Мектеп оқушылырының халық педагогикасын қалыптастыруда отбасының алатын орны

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І ТАРАУ. ОТБАСЫ МЕН ХАЛЫҚ ПЕДАГОГИКАСЫНЫҢ КОНЦЕПЦИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1.1 Отбасылық тәрбие оның тарихи негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.9
1.2 Отбасы . бала тәрбиесін қалыптастырушы ең алғашқы бесік ... ...9.14
IІ ТАРАУ. МЕКТЕП ОҚУШЫЛЫРЫНЫҢ ХАЛЫҚ ПЕДАГОГИКАСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДА ОТБАСЫНЫҢ АЛАТЫН ОРНЫ
2.1 Отбасы . халық педагогикасының негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15.23
2.2 Отбасы тәрбиесінде халық педагогикасының озық үлгілерін пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23.26
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27.28
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Тақырыптың өзектілігі.Баланы тәрбиелеуге ата-ана жеткілікті мән бермесе, бұл істің нәтижесіз болары күмәнсіз. Абай былай дейді: «Балаға көбіне үш алуан түрлі мінез жұғады. Біріншісі-ата-анадан, екіншісі-ұстазынан, үшіншісі - құрбы-құрдасынан. Солардың ішінен бала қайсысын жақсы көрсе, сонысынан көбірек жұғады». Сондықтан жұмыс қаншалықты қауырт болса да, қаншалықты шаршап-шалдығып жүрсе де ата-ана бала тәрбиесін ұмытпауы тиіс. Балалардың болашақ қадамы отбасында басталатыны бәрімізге аян. Бала жақсы әдетті болса да, жаман әдетті болса да ең алдымен отбасыда алады. Ата-аналар балаларын мәдениетті, кішіпейіл адал азамат етіп өсіргілері келсе, ең алдымен олардың өздері кіршіксіз таза адам болуы керек. Көпшілік жағдайда баланың бойында теріс қылықтардың пайда болу себебін отбасыдағы үлкендер өздерінің бойынан іздемейтіні өкінішті.
А.С.Макаренко ата-аналарға арнаған бір сөзінде былай деген: «Сіздің мінез-құлқыңыз - жеткіншек тәрбиедегі бірден-бір шешуші құрал. Егер сіз дөрекі және мақтаншақ немесе маскүнем болсаңыз-онда сізге тәрбие туралы ойлаудың қажеті жоқ. Сіз қалай киінсеңіз, басқалармен қалай әңгімелесіз, қалай қуанып, қалай қайғырасыз, достарыңызбен және қас адамдарыңызбен қалай қатынас жасайсыз, сіз қалай күлесіз, газетті қалай оқисыз, радионы қалай тыңдайсыз, міне, мұның барлығының да бала үшін маңызы ерекше». Ол өз еңбектерінде ата-аналар беделі туралы үлкен сөз көтеріп бала тәрбаесінде бұл беделдің алатын орнын көрсеткен.
Курстық жұмыстың мақсаты: мектеп оқушылардың ата-аналарымен жүргізетін жұмыстарының маңызын теориялық тұрғыдан негіздеу, және практикалық жағынан іске асыруда отбасының халық педагогикасынан алатын орнын анықтау.
Курстық жұмыстың міндеттері:
 ғылыми-педагогикалық әдебиеттерді талдау нәтижесінде педагогиканың қалыптастырудағы отбасының маңызын ашу;
 мектеп оқушысының және ата-ана тәрбиесінің ерекше орын алатынын көрсету;
 педагогиканың отбасына көрсететін көмектерінің маңызын ашу.
1.Х. Арғынбаев. «Қазақ отбасы». «Қайнар» баспасы 1996ж.326б.
2. Ж. Әбиев, С. Бабаев, А. Құдиярова. «Педагогика». «Дарын» 2004ж.314б.
3. Ю.П. Азаров. «Отбасы педагогикасы». - Москва, 1985.269б.
4. В.А.Сухомлинский. Ата-ана педагогикасы. -Алматы, 1983.165б.
5. Қ.Жарыңбаев,С.Қалиев. «Қазақтың тәлім-тәрбиесі». -Алматы, 1995.326б.
6. «Отбасындағы әлеуметтік педагогикалық жұмыс», «Парасат әлемі» баспасы 2005ж.314б.
7.Ф. Энгельс, «Отбасының, жекеменшіктің және мемлекеттің шығуы», Алматы, 1984.369б.
8. «Мысли и изречения», М,. 1965 .321б.
9.Л. Морган «Ежелгі қоғам», Алматы, 1956.365б.
10.Т.Б. Бегалиев «Педагогика» Лекциялар курсы, Тараз, 2002.598б.
11.Д.И. Латышина «История педагогики» М, 2003.341б.
12.Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі, Алматы, 2006.256б.
12. М.Р. Битянова, «Практическая психология». М., 1997.359б.
13. С. Бап-Баба, «Жантану негіздері». Алматы, 1998.348б.
14. Б. Ғаббасов,«Ізгілік әліппесі», -Алматы, 1991.348б.
15. М. Ғабдуллин Қазақ халқының ауыз әдебиеті, Алматы 1964.369б.
16. Р.М. Грановская, «Элементы практической психологии». М., 1997.358б.
14. Диагностика готовности детей к обучению в школе — анализ поведения. М., 1993.348б.
17. О.М. Дьяченко «Вопросы психологии», 1988, № 16.
18. М Н.Коршуновой, Дж. Добсон Непослушный ребенок. Под ред. 1992.369б.
18. М.Елубаева,М.Әлімбаев. «Бастауыш мектеп», №5. 2003.347б.
19. Қ.Жарықбаев, С,Қалиев. «Қазақ тәлім –тәрбиесі», - Алматы 1995.369б.
20. М.Жұмабаев,«Педагогика». Алматы, 1992.325б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ........................................................................................................3
І ТАРАУ. ОТБАСЫ МЕН ХАЛЫҚ ПЕДАГОГИКАСЫНЫҢ КОНЦЕПЦИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1.1 Отбасылық тәрбие оның тарихи негіздері.........................................4-9
1.2 Отбасы - бала ... ... ең ... ... ТАРАУ. МЕКТЕП ОҚУШЫЛЫРЫНЫҢ ХАЛЫҚ ПЕДАГОГИКАСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДА ОТБАСЫНЫҢ АЛАТЫН ОРНЫ
2.1 Отбасы - ... ... ... ... ... ... педагогикасының озық үлгілерін пайдалану.........................................................................................................23-26
ҚОРЫТЫНДЫ.....................................................................................27-28
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.....................................29
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Баланы тәрбиелеуге ата-ана жеткілікті мән бермесе, бұл істің нәтижесіз ... ... Абай ... ... . ... ... ... қауырт болса да, қаншалықты шаршап-шалдығып жүрсе де ... бала ... ... ... ... ... ... отбасында басталатыны бәрімізге аян. Бала жақсы әдетті болса да, жаман ... ... да ең ... ... ... Ата-аналар балаларын мәдениетті, кішіпейіл адал азамат етіп өсіргілері ... ең ... ... өздері кіршіксіз таза адам болуы керек. Көпшілік жағдайда баланың бойында теріс қылықтардың пайда болу себебін отбасыдағы үлкендер ... ... ... өкінішті.
А.С.Макаренко ата-аналарға арнаған бір сөзінде былай деген: . Ол өз ... ... ... ... ... сөз ... бала тәрбаесінде бұл беделдің алатын орнын көрсеткен.
Курстық жұмыстың мақсаты: мектеп ... ... ... жұмыстарының маңызын теориялық тұрғыдан негіздеу, және практикалық жағынан іске асыруда ... ... ... ... ... ... ... міндеттері:
* ғылыми-педагогикалық әдебиеттерді талдау нәтижесінде педагогиканың қалыптастырудағы отбасының маңызын ашу;
* мектеп оқушысының және ата-ана тәрбиесінің ... орын ... ... педагогиканың отбасына көрсететін көмектерінің маңызын ашу.
Курстық жұмыстың әдістері: Жұмыста педагог ғалымдардың еңбектеріне сүйене ... ... ... ... ... ... жұмыстың ғылыми болжамы: зерттеу нәтижелерін мамандық іс-тәжірибе барысында студенттер, сынып жетекшілері ... ... ... ... ... ... мектеп психологі ата-аналарға психологиялық қызмет көрсету барысында пайдалануна болады.
Курстық жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс кіріспе, екі бөлім, қорытынды, ... ... ... ... ... МЕН ... ... КОНЦЕПЦИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1.1 Отбасылық тәрбие оның тарихи негіздері
Отбасы, жанұя, үйелмен, семья деген атаулар бір ... ... ... [1,615], яғни бір ... (ошақтың) басында өмір сүріп жатқан қандастар.
[2,43]. ... ... төрт ... ... - ... өз ... негізгі процестерін бастан кешіретін кіші әлеуметтік топ отбасы болып табылады. Отбасындағы әрбір адам өмірінің онымен тығыз байланыстылығы сонша, ол ... ... ... ... ... әсер ... ... - қоғамдық қатынастар мен процестердің алуан түрлі формалары біртұтас болып ұштасатын комплексті әлеуметтік ... ... да ... ... тұрғыдан ғылыми зерттеу жүргізу оңай емес.
Адам мен қоғам үшін отбасының маңызы, ... ... ... ... ... оны ... ... ғылымдар да көп. Бұл ғылымдардың әрқайсысы өз анықтамасын беруге тырысады.
Әлеуметтану ғылымы оны былай анықтайды: отбасы ... - ... ... ... әлеуметтік топ, оның жалпы белгілері - бөтен адаммен ... ... ... ... ... жүйесі, адамның жеке-дара адамгершілік сапаларын қалыптастырып дамыту, белгілі бір экономикалық қызметті іске асыру [5,141].
Отбасы еркек пен әйелдің табиғи физиологиялық және ... ... ... ... ... т.б. ... өтеп, ұрпақ өсіру арқылы қоғамды қалпына келтіре дамытушы әлеуметтік топ болып табылады.
Отбасының жоғарыда келтірілген анықтамасы бойынша, ол - отбасындағы ... ... ... мен ... ... өзгеріп отыратын әлеуметтік топ. Отбасы ұсақ (кіші) топ ретінде мынадай негізгі ... іске ... ... ... табу ... ... ... келтіру);
-экономикалық (өндіру және тұтыну);
-қорғаныс функциясы (отбасы мүшелерінің денсаулығына, ... ... ... етуге, қауіп-қатерден қорғауға қамқорлық жасау);
Отбасының өзінің тарихи өзгерісіне байланысты бұл функциялардың арақатынасы да өзгеріп ... ... ... мен ... ... (функциясының) өзгеруі, сайып келгенде, өндіргіш күштердің дамуына, яғни адамның шығу тегін айқындайтын элементтердің дамуына байланысты болады. Бұл жөнінде ... ... ... ... кіріспесінде былай деп жазды: [6, 59].
Қазір қоғамдағы отбасы кіші әлеуметтік топ қана емес, ол сондай-ақ құқықтық ... та ... ... Кіші ... топ ... ... ... міндеттерді іске асыратынын жоғарыда айттық. Құқықтық институт ретінде отбасы - туысқандық және некелік қатынастар ... ... ... ... ... Оларға тиісті құқықтық нормаларға сәйкес белгілі бір құқықтар мен ... ... ... ... ... даму формалары бар. Мәселен, адамдардың өндіріс тәсіліне сәйкес отбасы да ... топ ... ... дамып отырады.
Отбасының тарихи дамуының ғылыми-материалистік теориясына ... ... ... ғалым Льюис Морганның этнологиялық зерттеулерін пайдаланды: ол ұзақ уақыт бойы солтүстік американдық үндістердің ... ... ... ... байқауларын, атап айтқанда, олардың туысқандық және отбасылық қатынастарына жасаған зерттеулерінің нәтижелерін пайдаланды.
Морганның зерттеулеріне негізделген ... ... ... ... ... ... ... адамдар арасындағы жыныстық қатынастарға ешқандай шек қойылмаған - ... мен ... ... мен ата-аналары қатынаса берген. Бұл жабайы не жартылай жабайы кез ... ... және ... ... ... ... отбасылық қатынас промискуитет деп аталатын бұл кезеңнен ... бір ... ... ... ... және моногамиялық отбасы кезеңдерінен өткен.
Бір қандастар ... ... ... ... ... ... қатынастар тек бір ұрпаққа жататындар арасында ғана рұқсат етіледі. Бір ұрпаққа жататындардың бәрі, яғни ... мен ... ... ... бір ... құрған. Мұндай семья эндогамиялық (жақын туыстар арасындағы ... ... ... ... топ ... ... оған бір руға немесе тайпаға жататындар кіреді. Қазіргі кезде мұндай отбасылар жоқ, бірақ кейбір ... ... екі ... ... үйлену фактілері кездеседі (өзбектер, арабтар т.б.).
Бұдан кейін біртіндеп эндогамиялық ... ... ... яғни ... ... ... ауысады. Бір рудың бір топ қыздары (апалы-сіңлілер) басқа рудың бір топ туысқан жігіттеріне шығатын ... Бұл бір әйел мен бір ... ... отбасына көшудің алғашқы қадамы болды.
Бір еркек пен бір әйелден тұратын моногамиялық отбасыға өтудің тарихи типі синдиасмикалық ... ... - ол ... ... өту ... пайда болды, ал полигамиялық (көп әйел алу формасында) тек еркектердің ғана ... ... ... бұл ... ... шын ... әкесі белгілі болатын болды да, мұның өзі рулық қоғамның ыдырап, жеке меншіктің, қосымша өнімнің шығуына, сөйтіп моногамиялық отбасының тууына жағдай ... ... ... ... ... типтері өзгеше. Қазіргі заманда бір типті отбасы жоқ. Отбасылық қатынастардың формалары түрліше болуының себебі, белгілі бір ... даму ... және ... ... ... сипатымен анықталады. Қазіргі кезде отбасының типтері мыналар: тотемдік қауым (ру), патриархалды туыс топ, патриархалды отбасы және жеке ... ... ру ... ... әлі де болса кездесетін ең көне отбасы формаларына жатады. Мұндай отбасылар Австралиядағы кейбір ... ... Ру ... жеке - дара ... ... екен, бәрінің ортақ есімі болады. Мұндай отбасындағы неке жеке болмайды, жалпы (ортақ) болады екен, баланың ... ... ... емес, бала шешесінің есімімен аталады. Мұндай отбасы кейбір көшпелі тайпаларда кездесді.
Патриархалдық туыстар тобы (туыстық отбасы) өткен замандарда үндіеуропалық ... ... ... ал ... халықтарда қазір де бар. Бұларда бірнеше ұрпақ ... ... ... де жалпы болады. Бұл ұрпаққа жататын отбасы мүшелерінің бәрі туысқан аға-іні және апа-сіңілі болып ... ... ... ... - ол ... атасы болады.
Ұрпақтардың шығу тегіне қарай бұл отбасы матриархалды немесе патриархалды отбасы болды. Біріншісі - отбасының ең көне ... ... бір ... көп ... ... жиі ... ... отбасы тибеттіктерде және Оңтүстік Үндістанда тұратын тода деген халықта кездеседі. Патриархалды отбасының басшысы - еркек. Сондай-ақ баланың тегі бір ... әке ... да, шеше ... да ... екі ... ... да кездеседі. Бұл жеке отбасының түріне өтетін өтпелі форма болып табылады. Моногамиядағы патриархалды отбасында отбасы ... ... ... иесі ... ... ... ... шығуына байланысты болған отбасылық қатынас. Бұл отбасының мүшесі - ері (құқықтың бәрі ... ... ... ... ... ... ... шығып кеткенше).
Жеке отбасы - бүгін таңда дүниеде ең кең тараған отбасының түрі. Бұл отбасы енді тек ... топ қана ... ... заң ... бекітілген топ.
Қорыта келгенде, отбасыға мынадай анықтама беруге ... ... ... ... - ерлі-зайыпты екі адамның арасындағы некеге құрылған негізгі әлеуметтік топ, отбасыға сонымен бірге ұрпақтары (ұл-қыздары) да ... ... ... - бала тауып, тәрбиелеп өсіру, ерлі-зайыптылардың жыныстық, эмоциялық сезімдерін және басқа (әлеуметтік, экономикалық) қажеттерін өтеу.
Отбасы нақты қоғамда өмір сүреді, сондықтан ... ... ... ... өзі өмір сүретін қоғамдық қатынастардың мазмұнына сәйкес ерекше белгілері де болатыны түсінікті.
Әр елдің, ұлттың отбасын құру ... ... ... ... бала ... де ... Отбасы тәрбиесі өмір өзгерісіне ұшырап отырады. Мәселен, қазақтың ертедегі, кеңес заманындағы және бүгінгі бала ... ... ...
Қазақстан Республикасының 1991 жылы тәуелсіздік алуы, әлемдік деңгейде егеменді ел ретінде айқын танылуы, сондай-ақ президенттік басқару нысанындағы демократиялық мемлекеттік және жаңа ... ... ... ... қатынастар жүйесіне көшуі, объективті қажеттіліктерге байланысты болып отырғаны қоғамдық сананың түбегейлі өзгерістер шеңберін кеңейтті. ... адам ... ... ... ... ... ... мен қиындығын кездестіреді, өседі, өнеді, одан үлкен өмірге аттанады. Осы жерде көптеген сұрақтар туындайды. Олар:
Отбасы деген не?
Оның мәні неде? ... ... рөл ... ... ... не ... ... сұрақтарды жан-жақты қарастырып, шешу кезінде көптеген ойшылдар, ғалымдар атсалысқан. Мысалы: ежелгі грек ойшылы Платон [7,52] деген екен. Ал, ... ... деп ... [7,54].
19 ... ... жартысынан бастап отбасына деген тарихи көзқарастар толықтырыла түсті. Мысалы, 1877 жылы шыққан [8,49] атты кітабында Л. Морган ... ... оның ... қарым-қатынасын, экономикалық, әлеуметтік дамуын және қызметін қарастырған. Одан кейінгі уақыттарда отбасы туралы марксистер де жазды. ... бірі - Ф. ... 1884 жылы ... атты ... [6,48]. Мұнда Ф. Энгельс жанұяны тарихи категория ... ... оның ... ... даму ... ...
Француз ағартушысы Ж.Ж.Руссо, швейцарлық И.Г.Песталоцци, орыс педагогтары К.Д.Ушинский, Н.К.Крупская, А.С.Макаренко,т.б.өз еңбектерінде отбасы тәрбиесін қарастырған [9,53].
Отбасындағы тәрбие мәселесін көптеген әлеуметтану, ... ... ... ... құқық, әдептану, тарих, т.б. ғылымдардың қарастыруына байланысты көптеген анықтамаларды кезіктіруге ... Бұл да ... ... ... ... ... бірдей қанағаттандыратын бір анықтама табу өте қиын. Олай болса, отбасының бірнеше анықтамаларына тоқталайық. Жоғарыда айтқандай, отбасы-жанұя-семья-үйелмен-бәрі бір ұғымды ... ... ... ... отбасы, кейбір жерде жанұя деп ала береміз.
Философиялық ... - ... ... ... өмірде зор мәні бар кішігірім ұйымы деп санаса, әлеуметтану ғыымында отбасы - некеде және ... ... ... құрылған кішігірім топ деп берілген. Оның мүшелері бір-бірімен тұрмыстық, ... ... ... жәрдем көрсету қарым-қатынаста болып, әлеуметтік құрылыс ретінде ... ... ... ... ... өзгертіп, жекелей дербестікте болады деп көрсетеді.
Ал, педагогикалық - ... ... ... - ... мен ... арасындағы, ерлі-зайыптылардың және басқа да отбасы мүшелерінің қарым-қатынасының тарихи нақты жүйесі болып табылады.
Қазақ тілінің ... ... - ... [10,54] деп ... берілген. Оның ерекшелігі- тұрмыстың ортақтығы, өзара көмек және рухани жауапкершілік арқылы байланысқан. Қоғаммен, бүкіл қоғамдық қатынастардың жүйесімен тығыз байланыста бола ... да, ... - ... өмірге қарағанда адамдардың белгілі дәрежедегі дербес сырлас тобы.
Отбасы өмірі материалдық және рухани үрдістермен сипатталады. Табиғи-биологиялық және ... ... ... оның ... жағын құраса, рухани жағын құқықтық, адамгершілік және психологиялық қатынастар құрайды.
Отбасы мәселелері ТМД елдерінің ... В. И. ... В. Д. ... Г. К. ... , Ю. И. ... Н. Е. Соловьев, А. Г. Хрипкова, З. Я. Янкова, ал Қазақстанда С.Қалиев, М.Жарықбаев, Ж.Б. Қоянбаев, К. Бейсенбиева, М. ... Б. ... ... ... ... қарастырылған [11, 26].
Бұл ғалымдардың тұжырымдалары бойынша отбасы - адамдардың, яғни некелік негізде қосылған еркек пен әйелдің, олардың туған ... ... ... кей ... ... да бірге тұратын жақын адамдарының қарым-қатынастық, бірлестік формасы. Авторлардың ойынша бұл анықтама барлық отбасының кез келген даму ... мәні мен ... ... ... ... халықтың өзіне тән отбасы тарихы бар. Сол сияқты, қазақ отбасы да өзіне тән ерекшеліктермен сыйпатталады. Қазақтың отбасы мәселесіне ... ... ... ... ... ... көрген үлкенді-кішілі ғылыми мақалалар мен монографиялық еңбектер, әдеттік құқық туралы жинақтар мен қазақтың ауыз ... - ... ... де ... ... Мәселен, орта ғасырлық ғұлама ойшылдар Сағди, Науаи, Кей Каустың отбасы мәселесі төңірегінде айтқан құнды пікірлерінің баға жетпес еңбек ... ... ... жоқ. ... ... ... тәрбиелеуге маңыз беріледі. Отбасындағы тәрбие әміршілдік қағидаларға негізделіп, ата-ананың ... ... ... ... Отбасының бірлігі оның мүшелерінің бір-біріне адамгершілік, экономикалық, ... ... ... ... ... сонымен қатар эмоцианалдық (сезімдік) жақындықтарына негізделеді. Бір жағынан отбасы - адамдардың өзінің ішкі өмірін, құпияларын, сырларын, қарсы тұрған ... ... ... ... ... бірлестік. Егер отбасының ішкі өмірін қоғамға ашық етсе, онда ол ... ... ... ... мүмкін, ал екінші жағынан, отбасы адамдардың қоршаған ортаға, ... ... ... ... ... ... өз мәселелері қоғам мәселелерімен қатар қарастырылып, шешімі де ыдырамайды. Керісінше, отбасының дамуына қауіпсіздік және сақтану сезімдерін қамтамасыз ететін мүмкіндік ... да ... ... ... болғанымен ол қоғамсыз өмір сүре алмайды. Өйткені оның мүшелері жан-жақты әлеуметтік топтарға, яғни өндірістік, оқу ұжымдарына, балалар ... ... ... ... ... сауда, денсаулық орындарына қатысты, ондағы адамдармен тығыз байланыста болады.
Сонымен қатар отбасы қоғамдық қарым-қатынасқа оның ... ... ... ықпалын тигізе алады. Отбасы адамдарға қажеттілігін қанағаттандырып қана ... ... ... ... ... қоғамның әлеуметтік құрылымы, бір элементі болып табылады.
1.2 Отбасы - бала тәрбиесін қалыптастырушы ең алғашқы бесік
Қазақстан Республикасының Конституциясында деп ... ... анық ... ... ... алыс болашақта қандай сапада көруіміз керектігі туралы ... ... ... ... және орта ... ... ... отбасында өзінің ұрпағын тәрбиелеп, қатарға қосу міндеті жүктелген. Сөйтіп, отбасының әуел бастан - ақ өзіне тән киелі міндетін орындау қажеттілігі ... ... ... - ... ең ... ... ортасы қатарында өмірдің мақсаты, оның құндылықтарын біліп, өзін қалай ұстау керектігі туралы алғашқы мәліметтерді ... және онда ... ... - ... орнатуына іс жүзінде дағдыланады. Сөйтіп өзінің және екенін практикада сынап ... ... ... әртүрлі жағдаяттар мен төтенше ахуалдарда өзін ұстаудың нормаларын, мінез - құлқын реттеудің өлшемдерін меңгереді. Ата - ананың үгіт - ... ... ... үлгі-өнегесі, үйдегі ахуал, отбасының психологиялық тынысы арқылы балалардың әдеті, мінез - ... ... - ... ... критерийлері қалыптасуымен қатар қандай қылықтары үшін сөгіс алып, не үшін жазаланатынын, әділдік пен ... ... ... ...
Перзент үшін дүниеде ең жетілген, білімді де мәртебелі адам - оның ата - анасы. Ал, ең ... де ... үй - оның ... үйі. Сондықтан да жас баланың дамуына ата - ананың орны ... ... ... ... ... ... оның ... моральдық және еңбектік тәрбиесіне болған мүмкіндіктерді мейлінше шоғырландырып, іске қосады. Қоғамның азамат мүшесі отбасыдан бастау ... ... ... отбасыдан көрінеді. Отбасының аса маңызды әлеуметтік қызметтері - ... ... ... ... болашақ жанұя игерген кемелдендіру және мемлекет заңдарын мойындап, құқықтарын сауатты пайдалана білетін қоғам мүшесін жетілдіру.
Балалар өз ... ата - ... бар ... ... ... ата - аналар да өмірінің жалғасын балаларынан көреді. Әсіресе, балаларды жас ... ... ... ... - ... еңбекті сүюге және оның қадір - қасиетін түсінуге, үлкендерді соның ішінде жасы үлкен қарттарды құрметтеуге және ... ... ... ал өзінен кішілерге қамқор болуға үйрету ежелден келе жатқан тәрбие құндылықтары ... ... Ата - ... ... ... ұл - қыздарын жағымсыз қылықтардан сақтандырып отырған. Сондықтан да баланың бойынан көрінген кейбір арзымайтын кемшіліктерді дер ... ... ... ... ... ... ... болған. Себебі бүгін арзымайтындай болып көрінген кішкентай ... ... ... бір ... ... жол ашып ... мүмкін. Ал мұның соңы жақсы нәтижеге алып келмейтіні рас.
Отбасында жасы кіші балаларды ұқыптылық негізінде тәртіпке ... ... етіп ... ... ... үлкендерді құрметтеуге, оларға деп сөйлеуге, сәлемдесу ережелеріне мән беруге, жағымсыз қылықтардан өздерін аулақ ұстауға үйретіп бару да өте ... ... ... ... ата - ... өз ... шектен тыс еркелетіп, баланың бетінен қақпай, көңіліне қарап тәрбиелейді ... ... ... тәрбие мөлшеріне немқұрайдылықпен қарайды. Ал мұндай көріністер баланың бойында кері қасиет пайда болуына ... ... ... ... ... Бұндай қолайсыз жағдайларға тап болуына баланың өз ата - анасы ... емес деп ... айта ... ... ... ата - ... өз кемшілігін сезініп, өздері мойындай да бермейді. Бұл ... ... аз ... да ... ... тұратын шындық.
Қаншама ата - ана болса, баланы тәрбиелеу әдістері де, түрі де соншалықты ... анық ... ... жылы ... ... ... ... айқайлап үркіту, мақтау мен мадақтау, қаталдық құрсауына салу, жазалау т. б. Әдістер ата - ... ... ... ... - ... ... ... біреулері өз баласын тіл алғыштыққа тәрбиелегісі келеді, осыдан олардың таңдаған әдісі ересектер талабын мүлтіксіз орындатуға бағдарланады. Екінші біреулері ... өз ... ... ... ... ... ... қасиеттерді орнықтыруды көздеп, осыған сәйкес әдістік жолдарды таңдастырып, қолданады.
Отбасылық тәрбие арасында ата - аналар баршаға ... ... ... әдістерді пайдалану үрдіске айналған. Мұндай әдістер түрі: сендіру, ... кей ... ... ... мен ... ... әдейі жасалып қолданылады.
Ал ата - аналар тәрбиесі әдістерін іріктеу мен қолдануда мына ... ... ... деп ...
1. ... ата - ана өз ... болмысын жете тани білуі қажет.
2. Ата - аналардың жеке тәрбиесі мен ... ... ... ... ...
3. Ата - ... тәрбиелік істерінің бірлігі, іс - әрекеттер әдістерінің басымдығы болуы.
4. Ата - аналардың педагогикалық мәдениеті, ... ... қыр - ... ... тұрмыстық қажеттілікке айналдыру.
5. Отбасылық тәрбие ережелері.
Отбасындағы жалпы қарым - қатынас, үйдегілердің бір - ... ... сый ... ... басқалармен болған байланысы, сөз шеберліктері, яки болмаса, жағымсыз қылықтары жас ... ... ... әсер етеді. Әсіресе, отбасындағы ата - аналардың ажырасып кетуі, ортада қалған балаларға қатты әсер ... ... ... ... ... әкесіз тәрбиеленген балалар жасық немесе кекшіл, көңілі жарым болып өседі. Ал ата - анасы ішімдікке салынып, бір - ... ... ... ... дақ ... сөздермен бір - бірін балағаттау, осындай кикілжің отбасындағы ұрыстардың кесірінен өз балаларын да ұрып - соғу немесе баланың ... ... жеки ... беру де ... психологиясына кері әсер етеді. Кейде осы үйдегі ұрыс - керістің салдарынан көрші - қолаңдармен де ... ... ... ... де ... ... - шу ... сол өздері тұрған жердегі адамдардың да тыныштығын ... ол үйге ... ... де ... өзгертіп, балаларын оларды балаларынан аулақ ұстауы сол үйдегі өсіп ... ... ... әсер ... бала ... жасқаншақ болып өседі және осы жағдай балаға теріс әсер етеді. Өсіп келе жатқан бала мұны тез және ... ... ... Отбасындағы кез келген жағдаятта ата - ана мен үйдің ... бала ... ... мен іс - ... ... ... жөн. ... ретінде алатын болсақ, ата - ана арақ пен ... ... ... біле ... ... құлағына соны құя тұра, балалардың көзінше өздері арақ ішіп, үсті - ... ... ... одан ... ... ... ала ... анық нәрсе. Мұндай жағдайда бала басқа өмірді аңсайды, не болмаса теріс беріліп отырған ... тез бой ... Ал егер осы ... ... бала ... бет ... кетсе, онда бәйтеректің бір бұтағы қисық өскені дей беріңіз. Болашағында бақытсыз қыз бен келешегі жоқ ... ұл ... ... ... ... ... ...
Осы жерде тағы бір айта кетерлік жайт, ата - ананың бір - ... ... ... - қатынасы. Мәселен, біздің халықта ер адамды ұлық тұтқан.. Ол - үйдің отағасы, балалардың әкесі. Ата - ... бала ... ... ... - ... өмірге көпшілікпен қатар қалау. Үйде анасы жұбайын құрмет тұтып, оның абыройын балаларының алдында ... ... бала да ... ... беделді болып өсуге ұмтылады. Керісінше, әке де зайыбына жылы сөйлеп, оны деп ... ... ... өмірдегі құдіретін түсініп, оның көңіліне қаяу салмауға тырысады. Ал үйдегі ата мен әженің орны ерекше екенін айтып өту ... ... ... ... ... ... көрген тәжірибелерінен сабақ алу - таптырмайтын өмір мектебі десе де болады.
... дана ... Осы ... ... ... ... бала кішкентай кезінен - ақ әр нәрсеге әуестеніп, үлкендерге көмектескісі келіп өседі. Баланың бұл іс - ... ... ата - ... деп ... ... бар. Бұл - қате түсінік.
Адамзат қоғамының даму тарихында ғасырлар бойы ... ... жеке ... мінез - құлық жағынан пісіп - жетілуі, қалыптасуы әр заман, әр ұлт ойшылдарының санасынан терең орын ... ... ... тудырып келген. Жалпы шығыс пен батыс гуманистерінің бәрі де деп білген.
деген ғұлама ойшылдарының ... ... ... ... ... . ... қазақ құдайдан бала сұрағанда
дегенінен сан ғасыр бойы өз ұрпағын өнегелі де өнерлі, адамгершілік ар - ожданы ... ... ... ... ... - ... ...
Отбасының басты қазығы, алтын тіреу діңгегі - бала. Дүниеге ... де, ... соң да әке - ... ... ... сыйластыққа, ынтымаққа шақыратын, ата - ана көңілін жақындастыра түсетін - бала. Перзентсіз үйдің бар жұбанышы бүгінгісі ғана, оның өзі де ... ... ... ... ... ... ... қалатынын әділетшіл халық ашық та айтады, ашып та ... ... да ол деп ... Бұл - ... ... ... ... ойлау, елдің ертеңгісі жөнінде қам жеу. Осы ойды ертеден келе жатқан деген бейнелі ... да ... ... ... ... ағаш ... ... жарады, жапырақ жаяды. Болашағы бар деп осыны айтады. Келешекке үміт артуды көп ... ... де ... ... ... ... - қатынасындағы қуатты күшке ие көзге көрінбейтін ықпал, әсер дегенді бала ақылымен пайымдай алмаса да, сезініп түйсінеді. Ер бала ... қыз бала ... әке - ... не ... де оған ... ... ... үйренеді, көргенін бірде болмаса, бірде қайталайды. Баланың балғын ойы мен сенімі - ... ең ... ... әке, ... ... ... әке. ... отбасы мүшелерінің сөзі, мінез - құлқы ғана емес, ондағы қоршаған заттар да әсер етеді. Үйде кітап көп ... ... ... - ... мен ... ... ... қалам, оқығаны кітап болса, баланың да көз ашып ... ... ... ... ғылыми - педагогикалық, көркем әдебиеттерде де айтылып келеді. Баланың естігені оқу - ғылым жайлы болса, әке - ... сөзі де сол ... ... ... ... таңдап алар жолы да соған сәйкес болмақ, әрине егер ата - анасы соған оны тарта білсе.
Қазақ халқы әсіресе өмір ... ... ... ананың ақ сүтін, адал еңбегін айрықша атайды. деп ана арқылы өмір желісі үзілмейтінін, бала арқылы жалғасатынын ... ... ... ... ... білдіріп отырады.
Бұзақылықтың басы - баланың бос жүруінен басталады. Үй шаруасына қол жұмсамай өскен бала өсе келе қолы ... ... ... тыс ... ... ... қисық жолға түседі. Оған қоса кейбір ата - ... ... ... айту ... ... ... ... үйретеді. Кейде сабақты жиі қалдырған балаға әртүрлі сылтауды тауып айтуды үлкендердің өзі ... ... Бұл ... ата - ана ... ... айтуды үйретіп отырғанын аңғармай да қалуы мүмкін. , деген мақалдар осыған дәлел. Сондықтан ата - ананың берген ... бала ... ... із қалдыратынын ескерген жөн. Баланың бойына барлық жақсы қасиеттерді дарытуда оларды дамыту, ... ... ... ... ... мән беру, баланың бойында табиғат сыйлаған дарыны болса дамыту, дұрыс білім алуына жағдай жасау - ата - ... ... ... ... ... ... іс деп ... Бала - табиғатынан өте құмарпаз, әуесқой және тынымсыз айнала зерттеушісі. Әр бала басынан сипағанды, жылы ... ... ... ... мен әңгіме тыңдағанды, ойын ойнағанды ұнатады. Мұның барлығы - баланың бойындағы ересектерден ерекшеленіп тұратын ... ... Бұл ... тек ... ғана тән. Сонымен қатар осы қасиеттерді баланың жастайынан ата - анасы ескеріп ... ... ... ... ... жағдайда балалық шағынан шыққан ересектің жағымсыз қылықтары мен іс - әрекеті ата - анасына таяқтай тиеді, баланың болашағы болмайды. Осыған қоса ... ... де пәк ... ... ... жөн. ... ... теңеу осыдан шыққан ба деген ой келеді.
Отбасында баламен қарым - қатынас жасау үшін ата - аналарға мына ... ... ... ... ... деп ойлаймын.
- баланы бар қалпында сүйіп, оны бала ... ... ... қажет;
- баламен қарым - қатынас барысында оның санасына әсер ететін құрғақ сөз ... ... сол ... қалай айтылғаны мен шын көңілден шыққанын ескерген жөн;
- ... не ... ... ата - ана ... ... жауап қайтарғаны жөн, ал асығыстық жасаған жағдайда қорытынды жасаудан сақтанған дұрыс;
- бала жасаған келеңсіз іс - әрекеті үшін ата - ана жаза ... ... жөн, ол ... ... ... ... ықпал етеді. Бірақ ешуақытта баланың намысына тиіп, қорламаңыз, себебі бала жаман емес, оның қылығы жаман.
- бала ... ... ... ... ... ... сын пікірлерден қорытынды жасаудан бұрын оның өзімен әңгімелесіп, жасаған іс - әрекетінің ... ... ... соң ... қабылдаған жөн, жұрт алдынды балам үшін беделімді жоғалтамын деп қорқудың қажеті жоқ, керісінше өз балаңның ... ... ...
- балаға үйрететініңді алдымен өзің үйреніп, біліп алғаның жөн;
- күнделікті балаға қанша рет деп, ... ... мән ... ... ... ... жасаңыз. Отбасында бала ата - анасына түгелдей тәуелді екенін ұмытпаңыз;
- бала жастығына қарамастан, ата - ана ... ... жек ... өз ... тек шын ... араласқанды ғана ұнатады. Бала табиғатынан ата - анасын сүйеді;
- ата - ана ... ... ... ... ... ... жөн.
Бала тәрбиесінде қолданылатын басты әдістер, бұл - үлгі - өнеге, бірлікті еңбек, әңгіме - сұхбат, баланы қолдау мен қуаттау және ... Бала ата - ... ... ... ... ... ... - қатынас орнатуына, отбасы ішіндегі тұрмыс - тіршілігіндегі жағдайларға, барша отбасылық іс - әрекеттерге қатысады. Сондықтан да ... ... үшін ... ... ... жасаудың тіпті де қажеті жоқ, тек қана ата - ана мен отбасы мүшелері ... ... ... ... ... ... қарым - қатынас арқылы баланы тәрбиелеп, өз болашағында осы қасиеттерді басты ұстаным етіп алуын ұғындырған жөн.
Ендеше бала тәрбиесінде деп ... мән ... ... ... ешнәрсе жоқ және еш қателесуге қақымыз да жоқ. Бала - әр отбасының ... Олай ... өз ... ... ... ... ТАРАУ. МЕКТЕП ОҚУШЫЛЫРЫНЫҢ ХАЛЫҚ ПЕДАГОГИКАСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДА ОТБАСЫНЫҢ АЛАТЫН ОРНЫ
2.1 Отбасы - халық педагогикасының негізі
Отбасы адамзат ... шыр етіп ... ... айқара ашып енетін үйі, өсіп ержететін, тәрбие алатын аса қажетті, әрі қасиетті алтын бесігі, ұясы. Қай ... ... да, ... ... ұрпағына ететін ықпалы мен әсерін өмірдегі басқа ешнәрсенің күшімен салыстыруға болмайды. Себебі, үйелмен мүшелерінің бір-біріне кісілік ... ... ... ілтипат-ықыластары өмірінің жайымен, жанының табиғи бірлігіне, тұтастығына негізімен жақындық, үйелмен тәрбиесінің күші осында.
Отбасы ғасырлар бойы өмір сүріп келе ... адам ... ... ... ... салт-дәстүрін әдет-ғұрыптарының сақтаушысы. Сондықтан отбасы тәрбиесі халықтың ой ... мол ... ... дәстүрімен дамып ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып жеткен тарихи мұра. Отбасы ең ... ... ... ... оның ... мақсаты балалар тәрбиесі. Әрбір отбасыда балалардың адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру ең бірінші ата-ана ... ... Біз бұл ... ... бала ... алатын орнын және отбасы тәрбиесімен ұстаздар арасындағы байласныстарға тоқталамыз.
Үйелмен тәрбиесінің түрлері мен ... көп, ... ... ... тату-тәтті тұратын отбасында шаңырақ шаттығы-негізінен, қоғамдық сананың адамгершілік, кісілік, қайырымдылық, ... ... ... толып жатқан моральдық ұйымдарға негізделеді. Бала үшін отбасында ең алдымен, әке-шашесінің, ата-әжесінің ... да ... ... ... ... ... зор. Бала өз заманына тән кісілікті, әдептілікті, қайырымдылықты, тіпті бұрақылықты да алғаш рет осы өзінің отбасында меңгереді. Үй ... ... ... қариялардың ұлағатты өсиеттері мен ақылы, ал жастардың ... ... сый ... адал ... ... ... ... әзіл-оспағы, жалпы алғанда, дұрыс қалыптасқан моральдық-психологиялық қарым-қатынастар отбасы өмірінің ерекше бір байлығы, әшекейлі ... ... ... ... ... ... олардың өмірден алатыны да, өмірге беретіні де көп болады.
Мектеп осы уақытқа ... ... ... ... қайсы нәрсеге бейімділігін, ол қабілеттер мен бейімділіктер қашан, қай мезгілде ... ... ... шеше ... ... ... салдарынан дүниеде миллиондаған адамдар өздерінің болашақтағы орнын дұрыс таңдай алмай қиналады, сәтсіздікке ұшырайды. Отбасы мен ата-аналардың осы ... ... ... ... мол. Арманшыл талапты жастарға мамандық таңдау үстінде дұрыс бағыт, кеңес беретіндер, негізінен, ... ... ... ... да, қабілетін де ата-аналарынан артық білетін адам жоқ. ... ең асыл ... бірі - оның ... ... ... Ол ... негізінен отбасыда қалыптасады. Ол ата-аналардың адал ақ көңілі, жұмсақ алақанының көмегімен ... ... жоқ ... ... ... мінезді, ақ пейіл адамдарға арнап айтылған деген мақал осының ... ... ... ... ... ... не тындыра алмаған жұмыстары әртүрлі жағдайда көрсеткен мінез-құлқының қырлары, бір-біріне тигізетін көмегі, не зияны түгелдей халық дәстүрінің сынынан, ... өтіп , не ... ... ... ... ... орнын тапқан салттар мен дәстүрлер аса тиімді тәрбие құралына айналады. Отбасы тәрбиесінің осындай ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін қоғамдық тәрбиенің міндеттері мен ... ... оның ... ... ... ата-ана жеткілікті мән бермесе, бұл істің нәтижесіз болары күмәнсіз. Абай былай дейді: . Сондықтан жұмыс қаншалықты ... ... да, ... ... жүрсе де ата-ана бала тәрбиесін ұмытпауы тиіс. ... ... ... ... басталатыны бәрімізге аян. Бала жақсы әдетті болса да, жаман ... ... да ең ... ... ... Ата-аналар балаларын мәдениетті, кішіпейіл адал азамат етіп өсіргілері келсе, ең алдымен ... ... ... таза адам болуы керек. Көпшілік жағдайда баланың бойында теріс қылықтардың пайда болу себебін отбасыдағы үлкендер өздерінің бойынан іздемейтіні ... ... ... бір ... ... ... . Ол өз еңбектерінде ата-аналар беделі туралы үлкен сөз көтеріп бала ... бұл ... ... ... көрсеткен.
Ата-аналар шын беделге ие болған отбасыларда олардың жай ғана ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру үшін жеткілікті. Беделдің болмауынан балалар ата-анасымен ашылып сөйлеспейді. Олардың ескертпелеріне дөрекілікпен қарсыласумен ... ... ... ... сәби ... жан-тәнімен қадірлейді, оларды бар зейінімен тыңдайды. Ал ақылы ... ... мен ... ажырата бастаған жасөспірім үйдегі үлкендерге енді ересек көзбен қарайды. Бірақ бұл жағдайды ата-аналар, үнемі ... ... Олар ... тәрбиелегнеде қорқытумен, күш көрсетумен балаға айтқанымызды істетуге ... ... ... ... мінез-құлықты балалардың өсетініне ата-аналар түсінбейді немесе онша мән бермейді. Отбасындағы байсалды, бірқалыпты ... жас ... ... ... мен ... күшейтетін тәсіл. Кейбір ата-аналар тәкәппарлық беделіне бой ұрады. Адал да еңбекқор адамдарына өндірісте болсын, үйде болсын, ең алдымен кішіпейілділік ... ... ... әлі де ... тек ... жұмыстағы жетістіктері туралы ған айтқанды жақсы көретін, басқалардың жақсылықтарын көрмей, ... ... ... ... ... болса да кездесіп қалады. Осыны көрген, естіген балалар да жолдастарына көкіректік көрсетіп, әкесінің лауазымын, ... ... ... ... Кейбір ата-аналар балаларына уәде беру, түрліше сыйлықтар ... ... ... ... ... баланы мадақтау, оларға түрліше сыйлықтар беру сияқты дәстүрлер ... ... ... ... ... ... үшін ... ұсыну мүмкін емес. Мұндай жағдайда бала жақсы істерді қоғам игілігі үшін емес, ата-анасынан ... алу үшін деп ... ... сыйлық алу мақсатында олар саудаласуды үйреншікті әдетке айналдырады. Ондай бала ... мен ... және Отан ... ... толық сезбейтін болып өсуі мүмкін. Әрбір ата-ана баласының тәрбиесі үшін Отан алдында, мемлекет алдында ... ... ... абзал.
Ата-анасына балалардың мінез-құлқын, бейімділігін сынып ішінде оқушылардың қарым-қатынасын, қоғамдық жүктемені орындауын, мектептегі сабаққа ынта-жігерін айта келіп, осы отбасына тән ... ... ... түрлілігі сияқты әр отбасы айтқан ойларды әртүрлі қабылдап жатады. Бірі ... ... ... ... ... ... жетекшісі, психолог екінші ата-ана болғандықтан олармен тіл табысып отыруы керек. Мектеп оқу-тәрбие жұмысының мазмұнын жақсартуға қамқорлық жасайды, ... ... ... қатыстырады. Сондықтан адамгершілік қасиеттерді қалыптастыруда мектеп пен отбасының масат міндеттері бір ... ... ... ... ... ... осы ... дейін балалардың бойындағы қабілетін, қайсы нәрсеге бейімділігін, ол қабілеттер мен ... ... қай ... пайда болатынын толық шеше алмай келеді. Соның салдарынан дүниеде миллиондаған адамдар өзінің болашақтағы орнын дұрыс таңдай ... ... ... ... Ал ... мен ... осы проблемаларды шешуге тигізетін пайдасы мол. Себебі, балалардың сырын да, қабілетін де ата-аналарынан артық білетін адам жоқ. ... ең асыл ... бірі - оның ... ... мінез-құлқы. Ол қасиет негізінен отбасында қалыптасады. Даму процесінде ... ... мен ... ... ... бәрі ... ... меңгерілетін психологиялық қасиеттердің көрініс беруі.
Кіші мектеп жасындағы балалардың анатомиялық, физиологиялық және психологиялық даму ерекшеліктері Ж.Пиаже, ... ... ... Д.Б. ... А.Ф.Обухова т.б. көптеген психологтар еңбектерінде жан-жақты талдаған. Өткен ғасырдың 70- жылдарынан бастап психологиялық және педагогикалық зерттеулерде акселерция туралы ой-пікірлер ... ... ... Олардың негізгі ғылыми тұжырымдамасы соңғы кезде балалардың дамуындағы дене ... және ... ... ... ... ... ... оқыту процесінің мазмұнының өзгеруі және оған негіз болатын ... ... ... ... бұл еңбектермен ата-аналар өз бетімен танысып, баланың ақыл-ойының дамуын ғылыми негізде басқаруға барлық уақытта мүмкіншіліктері ... ... ... ... ... барысында үйрету процесінің ақыл-ой тәрбиесіндегі ерекшеліктерін психолог жете біліп ол білімін көпшілікке жеткізуі ... ... ... және ... ... ... Тейяр де Шарден, Халл анықтаған үйрету психологиясына негізделген. Бала судың тасуы неліктен болатынын білмейді. Оған ... ... ... мұғалімдер түсіндіреді. Бұдан соң ол осы материалды оқулық бойынша қайталап алып, енді білетін болады. Адамның үйренуі әр түрлі ... ... ... көп сатылы процесс. Мысалы, сенсорлық және моторлық үйрену бір ... ... ... ... ... бейнелерді қабылдау, сондай-ақ білу және тану процестері қалыптасады. Моторлық ... ... ... және ... ... ... ... жіктеу, іріктеу және жүйелеу болады. Олардың синтезі -- сенсомоторлық үйрену -- ... мен ... ... ... ... программаларының қалыптасуын қамтамасыз етеді. Үйренудің бұл түрлерінің ... ... ... және ... ... мен ... формасында білдіріледі. Үйренудің когнитивтік деңгейінде адамда іс-әрекет ... ... ... мен ... ... талдау, іріктеу, қорыту және тиянақтау процестері, сондай-ақ осы қасиеттер мен байланыстарды пайдалану ... ... сай ... ... жаттығулары бақылау, ұғыну және өзін-өзі бақылау негізінде жүзеге асады, бұлар ұғынылып барып қойылған мақсаттар мен міндеттер арқылы басқарылады. Бір ... ... ... ... кластардың есептерін шешу үшін қажет іс жүзіндегі білім мен тәжірибелік іс-әрекеттерге үйрену (бұл ... ... мен ... ... ... екінші жағынан, қорытылған теориялық білім мен ақыл-ой іс-әрекеттерін ... ... ... ... мен ойлау қалыптасады).
Үйрену - іс-әрекеттің орнықты нысаналы өзгерісі, бұл өзгеріс мұның алдындағы іс-әрекеттің ... ... ... және ... ... туа ... физиологиялық реакцияларынан туындамайды. Мұндай жалпы түрде түсінілетін үйрену жануарларда да бар. Алайда ... ... ... ... ... мен ... ортақ жайлары бар болғанымен қоймай, сипаттарының сапалық айырмашылықтары бар. Мәселен, сыртқы дүниенің заттары адам мен итті ... ... ... ... Бірақ олар бұл заттарды мүлдем әр басқа бейнелейді. Адам бұл процесте ... ... ... ... ... ... және ... қатынастарын бөледі. Итте бұл жоқ, өйткені адамдай емес, ол сыртқы ... ... ... ... талап ететін және мұнымен бірге осы формаларды қалыптастыратын қоғамдық ... ... ... ... адам мен ... сол бір ... өзін әр ... және ондағы әр нәрсені бейнелейді, осыдан барып олардың мінез-құлқы мен іс-әрекетінің үйрену процестерінде болатын өзгерісі де барынша ... ... ... ... үшін оқу ... бала ... негізгі әрекет болады. Сондықтан оқушылардың дамуы мен жетілуі осы ... ... ... Оқыту барысында балалар біртіндеп мектеп режиміне үйренеді және өздерінің ... ... ... ... жас ... ... жоқ қасиеттерді меңгеруге мүмкіндік туады. Мектеп оқушыларының жаңа қасиеттері оқу қызметінің қалыптасуына байланысты орын ала ... Егер ... ... ... ... тыңдаса және оның айтқандарын түгел орындаса барлық балалардың білімді меңгеруі, оқыту мазмұнын меңгеруі бірдей болар еді. ... ... ... ... ... өз ... басқаруды үйренеді. Бала сабақ үстінде далады болып жатқан ауа райының ерекшеліктеріне, сыртта ... ... ... ... ... ... келеді. Сонымен қатар сабақта түсіндіріліп жатқан материалды да ... ... ... ... қажет.
Пәндерді оқыту барысында оқушылар сабақтың мазмұнына байланысты көптеген ... шешу ... ... ... іс-әрекеттер варианттарын таңдап алады да, оларды іске асырудың реттілігі мен құралдарын жоспарлайды. Бала өз іс-әрекетінің неғүрлым көбірек жорамалдай ... ... және ... ... ... ... ... алатын тәжірибесі қалыптасса, соғүрлым ол жалпы дамуы жоғарылап, басқа адамдармен тіл табысу жолдарында тезірек жіне дэлірек ... ... ... орындауға берілген тапсырмалардың шешу жолдарын тезірек табатын болады. Н.К.Крупская өзінің еңбектерінде ... ... ... ... ... ғылыми түрғыда қаруландырудың қажет екенін бірнеше рет айтқан болатын. Ата-аналардың тәрбие процесінде жеке ... ... ... ... ... және ... ... байланысты. Осы түрғыдан педагогикалық-психологиялық білім негіздерімен ата-аналарды қаруландыру мектеп алдында түрған басты міндеттердің бірі.
Ата-аналар шын ... ие ... ... ... жай ғана ... ... ... жасауы баланы теріс істерден сақтандыру үшін жеткілікті болмауынан балалар ... ... ... ... ойкертпелеріне дөрекілікпен, қарсыласумен жауап береді. Кішкентай күнінде сэби ата-анасын жан-тәнімен қадірлейді, оларды бар зейінімен ... Ал ... ... ... мен ... ... бастаған жасөспірім үйдегі үлкендерге енді ересек көзбен қарайды. Бірақ бұл жағдайды біздер, ата-аналар ... ... ... Қорқытумен, күш көрсетумен балаға айтқанымызды істетуге әуеспіз. Мұнда отбасында балалардың өсетініне мэн бермейміз. Отбасындағы байсалды бірқалыпты қарым қатынас жас ... ... ... мен ... ... ... ... тәкәппарлық беделіне бой ұрады. Адал да еңбекқор адамдарына өндірісте болсын, ең ... ... ... ... арамызда әлі де болса тек өзінің жұмыстағы жетістіктері туралы ғана айтқанды жақсы көретін, басқалардың жақсылықтарын көрмей, оларға ... ... ... бірен-саран болса да кездесіп қалады. Осыны көрген, естіген балалар да жолдастарына көкректік көрсетіп, әкесінің лауазымын, аналарының талантын айтып, мақтанды. Кейбір ... ... уәде ... ... ... ... арқылы айтқандарын тыңдатады[13,265].
Әрине, отбасында баланы мадақтау, оларға түрліше сыйлықтар беру ... ... ... ... ... ... ... көрсеткені үшін сыйлықтар ұсыну мүмкін емес. Мұндай жағдайда бала жақсы істерді қоғам игілігі үшін емес, ата-анасы үшін деп ... ... ... алу ... ... саудаласуды үйреншікті әдетке айналдырады. Ондай бала отбасы мен мектеп және Отан алдындағы борышын толық ... ... ... ... ... көп құрметіне бөленген үлгілі отбасылар қай жерде де аз ... ... ... ... ... атауға болады. Олардың балалары да еңбекқор, тәртіпті, мәдениетті азаматтар болып өсіп ... ... таяз ... да ... ... десең еститінің . Бұл әңгіме нан табуда емес, балалардың оқуында, тәрбиесінде болып тұр емес пе? ... ... ... ... күтуге болады. Ата-ана отбасы ұйытқысы, балаларының бағбаны, сондықтан олар жақсы қасиеттерімен бабалардың келешегіне үлкен әсерін тигізулері керек. Егер ... ... өз ... ... бас ... немесе өз құқығын теріс пайдаланса, балаларына қатыгездік жасаса, сондай-ақ, ішімдікке салынып кетсе, ата-аналық құқығынан айырылуы мүмкін. Бала тәрбиесіне салақ ... ... ... ... ... ... арасынан да өз бетімен жүріп, шылым шегу, ішімдікке үйір болу, ұрлық жасау сияқты жаман жолға түсіп кетушілер кездесіп ... ... ... ... ... ересек адамдар өздері мәжбүр етеді. Сірә, олар ондай өтірікті айта салудың еш ... жоқ деп ... ... ... ... ... кері әсері тигізетіні сөзсіз. Бала тәрбиесімен оның ... ғана ... ... да бар. ... жартыкеш тәрбие де жақсы нәтиже бермейді. Әке өнегесі, әке тәрбиесінің орны қашанда бөлек[14,265].
Ата-анасына балалардың мінез-құлқын, бейімділігін сынып ... ... ... ... ... коррекция коррекция сабаққа ынта жігерін айта келіп, осы ... тән ... ... ... түрлілігі сияқты әр отбасы айтқан ойларды әр ... ... ... Бірі ... көрсетсе, кейбіреулер жақтырмайды. Сынып жетекшісі, мұғалім екіншісі ата-ана болғандықтан олармен тіл ... ... ... ... ... орташа, кейде тым тәуір оқитын оқушылардың ата-аналарымен әңгімелесу барысында байқалатыны ата-аналар пән ... ... ... ... мен тоқсан қорытындысындағы бағалары жайлы сөз болғанда олардың дұрыстығын ... ... ... ... ... білуге болатыны қозғалды.
Ата-аналарды шақырып коррекция коррекция сабаққа қатыстырылды. Әрине, осындай тығыз ... ... олар ... ... ... ... ... да болды. Бір ата-ана тэртіпсіздігімен көзге өрескел, ... ... ұлы үшін ... ... ... ... басшылығының мүшелерімен кездескен жиналыста өз ойын білдіріп, ... ... ... ... ... ... оқушылардың ата-аналарымен байланыс жасап, кейбір тәрбие мәселесінде ақыл-кеңес сұрап отыруға болады. Ата-аналар арқылы айтылған сөздің ақылдасқан жайдың нәтижелі болатынын ... ... ... ... үлгілі болғаны жақсы. Ата-аналар мен байланыс жасау әр түрлі және олардың жас ерекшеліктеріне қарай ... ... ... ... ... ... баулу-бастауыш сынып оқушылары үшін олардың іс-әрекеті және гигиеналық талапты сақтауы мектеп ережесіне қарай ... ... ... сауалнамасын талдаған кезде өз балаларының келешекте кім болатынына көңіл бөлмейтін ата-аналар бары байқалды. Сондықтан ата-аналар мектепте тек баласының сабағына қатысу үшін ғана ... ... ... кештерге қатысып тұрса, балаларымен екі арада ашық түсініктері орнайды.
Бала ата-ананың адамгершілік өмірінің айнасы. Ата-аналардың балаларға осыншама қиындықсыз ауысатын ең ... ... ... шеше мен ... ... ... жақсылық істей білуі.
Әке мен шеше өз жанының бір бөлігін басқаларға ... ... ... мен ... бүге білмейтін семьяларда ізгі жанды, сергек, сезімтал болып өседі. Ең жаман нәрсе жекелеген ата-аналардың өзімшілдігі, жеке басын күтіп кетуі. ... ... ... ... өз ... ... ... соқыр сүйіспеншілікке айналады. Егер әке мен шеше өз жүрегінің барлық күнін басқаларға беріп олардың тасасынан ... ... ... ... бұл ... ... ақыр ... бақытсыздыққа айналады. Балалардың өз Отанының патриоты болу үшін, туған жер мен еңбекші халықтың қызу сүйетінін, адам, шыншыл, еңбек ... ізгі ... ... ... ... пен өтірікке төзбейтін, қиындықтарды жеңуден ер жүрек, әрі табанды, кішіпейіл, адамгершілігі мол, дені сау ... ... ... үшін ... де ... ... ... ізгі жүректі, сезімталдығы жоғары адам болуы тиіс. Бала отбасының айнасы, бір ... суда күн ... ... ... шеше мен әкенің адамгершілік тазалығы да балаларда солай бейнеленеді. Мектеп пен ... ... әр ... ... беру. Бақыт алуан қырлы. Ол адамдардың өз ... ... ... ... жасампаз бала білуінде де және қоршаған дүниенің кеңдігінен ләззат алып, басқалар үшін әсемдік жасаулар да, ... ... ... өзі де ... ... ... балаларды нағыз адам етіп өсіре білуінде. Адам өмірінде ең асыл да тамаша - ана. Балалардың ... ... ... ... адамгершілік тамашалығын сезу өте қажет. Адамгершілікті, мейірбандықты, қайырымдылықты тәрбиелейтін шын мектеп - отбасы, анаға, әкеге, атаға, әжеге, аға-ініге, әпке-қарындасқа ... ... сын ... ... ... ... балалардың ақыл-ой дамуы, болашақ өмірі шешуші дәрежеде әке мен шешенің қарапайым мәдениетіне байланысты. Бұл мәдениет өсіп келе жатқан балалардың ... жан ... ... ... көрінеді. Ата-аналарға арналған мектептің коррекция коррекция сабақтарында ... ... ... ... болады, оның ой қабілетін қандай жолмен дамытуға болады деген мәселелерге ерекше көңіл бөлінді.
Мектептің ата-аналар комитеті мұғалімдерге, ... ... ... ... қиын ... қамқорлыққа алуды, балалардың тұрғын жеріндегі жұмыстарды ұйымдастыруға қатысады. Ата-аналар жиналыстарын, олардың конференцияларын пікір таластарды, балалар мерекелерін өткізудің дайындық ... ... ... отбасының, бүкіл халықтың және мемлекеттің негізгі мақсаты қазіргі заманның талаптарына сәйкес балаларды және жастарды тәрбиелеу, оларды мамандық ... ... орта және ... оқу ... ... халық шаруашылығының салаларында еңбек етуге даярлау.
Үй ішінде күнделікті айтылатын қариялардың ұлағатты қасиеттері мен ақыл сөздері, жастардың оларға деген сый-құрметі, адал ... ... ... ... ... ... ... дұрыс қалыптасқан моральдық-психологиялық қарым-қатынастар отбасы өмірінің ерекше бір байлығы, әшекейлі ... ... үйде ... ... ... олардың өмірінен алатыны да, өмірге беретіні де көп болады.
Мектеп осы ... ... ... ... қаблетін, қайсы нәрсеге бейімділігін, ол қабілеттер мен бейімділіктер қашан, қай ... ... ... ... шеше ... ... Соның салдарынан дүниеде миллиондаған адамдар өзінің болашақтағы орнын дұрыс таңдай алмай қиналады сәтсіздікке ұшырайды. Ал отбасы мен ата-аналардың осы ... ... ... ... мол. ... балалардың сырын да, қабілетін де ата-аналарынан артық білетін адам жоқ. ... ең асыл ... бірі - оның ... ... ... Ол қасиет негізінен отбасында қалыптасады. Ол ата-аналардың адал ақ көңілді, жұмсақ алақанының көмегімен ұрыс-таласы, үрей-қорқынышы жоқ отбасында тәрбиеленді. деген ... ... ... ... тағы бір ... үйдегі адамдардың жас шамасы әр түрлі болса да, бір-бірімен жақындығы.
Олар үйде халықтың салт-дәстүрінің ... ... ... күнделікті тіршілігінде сәт сайын кеңінен пайдаланды. Отбасы мүшелерінің әрбір іс-әрекеті, тындырған не тындыра алмаған ... әр ... ... ... ... ... ... тигізетін көмегі, не зияны түгелдей халық дәстүрінің сынынан, елегінен өтіп, , не, деген бағаларын алады. Отбасында жарасымды ... ... ... мен ... аса тиімді тәрбие құралына айналды.
Бастауыш сыныптарда оқыту барысында мектеп пен отбасының ортақ күшімен балалардың барлық таным процестері дамып, интеллектуалдық ... ... ... ... ... ... барысында оларға балалардың интеллектуалдық даму негізінде таным процестері жататыны, үйренудің түрлері және үйге берілген тапсырмаларды орындау барысында, жүре үйрену ... ... ... роль ... ... Бірінші кездесулер ата-ана жиналыстарының алдында 15 минуттық баяндама ретінде ұйымдастырылды. Бұл баяндамадан кейін бала психологиясына ... ... ... ... ... жағынан көптеген сұрақтар мен сұраныстар түсе бастады. Психологиялық білімге туған ... ... ... ... және ... жұмыстар жүргізілді.
Мектеп пен отбасының ынтымақтастығының бірнеше формалары бар. Мектеп пен отбасы байланысының басты формасы ата-аналар жиналысы. Онда ... ... ... ... өмір, еңбек, демалыс, оқушылардың бос уақыты, кәсіптік бағдар, оқу және тәрбие жұмысы, т.б. талқыланады және оларды одан әрі ... ... ... қарастырылады. Байланыс формаларының екінші түрі - педагогтардың оқушылар үйлеріне ... ... ... үй ... күнделікті өмірімен, тұрмысымен танысу, оқу және тәрбиеге байланысты әр түрлі тақырыптарда ата-аналармен әңгіме өткізу, ... ... ... пен ... ... ... ... - педагогикалық-психологиялық білімдерді насихаттай, яғни ата-аналарға педагогикалық-психологиялық ... ... ... ... мен ... бұқара халық арасында психологиялық және педагогикалық білімді насихаттаудың маңызы өте зор. Насихаттау ... ... ... міндеттерін шешу жолдары талқыланып, отбасында шешетін көптеген проблемалардың ... ... оны ... ... ... табуға мүмкіндік туады. Сондықтан психологтың осы жұмысының ... ... ... ... ... ... педагогикасының озық үлгілерін пайдалану
Қазақ халқының ұлттық мәдениетінің қайта өркендеу жағдайында жастарды ұлттық дәстүрлерде тәрбиелеудің заңды обьективті қажеттігі ... ... ... ... ... - ... қасиеттерін қалыптастырудың педагогикалық мәні де оған қоғамдық салт-сана, әлеуметтік экономикалық, мәдени өмірден саяси көзқарас пен тарихи кезеңнің ... ... ... ... Сондықтан, еңсе көтерген қазақ елінің жаңа тұрпаты халықтық тәрбие жүйесінде ең алдымен өз халқының ғасырлар бойы қалыптасқан бай ... арқа ... және оны ... ... ... ... ... Өйткені, мұндай негіздерді білмей, өз халқының, ұлттық ерекшеліктерін сезінбей, басқа халықтың өзіне тән ерекшеліктерімен салыстырмай, бағаламай өз ... ... түсу ... ... ... өзі жасаған бастауларға сүйенген тәрбие ғана өз күшінде бола алады. Бұл тәрбиенің артықшылығы: әр адам ең ... өз ... ... ... ... екіншіден, өз халқының болашағы сол жекелеген адамдарға байланысты екендігін сезінеді.
Сондықтан да, әр ... өз ... өз ... ... ала отырып, ата-ана тәрбиесін, яғни халықтық педагогиканы игеріп отырғаны жөн. ... ... ... ... ... ... болашақ ұрпағымыздың өз ана тілін білмеуі, салт-дәстүрден бірте-бірте қол үзе ... ... ... ... еті ... ... ... жетімсірету сияқты қатыгездіктің етек алды, арақ ішу, анаша ... ... ... ... ... ... қасиеттерге бой алдырды, өз пікірі жоқтық, біреудің айытқанына оңай ерігіштік, көнгіштік, табансыздық, тағы басқа да сүреңсіз жағдайлардың етек ... ... ... қол ... ... ... даусыз. Жағымсыз құбылыстардан құтылу үшін халқымыздың өзі жасаған, ұлттық дәстүр, салттарын оқу-тәрбие ісіне кеңінен пайдалану жолдарын ... өмір ... ... ... ... ... педагогиканың үлгі-өнегесі халық даналығының көрінісі ретінде пайдалану жөнінде құнды идеяларды кезінде түрлі ел, түрлі уақыттағы педагогтар да аз ... ... ... [15,78] - деді.
Халықтық педегогиканың адамгершілік тәрбие саласындағы құнды деген идеяларын өз ... ... ... ... ... ... өте жоғары бағалаған. В.А.Сухомлинский халық тәрбиесіндегі Отанға, туған ... ... ... ... толы аса маңызды қайнар көздері оқушылардың терең танып-білуіне қол жеткізді. Ол мұндай қайнар ... ... ... ... ... ана тілі, туып өскен жер табиғаты, халықтың тарихы және т.б. болатынын атап көрсетті.
Халықтық педагогика мәселелері ғылыми тұрғыда 19 ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер Г.Н.Волков, Я.Н.Ханбиков, А.Ф.Хантибидзе, А.Ш.Гашимов, А.Н. Измайлов, В.Х.Арутюнян, ... және т.б. ... ... ... ... ... Бұл еңбектерге жан-жақты талдау ғалым С.А.Ұзақбаеваның еңбектерінде жүйелі берілген. Автор халықтық педагогика саласында ... ... ... ... ... сол зерттеулерде деген терминге берілген анықтамаларды саралап, құптай отырып, былай деп ... ... ... ... ... - ... мен ... саласындағы халық бұқарасы білімдерінің, іскерліктердің, дағдылардың жиынтығы, солардың негізінде ұрпақтан-ұрпаққа халық шығармашылығы арқылы ... ... ... мен ... ... ... педагогиканың мақсаты - ата-бабалар тәжірибесінің ең жақсы мұраттарында бай ұрпақты тәрбиелеу. С.А.Ұзақбаеваның ... ... ... ... және ... ... оларды негіз етіп аламыз.
Басқа ұлттардағыдай, қазақтың халықтық педагогикасының өзіне тән ерекшеліктері, өзіндік белгілер бар. Оның бірі ... ... ... ... мен түрлерінде бейнеленген ауызекі поэтикалық,, мазмұндық, музыкалық шығармалар, сәндік-қолданбалы бұйымдар, құлпытастар, күмбездер, ғимараттар, әдет-ғұрыптар, салт- рәсімдер және т.б. Олардың ... ... сол ... ... халық арасынан шыққан ақын-жыраулар жақсы түсінген. Көшпенді мәдениетінің шыңында тұрған қазақ халқын дүние жүзі жүртшылығына таныту, ... ... ... елдеріне таныту күн тәртібінде тұрды. Бұл іске алғаш болып жол ... ... пен ... ... Олар ... ... ... өмірін зерттеп, оны дүниежүзі жұртшылығына таныстыру мақсатымен қазақтың ұлт ойындарын халық өмірінің басқа көріністерімен қоса зерттеді. Сол ... ... ... өте көп ... бөлінгеніне және ағарту қызметінің өріс алуымен байланысты Ш.Уалихановтың еңбектері Ресей академиясында жоғары бағаланып, кең таратылды. Осы зерттеулерді жалғастырып, одан әрі ... ... ... ... ... ... пен Г.Потанин үлес қосты[16,245].
19 ғасырдың екінші жартысында халық педагогикасының қалыптасып кең өріс алуымен байланысты ... ... ... ... ... ... ... педагогикасы ұлт тәрбиесіне қатынасты барлық өмірлік негіздерді қамтып, ұлттық ерекшелікті даралай көрсетуге, сонымен қатар ... ... ... ... ... көрсетуге үлесін қосады. Ы.Алтынсарин және оның пікірлестері мен ізбасарлары ... ... ... құра ... ... мектептері ашылып, ұлттық тәрбие ордасын құру барысында ұлттық ойындарды зерттеу және қолдану ... ... ... ... Бұл істі ... ... ... жылма-жыл өсе түсті. Бұлардың қатарына А.И.Ивановский, Н.Гродеков, Е.А.Алекторов, Ә.Ә.Диваев, А.Левшин, Н.Пансутов, ЕАПокровский, ... ... ... ... ... ... т.б. қосылды.
Кезінде М.Әуезов қазақтың ұлттық ойындары туралы мына ... ... - ... ... ... көз ... әрбір күзгі, қысқы шаруашылықтың табысты аяқталуынан соң, сәтті аяқталған аңшылықтан кейін, немесе ел шетін ... ... ... кек ... жеңіске жеткенде, ас бергенде, халық мерекелері, ойын-сауықтар өткізілген. Бұл ойын-сауықтар тек көңіл көтеру, той думан үшін ... ... ... ... ... ... көрсететін, халықтың рухани мүмкіншілігінің байқауы тәріздес өнер сайысына ұласып, жаңаның сыналып, ел талқысына түсер ортасы, көпшілікке жеткізер сахнасы іспеттес ... ... ... ... аға буыннан, халық алдында сыналған атақты ардагерлерден үйреніп тәлім алған.
Қазақтың ұлттық ойындары: көкпар, сайыс, күрес, теңге алу, қыз қуу, ... ... ату, ... ату т.б. ... ... бірге үлкен тәрбиелік маңызға ие. Бұл ойындардың бәрі де атпен ойналатын ойын болғандықтан, оларға күн ілгері орасан зор әзірлік, мұқият ... ... ... Сол ... басы ... ... жас ... бастап, бозбалалар мен жігіт ағалары, атбелгілері мен ауыл ақсақалдары болып түгел ... ... ... ойын ... мен ... ... түрлеріне қосылатын аттар, оған мінгізілетін балалар, балуандар, көкпаршылар, қыз қууға қатынасатын қыз бен жігіттер ауыл ақсақалдарының ... ... ... ... бойынша қатынасуға мүмкіншілік алатын болған. Бұл, бір жағынан, халық ... ... ... ... ... ... ... ілтипат пен сенімді, басқаның пікірімен санаса білуді үйретеді. Үшіншіден, жеңіске деген құлшынысты ... ... ... ... ұштайды[18,36].
Сонымен қатар халық өзінің аңшылық, мергендік, мал өсіру, дихандық шаруашылығымен байланысты көптеген аңыз-ертегі, ... ... ... Олар ... ... дұрыс бағып-қағуды, аңшылық пен малшылықты өнер деп қарауды, ... ... ... ... мал тапқыш, өнегелі азамат етуді көздеген. Осы тіршілік түрлері ұлттық ойындардың көптеген ... орын ... ... қол ... ... ... өмір тіршілігімен, тұтыну қажетімен тығыз байланысты болған. Оның ішер асы да, киер ... де, ... да ... ... ... ... қол өнері де сол мал өнімін өңдеуге ұқсастығы ... Жүн ... ... ... киіз ... үй жабу, ою ойып, сырмақ, түс киіз өрнектеу, тері илеп, бас киім және сырт киім тігу қыз ... ... ... өнері болып саналған.
Көптеген ұлт ойындары осы өнерлерді дәріптеп балаларды болашақта оң қолынан өнері таматын етіп ... мән ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасы және балаларға әлеуметтік көмек67 бет
Отбасы және мектептің жағдайсыз отбасылармен бірлескен жұмысын ұйымдастыру30 бет
Отбасы тәрбиесін жетілдірудегі педагогикалық ұжым мен отбасының бірлескен қызметі63 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Математикалық түсініктерді қалыптастыруда көрнекі материал түрлері. Қолдану ережелері33 бет
PR-дың әлемдік ірі спорт бәсекелерінде алатын орны60 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
«Жетілген тұлға» халық педагогикасының мақсаты20 бет
Ірі қара шаруашылығының халық шараушылығында алатын орыны7 бет
Іс қағаздарының қоғамда алатын орны9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь