педагогикалық мұра калдырды. А. Байтұрсынов бүкіл саналы ... ... ... ... ... мектеп ағартушылық ісінің жанданып, кемелденуіне бағыштайды. Ол ауыл мектебінде, семинарияларда бала оқытты, оқу-тәрбие жұмыстарын жетілдіру саласында көп ізденді.
А. Байтұрсынов ... (1914 ж) ... ... [11,157] , -- деп ... ... ... ... тұрғыда белгілеп берді.
А.Байтұрсынов ұсынған жаңа әліпби 1913 жылдардан бастап мусылман медреселері мен орыс-қазақ ... ... ... ... ... ол ... даласында оқу-ағарту ісі дұрыс жолға қойылсын, ол үшін ауыл мектептерінде балалар қазақша сауат ашатын болсын, оқу ана тілінде жүргізілсін деген ... ... ... ... ... Ы. ... ұстаздық идеяларын әрі қарай дамытып, А.Байтұрсынов сияқты оқу-тәрбие мәселелерін ғылыми түрғыдан қараған, шәкірттәрдің жаңа бағдарламалар арқылы білім ... ... ... дидактикалық қағидаларға сәйкес сабақ жүргізуне әрекше мән берген педагогтардың бірі.
Жүсіпбек Аймауытов (1889-1931) педагогика, психология саласында құнды ғылыми-зерттеу ... ... ... ... оқу ... ... ... ірі тұлғалардың бірі. атты еңбегінде (1924 ж.) педагогиканың дидактика саласын ғылыми негіздеген.
Қазан төңкерісінен кейін тәлім-тәрбие ғылымына ... ... бірі -- ... ... ... Оның атты ... соң кезеңдегі ана тілімізде жазылып, ғылыми әлемді елең еткізген туынды болды.
Қазақ педагогика ғылымының тұңғыш профессоры Шәрапи Әлжановтың (1901-1938) тәлім-тәрбие саласында әр ... ... ... ... ... астам еңбегі жарық, көрді. Ол , , атты ... (1936 ж.) ... ... жас және дара ... жайлы соз қозғайды, сол салада жүргізгілген сараптамалық ... ... ... назарына ұсынады [12,65].
Қазақтық белгілі педагогы Әбдіхамит Сембаевтың (1905-1989) қаламынан сексеннен астам қомақты ғылыми-педагогикалық еңбектер шықты. ... атты ... ... ... ... ашылуын, оқулықтар мен оқу-әдістемелік құралдардық жасалу жолдарын, ... ... ... ... қол жеткен табыстарды нақтылы дәректермен ғылыми тұрғыда дәлелдеді.
Сұлтанбек Қожахметов (1910-1945) ... ... ... ... педагогтардың бірі өзінің (1940 ж.), -- ... ... ... ... ... ... білімнің саналылығы мен жинақтылығының өлшемдәрі баланың өз бетімен оқу дағдысын қалыптастыру, оқушының эстетикалық (сұлулық) талғамдарын дамытып қа-лыптастыру, оның алған ... мен ... ... ... ... ... негіздерін қарастырады [12,32].
Қартбай Бержанов (1924-1976) -- педагогика ғылымдарының докторы, профессор. Педагогика ғылымының дамуына елеулі үлес қосқан ғалым-ұстаз.
Педагогика - ... ... ... ... ... және объективтік дүниені танудық, білудің және ғылыми білімнің дамуының бірден-бір әдісі ... ... ... ... дамиды. Мысалы: диалектикалық материализм табиғаттың, қоғамның және адам баласы дамуының заңдылықтарын зерттейді. Диалектиканың қағидаларын басшылыққа ала отырып, педагогика педагогикалық ... ... ... ғана салмайды, ол тәрбиенің заңдылықтарын ашады, тәрбиедегі себепті, нәтижелі байланыстарды анықтайды, тәрбиенің ... ... ... негізі диалектикалық және тарихи материализм болғандықтан, диалектикалық әдіс ... ... ... пен уақыттың нақты жағдайларында, қоғамдық өмірдің басқа құбылыстарымен байланыста және өзара ... алып ... ... ... ... ... -- кез ... педагогикалық мәселені зерттеу негізіне жататын жалпыға ортақ ережелер, философия заңдары. Кез келген ғылым зерттелгелі ... ... ... ... ... қолданып, өзіне тән әдістерін қолданады. сөзі -- философиянікі [13,252].
Ғылым өз пәнін үнемі зерттеп отырмайынша дами алмайды. ... ... да ... күш-жігерін, тәрбие, білім беру, оқыту мәселелерін зерттеуге бағыттайды. Педагогикалық зерттеу әдістері -- ... ... ... ... ... фактілерді және білімдерді талдаудық негізгі тәсілдері. Педагогикалық зерттеулер теориялық және эмпирикалық деп бөлінеді. Теориялық әдістер: ... ... ... ... ... ... ... аналогия; салыстыру. Эмпирикалық әдістер: мәліметтерді жинау (бақылау, әңгімелесу, сауалнама, тест); тексеру және өлшеу (шкалалау); мәліметтерді өңдеу; математикалық, статистикалық, графикалық, ... баға беру ... ... бағалау, рейтингі, педагогикалық консилиум); зерттеу нәтижелерін тәжірибеге енгізу (эксперимент). Зерттеулерде мына әдістер пайдаланады.
Қорыта айтқанда, Қазақстанда ... ... XX ... ... ... бері тез ... дамыды.
2.2 Педагогикалық мамандықтың ерекшеліктері
Адамның белгілі бір мамандыққа қабілеті оның іс-әрекетінің ерекшелігінен және ойлауынан көрінеді. Е.А.Климовтың ұсынған ... ... ... кәсіп - пәні басқа адам болып табылатын мамандық тобына жатады. Бірақ педагогикалық мамандықты ең алдымен оның қайраткерлерінің ... мен ... ... ... Осыған байланысты педагогикалық мамандық жеке топ болып жіктеледі. Оның басқа мамандықтардан негізгі ерекшелігі жеке тұлғаны ... оның ... ... дене ... ... ... ... қалыптастыру [14,15].
Педагогикалық мамандықтың негізгі мазмұны адамдармен өзара қарым-қатынасты құрайды. Педагог мамандығының негізгі міндеті - ... ... ... ... ... ... сол ... жетуге бағыттау[15,20].
Іс-әрекет ретінде оқыту мен тәрбиенің ерекшелігі әлеуметтік басқару жағынан екі құралдан ... ... егер ... ... ... ... ... алмаса, онда ең негізгі басқару функциясы жоқ дейміз. Екіншісі, бұл мамандық ... ... ... бір ... ... ... іскерлікті талап етеді. Педагог оқушылардың іс-әрекетін жақсы ... ... ... дұрыс басшылық жасай алу керек. Осыған сәйкес, педагог мамандығы екі - адамгершілік және арнайы дайындықты ... ... ... ... ... түсе алу ... ... бірі. Мұғалімдердің тәжірибесіне зерттеуді жүргізген В.А.Кан-Калик қарым-қатынаста өте жиі кездесетін қиындықтарды атап өтеді. Олардың өзі педагогикалық міндеттерді шешуге ... ... ... ... ... ... ... қорқуы, қатынастың болмауы, педагогикалық қателерден қорқу және т.б. [16,12].
Педагогикалық мамандықтың ерекшелігі ол гуманистік, ұжымдық және шығармашылық сипаттамалардан тұрады [17,2].
Гуманистік ... ... ... ... екі ... функция бар - адаптивті және гуманистік. Адаптивті функция оқушының ... ... ... ... ... ... нақты талаптарына бейімделуі, ал гуманистік - жеке ... ... ... ... ... ғ.ортасының ғалымы, көрнекті педагог, неміс мұғалімдерінің атасы Фридрих Адольф Вильгельм Дистервег тәрбиенің мақсаты - шындыққа, жақсылыққа, сұлулыққа құлшылық ету ... Бұл ... ... асыруда мұғалімнің ерекше ролін атап көрсетеді.
Ұлы орыс жазушысы және ... Лев ... ... ... ... ... ... бастаманы көреді, оның өзі балаларға деген сүйіспеншіліктен тұратынын айтады. Л.Н.Толстой баланың бостандығын ... мен ... ... ... ... Ол ... мен ... арасындағы қарым-қатынас жақсару қажет дейді.
XX ғ. 50-60 жылдарында ... ... ... мен практикасына ерекше еңбек сіңірген - Василий Александрович Сухомлинский - ... ... орта ... ... ... ... ... - оның рухани жан байлығы, сезімі, эмоционалды мәдениетінің деңгейі деп атап ... ... ... мен ... ... ... ... негізін салушылардың бірі - Карл Роджерс. Белгілі бір жағдайға бейімделмеген ... ... ... оның ... ... ... Ал ... бейімделген мүшесін тәрбиелеуде өзін өзгертуге арналған қажеттілікті қалыптастырмайды.
Ұжымдық сипаттамасы. тобының басқа мамандықтарында нәтиже бір ... ... ... ... болып табылса, мысалы, дәрігер, сатушы, кітапханашы, ал педагогикалық мамандықта - ... әсер ... ... ... және т.б. ... атап көрсету өте қиын.
Педагогикалық мамандыққа педагогикалық іс-әрекеттің ... ... ... ... ... ... ... кең мағынада - мектептің немесе басқа білім беру мемкемесінің педагогикалық ұжымы ретінде, ал тар мағынада - ... ... ... нақты оқушылармен қатынасы бар педагогтар ұжымы.
А.С.Макаренко педагогикалық ұжымның қалыптасуына көп тоқталған. Ұжымның белгілі бір ... ең ... оның ... ... жұмысқа қабілеттілігіне, психикалық және дене дамуына байланысты болады. Бұл құбылыс ... ... ... деп ... мұғалімнің педагогикалық шеберлігі педагогикалық ұжымның қалыптасу деңгейімен шарттасады деген заңдылығын ашады. Ол Мұғалім тек қана ... ұжым ... ғана ... ... ... ... теориясы мен практикасының дамуына В.А.Сухомлинский көп еңбек ... ... ... бойы ... ... ... ол мынадай қорытындыға келеді: мектеп алдындағы мақсатқа жету үшін педагогикалық ынтымақтастық ролін ... ... ... ... ... ... ... әсерін зерттей отырып келесі заңдылық ашады: педагогикалық ұжымдағы рухани құндылықтар бай болған сайын тәрбиеленуші ұжымы белсенді күш, ... ... ... ... ... ... ұжым ненің нәтижесінде, қалай құрылады деген сұраққа, оны ұжымдық көзқарастар ... ... ... деп ... береді.
Шығармашылық ерекшелігі. Педагогикалық іс-әрекет кез келген әрекет сияқты сандық қана емес, ... ... ... ... сипатталады. Мұғалім еңбегінің мазмұны мен ұйымдастырылуын өз іс-әрекетіне шығармашылық қарым-қатынасының деңгейі негізінде ғана анықтауға ... ... ... ... деңгейі өз мүмкіндіктерін алға қойған мақсатқа жету үшін қолдануынан көрінеді. Сондықтан ... ... ... ... оның ... ерекшеліктерінің бірі болып табылады. Ғылым, техника, өнер сияқты сфералармен салыстырғанда педагог шығармашылығының мақсаты жаңа бір ... ... ... құру ... Шығармашылықпен жұмыс істейтін педагог, оның ішінде жаңашыл педагог өзінің педагогикалық жүйесін құрады.
Педагогтың шығармашылық потенциялы жиналған әлеуметтік дағдымен, ... және ... ... ... ... ... ... бойынша жоғары мамандырылған, білімін, мамандық квалификациясын жоғарлатып отыратын мұғалімдер ғана шынайы педагог бола аллады.
Педагогикалық шығармашылықтың көріну саласы педагогикалық ... ... ... ... ... оның ... жақтарында: жоспарлауда, ұйымдастыруда, жүзеге асырылуда, нәтижені талдауда көрінеді.
Қазіргі ғылыми әдебиетте педагогикалық шығармашылық өзгермелі жағдайларда педагогикалық міндеттерді шешу ... ... ... Әр ... ... ... ... назар аударсақ мұғалім де басқа да адамдар ... өз ... ... бір ... ... ізденуімен жүзеге асырылады, мысалы: педагогикалық ситуацияны, берілген ақпараттар бойынша нәтижені талқылау және алынған нәтижелерді бағалау ... ... ... жаңа мәселені қалыптастыру арқылы. Бірақта педагогикалық қызметті тек педагогикалық мәселелерді шешумен ғана шектелмейді, ол өзінің шығармашылық қызметінде танымдық, ... ... ... ... компанентерді көрсетеді.
Педагог шығармашылығы коммуникативті міндеттерді шешуде де көрінеді. В.А.Кан-Калик мұғалімнің шығармашылық әрекетінің логикалық-педагогикалық аспектісін және субъективті-эмоционалды жағдайларымен қатар, ситуативті ... ... ... ... ... нақтылайды. Бұндай іскерліктердің алдыңғы қатарына өзінің психикалық және эмоционалды ... ... әр ... тәсілдерді қолдана отырып назарды өзіңе қарата білу жатады. Шығармашылық адамды жеке бастық іскер сапалар, яғни оның креативтілігін ... ... ... және ... ... 7 қасиетін көрсетеді: оригиналдылық, эвристикалық, фантазия, белсенділік, тұрақтылық, нақтылық, сезімдік. Педагогқа сонымен қатар инициатива, ... ... ... ... ... ... ... елу елдің қатарында болу - еліміздің даму стратегиясының басты саясаты. Елдің дамығандығының белгілері ғылым мен техниканың, ... ... ... ... ... ... жері - ... ал білім беру тетігі - мұғалім. Қазақта бұрындары балаларға берілер батаның үлкені ... ... ... ... қалада болсын, мұғалім зиялы адам есептелетін. Мұғалімді ұстаз санап, әркім сыйлайтын, құрмет тұтатын. Қазіргі тұлғалардың қайсысын алсаңыз да ... ... ... ... үлгі алды. Тіпті мұғалім болуды армандады. Қазір мұғалім сол мәртебесінен, атақ-абыройынан айырылып қалған. Оның сүреңсіз ... ... ... ... жүре ... ескерткен әр пікірін талқыға салып, тіпті беттен алып айтысып, одан қалды сотқа беріп жатқан жайттар аз ... ... -- ... ... ... ... тез әрі ... қосылу үшін және сол қоғамның сол мақсаттарды орындайтын адамдарды қамтамасыз ету қабілетін арттыру үшін тәрбиелеу мен ... ... ... әлемдегі ең кең тараған мамандықтардың бірі.
Оқыту мен мұғалімдер адамзақа ерте заманнан таныс болғанмен, тек жаңа ... ғана ... ең ... ... бола ... жыл ... ғана халықтың көпшілігі, тіпті еуропалық отбасылар да білім беру мәселесін халықтық және отбасылық педагогика тәсілдерімен шешуге мәжбүр болды. Бұл ... ... ... (бұл туралы білім беру саласының шенеуніктері көбінесе сөз қозғамайды) және жаман жақтары болды. Ал ... ... ... адам ... ... тек аз бөлігінің (патшалар, ақсүйектер) қолы жетті немесе тек арнайы мамандықтарға қажеттілік мөлшеріне байланысты іске асырылды (мыс.: әскери дайындық, ... ... ... ... мен оқыту міндеті әртүрлі адамдарға жүктелді: тәрбиелеушілерге, кураторларға, мұғалімдерге. К.Д.Ушинскийдің өзі оқушыға жақсы тәрбие беру ... оған ... ... ... ... себебі, оның ойынша, бір адамға білім беріп, ол өзінің тәрбиесінің нашарлығы себепті ол ғылымды зұлымдық мақсатында жұмсаса, қоғамға ... ... ... ... гөрі ... ... ... мүмкін.
Педагогикалық мамандықтың негізгі мазмұны адамдармен өзара қарым-қатынасты құрайды. Педагог мамандығының негізгі міндеті - ... ... ... басқа адамдардың күш-жігерін сол мақсатқа жетуге бағыттау.
Іс-әрекет ретінде оқыту мен тәрбиенің ерекшелігі ... ... ... екі ... ... Біріншісі, егер жетекшіде басқа адамдармен қатынас орнай алмаса, онда ең негізгі басқару функциясы жоқ дейміз. ... бұл ... ... ... белгілі бір салада білім, дағды, іскерлікті талап етеді. Педагог оқушылардың ... ... ... ... дамуына дұрыс басшылық жасай алу керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... Ж. ... ... 1993. 458б.
2. ... ... . Минск: БГУ, 1978, 169б.
3. Қазақстан Республикасының қысқаша энциклопедиясы. Алматы, 1988, 3-том, 432 б.
4. Ж.Б. Қоянбаев . Астана, ... . 4 ... 1965, 2- ... ... Ә.Садықов . Алматы, 1950ж.451б.
7. Я.А.Коменский. . - М., ... ... ... ... сочинения: В 3 т. - М., 1981.552б.
9. И.Г.Песталоцци. Избранные педагогические сочинения: В 2 т. - М., ... ... ... ... В 6 т. - М., ... В.А.Сластенин, И.Ф.Исаев. Педагогика. - М., 2002.784б.
12. Ш.А. Амонашвили Размышление о гуманной педагогике. - М., 1996.455б.
13. В.А. ... М.Н. ... . - М.: ... ... России, 1999.471б.
14. Введение в специальность: Учебное пособие для ... ... ... Л.И.Рувинский, Д.М. Гришин, В.А.Кан-Калик и др. - М.: Просвещение, 1998.589б.
15. Г. Әділханқызы ,Ұлағат.-2003.-№2.36-38б.
16. Қ. ... , ... ...
17. А. ... , ... ... 2000- №10.76-77б.
18. Ж. Қожамқұлова , 2003 жыл, №1.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Семей жолдары» ЖШС-тың жылдық жиынтық табысы30 бет
Биология пәні бойынша есеп шығарудың жолдары59 бет
Дислалия және оны түзету жолдары43 бет
Жылдық жиынтық табыс бойынша тәжірибелік есеп30 бет
Манихей жазба ескерткіштеріндегі есім сөз таптарының жасалуы70 бет
Мемлекеттік және жергілікті бюджеттерді қаржыландыруды басқарудың тиімділігін арттыру (ОҚО және Түркістан қаласы бюджеті мысалында)142 бет
Тауарлы-материалды қорларды түгендеу және оларды есеп беруде ашып көрсету31 бет
Қазіргі электр байланысы11 бет
Қазақстан Республикасындағы бюджет саясаты және оның қызметтері44 бет
Әдебиетті оқытудың инновациялық әдістемесі, технологиясы230 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь