Азаматтық талап қою мерзімі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

Негізгі бөлім:
І. Азаматтық құқық және талап түсінігі
1.1 Азаматтық құқықтық қатынастардың түсінігі мен құрылымы ... ... ... ... ... .6
1.2 Азаматтық Кодекстегі талап қою ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Талапқа процессуалдық және материалдық мағынада құқық ... ... ... ... ..14

ІІ. Азаматтық талап қою мерзімі, түрлері, ерекшеліктері, орындалу мерзімдері
2.1 Азаматтық құқықтағы мерзімдер.Мерзімдердің түсінігі, есептелуі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.2 Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру және азаматтық міндеттерді орындау мерзімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
2.3 Азаматтық талап қою мерзімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.4 Талаптың ескіруінің қалпына келтірілуі үзіліс, тоқтатылуы ... ... ... ... ..28
2.5 Талап қою мерзімінің басқа мерзім түрлерінен айырмашылығы ... ... ...29

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
Кез келген демократиялық, құқықтық мемлекет құруды басты бағыт ретінде ұстанған мемлекет пен қоғамды басты құндылық адам және оның өмірі, құқығы мен бостандығы екендігі белгілі. Ал адам құқығын қорғаудың ең басты көрсеткіші оны қорғаудың мемлекеттік механизімі мен қоғаммүшелерінің өздеріне берілетін мүмкіншіліктің деңгейімен анықталады. Мемлекет тиісті жағдайда мәжбүрлеу әдісін қолдана отырып қажетті шараларды қолдануды міндетіне алса, қоғам мүшелері нормативтік-құқықтық актілерде көзделген өз құқықтарын пайдалана отырып тиісті қадамдарды жасауы қажет болады. Ал белгілі бір топтардың, яғни өз құқығын қорғауға мүмкіндігі жоқ адамдардың мүддесін қорғайтын әртүрлі мемлекеттік, қоғамдық ұйымдардың өкілеттігі шеңберінде жүзеге асырылады.
Құқық пен мүддені қорғаудың сәтті де тиімді жүзеге асырылуы мемлекет бекіткен құқықтық тетіктердің тиімділігі мен икемділігі, сапалылығы мен қоғамдық өмірдің деңгейі мен сәйкестігіне байланысты болады.
Нарықтық қатынастардың қалыбы орныққан демократиялық қоғамда меншік және өзге де мүліктік құқықтар қасиетті ұғым болып саналады әрі оны қорғау да мемлекеттің ең басты міндеттерінің бірі болып табылады.
1. ҚР Конституциясы, 1995 ж. 30 тамызда қабылданған
2. ҚР Азаматтық Кодексі.-Алматы: ЖЖС «Баспа» 2001 ж.
3. «Азаматтарға психиатриялық жәрдем берудегі кепілдер» туралы ҚР Заңы. 1997ж. 16 сәуір (2001 16 шілде өз.тол-р)
4. Гражданское право Республики Казахстан: (Общая часть). Учебное пособие. /Отв. ред. Г. И. Тулеугалиев, К. С. Мауленов.- Алматы: Гылым. Т.1, 1998. –227 с.
5. «Жеке кәсіпкерлікті қорғау және жәрдемдесу туралы» ҚР Заңы 4 шілде 1992 ж. № 1549.-XII. ҚР Парламент Жаршысы, 1996, № 14
6. «Заңгер» журналы,ақпан 2007ж.
7. «Тура би» журналы, 2005ж
8. «Тура би» журналы, 2006ж.
9. «Тура би» журналы,2007ж.
10. «Заң» Республикалық құқықтық, ғылыми-практикалық журнал,2005ж.
11. «Саясат» журналы,2007ж.
12. Е.Баянов. Қазақстан Республикасының Мемекеті мен Құқығының нгіздері,Алматы,2003ж.
13. Б.Қ.Төлеубекова. Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу құқығы.Жалпы бөлім:Оқулық-Алматы: « Жеті жарғы»2000ж.
14. Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодекстері.
15. Қазақстан Республикасының Қылмыстық еодексіне.Түсінік.-Алматы.2004ж.
16. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері.Атамұра. АЛМАТЫ.
17. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы.Жеті Жарғы.Алматы.2001.
18. Мемлекет және құқық негіздері. Жеті Жарғы.Алматы.2001.
19. Қазақстан Республикасы мен құқықығының негіздері Алматы.2003.
20. Касенова А.Ж. Қарсы талап азаматтық іс жүргізу құқығының институты ретінде “Ұлттық құқық жүйесін қалыптастырудың өзекті мәселелері”. Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. – Алматы: ҚазГЗУ, 2002-123-131 беттер. Афтореферат.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
М. Өтемісов атындағы ... ... ... ... экономика және құқық» факультеті
Курстық жұмыс
Тақырыбы: «Азаматтық ... қою ... 2015 ... ... ... ... және талап түсінігі
1.1 Азаматтық құқықтық қатынастардың түсінігі мен
құрылымы.....................6
1.2 Азаматтық Кодекстегі талап қою
ұғымы........................................................9
1.3 Талапқа ... және ... ... ... талап қою мерзімі, түрлері, ерекшеліктері, орындалу
мерзімдері
2.1 Азаматтық құқықтағы ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру және азаматтық міндеттерді орындау
мерзімдері.................................................................
.............................20
2.3 ... ... ... Талаптың ескіруінің қалпына келтірілуі үзіліс,
тоқтатылуы..................28
2.5 Талап қою ... ... ... ... ... ... демократиялық, құқықтық мемлекет құруды басты бағыт ретінде
ұстанған мемлекет пен қоғамды басты құндылық адам және оның өмірі, ... ... ... ... Ал адам ... ... ең басты
көрсеткіші оны қорғаудың мемлекеттік ... мен ... ... ... деңгейімен анықталады. Мемлекет тиісті
жағдайда ... ... ... ... қажетті шараларды қолдануды
міндетіне алса, қоғам мүшелері нормативтік-құқықтық актілерде көзделген өз
құқықтарын пайдалана отырып ... ... ... ... ... Ал
белгілі бір топтардың, яғни өз құқығын қорғауға мүмкіндігі жоқ адамдардың
мүддесін қорғайтын ... ... ... ... ... ... асырылады.
Құқық пен мүддені қорғаудың сәтті де тиімді жүзеге асырылуы мемлекет
бекіткен құқықтық тетіктердің тиімділігі мен икемділігі, ... ... ... ... мен сәйкестігіне байланысты болады.
Нарықтық қатынастардың қалыбы орныққан демократиялық ... ... өзге де ... ... ... ұғым ... саналады әрі оны қорғау
да мемлекеттің ең басты міндеттерінің бірі ... ... бір ... мен ... ... ... үшін адамдар оның
қорғаудың сан түрлі тетіктерін қолданады және қорғану тәсілін ... ... ... ... Яғни ... мен ... мемлекеттік
немесе өоғамдық тәртіпте қорғауды жүзеге асырады. Азаматтар мен ұйымдар
даулы құқықтарын жүйелеп ... ... ... ... ... ... ... қаралатын істердің түгелге жуығы талап
қою тәртібімен жүзеге асырылады. Талап және оның элементтерінің ... ... ... тұрғыда салыстырмалы саралау жүргізе отырып талдам
жасау мәселенің құндылығын ... ... анық ... ... ... негізінің өзекті мәселелері, мазмұны мен субъектісіне, талаптың
объектісіне тәжірилік ... ... ... ... бір ... ... оны шешудің жолдарын ұсыну көзделеді. Талап өндірісіндегі
қолданыстағы терминдердің қазақша атауларының жай-күйі мен құқықтық ахуалы
туралы ... ... ... ... мәселелері мен аудармалық
қателіктердің негізін ашып ... ... ... қою ... іс ... құқығының ең бір күрделі де ауқымды
бөлігі болып табылады. Талап ұғымы, оның түрлері, талап ... ... ... ... ... ... мәселелерінің өзектілігі
көптеген үдерісші-заңгер ғалымдардың ғылыми еңбектерініңобъектісіне
айналды. Талаптың ... мен ... ... мен ... ... та, ресейлік те ғалымдар қалам ... Атап ... олар Ю.Г ... З.Х ... З.К ... А.Ж Касенова, Т.Е
Каудыров, Г.А Жайлин, және т.б. Ресейлік ғалымдарды атап өтсек:
-Осокина Г.А., ... П.М., ... Д.М., ... Л.И., ... ... С.М., ... Н., Безлипкин Т.Т., Василенко К.М., Василева Г.Д.,
Викут М.А., ... М.А., ... А.А., ... С.А., ... ... Г.Ф., ... О.В., ... А.Н., Анисимова Л.И., Кострова Н.,
Комиссаров Н.И., Осипов Ю.Н., Курылев С.В., Треушников М.К., ... ... И.М., ... М.С., ... Д.В., ... К.С. тағы ... ... ғалымдар ғылыми еңбектерінде көрсетіп кеткен.
Аталған ғалымдардың еңбектерінде талаптың құрамдас бөліктерінің ұғымы
мен түрлерінеғ ... қою ... ... мен ... ... ... теориялық және тәжірибелік сипатта зерттеу жүргізген.
Курстық жұмыстың тақырыптық мәселелерін талқылау ... ... ... ... ... құрылымы мен нысанының құқықтық маңызына
тоқталып, талап элементтеріне жеке ... ... ... мерзімдеріне
тоқталып өтіледі. Зерттеу жұмысының жазылу барысында сонымен ... ... ... мен ... оқу ... ... беттеріндегі
мақалалар пайдаланылды.
Курстық жұмыста зерттеу тақырыбының қайнар көздеріне жалпылай
сараптамалық талдам ... ... ... ... ... құрылымын
анықтау, талап элементтерінің жеке ... ... ... ашып ... ... саралау жүргізу, талап
институтындағы терминдер мәселесіне талдау жасай отырып талап қою мерзімін
анықтау ... ... ... ... ... ... қою ... теориялық аспектілеріне талдам жасау,
Азаматтық талап түсінігінің құқықтық мәнін ашу,
Азаматтық талап арыздың құқықтық табиғаты мен ұғымына сипаттама беру,
Азаматық талаптың ... ... ... ... ... талап элементтерінің түрлерінің ара жігін ажырату ... ... ... ... ... ... ... логикалық жүйелі
құрылымдық, статистикалық, формальды ойлау түрі, ... ... ... ... қолданылды.
Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және ... ... ... ... құқық және талап түсінігі
1.1 Азаматтық құқықтық қатынастардың түсінігі мен құрылымы
Азаматтық құқықтық қатынас және ... ... ... ... ... ... ... актілердегі азаматтық-
құқықтық нормалар азаматтық құқық пәнің құрайтың қоғамдвқ ... ... ... ... механизмін ашуда басты
рольды азаматтық құқықтық қатынас түсінігі атқарады.
Қоғамдық ... ... ... ... реттеу нәтижесінде олар
құқықтық форманы иемденіп, азаматтық құқықтық қатынасқа ... ... ... – бұл ... ... ... реттелген қоғамдық
қатынас сияқты. Оның пәніне мүліктік және жеке ... емес ... ... қатынастарды азаматтық құқықпен ... ... ... құқық қатынастары туындайды. Егер жеке мүліктік ... ... ... ... ... жеке ... емес құқық
қатынастары тағайындалады.
Азаматтық құқық ең алдымен, қоғамның экономикалық базисі ... ... ... ... Олардың құқықтық ... ... ... ... бірқатар ерекшеліктермен
сипатталады.
Азаматтық құқықтық қатынастардың ерекшеліктері. ... ... ... ... ... ... заңдық теңдігі әдісімен реттеледі.
Жақтардың заңдық теңдігі азаматтық құқықтық қатынастын бөлінбейтін қасиеті
болып ... Осы ... ... ... ... табиғаты да
өзгереді. Азаматтық құқықтық ... оның ... ... ... ... ... қатынастың мазмұны, формасы, субъектілері
мен объектілері кіреді.
Азаматтық құқықтық қатынастың ... мен ... ... ... Қоғамдық қатынастарды азаматтық-құқықтық
реттеу процесінде олардың ... ... ... мен
міндеттемелермен бөлінеді, ол болашақта құқықтық қатынас шегіндегі мүшелер
тәртібін анықтайды. Азаматтық құқықтық ... ... ... ... ... мен ... оның құқықтық формасын қурайды.
Субъективті құқық түрінде құқықтық тулғаның тәртібінің ... ... ... ал ... міндеттеме – азаматтық ... ... ... қажетті тәртібінің заңдық қамтылған өлшемі.
Азаматтық құқықтық қатынас мазмұны мен ... ... ... ... оның экономиялық базисіне толық жатқызуға болмайды. Ол
экономиялық мазмұны мен құқықтық формасының ... ... ... ... ... қатынас мазмұны экономиялық базис
сферасында ... ... ... ... ... оның субъектілері
мен объектілеріненде байқалады.
Азаматтық құқықтық қатынас субъектілері. Азаматтық құқық қатынас ... ... мен ... ... ... ... ... қалыптасады. Сондықтан субъект түрінде жеке ... ... бір ... ... ... ... елде субъект түрінде тек
Қазақстан Республикасының азаматтары ғана емес, шет ел азаматтары ... жоқ ... бола ... ... ... қатынас субъектілері мыналар:
1. Қазақстан ... шет ... ... жеке азаматтығы жоқ
тұлғалар
2. Қазақстандық жеке шет елдік ... ... ... республикасы, әкімшілік-территориялық бірлестер
Азаматтық құқық қатынас объектілері. Азаматтық құқық қатынас объектісі
түрінде оның субъектілерінің материалдық жеке материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... сол, оның мүшелері өз тәртібі мен тек бір-біріне ғана ... бір ... ... жер ете алады. Азаматтық құқық қатынас
субъектілерінің тәртібі ... ... ... ... ... Субъектілердің өзара әрекет ету процессіндегі жеке материалдық
игілікке ... ... ... көрсетуге болады. Біріншісі, азаматтық
мүліктік, құқықтық қатынас ... ... ... – оның ... ... ... ... қатынастың өз мазмұнымен объектігі
әсерінің механизмі келесідей: құқықтық тұлға өз ... ... ... ... ... жасайтын міндетті жаққа әсер
етеді.
Жеке мүліктік емес ... ... ... - ... ... қызмет
репутациясы, адам аты, заңды тұлға атауы, тағы ... ... ... ... ... тәртібі табылады. Бірақ кез келген
азаматтық құқықтық қатынаста ... адам ... ... ... бір ... бағытталған оның мүшелерінің тәртібінен
сипатталады.
Азаматтық құқық қатынас түрлері
Мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтық қатынастар. ... ... ... ... нормасымен реттелгеніне қарап, мүліктік және
жеке ... емес ... ... ... ... ... ... құндық қатынастарды реттеу нәтижесінде, ал ... емес – ... ... жеке мүліктік емес қатынастарды реттеу
нәтижесінде бекітіледі. Мүліктік және жеке ... емес ... ... ... ... ... ерекше әдістерін ... ... ... орнын толтыру жолымен қорғалса, жеке мүліктік
еемес ... ... ... әдістермен жүргізіледі.
1.2 Азаматтық Кодекстегі талап қою ұғымы
Қазақстан ... ... ... ... ... көзделген талап
қою туралы ереженің бұрынғы күшіндегі Азаматтық заңдардан айтарлықтай
өзгешелігі бар. ... ... ... ... ... ... ... мен оларды есептеудің тәртібіне, талап қоюдың қолданылуы және
талап қою мерзімінің өту ... ... ... қою ... ... заңның бірқатар саласында кездеседі.
Қандай жағдайда болса да ол құқықтық себептерге әкелетін белгілі бір ... ... ... ... заң ... мүлік иесі болмаса да,
жылжымайтын мүлікке он бес жылдан артық немесе басқа мүлікке бес жылдан
артық өз ... ... ашық және ... ... ... ... немесе заңды
тұлға осы мүлікке меншік иесі құқығын алатындығын ... ... өтуі ... ... рет ... ... енгізілді. Осы ереже
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің ... ... ... етудің мерзімі өтуі негізінде иемдену құқын сот жолымен тану
көзделмеген.Бұл Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... және ... ... мәмілелерді мемлекеттік тіркеу туралы»
Жарлығында да айтылмайды. Осылайша жоғарыда келтірілген нормаларда мерзімі
өту –уақыттың белгілі бір ... ... сот ... ... себеп-
салдарға әкеліп соғады.
Талап қою институты басқаша әрекет етеді. Осы ... өту ... ... ... ... ... ол тек соттың талап арызды ... ғана ... ... ... ... ... азаматтық-құқықтық қатынастар саласында
ғана белгіленбеген. Қолданылып жүрген заңда ... қою ... ... ... ... үй ... ... құқында , банкі құқығында , көлік
Жарғылары мен ... ... ... ... қою ... ... құқықтық ережелер азаматтық заңда берілген.
Талап қоюдың мерзімін есептеу, қолдану, талап қоюдың ... ... ... ... қарамастан талап қоюды қабылдау жәнеталап қоюды
қалпына келтіру тәртібі туралы азаматтық-құқықтық ... тек ... ғана ... ... көрсетілген салаларда да қолданылады
деп ... ... ... да ... қою ... ... ... барлық
салалары үшін біртұтас болып табылады.
Сонымен, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 177-бабында
берілген талап ... ашық ... ... ... бар.
Айырмашылықтарды табу үшін анықтау мәтіндерін ... ... қою ... адам ... немесе заңмен қорғалатын
мүдденің бұзылуынан туындайтын талаптың ... ... ... ... құқы ... адамның талап қоюы бойынша оның құқығын қорғау
мерзімі(талап ... ... заң ... ... анықтамаларды салыстыру талап қоюдың ескіру мәнін ашуда мынандай
айтарлықтай жаңа сәттерді анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... ... қою – ол уақыт кезеңі деп атап
көрсетілген. Мерзімнің уақыты көрсетілген ... ... ... екендігі белгілі. Ал ол уақыт кезеңі ретінде сөзсіз болуы
немесе белгіленуі тиіс(ҚР-ның Азаматтық кодексінің 172-бабы).
Мерзімді ... ... әр ... ... ... отырып,
талап қоюды, атап айтқанда , уақыт кезеңі ретінде анықтау – қажетті
нақтылау болып ... ... ... қою бір ... «құқықтық
қорғау мерзімі» деген сөзден көрінуі мүмкін болғандай, өздігінен
бұзылған құқықты қорғау қызметін атқармайды. Ол ... қою ... сот ... ... ... уақыт шектеуі болып
табылады.
Дегенмен, талап негізі жеткіліксіз болса, талап қою ... ... ... ... қабылданбауы мүмкін. Бір сөзбен
айтқанда, құқық бұзудың барлығы бірдей тек ... ... ... ... да ҚР ... ... 177-бабында талап қою
қызметі талапты мүмкін болғанша қанағаттандырудың уақыт шегі ретінде
белгіленген.
Негізгі талапты сот арыздың ... ... ... ... талап осындай талап берілгеніне қарамастан, сондай-ақ талап
қою шегінде ққабылданбауы мүмкін. Үшіншіден, Азаматтық ... ... адам ... немесе заңмен қорғалатын мүдденің бұзылуынан
туған талап қоюдың қанағаттандырылуы туралы көрсетілген, Азаматтық заң
негіздерінің 42-бабында құқы ... ... ... қоюы бойынша
құқықты қорғау туралы айтылған.
Осы нормаларды салыстыру- талап қою бір ... ... ... ... ... ғана ... сондай-ақ күшіндегі
құқықтық норманы, ал басқа ... ... ... құқын қорғаумен ғана байланысты. Соңғы ... ... мен ... ... ... ... ... ауқымы тарылған.
Талап қою мерзімдері ҚР Азаматтық кодексінің 178-бабында талап
қою мерзімін екі ... ... ... мерзім және талап қоюдың
арнаулы мерзімі. Азаматтық заң негіздері уақытын үш жылдап белгілеген
даулы құқықтық ... ... ... қарамастан талап
қоюдың осындай жалпы мерзімі Азаматтық ... де ... кез ... ... талап арызы бойынша құқықты қорғау
үшін үш жылдық жалпы мезгіл белгіленген. Сондықтан да ... ... және ... да ... үшін ... ... ... мерзімі бөлігіндегі алып тастау қолданылмауы тиіс.Осылайша ұүш
жылдық талап қоюдың жалпы мерзімі республикада 1993 жылғы 30 қаңтардан
бастап қның субьектілік ... ... ... ... құқықтық
қатынастарға қолданылады.Жалпы мерзіммен салыстырғанда Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... арнайы мерзімі
көзделген: 162- бапта мәміленің күші жоқтығымен байланысты даулар
бойынша талап ... 10- ... ... ... ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдер ... ... ... қайта қаралған сомасы
немесе салықтың бұрын есептелген сомасын төлеу туралы салық органдары
қызметінің талабына, ... ... ... ... қайтару
немесе артық төленген соманы есептеу ... ... бес ... ... ... ... ... мерзімін ұзартуға деген бағыт
байқалады.
Тасымалдау, сондай-ақ көлік жарғылары және кодекстері, байланыс
жарғысы ... ... ... талаптар бойынша қысқартылған
мерзімдер сақталған. Талапты басқа мүдделі адамдар ... ... ... дау ... ... ... шарттың күші жоқ деп тануға
негіз болатын жағдайлар туралы талапкер білген ... ... ... ... алты айды ... бірақ шартқа қол қойылған күннен
бастап үш ... ... Бұл ... ... жаңа ... ... ... туындайтын жағдайлар оған негіз болған
дауларға қолданылады.
Талап қоюдың мерзімін есептеу тәртібі.
Талап қою мерзімін ... ... ... ... ... қоюға
қосылатын үздіксіз уақыт өтуінің маңызы бар. Қазақстан Республикасы
Азаматтық кодексінің 180-бабы жалпы ереже ... ... ... ... ... ... ... бұзылғандығы туралы білген немесе
білуге тиіс күннен басталатындығын белгілеген. ҚР Азаматтық ... ... ... ... кезде талап қоюға құқық деген түсінік
қолданылмайды. Бұл дәлелді болып көрінеді, өйткені талап қоюға ... ... ... бір ... алғы ... ал ... қоюға құқық материалдық ретте ұсынылған
талапты қарау нәтижесінде белгіленеді. Сондай-ақ талап қоюдың басталуы
үшін ... өз ... ... ... ... ... ... туралы нұсқау да алынып тасталған. Талап ... ... ... ғана емес, сондай-ақ күшіндегі құқықтық норманы
бұзумен байланысты туралы жоғарыда келтірілген пайымдаулардан ... ... өтуі іс ... ... кез келген түрдегі құқық
бұзылуын лайықты түрде анықталуымен сабақтастырылғанын көреміз. ҚР
Азаматтық кодексінің 180- ... ... ... ... ... және ... міндеттемелерге қатысты талап қоюдың басталуы
туралы қағиданы дамытатын қосымша ереже енгізілген. Бұл ... ... ... ... ... ... алып ... және басқа да заң актілерімен белгіленеді.
Мәселен, жалпы ережеден тысқары мына нормаларды келтіруге
болады:
1) негізгі міндеттемені орындау ... ... ... ... емес немесе талап ету сәті ... ... ... ... кепілшіге талап бойынша
талап қоюдың екі жылдық мезгілі ... беру ... ... ... ... ... ... кодексінің 336-
бабы);
2) мәміленің жарамсыздығымен байланысты даулар бойынша Азаматтық
кодексінің ... 9 және 10 ... ... ... ... ... бір ... мезгілі зорлық
немесе қорқыту тоқталған ... ... (ҚР ... ... ... шартта талап қойған кезде сатып алу – сату ... деп ... ... ... бойынша талап қоюдың
алты айлық мерзімішартқа қол ... ... ... ... ... баланың ата-аналарының, асырап алушының жұбайының
және асырап алу құқықтары бұзылған адамдардың асырап ... деп тану ... ... үшін ... ... үш ... ... алу туралы шешім шығарылған сәттен басталады(ҚР
К113-бап)
ҚР Азаматтық кодексіне талап қою мерзімінің өтуін ... ... ... ... ... ... жаңқыртылады.Құқықтық қатырастар
субъектілеріне қатыссыз оларды қолдануға бірдей кһзқарас осы ... ... ... табылады.
Сонымен қатар қарызды тану талап қою ... ... ... ... ... арасындағы құқықтық қатынастарға да таралады.
Талап қоюдың қолданылуы. ҚР Азаматтық кодексінде ... ... ... мәселеге принципті түрде жаңа көзқарастан келген. ҚР
Азаматтық кодексінің 179-бабының 2-тармағында ... ... ... ... ... сот шешәм шығарғанға дейін жасалған дауда тек талаптардың
мәлімдеулері бойынша ... ҚР ... ... ... ... ... талаптардың талап қоюды қолдануы ... ... ... іс жүзінде мұндай арызды жауапкер ... ол сот ... ... ... қолдану жолымен талаптан бас
тартуға мүдделі.
ҚР Азаматтық кодексіне бірнеше жаңа ... ... ... байланысты талап қоюдың бірқатар мәселелері де
осындый. Өтпелі ... ... ... қатынастарда және жаңа
нормаларды ... ... ... ... ... ... және ... мағынада құқық
Талапқа құқық - ұлғаның заңмен ... ... ... ... қорғау мақсатында жауапкермен материалдық-құқықтық ... және шешу ... ... ... ... ... ... сотқа шағымдану мүмкіндігі. Жалпы ... ... ... екі құқылылықтан (правомочие) тұрады: талапты ұсыну
құқығы және ... ... ... ... ... ... деп ... талапты ұсыну құқығы – ... ... ... ... дау бойынша істі қарауға
және шешім шығаруға талап ету құқығы. Осы ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
Бұл жерде айта кететін жай, ... ... ... құқық
жалпы ережелер бойынша, қандай да бір ... ... ... ... ескіруінің мерзім өтуіне байланыссыз кез келген уақытты
шағымдануға ... ... ... ... басқаша айтсақ, талаптан
қанағаттандырылу құқығы сот арқылы ... ... ... ... мүмкіндігі. Талап қойғанға ... ... қою ... ... ... ... бас тарту туралы шешім шығаруына негіз болады.
(АК 179 б. 3 ... ... ... ... ... мерзімдерін және олардың есептелу тәртібін
анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... келісімі ... ... ... ... ... ... қатар, заң, талап мерзімін сот ... ... ... тарап жасаған ... ... ғана ... (АК 179 б. 2т) ... ... ... қамтиды. Бұл егер де
жауакер сотқа өтінген талаптың өтуі фактісін пайдалануы ... ... да бір ... ... ... жауапкер мен талапкер
арасындағы материалдық-құқықтық дау ... істі ... ... ... ... ... Бұл ... кеңінен
талқылауға болмайды, еңбек, мысалы, мәліме жасаған кезде олардың мүмкін
болатын дауларына ... ... ... ... ... ... ... Мұндау мәліме заңға қайшы болғандықтан жарамсыз болып
саналады. Талаптың ... ... ... – сот органының
шешіміне талапкер мен берілген пайда болған дауға қатысты ғана ... қою ... ... ... ... ... қою ... азаматтық құқықтық
қатынастарға таралады. Ерекшелік ретінде ескерту мерзімі ... ... ... ... ... АК 187б ... ... қарастырылған басқа ... ... емес ... емес ... құқықтарды бұзудан туындайтын; ... ... ... беру ... ... ... өмірі
мен денсаулығына келтірілген зиянның орнын толтыру ... ... Ең ... ... ... қою мерзімі өтіп кеткеннен
кейін қойылған ... ... ... ... соң 3 ... ... ... қою, сонымен қатар, меншік иесінің немесе
басқа иеленушінің ... кез ... ... ... ... ... олардың осы құқық бұзушылықты жою ... ... ... тізім жеткілікті болып
табылмайды, ... ... ... қою ... жағдайлар анықталуы
мүмкін.
ІІ. Азаматтық талап қою ... ... ... ... ... ... ... түсінігі, есептелуі және
түрлері
Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру мерзімдері. Азаматтық құқықтарды
жүзеге асыру ... деп – ... ... иеленушінің
субъективтік құқықтарын жүзеге асыру. ... ол - ... ... ... ... ... жақтардың келісімен де
қарастырылуы мүмкін. Бұл мерзімдер, өз ... ... ... ... ... ... ... мерзімдер, пайдалану, қызмет,
жүзеге асыру, сақтау, көлік ... ... ... ... болу ... – бұл субъективтік құқықтардың
уақытта әрекет ету мерзімі. Оларды ерекше ... ... ... мысалы, меншік құқығы, авторлық ... ... ... ... т.б. және ... ... әрекет ету ... ... ... ... ... ... ... мүлікті
пайдалану құқығы әрекет ету ... ... ... субъективтік
құқықтардың бар болуымен байланысты.
Осылай, сенімхат 3 жылдан артық емес мерзімге ... ... ... ... мерзімі жиырма жылмен шектелген, авторлық
құқық автордың ... ... және оның ... кейін (мерзімсіз
қорғалатын авторлық құқылықтан басқа) әрекет етеді және т.б.
Субъективтік ... ... ... ... ... ... ... дегенмен, бұл көбінесе ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Субъективтік құқықтардың болу ... ... ... ... сонымен өкілетті тұлғаға қатаң анықталған ұйымдастыру үшін
өкілетті ... ... ... ... ... Дегенмен, егер
құқықтардың мерзімдері осу құқықтардың ... ... ... ... ... ... ... қажетті емесе жағдайларда
субъективтік құқықтардың алдын ала тоқтатылуын тағайындайды. ... үйде ... ... ұзақ ... ... егер де ол ... алу
шартында көзделген болса, жалға алу шартын тоқтатудың ... ... ... болу ... ... айырмашылығы,
өкілетті тұлғамен жүзеге асырылуы қажетті шарттар ... ... ... ... ғана ... ... ... қатысты пікірлер көп емес. Талаптық
мерзім - ... ... ... ... олардың арасындағы болған
түсініспеушілікті реттеу мақсатында өзінің бұзылған ... ... ... ... ол ... міндетті мерзім аралығы.. Бұл
ережені ерікті ... ... ... ... ... ... туралы
мәселелержәне тараптар арасында дау болмаған, ... мән жайы ... ... бұзылған азаматтық құқықтарын қалпына ... ... емес ... шығындарды азайтумен, ... ... ... ... ... ... негізделеді.
Тауарларды ауыстыру туралы немесе кемшіліктерін жою ... ... ... ... ... бекіту
үшін, ұзақ пайдаланушыға немесе сақтауға арналған ... ... ... қатар, стандарттармен, техникалық жағдайлармен немесе
шартпен одан да ұзақ ... ... ... Былайша айтқанда,
кепілдік болып табылатын көрсетілген мерзім ішінде ... ... ... ... өз ... жоюға міндеттенеді және
бұйымдық қызметті қарсылықсық ... үшін ... ... ... ... мерзімдер бұйымды қабылдау кезенде
байқалмайтын, ... оны ... ... ... ... ... ... кезінде кемшіліктерден қорғау үшін бекітіледі.
Кей жағдайда кепілдік күнтізбелік ... ... ... да
тәсілдермен, мысалы, кепіл машинаның ... ... ...... ... басқа да сипаттағы мерзімдер,
мысалы, пайдалану,сақтау, өндеу, транспорт. ... ... ... жеке ... ... және ... кепілдік
мерзімдердің түрлері ретінде ... ... олар ... ие бола ... ... ... әкеліп соғады. Солай, уақыт өте келе ... ... ... ... тұрмыстық ... иіс су – ... ... ... ... ... бекітіледі. Пайдалану мерзімі өтп ... сату ... ... Тауарлардың пайдалану мерзімі оны
жасаған ... ... ... және ... ... ... ... мен, немесе күнмен анықталады.
Пайдалану мерзіммен дайындаушы тұтынушыға ... ... ... ... ... ... оның кесірінен ... үшін ... ... ...... ... ұқсас. Дегенмен, егер де мерзім ... ... онда ... ... дайындаушылардың өздерімен
немесе тұтынушылард мен ... ... ... ... ... оны ... сатан күннен бастап есептеледі, ал егер ... ... ... ... ... ... ... заңдылық бойынша кепілдік мерзімге мағынасы ... ... ... ... ... - сақтау, өндеу, ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру
мерзімдерімен азаматтық міндеттерді орындау ... ... ... ... ... яғни ... ... немесе шартпен қарастырылуы мүмкін борышкер ... ... ... ... ... ... орындалуыныңбас тарту
мерзімі.
Міндеттерді орындауды жалпы және жеке мерзім деп бөлеміз. ... - ... ... ... ... ... Ондай жалпы
мерзімдер жақтардың келісімімен жеткізу мерзімі болады, мысалы, ... ... ... ... ... ... қатынастарының қатысушылары
міндетті орындаудың жеке мерзімі ... ... ... ... ... ... ... жеке ... ... ... шартында жиі ... ... және т.б. жеке ... ... ... ... Борышкер жақтан міндеттерді орындау жалпы мерзімді ... ... ... ... ... бекітілген аралық ... ... Заң ... ... ала ... ... жауапкершілігі мерзімінен арнайы ережелерді ... ... ... ... ... және азаматтық міндеттерді орындау
мерзімдері
Мерзімнің түсінігі. Азаматтық құқықтарды және түрлері ... ... ... байланысты. Бұзылған құқықты және тағы ... ... ... ... ... заңмен немесе шартпен көрсетілгендей
жасалуы ... ... ... ... ... өзгерлуін,
тоқтатылуын азаматтық заң белгілі уақыт кезеңімен немесе ... ... ... ... ... мерзімді есептеуге
арналған ережелерді кезінен қарастырады. (АК 6т) АК 172б сәйкес, ... ... ... ... ... және де ... сілтеме
отырып анықталады. Күнтізбелік сілтеме, ... ... ... ... және ... ... нақты уақытпен
байланысты шарттарда кездеседі, мысалы, 2003 ж. 31 ... ... де, ... ... ... ... ... мүмкін,
мысалы, коммуналдық қызметтерге, салықтық төлемдерге ... үшін ... ... ... ... ... белгілі бір
күнінде сілтеме жасау жолымен.
Уақты кезеңі болып табылатын мерзімдер, олардың ... ... ... ... ... ... ... немесе
сағаттармен (АК 172 б) ал кейде, одан қысқа кезеңдермен анықталады.
Оқиғағ сілтеме жасай ... ... ... ... ... ... ... оның пайда болуының ... ... ала ... ... ... ... болу шартының
аяқтауын заң, ... ... ... ... сатушының өмірмен
байланыстырады.
Мерзімді дұрыс ... үшін оның ... ... нақты
анықтау маңызды болып табылады. АК 173б. сәйкес, ... ... ... ... ... ... болғаннан кейінгі ... ... мұра ... 14 ... ... болса,
мұрагерлікті қабылдау немесе одан бас ... ... ... ... яғни 15 ... басталады. Тура осылай, сағатты және
минутты есептеу мәселесі шешіледі: ... ... ... ... есептеледі.
Мерзімнің өтуінің аяқталуы пайдаланып жатқан уақыт бірлігіне
байланысты ... ... ... ... ... соңғы
жылының күніне және айына сәйкес өтеді. (АК 174 б. 1 тарт) мысалы,
2001ж. 1 сәуірде ... үш ... ... ... ... 2004 ж. ... ... болып саналады. Кварталдармен, айлармен және
апталармен есептелетін мерзімнің ... күні тура ... ... де ... ... ... жоқ сәйкес келсе, онда ... ... ... ... ... болып еспетеледі. Екі жақпен
келісілген 2 айлық міндеттерді атқару мерзімі 1 ... ... бұл ... аяқталуы 28 немесе 29 ақпанға түседі. Жарты
аймен есептелетін мерзім, күнмен саналатынмерзім ретінде сол ... ... ... 15 ... тең болып табылар. Мерзімнің
соңғы күні жұмыс істемейтін күнге сәйкес ... одан ... ... ... ... ... болып саналады. (АК 175б)
Егер мерзім қандай да бір ... ... үшін ... ... ... күнінің 24 сағатына дейін орындалуына мүмкін. Бірақта,
бұл әрекеттер ... ... ... ... ... ... бекітілген
ережелеріне бойынша сәйкес операциялар тоқтатылғанда, мерзім ... ... ... күні ... ... ... Мерзімнің соңғы күніндегі сағат жиырма ... ... ... немесе өзге де байланыс мекемесіне тапсырылған жазбаша
мәлімдемелер мен ... ... ... ... ... ... Азаматтық құқықта кездесетін көптеген мерзімдер
нақты негіздер бойынша жіктелуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... мерзімдер ажыратылады. Заңдық
мерзімдер заңдарда немесе нормативтік ... ... ... ... ... немесе одан бас тартудың алты айлық
мерзімі бекітілген, толық ... ... ... ... ... 17 б), ... ескіру мерзімі (АК 178б) және т.б. Жақтардың
келісімімен бекітілген ... деп ... ... ... бұл ... бекітілген мерзімдер. Құқықтық салдарлар ... ... ... ... ... ... тоқтатушы болып бөлінеді.
Жалпы ереже бойынша, атты беру ... ... ... ... ... ... Құқық өзгерту мерзімінің басталуы мен өтуі ... ... ... алып ... ... мерзімдер міндеттер мен құқықтардың тоқтатылуына
әкеп соғады. Егер де ... ... ... мұрагерліктің
ашылған күнінен бастап алты ай, ішінде өз ... ... ... ... ... сипатына байланысты ... ... ... ... ... анықталмаған, жапы және арнайы
және т.б. болып ажыратылады. Императивтік ... ... ... және олар ... ... ... Оларға,
көбінесе, талаптың қабылдаудың ескіру ... ... ... ... ... ... ... заңдармен қарастырылған,
дегенмен тараптардың келісімімен өзгертуге болатын мерзімдер.
Абсолютті анықталған ... ... ... уақыт кезеңі.
Оларға, мысалы, күнтізбелік күнмен ... ... ... ... ... ... Қатысты анықталған мерзімдер нақты
кезеңмен немесе уақыт ... ... ... ... аз
болуымен сипатталады.
Анықталмаған мерзімдер – заңмен немесе шартпен уақыты ... бұл ... ... ... ... бар ... болжайды.
Осылайша мүлік уақытша өтеусіз пайдалануға немесе белгісіз мерзімге
жалға ... ... ... деп ... ... ... ... қатысты
жалпы мағыналы ... ... ... ... етуінің жалпы
мерзімі үш жыл (АК 168б). ... ...... ... көрсетілген
жағдайларда әрекет етеді және жалпы мерзімдердің ережелері ... ... ... байланысты, азаматтық құқықтарда
жүзеге асыру мерзімі, азаматтық міндеттерді атқару ... ... ... қорғау мерзімдері, маңызды орын алады.
2.3 Азаматтық талап қою мерзімі
Талап қою ... ... ... құқықтарына немесе заңды
мүдделеріне нұқсан келтірілген субъектілердің оларды қалпына келтіру ... ... ... болатын заңда көрсетілген уақыт кезені.
Анықтамадан көріп отырғанымыздай, талап қою ... ... ... ... ... үшін белгіленеді. Сондықтан да талап қою қағидасын
екі мағынада түсінгеніміз жөн ... ... ... ... ... ретінде, ал екінші ұғым іс ... ... ... ... яғни құқығы бұзылған тұлғаның сотқа талап қою құқығы.
Заңның мағынасынан көрініп отырғандай, талап қою ... өтіп ... сот ... ... субъектіні құқығын қорғау туралы талабын
қабылдауға міндетті (Азаматтық Кодекстің 179-бабы).
Талап қою ... ... ... ... ... ... ... дер кезінде орындауға ықпал жасайды.
Өкілетті тұлға өз міндеттемесін дұрыс атқармайтын борышқорды бақылау үшін
өз мүмкіндігін күшейтуге ықпал ... қою ... және ... ... ... заңмен көзделеді және
олардьг тараптардың келісуімен өзгертуге болмайды.
Тараптар өздерінің келісімдері бойынша талап қою мерзімін ... ... ... жоқ, ... ... қою ... ережелері
занда көрсетілген яғни бұл нормалар императивтік ... ... ... ағымы. Талап қоюдын жалпы мерзімі ... ... ... ... ... үш жыл ... ... қатар, міндеттеменің жекелеген түрлері үшін заң ... ... ... ... ... ... немесе неғұрлым ұзақ
арнаулы мерзімдері де белгіленуі мүмкін. ... ... 216-шы ... ... сатып алулын басым құқығы бұзылған жағдайда, талап
қою мерзімі үш ай шенберіңде анықталған.
Талап қою ... ... және оны ... ... заңмен белгіленеді.
Талап қою мерзімін реттейтін нормалар міндетті сипатқа ие болғандықтан,
бұлар тараптардын өзара ... ... қою ... ... ... үшін оның бастапқы кезенің анықтауымыз
қажет. Азаматтық Кодекстін 180-ші ... ... ... талап қою
мерзімінің өтуі адам құқық ... ... ... ... ... тиіс
болған күннен басталады. Орындалу мерзімі анықталған міндеттемелер бойьшша
талап қою мерзімі олардын орындалу мерзімі аяқталғаннан ... ... ... белгіленбеген не талап ету кезімен ... ... ... қою ... ағымы міндеттемені орындау үшін
женілдік ... ... онда ... ... ... ... ... кейін басталады.
Міндеттемедегі тұлғалардың өзгеруі заңда нақты көрсетілгендей талап қою
мерзімі мен онын есептеу тәртібін өзгертуге жол бермейді.
Заңда ... ... ... ... қою ... ... ... және қалпына келтірілуі де мүмкін.
Талап қою мерзімінің тоқтатылуы — ... ... ... келтіретін
жағдайлардың салдарынан есепке алынбайтын уақыт. ... ... ... ... ... ... ... бастап, талап қою мерзімінің
ағымы одан әрі жалғасады. Бұл орайда ... ... ... алты ... ал егер талап қою мерзімі алты айдан аспаса — ... ... ... қою мерзімі заңмен белгіленген мына темендегі жағдайлар бойынша
тоқтатылады:
1) егер де талап қоюға осы ... ... және ... ... (бой ... күш) ... жасаған болса, мысалы, жер сілкіну, топан
су, сел ағыны немесе басқадай табиғи апаттар;
2) Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... ... егер де талапкер немесе жауапкер соғыс жағдайына көшірілген әскери
бөлімшелер құрамында болса;
4) егер де ... ... жоқ ... ... ... ... егер де тиісті қатынасты реттейтін заңдардың қолданылуы тоқтатылса.
Азаматтың өміріне немесе денсаулығына келтірілген зиянның орнын ... ... ... ... қою ... ағымы азаматтың зейнетақы
немесе жәрдемақы тағайындау туралы тиісті органға жолдануына байланысты
зейнетақы немесе ... ... не ... ... ... ... тоқтатыла тұрады. Жоғарыда керсетілген негіздерден басқа
мән-жайлар талап қою мерзімінің тоқтатылуына әкеліп ... ... ... 182-ші бабына кеңейтілген мағынада түсініктеме беруге
болмайды.
Талап қою мерзімінің өтуіндегі үзілісті тоқтату мерзімінен ... ... қою ... өтуі ... ... талап қою, сондай-ақ
міндеткер адамның борышты немесе өзге ... ... ... ... ... ... ... кейін талап қою
мерзімінің өтуі қайтадан басталады, үзіліске ... ... ... ... ... ... сөзбен айтқанда, жаңа мерзім пайда болады.
Талап қою мерзімін ... ... тек ... ... ... жеке ... байланысты мән-жайлар (мәселен: ауыр науқас,
дәрменсіз халде болу, сауатсыздық және т. б.) бойынша ғана ... ... ... ... ... себептер болған жағдайда соттың ғана
талап қою мерзімін қалпына келтіру мүмкіншілігі бар. ... ... ... ғана ... ... оның ... кен түсінгеніміз жөн
болар.
Талап қою мерзімі азамаптық ... ... ... ... бермейді. Азаматтық зандарымызда аталып көрсетілгендей (Азаматтық
Кодекстің 187-ші бабы) талап қою мерзімі ... ... ... Мысалы: заңда көзделгеннен басқа реттерді есепке алмағанда,
мүліктік емес жеке құқықтарға, ... ... ... ... туралы талаптарға және т. б.
Мұндай талаптар мерзім уақытына қарамастан, ... да ... Ол ... ... ... ... денсаулығына келтірілген
заңды өндіріп алу талаптарына да қолданылмайды. ... ... қою ... кеткеннен кейін қойылған талаптар алғашқы талап қойылған кезден үш
жылдан аспайтын уақыт ішінде ... ... 3- ... ... ... ... ... іс жүргізу
мерзімдері қылмыстың шапщаң және толық ашылуын, кінәлілердің әшкереленуі
мен әділ ... ... ... яғни ... сот ісін жүргізу
міндеттерін әрбір қылмыстық іс бойынша ең қысқа мерзімде, бірақ оны ... ... ... ... және ... ... орындауға бағытталған'". Іс жүргізу мерзімдері деп ... Р. X. ... сот ісін ... ... ... тез ... ету әдістерінің бірі, сондай-ақ кең мағынасында алғанда белгілі
бір іс жүргізу
Советский уголовьный процесс. Л., 1989. С. 189. ... ... ... ... ... деп ... Кейінірек бұл түсінікке Р. X. Якупов
анықтама енгізді: ... іс ... ... ... іс ... ... бір қарқында жүргізілуін реттейтін, қылмыстық сот ісін
жүргізу міндеттерінің ... ... ... ... ... ... ... құралы ретінде мерзім процеске барлық қатысушылардын
іс-қылығын ... ... әсер ... сөз ... қарсы күресудің құралы
болып табылады... Іс жүргізу мерзімдерін қатаң түрде және дәл ... ... заң ... ... ... ... бойынша істердің тез
жүргізілуің қамтамасыз ету құралдарынын бірі деп ... ... ... ... осылайша бір мағыналы, шын мәнінде дұрыс түсіну
қылмыстық іс жүргізу заңында тұжырымдалған ... сот ісін ... ... Атап ... ... 8-бабында қылмыстық сот
ісін жүргізу міндеттерінің бірі ретінде "қылмыстарды тез және ... ... ... көпшілігі іс жүргізу мерзімтдерінің мәнін мынаған
саяды: сот ісінің тез жүргізілуін қамтамасыз ету құралы;
сот ісінің белгілі бір ... ... ... ... отырған категорияның неғұрлым кең ұғымын біз Ю. В. Кореневскийден
табамыз, ол қылмыстық сот ісін жүргізудегі іс ... ...... іске ... ... ... қорғау (бөліп көрсеткен —
Б.Т.) мақсаттарында қандай да ... іс ... ... жүзеге асыру,
сот процестерінің тәрбиелеу, алдын алу мүмкіндіктерін арттыру үшін ... ... Іс ... ... сот ... ... қорғау сияқты белгінің берілуі олардың мәндік жағын ... ... ... ... қалпына келтірілуі үзіліс, тоқтатылуы
Көп жағдайларда басталған ... ... ... ... заң өкілетті тұлғаға ескіру ... ... ... ... нақты өмірлік жағдайлардың болу ... Бұл ... ... қалпына келтірлуінің үзілісінің ... ... ... ... АК-ң 189б ... ... қою
мерзімінің өтуін тоқтата тұру негіздеріне: 1) егер талап қоюға төтенше
және бұл ... ... ... оқиға кедергі ... ... бұл ... ... ҚР Президентінің ... ... ... 3) егер ... ... ... жағайына көтерілген әскери бөлімшелер құрамында ... 4) ... ... жоқ адамның заңды өнемі ... 5) ... ... ... қолданылуын тоқтату
Бой бермейтін күшін түсінігі табиғи апаттар (жер ... ... т.б.) ... ... ... ... және ... Азаматтық
құқықтарды қорғау мерзімі деп - ... ... адам өз ... ... ... ... ... талап ете алатын мерзім.
Талаптың ескіру мерзімі деп - мерзімі ... ... ... ... ... ... ... талап. Азаматтық құқықтарды қорғау
тек қана сотпен ... ... ... заңдара ... ... ... ... ... қорғау шараларын
қолдануымен жүзеге асырылатынын есте ұстаған жөн. Органдардың ... ... ... ... құқықтарын жүзеге асрудың нақты
мерзімі заңдармен анықталмағана. Өзін-өзі ... жеке ... ... ... Осылай, аса қажеттелік немесе қажетті қорғануды
өзі, қорғану ... тек қана ... ... ... ... ... қою мерзімінің басқа мерзім түрлерінен айырмашылығы
Талап қою мерзімін басқа мерзім ... ең ... ... ету ... ... және претензияның төлемдерден
ажыратып плу қажет. Азаматтық құқықтың ... ету ... ... ... ... қою ... субъективтік құқықтағы барлық
3 жағдайда мерзімнің өтуімен заң сол ... ... ... ... жерде талаптың ескіру мерзімі құқықтың болу мерзімі ьолып ... ... ... және ... ... ... субъективтік
құқықтармен байланысты, және олар тәртіп бойынша бір ... ... ... отырып бірге басталады. Егер ... ... ... мен ... ... үшін заңмен белгіленсе, онда
талаптың ескіру ... ... ... ... ... сот және ... да ... органдар арқылы шектейді.
Талап қою мерзімінің түрлері. Талап қою мерзімі ... және ... ... ... қоюдың жалпы мерзімі 3 жыл болып бөлінеді және
ол арнайы ... ... ... барлық құқықтық
қатынастарға таралады. ... ... ... ... ... ... жеке ... қолданылады.
Талап қою мерзімінің өтуі. Талап қою ... ... ... беру ... ... ие. АК 180 б. ... талап қою мерзімінің
өтуі адам ... ... ... ... ... білуге тиіс болған
күннен басталады. Оларды бұл ... ... тек АК пен және өзге ... белгіленеді. Осылай талап қою мерзімінің өтуін заң ... ... ... яғни ... ... бұзылуымен,
ал екінше жағынан субъективті ... яғни ... ... ... ... ... ... тиіс болған жағдаймен байланысты ... ... ... ... ... дегенмен жәбірленуші өзінің
құқық бұзушылығын дәл ... ... ... деген болжақ бар. Алайда
егер талапкер құқық ... кеш ... және ... тиіс ... қалаушылық субъективтік моментке беріледі. Мәселенің бұлай
шешілуі толығымен ... егер ... ... ... ... ... ... ол қорғау құқығын ... ... бұл ... жауапкер талапкердің бұзылған ... одан ... білу ... ... ... Егер ... ... бұзылған ... ... ... ... онда ... ... ... туралы
білу керек болған кезден бастап есептеледі.
Талаптың ескіруінің ... ... ... ... ... үшін ... спейификасы болады. Осыған қатысты құқық
қатынастарында ... ... ... осы ... ... әсер ... Міндеттерді атқару қажеттілік сәтімен
анықталғанда, егер ... тез ... ... ... ... ... туындамаса, ескіру 7 күндік жеңілдік мерзімі өту
сәтінен ... Егер ... ... біртекті әрекеттер
жасаумен құрылса, мысалы, жабдықтауды жүзеге ... ... ... ... талаптың ескіру мерзімі әрқайсысының, талабына жеке
қолданылады.
Сондай қатысты құқық қатынастарында ... да бір ... ... борышкердің міндеті болып табылатын (мысалы, ... ... ... ... шарт ... ... шарт ... басқа тұлғаларға белгілі әдістермен шығармасын пайдалануға
бермеуі керек) борышкердің сәйкес ... ... ... ... ... ... білуге тиіс болған күннен ... ... ... ... тәртіпте, абсолюттік құқықтардың ... ... ... басталған сәт анықталады. Регресстік
міндеттемелер бойынша ... ... ... міндеттерді атқару
сәтінен басталады.
Жеке талаптарға байланысты азаматтық заң ескіру ... ... ... ... бекітеді. Осылай, талап үшін талаптың арнайы
жылдық мерзімі, өз ... ... ... ... ... ... туралы өтініш берген күннен басталады.
Қорытынды
Жалпы алғанда жоғарыда айтып өткен ... ... ... ой ... ... іс ... ... талап элементтерін онын құрамдас
бөліктері ретінде қарастыру орын ... ... ... деген ұғым
жөнінде өте өткір пікір таластар орын алады. ... ... ... ғана емес, көлемі жөнінде де тіпті элементтердің бар
жоқтығы жөнінде де пікір-таластар орын ... ... ... үш элементі нысаны, негізі және мазмұны бар
екендігін дәлелдеуге ... Бұл ... ... ... ... құқығында М.А.Гурвичтің пікірімен бекітілді және Н.Б. Зейдер,
А.Ф.Клейнман сияқты ғалымдардың қолдауына ие ... бір ... олар да ... үш ... ... айтады,
яғни олар нысаны, негізі және тараптар. ... ... Г.Л. ... ... ... авторлар талап екі элементтен нысан және негіз деп ... ... А.А. ... ... Оның ... ... тарапынан, мысалы С.А.Иванова, В.Н.Щегловтардың тарапынан қолдау
тапты.
Төртіншілері тіпті талапты элементтерге бөлудің керегі жоқ, себебі ол
туралы ... ... деп ... ... ... ... нысан,
негіз және тараптар талапты оқшауландыратын белгілер, сол ... ... ... деп ... ... деп есептейді. ... ... О.В. ... келтіреді.
«Элемент» сезі тек кана белгілі бір нәрсенің құрушысы ғана емес, сондай-
ақ белгілі бір нәрсенің ... ... ... де ... да бір ... ... сол ... мәнді бір, сипаттаушы
белгісі ретінде айтуға болады.
Сол себепті талап элементін талаптың құрамдас ... ... ... ... ретінде қарастырамыз. Тек микана осындай жағдайда
ғана ... ... ... оқшауландыра алатын ... ... ... ... ... жүгіне отырып тапсыратын талаптық талаптық
етулерді бір-бірінен оның ... ... яғни ... ... ... ... ... болуы, өзгеруі немесе тоқтатылуы
заңда, мәміледе немесе сотта ... ... ... ... қажет болатын уақыт кезеңіне (аралығымен) немесе уақыт мезетіне
байланысты болады.
Мерзімнің маңызы — оның басталуына ... ... ... бір ... ... ... Мерзім азаматтық айналымды ... ... ... ... ... ... әр түрлі
субъектілерінің ... мен ... дер ... ... қамтамасыз
етеді. Өзінің заңдық табиғаты бойынша мерзім — бұл заңдық факт, заң онымен
белгілі бір ... ... ... ... Құқық теориясы курсынан
білетініміздей, заңдық фактілер, өз кезегінде оқиғаларға және әрекеттерге
бөлінеді. Мерзімді, әдетте, оқиғалар санатына жатқызады, ... ... ... өтуі ... ... яғни ... ... еркіне тәуелсіз сипатта болады. Бірақ заң әдебиеттеріндегі
келесі ... ... ... ... ... да, ... ... болмайтын ерекше, дербес заңдық фактілер санаты болып табылады.
Бұл көзқарас мынадай жағдайға негізделген: заңдық мерзімдер ... ... ... бағына отырып, шығу тегі жөнінен қалай дегенде
де еріктік мерзімдер ... ... ... оларды заң шығарушылардың не
шарттағы тараптардың еркі айқындайды, сондықтан да ... ... Бұл ... келісу қиын, өйткені әлде біреудің еркімен белгіленген
мерзім уақыт кезеңі ... ... ... ... ... ... де бір ... яғни оны жақындатуға да, алыстатуға да, өзгертуге де, жоюға да
болмайды.
ҚР Азаматтық кодексінің 6-тарауында ... ... ... ... ... ... бар. ... 172-бабындағы 1-тармаққа сөйкес,
заңдармен, мәмілемен белгіленетін не сот ... ... ... немесе сөзсіз болуға тиісті оқиға көрсетіліп белгіленеді.
Күнтізбелік күн дегеніміз — бұл белгілі бір ... және ... ... ... — бұл ... ... тәуелсіз пайда болатын
заңдық маңызы бар ... ... ... ... мерзімнің өтуі және
т.с.с.). Мұндағы фактінің ... ... ... ... заң
актісіңце не мәміледе немесе соттың шешімінде көрсетілген оқиға міндетті
түрде болуға тиіс. ... ... ... ... ... ... оның
мерзімін анықтау ерекшелігі мынада, азаматтық құқықтық ... оның ... ... ... ала білмейді. Мәселен, АК-
ның ... ... ... мүра ... ... ... күні,
ал оны қайтыс болған деп жариялаған кезде, егер сот шешімінде ... ... ... ... ... деп жариялау туралы сот шешімі ... күн ... ... ... болып табылады.
Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру және міндеттерді орындау нақты күнмен
байланыстырылатын жағдайдағы мәмілелерде күнтізбелік күнге сілтеме ... ... ... ... 2004 ж. 31 желтоқсанына дейін жеткізіліп
берілуі тиіс. Бірақ сілтемелер соттың ... де ... ... ... өзінде де айқындалуы мүмкін. Мәселен, АК-нъщ 1042-бабына сәйкес,
мүра қалдырушының қайтыс ... ... ал оны ... ... деп ... егер сот шешімінде басқа күн көрсетілмесе, азаматты қайтыс болды ... ... сот ... ... ... күн ... ... уақьпы болып
табылады. Немесе, ҚР ... ... ... ... ... ... ... декларация есепті жылдан кейінгі
жылдың 31 наурызынан кешіктірілмей тапсырылады.
Уақыт кезеңі болын табылатын ... оның ... ... және жылдармен, айлармен, ... ... ... есептеледі (АК-ның 172-бабының 2-тармағы). Мерзімді дүрыс
есептеу үшін оның басталуы мен аяқталуын дәл ... зор ... ... ... ... ҚР Конституциясы, 1995 ж. 30 тамызда қабылданған
2. ҚР Азаматтық Кодексі.-Алматы: ЖЖС «Баспа» 2001 ж.
3. «Азаматтарға психиатриялық жәрдем берудегі ... ... ҚР ... 16 ... (2001 16 ... ... Гражданское право Республики Казахстан: (Общая часть). Учебное
пособие. /Отв. ред. Г. И. ... К. С. ... ... ... 1998. –227 с.
5. «Жеке кәсіпкерлікті қорғау және жәрдемдесу туралы» ҚР Заңы 4 ... ж. № ... ҚР ... Жаршысы, 1996, № 14
6. «Заңгер» журналы,ақпан 2007ж.
7. «Тура би» журналы, 2005ж
8. «Тура би» ... ... ... би» ... «Заң» Республикалық құқықтық, ғылыми-практикалық журнал,2005ж.
11. «Саясат» журналы,2007ж.
12. Е.Баянов. ... ... ... мен ... ... ... Республикасының қылмыстық іс жүргізу
құқығы.Жалпы бөлім:Оқулық-Алматы: « Жеті жарғы»2000ж.
14. Қазақстан Республикасының қылмыстық іс ... ... ... ... ... еодексіне.Түсінік.-Алматы.2004ж.
16. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері.Атамұра. АЛМАТЫ.
17. Қазақстан ... ... ... ... ... және ... негіздері. Жеті Жарғы.Алматы.2001.
19. Қазақстан Республикасы мен құқықығының негіздері Алматы.2003.
20. Касенова А.Ж. Қарсы талап азаматтық іс ... ... ... ... құқық жүйесін қалыптастырудың өзекті мәселелері”.
Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. ... ... ... ... Афтореферат.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтағы мерзім, мерзім түрлері, талап қою мерзімі, азаматтық құқықтағы мәселелер90 бет
Мерзімдерді есептеу және талап мерзімі23 бет
Талап мерзімі және мерзімді есептеу21 бет
Азаматтық құқықтағы мерзім түсінігі, түрлері14 бет
Азаматтық құқықтағы мерзімдер13 бет
Азаматтық құқықтағы мерзімдердің түсінігі және түрлері16 бет
Ерекше талап қоюмен іс-жүргізудің түсінігі және мәні52 бет
Мерзім туралы ұғым және оны есептеу5 бет
Салық есебінің ережелері3 бет
Азаматтық iс бойынша талап қою өндiрiсi23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь