Табиғатты қорғау мәселелері

1.Табиғатты қорғау мәселелері.
2.Ерекше қорғалатын территориялар
3. Қазақстандағы ерекше қорғауға алынған және Қызыл кітапқа енген өсімдіктер.
Экология ғалымының негізгі мақсаты – биосфера тұрақтылығын сақтау үшін салауаттылығына, білім дәрежесіне қарамастан барлық адамдардың экологиялық деңгейі, соны ұғынуы мен білім дәнежесінің жоғары болуына ықпал ету.
Экологиялық білім мен тәрбие берудің дүниежүзілік даму кезеңдеріне келсек, ең алдымен БҰҰ деңгейінде ұйымдастырылған (ЮНЕСКО) "Адам мен биосфера ” атты бағдарлама қабылданды. Онда алғаш рет халықаралық деңгейде биосфера ресурстарың қорғау және тиімді пайдалану туралы бағдарлама қабылданып, экологиялық сипат алды.
1971 жылы Швейцарияда Европалық конференция шақырылып, онда айнала қоршаған табиғи орта, табиғат қорғау мәселереі көтерілді.
1972 жылы Стокгольмге "Қоршаған ортаны қорғау” туралы білім беру, 1977т жылы Тбилиси қаласына БҰҰ жанындағы ЮНЕСКО және ЮНЕП ұйымдары "Экологиялық білім беру” туралы 40 астам шешімдер қабылданып оның ғаламдық, стратегиялық жоспаралар қабылданды. Экологиялық білім берудің одан әрі даму кезеңдері атақты Найроби (1982), Беч (1983), Мәскеу (1987), т.б. конференцияларымен жалғасады.
        
        Жоспар:
1.Табиғатты қорғау мәселелері.
2.Ерекше қорғалатын территориялар
3. Қазақстандағы ерекше қорғауға алынған және ... ... ... ... ... ... биосфералық резерваттар, ерекше
қорғауға алынған териториялар.
1. Табиғатты қорғау мәселелері. Экология ғалымының негізгі мақсаты –
биосфера тұрақтылығын сақтау үшін ... ... ... ... адамдардың экологиялық  деңгейі, соны ұғынуы мен білім
дәнежесінің жоғары болуына ықпал ету.
Экологиялық білім мен тәрбие берудің дүниежүзілік даму кезеңдеріне
келсек, ең ... БҰҰ ... ... ... ... ... ” атты ... қабылданды. Онда алғаш рет халықаралық
деңгейде  биосфера  ресурстарың қорғау және ... ... ... ... ... ... алды.
1971 жылы Швейцарияда Европалық конференция шақырылып, онда айнала қоршаған
табиғи  орта, табиғат қорғау мәселереі көтерілді.
1972 жылы  Стокгольмге "Қоршаған ортаны қорғау” туралы ... ... ... ... ... БҰҰ ... ЮНЕСКО және ЮНЕП ұйымдары "Экологиялық
білім беру” туралы 40 астам шешімдер қабылданып оның ғаламдық, стратегиялық
жоспаралар ... ... ... ... одан әрі даму ... Найроби (1982), Беч (1983), Мәскеу (1987), т.б. конференцияларымен
жалғасады.
XX ... орта ... ... В. Ф. Натали, Н. М. Берзилин, В.
М. Корсунский, т.б. ... ... ... ... ... ... ... дамытуты ұсынды. Ал, 1947 жылдан бастап көпшілікке
экологиялық білім беру КСРО бойынша оқу жүйесіне енгізіле ... ... жылы ... ... университетінде алғаш рет экология
кафедрасы ашылды. Одақтың көптеген оқу орындарында (Қазан, Мәскеу, Санкт –
Петербург, т.б.) ... ... ... ... т.б. ... оқу ... еніп ... бастады. Осы тұрғыда көрнекті педагог
- ғалымдар Н. Д. ... С. Д. ... В. А. ... Н. Т. ... А. ... т.б. ... оқу ... экологиялық білім берудің сан -
қырлы теориялық практикалық негіздерін ұсынды.
Экологиялық білім беруде және жоғары білімді эколог мамандарды
даярлауда Абай ... ... ... ... орны ... ... А. С. Бейсенованның жетекшілігімен Республика
"Жоғары оқу орындарында ... ... ... ... "Мектеп оқушыларына
экологиялық білім беру” тұжырымдамасы жасалынды. Ал, 1987 жылы География  -
экология факультеті ашылып, мамандар даярлай бастады. Қазір Әль – Фараби
атындағы ... ... ... ... ... ... ... Түркістан қалаларындағы оқу орындарында химия -
экология, география - экология, т.б. мамандықтары бойынша бөлімдер ашылды.
Соңғы жылдары Республиканың ... ... ... инститтуттары
биоресурстар бойынша экологиялық іргелі жұмыстар жүогізсе, жоғары оқу
орындары білікті ... ... ... Осы бағытта егеменді
Республикамыздың парламеннті мен үкіметі "Айнала қоршаған табиғи ... ... (1997), ... ... ... ... (1996), ... білім бағдарламасын (1999), Қазақстан
Республикасында қоршаған ортаны қорғаудың ұлттық жоспарын (1996) т.б.
маңызы зор ... ... ... ... ... құрылымы өте күрделі. Ол түралы
пікір таластар көп. Экология ғылымының қазіргі құрылымдарын біз белгілі
экологтар Ю. ... Н. П. ... Г. А. ... Н. Ф. ... В. ... жіктеуі негізінде береміз.
2. Ерекше қорғауға алынған териториялар
Халық санының өсуіне байланысты ... ... ... ... ... түрінде сақтап қалудың маңызы артып отыр.Тек адам
қолымен өзгертілмеген бірлестіктер болғанда ғана адамның жасаған
өзгерістерінің нәтижелері туралы қорытынды ... ... ... мемлекеттің ерекше қорғалатын табиғи территорияларды
құрып,дамыту стратегиясы негізгі екі міндеттің ... ... ... оның ... ... ... ... аймақтар мен
өңірлердің табиғи эталондарының барынша толық көрсетілуі;
2) жүйелі топтастырылған деңгейдегі ... ... ... ... ... мен ... ... және микроорганизмдерді
сақтау.
Мұны арттыру үшін ең дұрыс шара қорықтар мен ... ... ... ... қорғаудың маңызды формаларының бірі – ерекше қорғауға алынған
территориялар.Осындай территориялардың түрлері көп: қорықтар, қорғалымдар,
табиғат ескерткіштері, ұлттық және табиғат ... ... ... резерваттар.
Қорықтар – табиғатты қорғаудың бір түрі. Қазіргі ... ... Жер ... шамамен 1,6-20%-ын құрайды.Дүние жүзінднгі ең ірі
ұлттық саябақ Гренландияда.Оның ауданы шамамен 7 млн. га; Ботсванадағы
Орталық Калахари резерваты: 5,3 млн. га;Вуд-Буффало(Канада) – 4,5 млн. ... ... ... ... – шамамен 4 млн. га.
Қазақстанда екі ұлттық бақ құрылған: Баянауыл және Алтынеміл.
Қорықтар – ... ... ... ... себебі, оған табиғи комплекс
кіреді де, табиғат ресурстарын шаруашылықта пайдалануға рұқсат
берілмейді.Белгілі бір шаруашылық жұмыстарын жүргізе отырып, табиғаттың
ерекше объектілерін ... ... ... ұйымдастыру түрі – қорғалымдар
болып табылады.Табиғи тіршілік орталарын қорғаудың әр ... ... ... орны ... қорықтар алуантүрлілікті қамтамасыз
ететін маңызды звено болып табылады. Бірақ, ХХ ғасырдың екінші жартысында
«қорық - өзгермеген табиғаттың эталоны» ... ... ... ... улы ... ластану, олардың
тасымалдануы – біздің планетамыздың кез келген ... ... ... ... ... ... ... территориясында төмендегі қорықтар
жұмыс істейді.
Ақсу-Жабағылы. 1926 жылы құрылған, ертеден келе жатқан қорық. Талас
Алатауының ... ... алып ... ... Қазақстан облысы).
Ауданы 73 мың га. Территория құрамында тұрғын жерлер жоқ. Физико-
географиялық ерекшеліктеріне байланысты екі бөлікке ... Бес ... бір ... ... ... ...... астам
түрлері, сүтқоректілерден арқарлар, маралдар, суырлар және т.б. кіреді.
Барса-келмес. Арал теңізінің солтүстік бөлігінде Барса-келмес аралында
орналасқан. 1939 жылы құрылған. Аралдың ауданы 198 ... км. ... ... ... ... ... ... Жануарлар түрлері көп
емес. Сүтқоректілердің алты түрі, амфибиялардың екі түрі және ... ... ... ... ... ... 1927 жылы ... әкелінген сайғақтар,
қарақұйрықтар, құландар, құм сарышұнағынан басқалары аборигенді түрлер
болып табылады.
Наурызым. 1931 жылы құрылған. Қостанай облысының Жетісу ауданында
орналасқан. ... 100 мың га. ... 151 ... 25 ... 5 ... ... 8 түрі ... 1934 жылы құрылған. Алматы облысының Шелек ауданында орналасқан.
Іле ... тау ... ... ... альпілік өсімдіктер жабыны бар
таулы-шалғындық топырағына жатады. Өсімдіктердің 1300 түрінен астамы
кездеседі. Жануарлар ... ... 200 ... ... 62,
амфибиялардың 3 түрі, рептилиялардың 16 және балықтардың 8 түрі кіреді.
Қорғалжын. 1958 жылы құрылған. Ауданы 237 мың га. ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қорықтық
аңшылық шаруашылығымен байланысты. Қорықта ғылыми – зерттеу жұмыстары
жүргізіледі. Әсем Қорғалжын ... ... ... ... ұя ... ең ... орны болып табылады. Су
құстарының табиғи резерваты ретінде маңызы зор.
Марқакөл. 1976 жылы құрылған. 71мың га территорияы алып жатыр, оның 44 ... ... көлі алып ... ... ... жотасының солтүстік беткейлері және Күршім тау
жотасының оңтүстігі кіреді. Марқакөл ойпатының өсімдіктер жабыны өте ... ... ... Оның ... ... сатыдағы өсімдіктердің бір мыңнан
астам түрлері кіреді. Жануарлар дүниесі де бай, ... 232 ... ... 125 түрі ұя ... ... ... мен Балқаш көлінің арасында территорияда
орналасқан. Ол Қазақстанның төрт оңтүстік облыстарының ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының Арыс және Шардара
аудандарының территориясында орналасқан көлемі 150,6 мың га 1990 жылы
Шымкент ... ... ... шешімімен құрылған. Қаратау қорығы
Қаратау тау жоталарының өте бай ... ... ... ... ... 1,5 мың түрлері кездеседі. Өсімдіктердің эндемик
түрлерінің саны бойынша Қаратау тау жоталары республикада бірінші орында
тұр.
Биосфералық ... ... ... ... алынған территориялардың бір
формасы болып табылатын биосфералық қорықтар көптеп құрыла бастады.
Биосфералық қорық Жердің әр ... ... ... комплекстерінің
(биогеоценоздарының) эталоны болып табылады. Олар экожүйелерге жыл бойы
және көпжылдық зерттеулер жүргізу мен биосфераға антропогенді әсердің
мониторингін жасау үшін жақсы база ... ... ... қорық
қорықтық белдеу (биорезерваттың ядросы), буферлік белдеу мен интенсивті
шаруашылық белдеуінен тұрады. Аталған белдеулердің барлығы бір типті
ландшафтта және бір-бірінен онша алыс емес ара ... ... ... ... ... ... 1974 жылы ЮНЕСКО-ның «Адам және
биосфера» бағдарламасының жұмысшы тобы ұсынған. Биосфералық қорықтар құру
1976 жылы басталып, 1995 ... ... оған 82 елде ... ... ... 1983 жылы ... мен БҰҰ-ның қоршаған орта туралы
бағдарламасы (ЮНЕП), ФАО, МСОП-ның ұсынуымен Минск қаласында биосфералық
қорықтар бойынша бірінші Халықаралық Конгресс өтті. Конгрестің жұмысы
нәтижесінде 1984 жылы ... ... ... ... ... жылы Рио-де-Жанейрода өткен Жердің жоғарғы форумында Биологиялық
алуантүрлілік туралы Конвенцияға қол қойылды. Конвенцияның негізгі мақсаты
биологиялық алуантүрлілікті сақтау мен оның элементтерін тұрақты ... ... ... ... осы конвенцияны орындауға көмек
беруге мүмкіндіктері бар. Ұлттық саябақтар мен қорғауға алынған
территориялар мәселесі бойынша Каракас (Венесуэла, 1992 жыл) қаласында
өткен төртінші ... ... ... ... ... ... және ... жаңа формалары жасалды. Мысалы,
«Кластерлік» және трансшекаралық  қорықтар. Биорезерваттардың дамуы
саласында кеңінен интеграциялау жұмыстары ұсынылды. Оны ... ... ... ... ... ... Халықаралық конференция (Севилья, 1995 жыл) XXI
ғасырдағы биосфералық қорықтардың рөлі мен дамуының Севилья ... ... ... ... үш ... атқаруы керек:
генетикалық ресурстарды, биологиялық түрлер, экожүйелер мен пейзаждарды
сақтауға бағытталған қорғау функциясы;тұрақты ... және ... ... үшін даму функциясы;зерттеу жұмыстарын қолдау үшін
материалдық-техникалық қамтамасыз ету функциясы. ... ... ... ... дайындау, жергілікті, ұлттық және ғаламдық сипаттағы іс-
шараларға байланысты мониторингті жүзеге ... ... ... үш ... ... ... ... Биологиялық алуантүрлілікті сақтау мақсатында ұзақ
уақыттық қорғауға алынған территория. Онда ең аз бұзылуға ұшыраған
экожүйелерді бақылау, ғылыми-зерттеулер, зиян ... ... ... беру ... ... ... Әдетте, қорықтық белдеудің айналасында, шектесіп жатады.
Ол экологиялық қауіпсіз қызмет жүргізуге, соның ішінде экологиялық ... ... ... ... және фундаменталды зерттеулер жүргізу
үшін қолданылады.
3.Өтпелі белдеу. Мұнда ауыл шаруашылық жұмыстарының кейбір түрлері, тұрғын
жерлер, осы ... ... ... ... мен ... ... әр ... кәсіпорындардың өзара бірлескен жұмысы жүргізілуі
мүмкін.
1996 жылдың мамыр айында Алматыда биосфералық резерваттар туралы
Халықаралық конференция өтті. Жоспар ... ... ... Қорғалжын қорығының негізінде түзілді. Олай болса, биосфералық
қорықтар жаңа рөл ... ... Олар тек осы ... өмір ... ... ... ... ортамен дамуға мүмкіндік беріп
қана қоймай, қоғамның қажеттіліктерін қамтамасыз етуге де ... ... олар ... ... ... ... көрсетеді.
Мемлекеттік табиғат ескерткіштері. Мемлекеттік табиғат ескерткіштеріне
айрықша немесе белгілі бір жерге тән, ғылыми, мәдени-танымдық және
денсаулық сақтау тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ... мен жағалаулардың бөліктері, тау, сарқырамалар,
сирек геологиялық жыныстар, үңгірлер, әсем жартастар және т.б. ... ... ... ... жасанды шығу  тегі бар табиғат
объектілері - ертеден келе жатқан аллеялар мен саябақтарды және т.б.
жатқызуға болады.
Тірі табиғат ... ... ұзақ өмір ... келе ... ... жатады. Бұл ағаштардың жылдық сақиналарын зерттей отырып, климатологтар
бірнеше ғасырлар барысындағы ауа ... ... ... - ... ... болу ... физиктер - жердің магнит өрісінің
өзгерістерін анықтайды.
Алып ағаштар да табиғат ескерткіштеріне жатады. Африкада биіктігі 189 м,
диаметрі 44 м ... ... ... Секвойялардың биіктігі 100 – 110 м,
жасы 3 – 3,5 мың жылға дейін жетеді.
Беловеж нуында биіктігі 42 м, диаметрі 9 м ... емен ... ... Ұзақ өмір ... ағаштарға арша жатады. Жекеленген ағаштардың жасы
2000 жылдан асады.
Оңтүстік Қазақстан облысының территориясында 39 табиғат ескерткіштері
орналасқан. Палеолит пен неолиттің материалдық және ... ... - ... ... адамдар орта ғасырларға дейін тұрып
келген. Дәубаба шатқалындағы үңгірлердің бірінде Қазақстандағы ең бірінші
жер асты мешіті орналасқан. ... ... ... ... ... «Жылауықата» (Төлеби ауданы) және  т.б. үңгірлерді
атауға болады.
Мемлекеттік қорғалымдар. Мемлекеттік қорғалымдар табиғаттың жекелеген
немесе бірнеше компоненттерін сақтау, қалпына келтіру, ... және ... ... ... тұру ... ... Қорғалымдар
ландшафттық, биологиялық, гидрологиялық, геологиялық, палеонтологиялық
болуы  мүмкін.
3. Қазақстандағы ... ... ... және ... ... енген
өсімдіктер.
Қызыл кітап- сирек кездесетін түрлердің санының қазіргі жай- күйін
көрсететін құжат. Өсімдіктер ... ... әрі ... ... ... бір ... ... олардың табиғаттағы түрлерін
азайтпай, қамқорлық жасап, молайту және қоршаған ортаның әр ... ... ... ... ... тұрған түрін сақтап қалудың бірден –бір
тиімді жолы мемлекеттік Қызыл кітапты шығару болып отыр.
1978 жылы ... ... ... ... ... онда ... 450-ге
жуық түрі енгізілді, соның 5600-ден астам түрі Қазақстанда өседі, оның ... ... түрі ... ... ғана ... басқа жерде
кездеспейтін эндемикалық өсімдіктер, бұлардың 1500 түрі пайдалы өсімдіктер
қатарына жатады.
Өсімдіктер дүниесі - ... ... ... ... құрамын
реттеуші, табиғаттың ажырамас бір бөлігі. Өсімдіктің табиғатта, адам
өмірінде алатын орнының зор екендігі аян.
Қазақстанның Қызыл кітабында сирек және жойылып бара ... ... ... ... омыртқалылардың 87 түрінің және өсімдіктердік
303 түрінің қазіргі таралуы, санының жай- ... ... ... ... ... жылдар бойы өсімдіктер мен жануарлар дүниесін пайдаланып
келді және де өзінің жан- жақты тіршілігінде жануарлар мен өсімдіктердің
пайдалы ... ... ғана ... жоқ, ... ... табиғатты өзгерту
арқылы көптеген түрлердің өмір сүру жағдайларына әсер етті. Табиғатқа
антропогенді ықпал етудің әсерінен жер бетінде өсімдіктер мен ... ... ... ... ... ... ... адамдардың қолына табиғат әлеміне әсер ететін күшті құралдар
берді. Бұл құралдар қаншалықты пайдалы болса, соншалықты зиянды. Адамдар
көбінесе кейде ... ... ... ... қалпына келтіру үшін
ұзақ уақыт қажет болатынын ойламастан, оған ... ... ... ... ... ... жанған түбірлер, су шайып өткен тау
беткейлеріндегі жыртылған ... ағаш ... ... ... ... бәрі ... кездесетін көптеген бағалы аңдар мен өсімдіктердің
құруына әкеп соғады.
Табиғатта пайда болған әрбір түр өзінші бірегей және ... ... да оның ... орны қайта толмайтын нәрсе. Және
де бұл жоғалту қауымдастықтың бүтінділігі мен табиғаттағы жалпы тепе-
теңдіктің бұзылуына әкеп соғады. Сондықтан да қазіргі кезде ... ... ... мәселеге айналып отыр. Бұл мәселе бүкіл әлемде
маңызды мемлекеттік мәселе ретінде ... ... ... ... ... қаупі бар және сирек
кездесетін өсімдіктер, жануарлар және саңырауқұлақтар түрлерінің ... ... жылы ... ... ... ... арналған үшінші басылымы
жарық көрді.
Қазіргі Қызыл кітапта:
                    Омыртқалы жануарлардың 128 түрі, оның ішінде:
o                  18 ... және ... ... ... 3 қос ... ... 10 бауырымен жорғалаушылар
o                  57 құстар
o                  40 сүт ... түрі ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Желілерде компьютерлік ақпараттарды қорғау мәселелері94 бет
Қазақстанның қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану құқығы136 бет
Балалардың табиғи құқықтарын қорғау мәселелері10 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аймақтарда туристерге қызмет көрсету79 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардағы экотуризмнің даму мүмкіндіктері77 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жалпы сипаттамасы76 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі179 бет
Күріш өндірісі27 бет
Мемлекеттің табиғатты басқару қызметтері77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь