Парник эффектісі туралы


Парник эффектісі - деп атмосферада парникті газдардың құрамының көбеюінен, жылу балансы өзгеріп планетаның температурасының жоғарылуын айтады. Негізгі парникті газ – көміртек диоксиді, оның парникті эффектісіне қосатын үлесі 50-65 пайыз. Басқа парникті газдарға метан, азот тотықтары, озон фреондар және т.б. газдар жатады. Барлығы 30-дан астам парникті газдар белгілі. Энергия көзі ретінде әртүрлі қазба отындарын пайдаланудан (көмір, мұнай) атмосферадағы көмір қышқыл газының мөлшері соңғы жарты ғасырда жылдан-жылға көбеюде. Адамзаттың тіршілігі фрқасында атмосферадағы одан да басқа парникті газдар, мысалы, метан, азот тотығы және құрамында хлоры бар заттар түсуде. Олардың мөлшері онша көп болғанымен, көмір қышқыл газына қарағанда әлдеқайда зиянды.
Жердегі жылу балансына әсері бойынша негізгі мынандай парникті газдар бар: су буы, көмір қышқыл газы, метан, озон, сульфурилфторид, галогенді көміртектер, азот тотығы және құрамында фторы бар газдар (азот трифториды, фреон).
Су буы – бүкіл эффектінің 60%-на жауапты табиғи негізгі парникті газ. Су буына тікелей антропогендік әсер аз. Соған қарамай, басқа факторларға байланысты Жер температурасының жоғарылауы қалыпты ылғалдылықтың тұрақты болуына қарамай, атмосферадағы су буының жалпы концентрациясын және булануды арттырады.
1. «Дәуір»: Жалпы экология – А.Т.Қуатбаев – Алматы 2012
2. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ж
3. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ж
4. Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Лтд.» ЖШС, 2010 ж
5. "Қазақстан" ұлттық энциклопедиясы, Қазақ энциклопедиясының редакциясы, 1998 ж

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Кіріспе

Алғаш рет парникті эффектісінің механизмі туралы идеяны Жозеф Фурье
1827 жылы Жер шары мен басқа планеталардағы температуралар туралы жазулар
мақаласында қарастырып, 1896 жылдан бастап одан ары зерттеген Сванте
Аррениус болды. Парникті эффект (жылу эффекті) - инфрақызыл сәулелердің
атмосфералық газдармен жұтылып, бөлінуі арқылы атмосфера мен планета
бетінің жылыну пpoцeci.
Жер бетіндегі негізгі газдар: су пары (бұлттарды есептемегенде 36-
70%), көмip қышқыл газы (С02) (9-26%), метан (СН4) (4-9%) және озон (3-7%).
XVIII ғасыр ортасындағы өнеркәсіптік революция басталғалы бepi
атмосферадағы С02 және СН4 концентрациялары сәйкесінше 31% және 149%-ға
көбейген.
Жылыжай эффектісі (парниктік эффект) - ауадағы антропогенді түрде
пайда болған химиялық заттардың күн энергиясын өзіне сіңіруі нәтижесінде
атмосфераның қызып, жер бетінің орташа температурасының көтерілуі.

Негізгі бөлім

Парник эффектісі - деп атмосферада парникті газдардың құрамының
көбеюінен, жылу балансы өзгеріп планетаның температурасының жоғарылуын
айтады. Негізгі парникті газ – көміртек диоксиді, оның парникті эффектісіне
қосатын үлесі 50-65 пайыз. Басқа парникті газдарға метан, азот тотықтары,
озон фреондар және т.б. газдар жатады. Барлығы 30-дан астам парникті газдар
белгілі. Энергия көзі ретінде әртүрлі қазба отындарын пайдаланудан (көмір,
мұнай) атмосферадағы көмір қышқыл газының мөлшері соңғы жарты ғасырда
жылдан-жылға көбеюде. Адамзаттың тіршілігі фрқасында атмосферадағы одан да
басқа парникті газдар, мысалы, метан, азот тотығы және құрамында хлоры бар
заттар түсуде. Олардың мөлшері онша көп болғанымен, көмір қышқыл газына
қарағанда әлдеқайда зиянды.

Жердегі жылу балансына әсері бойынша негізгі мынандай парникті газдар
бар: су буы, көмір қышқыл газы, метан, озон, сульфурилфторид, галогенді
көміртектер, азот тотығы және құрамында фторы бар газдар (азот трифториды,
фреон).

Су буы – бүкіл эффектінің 60%-на жауапты табиғи негізгі парникті газ.
Су буына тікелей антропогендік әсер аз. Соған қарамай, басқа факторларға
байланысты Жер температурасының жоғарылауы қалыпты ылғалдылықтың тұрақты
болуына қарамай, атмосферадағы су буының жалпы концентрациясын және
булануды арттырады. Бұл өз кезегінде парникті эффектіні жоғарылатады.
Сөйтіп, біршама оң кері байланыс пайда болады. Екінші жағынан,
атмосферадағы бұлттар күннің тіке сәулесін шағылыстырып, Жердің альбедосын
жоғарылатады, яғни эффектіні біршама төмендетеді.

Көмір қышқыл газының Жер атмосферасындағы көзі – адамдар мен басқа да
организдердің тіршіліг, вулкандық атқылаулар. Тікелей антропогендік
факторлар – қазба отындарын дағу, биомассаларды өртеу (оның ішінде
ормандарды да), кейбір өнеркәсіптік процестер (мысалы, ценмент өндіру).
Негізгі көмір қышқыл газын пайдаланушылар – өсімдіктер болып табылады.
Қалыпты жағдайда биоценоз қанша көмір қышқыл газын өндірсе (мысалы,
биомассаның шіруі), шамамен сонша сіңіреді.

Метанның парникті белсенділігі көмір қышқыл газына қарағанда шамамен
21 есе жоғары. Атмосферадағы метанның ұзақтығы 12 жылды құрайды. Негізгі
антропогенді көздері – мал шаруашылығындағы асқорыту ферментациясы, күріш
егіншілігі, биомассалардың өртенуі (оның ішінде ормандардың да) болып
табылады. Соңғы кездегі зерттеу нәтижелері көрсеткендей, атмосферадағы
метан концентрациясының тез жоғарылауы біөдің дәуіріміздің алғашқы
мыңжылдығында (ауыл шаруашылығы мер мал шаруашылығының дамуы, ормандарды
өртеу) жүрген. 1000 жыл мен 1700 жылдар аралығында метан концентрациясы 40%-
ға төмендеп, соңғы жүз жылда тағы да жоғарылаған (жыртылатын жер мен
жайылымдар көлемінің ұлғаюы, ормандарды өртеу, мал санының өсуі, ластану,
күріш өсіру). Сондай-ақ метанның бөлінуіне көмір кен орындары мен табиғи
газды игеру кезінде және қалдықтарды көму орындарынан түзілетін биогаз
құрамында да кездесуі әсер етеді.

Озонның тропосфералық және стратосфералық түрлерін ажыратады.
Біріншісі-парникті газ, екіншісі – озондық қабат ретінде Жерді ультракүлгін
сәулелерден қорғайтын стратосфераның маңызды қабаттарының бірі. Оның
парникті газ ретінде үлесі жақ деп санауға болады.

Тропосфералық озонның концентрациясы жоғары өзгергіштік деңгейімен
және географиялық таралуының әркелкі болуымен ерекшеленеді. АҚШ пен
Европада тропосфералық озонның деңгейін спутникті және жерден бақылап,
есептейтін мониторинг жүйелері бар. Озонның түзілуі үшін күн сәулесі қажет
болатындықтан, әдетте озонның жоғарғы деңгейі ыстық күндер көп болады. Жер
бетіне жақын жерде озонның концентрациясының көбеюі жапырақтарды зақымдап
және фотосинтетикалық мүмкіндігін нашарлатып, өсімдіктер жамылғысына кері
әсер етеді.

Азот тотығының парникті белсенділігі көмір қышқыл газына қарағанда 298
есе жоғары.

Ал фреондардың парникті белсенділі көмір қышқыл газына қарағанда 1300-
8500 есе жоғары. Фреондардың негізгі көздері мұздатқыш қондырғылары мен
аэрозольдар болып табылады.

Жанғыш қазбаларды өртеу және басқа да өнеркәсіптік процестер әсерінен
бөлініп, атмосферада жинақталатын көмір қышқыл газ (С02 ), көмірсутектер,
яғни, метан (СН4), этан (С2Н6) және т.б. (жоғары концентрациясы болмаса бұл
заттар жекелей аса қауіпті емес) газдары ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Доплер эффектісі туралы
Ганн эффектісі
Доплер эффектісі
Допплер эффектісі
Фотоэффект. комптон эффектісі
Трансформаторлар және автотрансформаторлар. Холл эффектісі
Серіктестіктер туралы
Микроскоп туралы
Еуропа туралы
Атмосфераның ластануы туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь