Орман шаруашылығы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І тарау. Орман шаруашылығы және оны басқару жұмыстары
1.1 Орман шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Орман шаруашылығы жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.3 Орман шаруашылығын басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

ІІ тарау. Қазақстандағы орман қоры мен орманның адам өміріндегі маңызы
2.1 Қазақстандағы орман қоры ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2.2 Орман қорының құрамы және ормандардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.3 Орман қорының адам өмiрiндегi маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24

ІІІ тарау. Ормандардың экологиялық ахуалы және проблемалық мәселелері
3.1 Қазақстандағы ормандардың экологиялық ахуалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
3.2 Орман шаруашылығының негізгі проблемалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
3.3 Орманды молықтыру мен орман өсірудің проблемалық мәселелері ... ... .31

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37
Зерттеу жұмысының көкейкестілігі. Жер планетасының ғасырлар бойы барлық жануарлар дүниесі мен адамзат баласы үшін тіршілік негізі – таза ауа. Ол тек өсімдіктер дүниесінен бөлініп шығатын оттегі. Бізді қоршаған тропосфералық ауа қабатының 20,9% осы оттегіден тұрады, ол тұрақты ең қажетті газдың бірі. Су оттегін бөліп шығаратын негізгі жасыл фабрика – көпжылдық ағаштар.
Қазақстан аумағының 3,8 %-ын орманды жер алып жатыр. «Қазақстан - 2030» стратегиясында бұл көрсеткішті 5,1 %-ға дейін көтеру жоспарланған.
Кейінгі жылдары республикамыздың орман қоры аумағында 2257 орман өрті орын алды. Бұл өрттердің 70 %-ы отты дұрыс пайдаланбаудың салдарынан болған.
Өрт 4 млн. текше метрге жуық ағашты жойды. Ірі орман өрттері Шығыс Қазақстан, Павлодар, Ақмола, Қарағанды, Алматы облыстарында болды.
Мың гектар орман алқабында зиянкестер мен ағаш аурулары анықталды. Ең ірі орманды аумақтар – Шығыс Қазақстан, Қостанай, Батыс Қазақстан, Ақмола, Павлодар облыстарында. 1997 жылы орман заңын бұзушыларға қарсы 500 іс тіркелді.
Қазақстан солтүстігінде өзенді жағалай өскен ормандары мен оңтүстігіндегі тоғайлары жеке-жеке алқаптар болып есептеледі.
Барлық таулы жерлердегі ормандардың топырақ пен су қорғауға тигізетін әсері көп. Олардың арқасында тау бөктерлерінің шымы қалпында сақталып, су ағысы біркелкі мөлшерде реттеліп отырады.
Орманның азып-тозуы антропогендік және табиғи факторлардан туындайды. Мысалы, Қызылқұм шөлейт даласын суаруға Сырдариядан су алуға байланысты жер асты суларының деңгейі төмендеп, бұталы ағаш өсімдіктерінің жағдайы нашарлап, бұл жер сексеуіл өсіруге жарамсыз болып қалды. Малды жөнсіз бағудан шөлейттегі орман едәуір зардап шекті. Далалық орман, ең алдымен аса бағалы қарағайлы орман ретсіз кесуден таусылған. Өзендердің реттеліп тежелуінен және өрттен тоғай қатты азып-тозып кетті. Оның ішінде сирек кездесетін биогеоценоз – тораңғы да таусылып бітті.
1. Қазахстан - 2030 - Процветание, безопасность, и улучшение благосостояния всех казахстанцев //Казахстанская правда// 11.10.97 -116с.
2. Пояснительная записка к материалам единовременного гос. учета лесного фонда РК на 1 января 2004 г.
3. «2009-2010ж. Қазақстан ормандары бағдарламасын бекіту туралы»14 мамыр 2009
4. ҚР Орман кодексі. 8 шілде 2003 ж. Жеке басылым.Алматы. Юрист. 2010
5. ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің архивы. 2010.
6. Стамқұлов Ә.С. Қазақстан Республикасының экология құқығы. Тараз. 2003. ІІ том. 88-89бет.
7. ҚР Қызыл кітабы туралы ереже, ҚР Министрлер Кабинетінің 2009 ж.13 қыркүйектегі № 1258 қаулысы. Қоршаған ортаны қорғау. Нормативтік актілер жинағы. Алматы. Юрист. 2010. 105-109 бет.
8. Сахипов М.С. Правовая охрана лесов. Алма-Ата. Наука. 2004. 86 с.
9. 1сәуір 2004 жылы 539 санды «Ормандарды сақтау және ормандық аумақтарды көбейту жобасындағы Қазақстан Реслубликасы мен Халықаралық қайта құру жене даму банк ісінің арасындағы грант бөлу ратификациясы туралы»
10. Мемлекеттік орман қорының учасклерінде орман және орман өсіруді қорғау және күзету нормативтері мен нормаларын бекіту туралы» 19 қаңтар 2009ж.
11. Ормандарда шөп шабу мен мал жаю тәртібі 2008 жылы 14 қазанда Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетінің "Қазақстан Республикасының орман қоры аумағында шөп шабу мен мал жаю" Ереже // Юрист анықтама жүйесі 2010
12. Қазақстан Республикасының заңы. Қоршаған ортаны қорғау туралы. 15 шілде 2008 //
13. Асылбеков А.П. Проблемы правового регулирование экологического контроля в РК. з.ғ.к. ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертациясының авторефераты. Алматы, 1998
14. Байдельдинов Д.Л. Экологическое законодательство. Алматы. Жеті Жарғы. 2009. - 85 бет.
15. 6 сәуір 2009 жылы 310 санды ҚР Үкіметінің қабылданған Ауыл шаруашылық министрлігінің Орман және аңшаруашылық комитеті туралы Ереже // Юрист анықтама жүйесі 2010
16. Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2004 жылы 17 сәуірде бекіткен 118 санды «Мемлекеттік орман кадастрын және мемлекеттік орман мониторингін енгізу ережесін бекіту туралы» Қаулысы
17. Тілешова Г.Ж. Нарықты қатынастар жағдайында Қазақстан Республикасында орман қорын қорғаудың құқықтық негіздері. з.ғ.к. ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертациясының авторефераты. Алматы. 2001. 12 бет
18. С.Т. Культелеев, Е.Ш.Рахметов Қазақстан Республикасының Экологиялық құқығы Оқулық Алматы, 2008. 245бет
        
        Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық- техникалық университеті
«»
кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: «Орман ... лр-21 топ ... ... А.А.
Тексерген: доцент Байдалиев Қ.А.
Орал қаласы- 2015
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...........................................3
І тарау. ... ... және оны ... ... Орман
шаруашылығы.................................................................
......................6
1.2 Орман шаруашылығы
жұмыстары..................................................................7
1.3 Орман шаруашылығын
басқару.....................................................................
..7
ІІ тарау. Қазақстандағы орман қоры мен ... адам ... ... ... ... ... қорының құрамы және ормандардың
түрлері..................................11
2.3 Орман қорының адам өмiрiндегi
маңызы.....................................................24
ІІІ тарау. Ормандардың экологиялық ахуалы және ... ... ... ... ... Орман шаруашылығының негізгі
проблемалары.........................................28
3.3 Орманды молықтыру мен орман өсірудің проблемалық мәселелері.........31
Қорытынды...................................................................
....................................35
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
...........37
Кіріспе
Зерттеу жұмысының көкейкестілігі. Жер планетасының ғасырлар ... ... ... мен адамзат баласы үшін тіршілік ...... Ол тек ... ... ... ... ... Бізді қоршаған
тропосфералық ауа қабатының 20,9% осы оттегіден тұрады, ол тұрақты ... ... ... Су ... ... ... ... жасыл фабрика –
көпжылдық ағаштар.
Қазақстан аумағының 3,8 %-ын ... ... ... ... ... 5,1 %-ға дейін көтеру жоспарланған.
Кейінгі жылдары  республикамыздың орман қоры аумағында 2257 ... ... ... 70 %-ы отты дұрыс пайдаланбаудың салдарынан
болған.
Өрт 4 млн. ... ... жуық ... жойды. Ірі орман 
өрттері Шығыс Қазақстан, Павлодар, Ақмола, Қарағанды, ... ... ... ... Павлодар облыстарында. 1997 жылы  орман заңын бұзушыларға қарсы 
500 іс тіркелді.
Қазақстан солтүстігінде  ... ... ... ... ... жерлердегі ормандардың топырақ  пен су ... көп. ... шымы ... су ... біркелкі мөлшерде реттеліп отырады.
Орманның азып-тозуы  антропогендік және табиғи факторлардан туындайды.
Мысалы, Қызылқұм шөлейт даласын  ... ... ... суларының деңгейі  төмендеп, бұталы ағаш өсімдіктерінің жағдайы
нашарлап, бұл жер ... ... ... ... ... ... жөнсіз
бағудан шөлейттегі орман едәуір зардап шекті. Далалық ... ең ... ... ... ... ... кесуден таусылған. Өзендердің реттеліп
тежелуінен және өрттен тоғай қатты азып-тозып кетті. Оның ... ... ...... да ... бітті. Сондықтан Шардара
ауданында соңғы онжылдықта осы тұқымның 30 %-ын ... ... ... ... ... табиғи таулы жердегі ерекшелігіне қарай тау орманы
өрттен көп ... ... ... ... ... сұраныстың шиеленісуі жағдайында
тұрғындар мен шаруашылықты орманмае ... ету ... ... ... оны ... мен ... ... Қазіргі кезеңде орман
ресурстарын тиімсіз ... ... ... бар. ... баласы
орман ресурстарын тиімсіз ... ... ... ... ... нысаны: орман және орман шаруашылығы
Зерттеудің пәні:
Зерттеудің мақсаты: Орман ресурстарын пайдаланудың әрі ... ... және ... ... ... қалыптасқан жөн. Бұл
қорлар табиғи ... ... әрі ... ... ... бір ... ... керек. Оларды табиғатты пайдалану ... ... құру ... ғылыми болжамы: орман шарушылығының алатын орны мен тиімді
тұстары зерттелінді.
Зерттеудің міндеттері:
• Орман ресурстарын үнемді ... мен ... ... ... ... ... үнемді пайдалану мен қорғау бойынша экономикалық
механизмін құрастыру;
• Экономикалық механизмді ендіру үшін жағдай жасау;
• Орман ресурстарын ... ... мен ... ... ... ... ... актілерді жетілдіру;
• Пайдаланылған орман ресурстарының жағдайына анализ жасап, ... беру үшін ... ... ... ... құру;
Зерттеудің жетекші идеясы: бүгінгі күн талабына сәйкес орман
шаруашылығының іс- ... ... ... ... ... және ... негіздері: зерттелетін
процестерге құзыреттілік тұрғыдан келу ... ... ... ... ... ... ... ілімдер
мен табиғатты қорғау мен экологиялық зерттеу ... ... ... ... қатысты ғалымдардың зерттеу
еңбектері.
Зерттеудің әдістері: Зерттеу жұмысында алдыға қойылған ... ... ... ... үшін ... ... қолданылды. Теориялық деңгейде
талдау, жүйелеу.
Зерттеудің практикалық маңыздылығы:
Жоғары оқу орнында және орман ... ... ... ... курстық жұмысы қосымша көмек ретінде туыстас салалар бойынша
қолданылуы мүмкін.
Зерттеудің құрылымы: курстық ... ... үш ... ... ... тұрады.
І тарау. Орман шаруашылығы және оны басқару жұмыстары
1.1 Орман шаруашылығы
Орман шаруашылығы– экономиканың бір саласы. Ормандарды зерттеу; ... ... мен ... ... және көшеттерден орман өсіру, орманды
жаңартып отыру; орманды күту; ... ... оны ... реттеу;
питомниктерде көшет өсіру; суландыру; орманды өрттен, зиянкестер мен түрлі
аурулардан қорғау; саңырауқұлақ, ағаш ... ... ... және ... ... ... шаруашылығына қажеттерін қанағаттандыру мақсатында
орманды пайдалану ісін реттеу ... ... ... жер ресурстарына бай болғанымен, орманға бай ... ... ... және ... ... ... Оңтүстігінде көпшілік бөлігін сексеуіл алып жатыр.
Ал оңтүстік-шығысындағы орман таулы орманға жатады (20%).
Осы аймақтағы ормандарда орман ... мен ... ... дайындалады. Еліміздің батысы мен орталық бөлігінде ауа-райы құрғақ
болғандықтан, орман жоқтың ... ... ... ... және ... ... орналасқан, оның тең жартысы Шығыс
Қазақстан облысындағықарағайлы және майқарағайлы орманға жатады. Мұнда
негізінен ... ... ... жұмыстары жүргізіледі.
Орман шаруашылығы геогрографилық ерекшеліктері:
Қазақстан ... ... ... үлкен 4 өңірге бөлінеді:
• шығыстағы Алтай таулы ормандары (бағалы қылқан жапырақты орман);
• солт-тегі орманды дала (қайың, көктеректен тұратын шоқ ... ... ... ... ... ... тауындағы және Іле Алатауындағы
шыршалы орман;
• оңтүстіктің шөлейтті жеріндегі ... ... ... ірі өзендер бойына орналасқан өзен жағалауы ормандары
бар. Олар Батыс Қазақстандағы жалғыз орман ... ... және ... ... рөл атқарады. Егістікті қорғау үшін қолдан отырғызылған
орман жолақтарының ауыл шаруашылығында атқаратын рөлі ... ... ... ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы
министірініңнің Орман және аңшылық шаруа комитеті ... ... ... ... қорық; 6 мемлекеттік ұлттық саябақ; орман
шаруашылығы және биоресурстар жөніндегі 14 облыстық ... ... ... ... және жеке ... табиғатты қорғау жөніндегі 138
мемлекеттік ұйым, “Қызыл жиде” республикалық ... ... ... ... ... жобалау жөніндегі Қазақ мемлекеттік қазыналық
кәсіпорны (“Казгипролесхоз”), “Қазақ орман ... ... ... ... және орман шаруашылығына қызмет көрсету жөніндегі авиацилық
база, Алматы орман ... ... ... ... селекциялық орталығы” республикалық мемлекеттік ... ... ... ... ... мен ... ... институты, Қазақ республикалық орман тұқымы мекемесі, “Аңшылық
зоокәсіпшілік” ӨБ ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
Президенті мен Үкіметі әкімшілігіне ... ... ... ... ... және ... шаруашылығы тәжірибе стансасы бар.
1.3 Орман шаруашылығын басқару
Орман шaруaшылығын бaсқaру – әрбір жұмыс істейтін өнeркәсіптің кез-
келген ... ... ... ... болып табылады. Орман
дайындау шаруашылықтары ағымдағы ағаш өсімін пайдалану бойынша ... ... ... ... ... ... ... басты мақсаты –ормандардың
ұлттық байлығын ұқыпты сақтау және көбейту ... ... ... ресурстары мен қызметтерін нарықтық ресурстар және қоғамдық
игіліктер деп екі категорияға бөлуге болады. ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік
ауқымда пайдалану кезеңде тамақ, дәрілік, су ресурстарынан тұрады.
Осылайша, ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Сонымен қатар орманның әрбір ресурсының өзінің ұдайы өндіріс ерекшеліктері
болады. ... ... ... ... ... ... пайдалану
орманның көп мақсатты мәнін ескере отырып, басқаруға теңгермешілік ... ... ... ... ... ... ... кейде
бәсекелестік мақсаттарын тиімді үйлестіру проблемасын алға қояды.
Ормандарды пайдалану және ұдайы ... ... ... ... ... ... құрылады. Орман басқару кең мағынада
өзара байланысты саяси, экономикалық, әлеуметтік, экологиялық, ... ... ... ... ... Олар қоғам дамуының
сатысында шектелген экономикалық ресурстарды есепке ала ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Орманды тиімді пайдалануда орман ресурстарын экологиялық және қаржылық-
экономикалық жағдайларына сәйкес шаруашылық айналымға қосу деп ... іс ... ... ... ... ... ... түрлерін
мүмкіндігінше жоғарлатуды білдіреді. ... ... ... емес
түрлерін бірден жою, сондай-ақ ресустардың пайдаланылмайтын түрлерін игеру
және қайта өңдеу ... ... ... ... ... Тиімді орманды пайдалануға қол жеткізу проблемаларын қаржылық
нәтижелерімен, орман пайдалануға ... ... ... ... қарастырады.
Ормандарды басқару бойынша өзіндік қаражаттарын ... ... ... ... барысында барлық көздер, соның ішінде
пайдаланудың қосалқы және ... да ... ... ... ... Осы есептеулер негізінде өзіндік қаражаттарының болжамдық
құрылымы және оны оңтайландыру ... ... ... ... орман пайдалануды басқару механизмінің негізі ретінде таңдау орман
шаруашылығын ... ... ... ... шаруашылық мекемелерін басқарудың ұйымдастырушылық-экономикалық
механизмін құрудың негізі бағытын таңдауға себепші ... ... ... ... ... ... олардың
экономикасының негізі даму бағыттарын теориялық талдауға негізделеді.
Орман шаруашылық мекемелерінің қызметін ... ... құру ... ... ... оның ... ету ... анықталды: орман мекемелерінің қаржылық тұрақтылығын орман ... ... ... ... ... және ... өсу есебінен жоғарлату. ... ... ... ... ... ... мен ... теориялық талдау
оның орманшаруашылық мекемелері үшін ерекшеліктерін анықтау қажеттіліктерін
қамтамасыз етеді. Сонымен ... ... ... ... ... ... ішінде орман мекемелерінде тиімді орманды пайдалануға
жету қажеттілігін есепке алу ... ... ... ... ... - ... ... зерттеуде өзіндік қаражаттарды жұмылдыру мәселесін толық
және ұқыпты қарастыру қажет. ... ... ... ... ... ... ғылыми даму тұжырымдамалары нақты орман
экономикалық жағдайлары үшін ... ... ... ... даму тенденциялары мен заңдылықтары үшін орман мекемелерінің
ұйымдастырушылық формаларының теориялық негізін құрайды. ... ... ... ... басқаруды, экономикалық қызмет түрі ретінде
орман шаруашылығын басқаруды ... ... ... ... қоры мен ... адам ... ... Қазақстандағы орман қоры
Бiздiң елiмiздегi ормандар жүйесi негiзiнен, солтүстiк және шығыс
аймақтарында шоғырланған орманның бiрнеше ... бар. Олар - ... ... ... қайың ормандары, тоғайлар мен бұталар. Орман қоры
жер шары бойынша жылдан жылға азая түсуде. Құрлықтың 62 млн. ... ... ... мен орман алыпжатыр. Республикада ормандар аз және олардың
жағдайы мәз емес. Оның негiзгi себептерi – адам факторы, өрт, ауа ... мен ... ... ... ... ... қорғау бiздiң
мiндетiмiз.
Орманның адам мен биосфера үшiн маңызы зор. Орман топырақтағы ... ... су ... ... ... жер ... ... жан-жануарлардың көбейе түсуiне ықпал етедi. Орманды алқаптардағы ... ... өзен мен ... қоректендiредi. Орман аң мен құстың мекенi,
дәрi дәрмектiң өсiмдiктер мен ... ... әр ... ... ... ... ... алқаптарын қорғаудағы да рөлi зор. Орманды жерде
топырақтың, су және жел эрозиясы болмайды. Ал, ... ... ... ... ... ... қар ... үшiн де отырғызады. Орманның
ауаны тазартатын да қасиетi бар. Мысалы: бiр гектар ... бiр ... ... ... ... ... сiңiрiп, 180–200 кг оттек ... ... ... ... ... ... ... қатар денсаулық сақтау ортасы. Сондықтан курорт пен
сауықтыру ... т.б. ... ... тек қана ... ... ... ... Сирек өсiмдiктердiң қатарына ағаштар да жатады.
Оларды кесiп, ... ... ... үшiн ... ... ... ... Iле шыршасы, самырсын, шетен, ырғау, ... ... ... т.б. ... ... ... етiп отыр. Әсiресе орман
ағаштарын кесу етек алуда. Орманды қорғаудың ең маңызды бағыты – ... ... ... ... жерге саяхат жасағандағы ең қауiптi нәрсе – өрт. Орманның
өрттен ... да ... бар. Олар – ... ... кемiрушiлер, ұсақ
жәндiктер, өсiмдiк аурулар паразиттер, ... мен ... ... ... материалдары үшiн дайындалатын ағаштардың
45 пайызы сапасыз болып шығады. Кей жылдары ... ... ... үзбей күресуге тура келедi. Олар химиялық және биологиялық
күрес жолдарымен жүзеге асады. Химиялық күресте ... орта мен ... ... үшiн ... қажет етедi.
2.2 Орман қорының құрамы және ормандардың түрлері
2003 жылы 8 ... ... ... ... ... мақсатымен
Қазақстан Республикасының Орман кодексі қабылданды.
Кодекстің 6 бабына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағындағы ... ... ... ... ... ... орман шаруашылығының
қажеттеріне арналған орман қоры жерлері Қазақстан ... ... ... кодекстің жаңалығы орман қорын екі топқа бөлу, яғни мемлекеттік
және ... ... ... ... ... анықтамасы мен мазмұны
көрсетілген.
Мемлекеттік орман қорына мыналар жатады:
1) ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... және ... ... қоса ... ... және қолдан өсірілген ормандар;
2) табиғи және қолдан өсірілген ормандар, сондай-ақ мемлекеттік ... ... ... ... ... үшін ... өсімдіктері өспеген жер учаскелері.
3) Халықаралық және республикалық маңызы бар ортақ пайдаланудағы темір
жолдар мен автомобиль жолдарының, каналдардың, ... ... ... ... құрылыстардың белдеулеріндегі он метр және ... ... 0,05 ... ... ... екпелері жатады.
Жекеше орман қорына Қазақстан Республикасының жер туралы заң актісіне
сәйкес орман өсіру үшін ... ... жеке және ... емес ... жеке ... немесе ұзақ мерзімді жер пайдалануға ... ... ... ... жасалған, ені он метр және ... ... 0,05 ... ... қолдан өсірілген ормандар, агроорман-
мелиорациялық екпелер, арнайы мақсаттағы плантациялық екпелер жатады.
"Орман қоры" және "орман қорының ... ... ... ... ... ... ... олардың бір бірінен айырмашылықтары бар. Орман
кодексінің 8 бабына сай орман ... ... ... және жекеше орман
қоры жерлеріне бөлінеді. Мемлекеттік орман қорының жерлеріне табиғи түрде
ағаш өскен, ... ... ... ... ... ағаш өсірілген және
ағаш өспеген (орманды және ағаш өспеген алқаптар), ... ... ... ... ... жер пайдалануға берілген жерлер
жатады. Орман ... ... ... ... ... ... ... тыс орналасқан жекелеген ағаштар
және көлемі 0,05 гектардан кем шоқ ... ауыл ... ... бұта ... қала ормандары мен орманды саябақтарды ... ... ... ... жасыл желектер;
3) үй маңындағы, саяжайлар мен бау-бақша учаскелеріндегі ағаштар ... ... ... ... ормандар қорғалуға жатады. 44 бапқа
сай Қазақстан Республикасындағы барлық ... су ... ... гендік, санитарлы-гигиеналық, сауықтыру және өзге де пайдалы
функцияларды атқаратын ... ... ... ... ... ... басымдықтарына қарай мемлекеттік
орман қоры:
- ерекше қорғалатын орман аумақтары, оның ішінде: биосфералық түрлері
мен қорық-сепортерлерді қоса, ... ... ... ... ... ... саябақтар ормандары; ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қорық аймақтары ормандары; табиғаттың мемлекеттік орман ескерткіштері;
орманның гендік резерваттарын қоса, ғылыми маңызы бар ... ... ... ... алқаптары; жаңғақ кәсіпшілігі аймақтары; орман-жеміс екпелері;
аса биік тау ормандары;
- мемлекеттік қорғаныштық орман белдеулері;
- қала ормандары мен ... ... елді ... және ... ... ... ... эрозияға қарсы ормандар;
- өзендер, көлдер, су ... мен ... да ... жағалауларындағы тыйым салынған орман белдеулері;
- халықаралық және республикалық маңызы бар ортақ пайдаланудағы ... мен ... ... ... ... ... мен ... желілік құрылыстардың бөліп берілген белдеулеріндегі қорғаныштық
екпелер;
- халықаралық және ... ... ... ... темір жолдар мен автомобиль жолдары ... ... ... ... ... ... санаттарына бөлінеді. Халықаралық
және республикалық маңызы бар ... ... ... ... мен ... ... ... қорғаныштық орманды
белдеулерге жұмыс істеп тұрған және салынып жатқан темір ... ... ... ... ... жол ... екі ... қарай бес жүз
метр шегіндегі орман және халықаралық және республикалық ... бар ... ... ... бөлінген белдеулерге іргелес жатқан,
жолдың ортасынан екі жаққа қарай екі жүз елу метр ... ... ... ... қоры ... орман пайдалануды
шектеудің мынадай режимдері белгіленеді:
- қорық режимі - осы Кодексте айтылған ... ... ... ... түрлеріне, оның ішінде ағаштарды кесуге тыйым
салынады;
- ... ... - ... ... ... үшін ағаш ... ... ағаш шырындарын, қосалқы сүрек ... ... ... мен мал ... ... ... шектеулі шаруашылық қызметінің ... - ... ... үшін ағаш ... шайыр мен ағаш ... ... ... дайындауға тыйым салынады.
Орман қорының әлеуметтік-экологиялық, экономикалық құндылығы, ... ... ... ... ... түрде қатысатын күрделі
экологиялық кешен ретіндегі, су корғайтын, қорғаныш, санитарлы-гигиеналық,
сауықтыру және басқа да ... ... ... ... ... ... үшін ... шикізат көзі ретінде атқаратын рөлімен
анықталады.
1 сәуір 2004 жылы 539 ... ... ... және ... аумақтарды
көбейту жобасындағы Қазақстан Республикасы мен Халықаралық қайта құру ... банк ... ... ... бөлу ... ... Қазақстан
Републикасының заңы қабылданды. Бұл заң және Орман кодексінің 64 бабына сай
Қазақстан Республикасында барлық ... ... және ... ... қорын корғау ... ... ... және ... ... ... ... ... және ... да ... ... ... іс жүзіне асырылады. Орман қорын қорғауды
қамтамасыз етуде құқықтық-ұйымдастырушылық шаралардың әрдайым маңызы ... ... ... ... - ... бекітілген, орман ... - ... ... заңсыз ағаш кесуден, зақымдаудан және басқа ... ... ... ... ... мен зиянкестерінен қорғайтын,
оның ұтымды, сарқылмастай пайдаланылуы мен ... ... ... ... ... ұйымдастыру, техникалық және басқа да
шаралар жүйесі.
Орман қоры күрделі экологиялық кешен ретінде көптеген ұрпақтарға қызмет
етті және ... ... ... ... етіп ... ... заңдарында
қарастырылған орман қорын қорғау, ең алдымен оны ... ... ... ... ету ... ... Қазіргі кезде
әрекет етіп отырған орман зандарының нормалары осы ... ... ... заң ... ... ... Республикасының Орман кодексінде табиғат объектісі және
құқықтық қорғау объектісі болып табылатын орман қорын тек ... ғана ... ... сақтау мәселелері де бекітілген.
Ормандарды күзету мен сақтаудың негізгі міндеттері мыналар жатады:
1) ормандағы ... ... алу, ... дер кезінде байқап, жою
жөніндегі іс-шараларды жүргізу;
2) мемлекеттік орман қоры ... ... ... істейтін әрі сонда
орналасқан ұйымдардың, сондай-ақ ... ... ... ... өрт ... ережелері мен санитарлық
ережелерді ... ... ... ... ... ағаш ... ... ұрлаудан және
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... қоры жерлерін күзету;
4) орман пайдаланушылардың сүрікті ... ... ... ... ... ... да ... ережелерін орындауың қамтамасыз ету;
5) орман ... мен ... ... дер ... ... өсіп-көбеюін болжау және оларға қарсы күресу;
6) биотехникалық іс-шараларды жүргізу;
7) ... ... қоры ... аң ... мен ... ... сақтауды камтамасыз ету;
8) мемлекеттік орман қорының күзетілуін, қорғалуын, ормандардың
молықтырылуын, ... ... және ... ... ... ... да ... болып табылады.
Орман қорын ұтымды корғаумен, сақтаумен, ұлғайта өсірумен және тиімді
пайдаланумен байланысты қоғамдық қатынастарды тиімді ... ... ... ағаш ... ... керек. Орманды орман емес ағаш екпелерінен,
бірінші параграфта айтылған, оның негізгі үш: ... ... ... ... бойынша айырамыз.
Бірақ, Орман кодексінде бірқатар, мысалы қорық аумағында өсетін қорық
ормандарының, қала аумағында өсетін ... ... ... ... ... ... қарама-қайшы келеді, себебі, жоғарыда айтып
кеткеніміздей, орман Орман қорын құқықтық ... ... ... оның ... ... ... асырылады.
Орман қорын құқықтық қорғауды қамтамасыз етуде орман қатынастарын
реттеуде басшы бастама ... ... ... ... ... ... ... қағидалары жалпы құқықтық қағидаларынан туындайды және
республиканың орман саясатының негізін ... ... ... ... ... ... шаралары белгіленеді.
Орман қорын қорғаудың құқықтық қағидалары дегеніміз - орман ... ... ... толық пайдалану кезінде, орман қорын үздіксіз
және сарқылмастай пайдалануды, дер ... ... ... жаңартуды, оның
өнімділігін арттыруды, сапалық жағдайын жақсартуды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... орман қорын
қорғаудың мынандай негізгі қағидаларын атап көрсетуге болады:
1) ормандардың климаты реттейтін, орта түзетін, егіс-топырақ қорғау, су
сақтау және ... ... ... ... мемлекеттік
мәнін мойындау;
2) орманды тұрақты дамыту (Қазақстан Республикасының орманды аумақтарын
тұрақты ұлғайту);
3) ормандардың, табиғи-қорық қорық объектілерінің, ... және ... ... әр ... сақтау;
4) ормандарды көп мақсатқа пайдалану;
5) орман ресурстарын ұтымды, үздіксіз, сарқылмайтындай ... ... ... ... ... пайдалану, ормандарды молықтыру мен
орман өсіру саласындағы мемлекеттік реттеу мен бақылау;
7) басты мақсатта пайдалану үшін ағаш кесу мен ... ... ... ... ... ... орман пайдалануды реттеу функцияларының
ара жігін ажырату;
8) Қазақстан Республикасының ... ... ... келтірілген
залалдың орнын толтыру;
9) орман ресурстарын ақылы пайдалану;
10) орман қорының жай-күйі туралы ақпараттың қол жетімділігі;
11) халықтың және ... ... ... ... ... ... қатысу принциптеріне негізделеді.
Мемлекеттік орман қорын санаттарға жатқызу, бір санаттан екінші санатқа
ауыстыру, сондай-ақ орман пайдалануға тыйым салынатын немесе ол ... ... ... ... ... ... сараптаманың
оң қорытындысы болған кезде орман орналастыру материалдары және (немесе)
арнайы зерттеулер негізінде оның ... және ... ... ... ... Мемлекеттік орман қорын санаттарға
жатқызуды, сондай-ақ бір санаттан ... ... ... ... ... ... қорғалатын учаскелерді басты мақсатта пайдалану үшін ағаш кесу
ережелеріне сәйкес орман орналастыру немесе арнайы ... ... ... ... ... ... - орман қорын құқықтық
қорғауды қамтамасыз ... ... зор ... ... ... ... - жоғарыда айтып кеткеніміздей, орман қорын мемлекет бекіткен
мақсаттарға сай анағұрлым нысаналы, толық, ... ... ... ... ... орман заңдарын бұзудың алдын-алатын
ережелерді ... ... және бұл ... ... ... ... ... болып табылады. Өзінің мазмұнына қарай нормалар қандай да
бір әрекеттерді жасауға тыйым ... ... ... белгілі бір
әрекеттерді жасауға міндеттейді.
Орман қорын қорғау актілерін сараптай отырып, орман қоры ресурстарына
зиян келтіретін әрекеттерді ... ... ... ... ... тоқтала кетейік. Орман кодексінің 27 бабына сай орман қорының
жай-күйіне әсер ... ... ... мен ... ... жобалау, салу немесе пайдалануға беру кезінде, сондай-ақ жаңа
технологиялық процестерді енгізу кезінде орман қорына ... әсер ... ... ... және ... шайындылардан,
қалдықтардан және қоқыстардан орман қорын ... ... ... ... ... ... тиіс. Орман қорының жай-күйіне зиянды
әсердің алдын алатын құрылғылармен қамтамасыз етілмеген кәсіпорындарды,
цехтарды, ... ... және ... ... ... беруге тыйым
салынады. Орман кодексінің 48 бабына сай есепті кеспе ағаш шегінен артық
мөлшердегі ... ... ... өскелең екпелерді кесуге тыйым
салынады. Кодекстің 51 бабында қабық және ағаш дайындау ... ... ... ... ... ... Бұл нормалар азаматтардың,
кәсіпорындар мен ұйымдардың орман қорын пайдалану ... ... ... ... ... ... қорын қорғау нормалары мекемелер мен ... ... ... ... және оның ... ... кезінде белгілі бір
заңмен қарастырылған әрекеттерді жасауға рұқсат берумен сипатталады. Мысал
ретінде, 19 ... 2004 жылы 53 ... ... ... ... ... және орман өсіруді қорғау және күзету нормативтері мен
нормаларын бекіту туралы» Қазақстан ... ... ... кодексінің 37 бабын алуға ... Онда ... ... ... ... ... ... көлемде орман
пайдалануларын жүзеге асыруға; жол салуға, орман өнімдерін жинау үшін ... ... ... және ... ... ... ... және басқа орман қоры өнімін ұқсату ... мен ... ... ... орналасу орнын орман
иеленушілермен келісе отырып, көлік тұрақтарын жасауға ... ... ... ... ... табылатын сүрек дайындауды жоспарлау
есепті ... ... ... ... ... -басты мақсатта
пайдалану үшін ағаш кесу тәртібіндегі жыл ... ағаш ... - ... ... ... орманды үздіксіз және сарқылмастай
пайдалану қағидасына сүйене отырып, орман иелігінің ... ... ... ... ... ... облыс пен республика бойынша ол орман
иеліктерінің есепті кеспеағаштарының жиынтығы ... ... ... ... Республикасының орман шаруашылығын Таулы ормандарда,
жазық жерлердегі ормандарда басты мақсатта ағаш кесу ... ... 1996 жылы 6 ... ... Республикасының Үкіметінің
Қаулысымен бекітілген 22 ... ... ... ... ... ... өсіп ... ағашты босатудың",
1995 жылы 13 қаңтарда ... ... ... ... ... 48 ... "Қазақстан Республикасының жазық
жерлеріндегі ормандарда және ... ... ... ... ... үшін ағаш ... ... қабылданды
Ормандарды жанама мақсатта пайдалану жалпы орман қорғау нормаларымен,
жеке қаулылармен және орман ... ... ... ... 52 ... ... жемістер, жаңғақтар, саңырауқүлақтар,
жидектер, емдік өсімдіктер мен техникалық шикізат, ағаш ... ... ара ... мен ... ... ... ортаға залал келтірмей
жүзеге асырылуға тиіс" - делінген.
Ормандарда шөп шабу мен мал жаю ... 1993 жылы 14 ... ... ... ... ... ... орман
қоры аумағында шөп шабу мен мал жаю" Ережесімен реттеледі.
- мақсатымен ... ... 41 ... сай ... ... тәртібі бекітілген.
Сөйтіп, қорықтардың, ұлттық және тарихи-табиғи ... ... ... ... ... ғылыми маңызы бар
ормандарда, ... ... ... кәсіпшілігі аймақтарының
ормандарында, ... ағаш ... қала ... жасыл аймақтардың
орманды парк бөліктерінде, ... ... ... ... ... бірінші және екінші белдеулерінің ормандары мен курорттарды
санитарлық сақтау округтері бірінші және екінші ... ... ... ... Эрозияға қарсы және биік ... ... ... ... ... өзендер, көлдер мен су
қоймалары және басқа да су объектілері ... ... ... ... ... ерекше қорғалатын учаскелерде басты ... үшін ағаш ... және ағаш ... ... ... тыйым
салынады. Бұл ормандарда басты мақсатта пайдалану үшін ағаш кесу ормандарды
шаруашылық жағынан құнды ағаш тұқымдарымен ... ... ... су ... ... және басқа
пайдалы табиғи қасиеттерін ... ... ... бұл ... ... жалғастыра беруге мүмкіндік беретін ... Осы ... ... ... ақ мал ... орманның сүректік
емес өнімдерін кәсіпшілік дайындауға тыйым салынады.
Келесі қарастыратын нормалар орман пайдаланушы мекемелерді, ұйымдарды
және ... ... қоры ... ... ... ... ... мақсатымен белгілі бір әрекеттерді жасауға міндеттейді.
Орман кодексінің 38 ... ... ... ... Олар:
- жұмыстарды ормандардың, басқа да табиғи ... ... ... ... ... ... ... әсерін болдырмайтын әдістермен
жүргізуге;
- топырақ эрозиясының туындауына жол ... ... ... өрт ... ... ... ... қарсы шараларды жүргізуге, ал өрттері шыға қалған жағдайларда ... ... ... ... пайдалануды жануарлар әлемі мен олардың өмір сүру ... ... ... ... ... ағаш ... ... кесінді қалдықтарынан тазартуды жүргізуге,
орман ... ... өзі ... ... қоры ... ... ... бойынша пайдалануға жарамды және рұқсат ... ... өз ... ... ... ағаш кескен жерде, сондай-
ақ өздерінің қызметі салдарынан орман ... ... ... ... ... келтірудің шартта көзделеген шараларын жүргізуге;
- орман пайдаланғаны үшін ... ... ақы ... Бұл ... ... ... тиіс жалпы
міндеттер. Орман кодексінде ... осы ... ... ... орман
қоры саласында басқа да ережелер бекіткен арнайы ... ... ... қорғау шараларының ішінде өрт қауіпсізідігін қамтамасыз ету
маңызы ерекше зор шаралардың бірі. 2004 жылы 12 ... ... ... ... шаруашылығының төрағасымен "Қазақстан
Республикасының ормандарында өрт қауіпсіздігі" туралы ... ... ... кодексінің 64 бабы жоғарыда көрсетілген Ережені жетілдіре
отырып, ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының өрт кауіпсіздігі жөніндегі орталық
атқарушы органының уәкілетті органмен және ... ... ... ... органымен жасаған келісімімен регламенттеді. Екіншіден,
мемлекеттік орман қорының ... ... ... ... ... де жеке және ... тұлғалар ормандарда өрт қауіпсіздігі ережелерін
бұзғаны үшін Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... және өзге де өсімдіктерді пайдалану кезіндегі экологиялық
талаптар.
Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман пайдалануды жүзеге ... ... ... ... ... пайда болуына жол бермейтін, ормандардың
жай-күйі мен ... ... су және ... да табиғи
обьектілердің жай-күйіне теріс әсерді болдырмайтын немесе оны ... ... ... мен ... ... ету ... сақталуын
қамтамасыз ететін тәсілдермен жүргізуге;
ағаш сүрегін дайындаған кезде мемлекеттік ... ... ... көзделген техника мен технологияны пайдалана ... ... ... ... үшін ... жағдайларды сақтау жөніндегі
талаптарды ұстануға;
ағашы кесілетін жерлерде оны дайындау мен тасып әкетудің белгіленген
мерзімі аяқталған соң ... және ... ағаш ... ... ... ... ... бөлінген учаскелерінде
ағаштың заңсыз кесілуіне және ... ... ... ... ... жол ... ... қоры учаскелерінде басты мақсатта пайдалану үшін ағаш
кескен кезде, орман орналастыру жобасына сәйкес, орманды қайта ... ... ... кесілген алаңның екі еселенген мөлшерінен астам ... ... ... ... кесілген жерлерде және өздерінің қызметі нәтижесінде өскіндері
жойылған, ағаш пен бұта ... ... ... ... ормандарды
молықтыруды өз есебінен жүзеге асыруға;
ормандардың санитарлық жай-күйін қамтамасыз ету мен жақсарту жөніндегі
ережелерді сақтауға;
ұзақ мерзімді орман ... ... ... орман қоры
учаскелерін орман зиянкестері мен ... ... ... жүзеге асыруға;
мемлекеттік орман иеленушілерді мемлекеттік орман ... ... үшін ... ... ... учаскелерінде орман зиянкестері мен
ауруларының пайда болғаны туралы хабардар етуге;
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік органға және оның аумақтық
органдарына облыстардың (республикалық маңызы бар ... ... ... ... және мемлекеттік статистика органдарына
орман қорының мемлекеттік есебін, мемлекеттік орман кадастрын, мемлекеттік
орман мониторингін ... ... ... ... ... ... қажетті ақпаратты беріп тұруға міндетті. 
Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман шаруашылығын ... ... ... негізделген жүйесін іске асыру, ормандарды молықтыру, басқа
да ... ... ... ... ... жүзеге
асатын ормандардың ресурстық және экологиялық әлеуетін арттыруды қамтамасыз
етуге ... ... ... ... ... ... ... орман қоры жерлерінің ұтымды пайдаланылуын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... мен ... ... жұмыстар көлемі мемлекеттік экологиялық сараптамадан ... ... ... ... ... ормандар (қала ормандары мен
орманды саябақтар) халықтың тынығуына, мәдени-сауықтыру және ... ... ... ... ... ... арналған. Қалалық
ормандарда және орманды саябақтарда басты мақсатта ... үшін ... және осы ... ... ... ... пайдаланудың өзге
де түрлерін жүзеге асыруға тыйым салынады. 
Пайдалануына мемлекеттік ... қоры ... ... ... ... ... ... жер пайдаланушылар Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... оларда орман
орналастыру жұмыстарын жүргізуге және орман қорының мемлекеттік ... ... ... және бұта ... ... ... қорғалуын,
пайдаланылуы мен молықтырылуын бақылауды орман шаруашылығы саласындағы
уәкілетті мемлекеттік орган жүзеге ... ... ... ... жер ... жер ... орналасқан мемлекеттік орман қоры учаскелерін күзетуді, қорғауды,
пайдалануды, мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ормандарды ... ... үшін ... ... ... ... Жер кодексінде көзделген тәртіппен бөтен жер учаскесін
шектеулі мақсатта пайдалану (сервитут) құқығы ... өсіп ... ... ... ... ... қорғау үшін
басқа меншік иелерінің немесе жер пайдаланушылардың жер учаскелері арасында
орналасқан мемлекеттік орман қоры учаскелерінің шекарасын бойлай ені ... ... ... аймақтары белгіленеді.
Күзет аймағы шегінде мемлекеттік орман қоры учаскесінің жай-күйіне кері
әсер ететін кез-келген қызметке тыйым салынады.
Темір ... ... ... каналдарға, магистральдық
құбырларға және басқа да желілік құрылыстарға бөліп берілген белдеулерге
орналасқан ... ... осы ... ... ... қорғауға, қоршаған ортаның ластануын ... ... ... ... ... ... ... каналдарға, магистральдық
құбырларға және басқа да желілік құрылыстарға бөліп берілген белдеулердегі
қорғаныштық екпелерде, қорғаныштық жобалар ... ... ... күтіп-
баптау үшін кесуге, санитарлық кесуге, бағалылығы төмен екпелерді, сондай-
ақ қорғаныштық, су сақтау және ... да ... ... ... ... ... кесуге және өзге де мақсаттарда
кесуге жол беріледі.
Қорғаныштық екпелерді күзетуді, қорғауды және ... ... ... ... ... жер ... өздері
орналасқан жерлерде жүзеге асырады (18,226- 235 б.б.).
Ормандардың жай-күйі мен молықтырылуына әсер ... ... ... ... ... ... сараптама міндетті түрде жүргізіле отырып,
уәкілетті органмен келісіледі.
Кәсіпорындарды, ғимараттарды және басқа да обьектілерді орналастырған,
жобалаған, салған және ... ... ... ... ормандардың
жай-күйіне әсер ететін жаңа технологиялық процестерді енгізген ... ... ... ... және коммуналдық-тұрмыстық
шығарындылардың, қалдықтардың және төгінділердің жағымсыз әсерінен сақтауды
қамтамасыз ететін іс-шаралар көзделіп, жүзеге асырылуға ... ... ... әсерді болдырмайтын құрылғылармен
қамтамасыз етілмеген кәсіпорындарды, цехтарды, көлік жолдары мен ... ... ... ... ... ... ... қорында құрылыс жұмыстарын жүргізу, кең ... ... ... коммуникациялар тарту және орман шаруашылығын
жүргізу мен орман пайдалануға байланысты емес өзге де ... ... бұл ... ... ... ... жерін басқа санаттарға ауыстыру
және оларды алып қою қажет болмаса, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... келісімі бойынша облыстық
атқарушы органның шешімі негізінде жүзеге асырылады.
Облыстық атқарушы органның шешімінде ... ... ... орындаудың мерзімдері мен шарттары, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі
экологиялық талаптар көрсетіледі (4,53-54б.).
Орман қорының жерiн пайдалану кезiндегi экологиялық ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Жер
және орман кодекстерiмен ... ... ... қоры ... ... ... аумақтың экологиялық
жай-күйiнiң индикаторы ретiнде өсiмдiктердiң жай-күйiн экологиялық
критерийлер деп есептеген жөн.
3. Орман ... ... үшiн ... орман қоры
жерiндегi ауыл шаруашылығы алқаптары Қазақстан Республикасының орман
заңнамасына ... ауыл ... ... ... ... мүмкiн.
4. Орман қорының жерiн басқа жер санатына ауыстыруға ... ... ... талаптарына сәйкес орман орналастыру
және ... ... ... ... мемлекеттiк экологиялық
сараптаманың оң қорытындысы болған кезде:
1) бұрын белгiленген нысаналы мақсатына сәйкес ... ... ... шегi өзгерген;
3) елдi мекендердiң шекаралары (шектерi) өзгерген;
4) ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерiнiң санатына жатқызылған
жағдайда жол ... ... ... жерiн басқа санаттарға ауыстыру кезiнде жердi
бағалаудың экологиялық критерийлерiне сәйкес ... ... ... ... ... әсер ... көрсететiн экологиялық көрсеткiштердi
ескерген жөн.
Ормандарды молықтыру мен орман өсiру кезiндегi экологиялық талаптар:
1. Ормандарды ... ... ... ... ... ағашы
кесiлген, өртелген және бұрын орман өскен өзге де аумақтарында ... ... ... ... ... ... ... олардың
өнiмдiлiгiн арттыру, мемлекеттiк орман қоры жерлерiнiң ұтымды ... ету ... ... ... ... ... бұрын орман өспеген аумақтарда екпелер
отырғызу болып ... ... ... қоры учаскелерiнде ормандарды молықтыру жөнiндегi
iс-шаралар орман ... ... мен ... ... ... отырып, экологиялық және санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
сақталып, неғұрлым ... ... ... ... және ... ... ... ететiн тәсiлдермен жүргiзiлуге тиiс.
      4. Мемлекеттiк орман қорында ормандарды ... мен ... ... ... ... ... экологиялық сараптамадан өткен
жобалармен айқындалады.
Ормандарды молықтыру мен орман өсiру үшiн орман ... мен ... ... ... сақтау, орнын ауыстыру, сату және пайдалану
кезiндегi ... ... ... және егу үшiн ... жататын орман тұқымдарының егу
сапасын, олардың мемлекеттiк стандарттарға, техникалық шарттарға және орман
тұқым ... ... ... да ... ... ... ... шаруашылығы саласындағы уәкiлеттi мемлекеттiк органның
мамандандырылған ұйымдары жүзеге асырады.
      2. Осы ... ... ... ... ... ... орман тұқымдарын сату мен егуге тыйым салынады.
3. Селекциялық-тұқым ... ... ... ... ... ... қоры учаскелерiнде пайдаланудың
режимiн белгiлеу мемлекеттiк-экологиялық сараптамадан өткен жобалармен
айқындалады.
2.3 Орман қорының адам ... ... ... ауру ... ... аз ... Қаланың ауасымен
салыстырғанда мұндай бактериялар 300 есеге кем болады. Қылқан ... ... ... ... операция бөлмесiндегi
тазалықпен бiрдей болады. Орман топырақтың ... ... ... ... ... су ... ... қызметiн де атқарады.
Ауылшаруашылық жерлерiн жолдарды құм, шаң басудан қорғайды. ... ... ... ... материал ағаш бередi. Ормандар ... ... ... ... ... өседi.
Орман ағаштарынан құнды шырын, шайыр алынады. Қазақстандағы орман ... 21,2 млн. ... оның ... ... ... 9,1 млн. гектарға жетедi.
Орманнан ... 2-2,4 млн ... ағаш ... ... Республикасы
жылына шамамен 11 млн метр³ дейiн ағаш өнiмдерiн тұтынушыларға жеткiзедi.
Қазақстан ормандары негiзiнен табиғатты қорғау ... ... ... қорына бай емес. Ағаш және ағаш ... ... ... ... ... ... орманды қорғау, молайту және тиiмдi
пайдалану өте өзектi экологиялық әлеуметтiк-экономикалық мәселелердiң бiрi
болып табылады. Орман ... ... және ... пайдаланудың басты
мәселесi - оны ұдайы, үдемелi жаңғыртып ... ... ... ағаштардың
қорын молайту. Орман қоры ұзақ мерзiмде қалпына келетiн табиғат ресурсы.
Сондықтан орман қорын өсiру, қорғау ұзақ ... ... мен ... ... тиiс. ... әр ... ағаштар өседi. Яғни, ағашты
өсiруге, оны қорғауға жұмсалатын шығын мен оның ... ... ... ... ... ... даярлау, кесу, тасу
жұмыстарын ... ... ... Бұл ... ... ... нұқсан
келтiрмеу тиiс. Ағаш кесу жұмыстары, орман ағаштарының ... ... ... қоры ... ... ... тиiс, яғни тек ағаш ... үшiн ғана
емес оның басқа да қызметтер мен ... ... тиiс. Ағаш ... ... деп – ... өзiн ғана емес, ... ... ... қабығын пайдалана бiлу керек. ... ... ... ... ... ... ... құнын қорғау шығындарының
тиiмдiлiгiн талап етедi. Орман қорын бағалау мынандай ... қоры ... ... ... табылады. Орман шаруашылығы материалдық
өндiрiстiң жеке саласы.
Орман ... ... ... ... ... оның өнiмдерiнiң әр
түрлі болуында.
Орман шаруашылығының шығындары соның нәтижесiнде ... ... ... ... тиiс.
Орман қорын өсiрудi, қорғауды және ... ... ... ... және орман қорын бүлдiрушiлер және оған зиян келтiрушiлер
материалдық жауапкершiлiкке тартылады.
Орманды жерлерде дем ... ... ... ... қабілеті жылдам
қалпына келеді, көңіл-күйі жақсарып, эстетикалық талғамы күшейеді.
Адам ... ... ... ... ... ахуалға
байланысты. Ал, оны жақсартатын жасыл желек екені даусыз. Орманшы қауымының
басым бөлігі ... ... ... ... тау қойнауында, орман мен
өзен бойында, көл жағалауында болатыны заңдылық. Осы екі ... ... әр ... өз қарамағындағы жүздеген, тіпті мыңдаған гектар
жер телімдерін бақылауына тура келеді. Оны ... мен күту ... ... ... анық. 
Орманшының жұмыс орнында, орманшы үйінде тұруының тиімділігі оған төрт
түлік ұстап, құс өсіруіне, омарта ... ... ... ... ... үнемдеп, әл-ауқатын жақсартуына мүмкіндік туса, тағы бір қыры
қызметтік тұрғын үймен қамтылғаны. Елбасының Қазақстан ... ... ... кезеңінде адам факторы айқындаушы фактор ... ... атап ... оны ... жүзеге асыру, жас мамандарға кәсіби білім
беру, жоғары және ... оқу ... ... ... алға ... ... ... жүйеге түскенімен алдағы уақытта іске ... ... ... ... жас ... табиғатты қорғауға, сүюге, өсіруге баулу
бүгінгі басты міндет екенін түсінудеміз.
Орман шаруашылығы 2001-2004 жылдар аралығында реформаланып, екі салаға
бөлінген. Оның ... ... ... ... ... орман шаруашылығы
мемлекеттік мекемелері атқаруда. Сол кезде ... ескі ... ... ... үйлері мен кеңселер ғана ... еді. ... ... ... ... ... өсіру, басқа да
орман шаруашылығы ... ... ... ... ... ... материалдық-техникалық база, оның ішінде
ағаш өңдеу, шырын ... ағаш ... ... станоктар, ағаш
тасымалдайтын автомәшинелер, тракторлар, тағы ... ауыл ... ... ... өткен еді. 
Дегенмен, кәсіпорын қызметкерлері өз жұмысына жауапкершілікпен қарамай,
жеке бастарының ... ... ... ... ... ... 4 жылдың ішінде олардың материалдық-техникалық базасы
талан-таражға түскенін ... ... ... Басқарманы коммуналдық
меншікке беру арқылы жергілікті ... ... ... және ... ... жақсарту шараларын тиімді жүргізу, қаржы мәселесін дер
кезінде шешу қажеттігі күн ... ... ... ... ... ... ... дер кезінде анықтау, тез арада ... ... да ... ... жөн. Бұл іске ... ... ... деуге болады.
ІІІ тарау. Ормандардың экологиялық ахуалы және проблемалық мәселелері
3.1 Қазақстандағы ормандардың экологиялық ахуалы
Қазақстан бойынша ... қоры ... ... 9,7 пайызын құрайды.
1989-2000 жылдардағы цифрларға жүгiнсек, бұл аралықта жылына орта есеппен
кем дегенде, 647 орман өртi ... ... ... зардап шектiрген жерiнiң
ауқымы 18,9 гектар болып келедi. Осы екi жыл ... ... ... өртiнен
кем дегенде үш жүз мың гектар орман алқаптары бүлiнген. Бүгiнгi ... ... ... орман қорының көлемi 5,4 млн гектар болып отыр.
Кейiнгi он жылда ... өспе ... ... ауданы 591,2 мың гектарға
көбейдi. Бұл негiзiнен сексеуiл ... ... ... ... ... ... ... көмектесу шаралары мен табиғи
өздiгiнен жетiлу барысында тұрақты тексеру, бақылау. Ормандану дәрежесiнiң
төмендеуiне жол ... ... ... қоры ... сексеуiл тұқымдарын
себу арқылы оның көлемiн арттыру iске асады. Сексеуiл ормандарының молаюына
Қазақстан Үкiметiнiң 1999 ... 29-шы ... ... ... ... қаулысы да әсер етуде, қаулы бойынша 1999-2000 жылдары
сексеуiл ормандарын кесуге ... ... Және осы ... ... ... ... Қызылорда, Алматы облыстарында орман орналастыру
жұмыстары жүргiзiлген.
1997-1999 жылдардағы Семей өңiрi мен ... ... ... ... ... салдарынан Ертiс жағасындағы қарағайлы ормандардың 230
мыңнан астам гектары құрып ... және жер бетi ... ... бұл ... 40-
50 пайызы өрттен, орман зиянкестерiмен ... және ... ағаш ... зиян шеккен.
Ендi осы аймақтарда ағаштарды ерекше бағалы ормандар қатарына жатқызуға
Үкiмет қаулысы дайындалып жатыр, ол ... ... ... ... ... ... қоса ... жылдары Семей өңiрi мен Павлодар облыстарында толық
түрде орналастыру ... ... ... атап ... ... ... ... ағашты рұқсатсыз кесу де белең алды.
Ормандардың экологиялық жүйе ретіндегі өзіне тән ... ... ... ... көп ... ... ... күйде
сақталған экожүйелердің бірі.
Екіншіден, бұл жоғары ... ... ... детрит, гумус
түрінде зат шоғырланған ең қуатты жүйе.
Үшіншіден, ормандар тірі затқа тән функцияларды ашық ... ... ... және ... ... фактор.
Төртіншіден, көптеген жануарлардың мекен ету ортасы.
Бесіншіден, орман – шаруашылықтың көптеген салалары үшін ... өнім мен ... көзі ... табылады. Сонымен қатар, орманның
санитарлық-гигеналық тынығу, стресс жағдайынан құтылуда, эстетикалық және
экологиялық тәрбие ... ... ... ел ... тоғай деп те атайды. Орман биологиялық тұрғыдан
қарағанда өте күрделі ... Онда ... өсу ... ... бар – ағаштар, бұталар, шөптер, аңдар мен құстар, ... ... ... ... ... ... – ағаштар мен
бұталардан құралады. Бірақ кез келген ... мен ... ... ... Тек ... ... ... бір-біріне әсер етіп, өсіп
тұрған ортасына ықпал жасайтын, соның арқасында ... де ... ... мен бұталар тобы орман болып есептеледі.
Орман пайда болған жерлерде шөптің құрамы өзгеріп, сирейді. Далалық
шөптер ... ... ... бейімделген шөптерге орын береді. Ағаш ішінде
түскен жапырақтар, сынған ... ... ... ... ... мен ... ... бірте-бірте көбейе келе қордаға айналып,
орман топырағының құнарлуына әсерін тигізеді.
Орман ... ... ... жазда салқын, қыста салқын болады. Ағаш
ішінің жарықтығы да өзгеше. Оның құрамына, ... ... ... ... жарық мөлшері 5-10 пайыздан 50 пайызға дейін
өзгереді. Ағаш жапырақтары көмір қышқылын жұтып, ... ... ... ... ... ... сағатына 2 кг. дейін көмір қышқылын жұтады. Бұл ... 1 ... ... шығаратын көмір қышқыл газына тең.
Денсаулық үшін қарағайлы орманның пайдасы ерекше. Қарағайдың ... мен діңі ... ... жолы мен ... жүрек пен қантамырларының
аурулары сияқты көптеген ... ... ... ... ... ... шаруашылығының негізгі проблемалары
Қаржыландырудың жоқтығына байланысты орман ... ... ... ... жағдайда, негізгі құралдардың тозуы
85 %-ға жетті. 
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 25 маусымдағы № ... ... ... ... ел” ... ... ... берілген Шығыс Қазақстан облысының орман
шаруашылығы мемлекеттік мекемелерінің материалдық-техникалық ... ... 2006 ... ... мақсатты трансферт түрінде сомасы
675,4 млн. теңге, 2007 жылы 674,0 млн. теңге ... ... 1 ... млн. ... ... ... күнге дейін бөлінген жоқ, осының
салдарынан ... ... ... мекемелерінің материалдық-
техникалық қамтамасыз ету мәселе шешусіз күйінде ... ... ... қаражаты мен орман шаруашылығы мемлекеттік мекемелерінің ақылы
қызмет көрсетуден ... ... ... ... шешу мүмкін емес,
техника мен құрал-жабдықтарды қалыпты ... ... ... ... ... ... 2004 жылғы 19 қаңтардағы № 53 қаулысы
орындалмауда, бұл ормандарды қорғау және ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге кері әсерін тигізеді.
Осының салдарынан орман шаруашылығы мемлекеттік мекемелерінде ... ... ... ... ... қолда бары – 9, олардың пайдалану мерзімі
өтіп кеткен. ... 33 ... 700 ... артық жұмыс аттары, 36
мотопомпа мен көптеген басқа ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемесінің өрт сөндіру-химиялық станциялары
жоқ. 
Орман шаруашылығы Самар, Өскемен, Малая Уба ... ... үшін ... ... мен ... ... олардың
жұмысты қалыпты ұйымдастыруларына мүмкіндік бермейді. ... бар ... ... ... ... қажет. 
Облыстың аумағында тұрақты жер пайдалануға ... ... ... жоқтығына байланысты қалалар мен ... ... ... ... ... ... алуы және жалға немесе орман
шаруашылығын ... ... емес ... ... үшін жеке
меншікке беру фактілері кездеседі. 
Облыс әкімінің қарауына орман шаруашылығы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... 2003 жылы ... мың теңге қаражат 1004875 гектар жерге немесе 45,9 %-ға ... ... ғана ... ... салдарынан 13 орман шаруашылығы
мемлекеттік мекемелерінің 9-нда ғана мемлекетік акті ішінара бар, олардың ... ... акті ... жоқ. 
Алдын ала есептеулер бойынша актілерді толық ресімдеу үшін ... ... ... артық бюджет қаражаты қажет етілуде. 
Шығыс Қазақстан ... ... ... ... орта ... даму ... әзірлеген және келіскен кезде
депараменттің ... ... ... ... ... үшін
қаражат бөлу туралы ұсынысы Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... ... таппады. 
Бұнымен қоса қазіргі кезде орман шаруашылығы мемлекеттік мекемелерінің
қызметкерлерінің қосымша ... ... ... орман шаруашылығының
инженерлерін, аңшылық мамандарын, аудармашыларды, заңгерлер мен ... ... ... ... үшін тағы да 25,1 млн. ... ... ... органнан 13 бірлік орман шаруашылығының инженерлеріне
ғана келісім алынды. 
Мемлекеттік орман қорында ... ... ... 5 ... жуық жол бар. Жыл ... ... ... күтім шабуы мен
өзге де ағаш шабуын ... ... ... ... қызмет көрсетудің
есебінен алынған ақыға көлемі 200 ... ... ... ... және ... тағайындалған жолдардың құрылысын салу мен ... Осы ... ... үшін ... ... ... ... ел” бағдарламасында өртке қарсы іс-шаралар үшін
департаментке 2007 жылы 57 ... ... бөлу ... ... ... 10 млн. теңге. Ормандарды өрттен күзету мәселесі өртке қарсы іс-
шараларды жеткілікті қаржыландырған кезде ... ... еді. 2007 ... ... ... ... ... орман қорының 1 гектар
көлеміне небәрі 4,6 теңгеден ғана келді. 
Салыстырсақ, сол 1 ... үшін ... ... ... ... ... бұл көрсеткіш – 693,6 теңгені, Батыс-Алтай табиғи қорығында ... ... ... ... ... ... – 22,7 ... Катон-
Қарағай мемлекеттік ұлттық паркінде – 29,2 теңгені құрайды, ... ... ... ... ... ... бірлігіне
бөлінетін қаржының ең аз ... ... ... ... ... облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу
департаментінің орман шаруашылығы мекемелеріне келеді. 
Тәжірибе көрсеткендей, бөлінетін қаражаттың көлемі ... ... ... мөлшері 4-6 тонна жанар-жағармай материалдарының қорын
құруға ғана жетеді, ал ... 20 ... және одан да ... ... бір
өртті сөндіруді ұйымдастыру үшін кем дегенде 3-4 тонна жұмсалады, демек,
бөлінетін қаражат ... және ... ... ... және ... күтім
жасау, өртке қарсы жол аралықтарын құруға арналған және т.б. ... ... ... орындау үшін жеткіліксіз. 
Өрттерді өшіруге қатысатын орман күзеті қаржының жоқтығынан арнайы киіммен
және аяқ киіммен қамтамасыз етілмеген, от пен ... ... ... ... ... азық-түліктері жоқ. 
Облыстың аумағы таулы бедерлермен және көлік желісі жетілмеген ... ... ... күзетудің тиімді әдістерінің бірі - авиацияны
пайдалану. Жоспарлы ұшу сағаттары көлемінің жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... басқа өзге де жоспарланбаған
міндеттерді шешуге мүмкіндік береді. 
Даладағы өртті бақылау бойынша патруль жасау ... жиі ... ... ... күзетінің қолдағы бар ресурстары мемлекеттік орман қорына
кірмейтін жерлерді күзетуге пайдалануға мүмкіндік бермейді. ... ... ... ... және адасып кеткен адамдарды ... ... ... жол-жөнекей бағыттарда адамдар мен жүкті шұғыл
тасымалдауға және т.б. ... ... ... Қазақстан облысының аумағында екі тексеріс кезеңінде орман
орналастыру жұмыстары іс ... ... жоқ, ал ... ... ... ... камералық әдіспен алынған. Осының
салдарынан жұмыс үдерісінде орман орналастыру материалдарының ... ... ... ... тура ... бұл ... бойынша жұмыстарды жүргізген кезде орманды иеленушілер мен ... ... дау мен ... ... ... ... Қазақстан облысының коммуналдық меншігіне берілген орман шаруашылығы
мемлекеттік ... 40 ... 19-ы ... ... ... орман пайдалануға берілген, оларға барлық есеп айырысу кеспеағашы
көлемінің 60 %-дан астамы келеді. Мемлекеттік орман ... ... ... ... ... беруге байланысты жапырақты шаруашылық
бойынша бас пайдалану шабуын жүргізу жанданды, осыған орай, ... ... ... ... ... ... Орманды молықтыру мен орман өсірудің проблемалық мәселелері
  Ағаш отырғызу мен ағаш тұқымын себу 8,9 мың гектарға дейін қысқарған
1992 жылдан 2002 ... ... ... осы ... ... сан ... ... тұқымбақтардың (питомниктердің) және орман тұқымы шаруашылығы
объектілерінің бір бөлігінің жойылып кетуіне, ағаш ... ... ... ... әкеп ... ... көгалдандыру екпелері ретінде ағаш және ... ... ... отырғызылған, қолданыстағы нормативтерге
сәйкес жасыл аймақтар, саябақтар, скверьлер елді ... ... ... және автомобиль жолдарының бойында қорғаныштық екпелер, ... ... ... және эрозияға қарсы екпелер жеткілікті
мөлшерде құрылмаған.
Орман шаруашылығы саласында ... саны ... ... ... ... бұл ... азаюымен және жұмыс көлемінің
төмендеуімен байланысты. Мемлекеттік орман ... ... ... ... ... ... ... 30 % жуығының
жоғары білімі жоқ. Орта ... ... ... жетіспейді.
Республикада орманшы-қорықшылар даярлайтын орта техникалық оқу орындары
жоқ.
Орман шаруашылығы мамандарын ... ... ... оқу ... ... ... жаңа оқулықтар мен арнайы
әдебиеттің болмауы, профессор-оқытушы құрамының жетіспеуі ... ... ... ... ... жүзеге асыруға мүмкіндік
бермейді.
Кеңестік ... ... ... ... ... мен орман өсіру
көлемінің азайып кетуінің маңызды себептері ... ... ... ... қаржыландырылмауымен, білікті кадрлардың
жетіспеуімен қатар:
- орман саласына жергілікті атқарушы органдарды, өзін өзі ... және ... ... ... жеке ... кеңінен
тартпай, ормандарды иелену және пайдалану функцияларын ... ... ... ғана ... ... ормандарды басқару жүйесінің
орынсыз орталықтандырылуы;
- сапалы отырғызу материалын жедел өсіру жөніндегі ... ... ... және тез ... ағаш ... ... құрудың тиімді тәсілдерінің жетіспеуі болып
табылады. 
Мемлекеттік орман шаруашылығы мекемелері мен ерекше қорғалатын ... ... ... ... ... ... Қазақстанның кең-
байтақ аумағын ескере отырып (272,49 ... км2), ... ... бір ... ғана ... үшін 2724,9 мың ... алқапқа ағаш
отырғызу және екпелер өсіру қажет. Салыстыру үшін - өткен алпыс жыл ... ... 1025,9 мың ... ... екпелер алқабы құрылды.
Сондықтан ормандарды молықтыру мен орман өсіруге мол шығын жұмсалатынын
назарға ала отырып (орташа есеппен 1 ... 700 АҚШ ... ... кезекте орман екпелері мына аумақтарда:
1 шөлейттену процесіне ұрымтал алқабы басым бұрын орман өскен жерлерде;
2 ауыл шаруашылығы мақсаттары үшін қолайсыз ... ... ... ... ... ... (жасыл аймақтар, әртүрлі нысаналы мақсаттағы
өнеркәсіп плантациялары);
3 гидрографиялық желі, арналар мен су қоймалары бойында;
4 автомобиль және темір ... ... ... ... ... ... ... үшін ауыл шаруашылығы
жерлерінде құрылуға тиіс.
Ормандарды молықтыру және орман өсіру ... ... ... ... және ... ... қажетті мөлшерімен
қамтамасыз ету үшін селекциялық-генетикалық негізде тұрақты орман ... ... құру ... ... одан әрі ... ... және
отырғызу материалын өсіру жөніндегі озық технологияларды қолданып, тұқымбақ
шаруашылығы кеңейтіледі.
Ормандарды молықтыру орман дақылдарын себу және ... ... ... жолмен қалпына келтіру үшін қолайлы жағдайлар ... ... ... ... Ормандарды табиғи жолмен қалпына келтіруге
жәрдемдесу тұқымдардың өсіп-өнуіне жағдайлар ... және ағаш ... ... ... кеспе ағаштарды жоспарлау, жерді ішінара өңдеу
кезінде шаруашылық жағынан бағалы тұқымдардың ... мен жас ... ... ... ... орман дақылдарын құру өртеңдер мен ағашы кесілген жерлерде
жүзеге асырылатын болады. Осындай ... ... ... ... ... ... ... шағын адырлы шоқыларының қарағайлы ормандарында,
сексеуіл ормандары өсетін аймақта орналасқан.
2007 жылдан бастап Халықаралық Қайта Құру және Даму ... ... ... ХҚДБ) қарызы қаражатының, Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... және ... ... Қор ... ... ... «Ормандарды сақтау және республика аумағының орманды ... ... ... әрі - Жоба) іске асырылуда, ол 7 жылға ... ... ... ... ... ... ... 9 мың
гектар орман дақылдары, Арал теңізінің құрғап қалған ... ... ... ... ... ... аумағында - 22 мың гектар
сексеуіл екпелері құрылатын болады.
Облыстық атқарушы органдардың қарауындағы ... ... ... мың ... ... ормандарды молықтыру жұмыстарын жүргізу, оның
ішінде 88,62 мың ... ... ... дақылдарын құру көзделуде. Жергілікті
атқарушы органдардың қарауындағы мемлекеттік орман ... ... ... ... ... бойынша 1-кестеде келтірілген.
Ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... ... ... ... және «Ертіс орманы» мемлекеттік орман табиғи
резерваттары және мемлекеттік ұлттық табиғи парктер жүргізетін болады.
Көгалдандыру жұмыстарын ... ... ... ету ... жеке ... тұқымбақтарын құру болып табылады.
Селекциялық орман орталықтары орман дақылы ... ... ... және ... ... ... және интродукцияланған
тұқымдардың тұрақты орман тұқымы ... құру ... ... ... өз орны ... су көп жерлерде –орман мен шалғындық,
құрғақ жерлерде – даланың шөптес өсімдіктері  басым. Далалы ... ... оның ... ... ... жасқа жеткенде өздігінен ... ... Олай ... адам
экология заңдарын танып білуі, дұрыс пайдалануы қажет. Өйткені ешкім бұл
заңды өзгерте алмайды. Әлі де ... ... ... ... зерттелмеген. Болашақтағы орман өсіру мен қалпына ... ... ... ... ... орман-тоғай, көкмайса ... де ... ... ... ... ... ортаның  ластануына мән бермейді. Қаламыздың
орталық базарларындағы барлық ... ... ... ... ... тарылтып, еркін дем алуына кедергі келтіріп отыр. Ондай көк түтін
адамның тыныс органдарының ісік ... ... ... да ... ... ... ... қабылдануына байланысты,
елімізде мынандай ұзақ мерзімді бағдарламаны жүзеге асыру көзделіп ... және ... қоры ... ... ... ... ... қорын пайдаланудың экономикалық механизмдерін жетілдіру арқылы орман
қорын ... ... ... ... ... және ... ... орман
қоры ресурстарын тиімді пайдалану; орман шаруашылық ғылымын ... ... ... байланысты күшейту. Орман қорын тұрақты дамыту жөніндегі
стратегияны жүзеге асырудың төрт кезеңі көрсетілген: ... ... жж., ... жж., ... жж.. Мамандардың пікірінше бұл
стратегияны жүзеге асыру экологиялық жағдайды жақсартып, ... ... ... ... ... ... керек. Осындай шаралар
арқылы таулы қыраттардан 25 млн. тонна топырақтың, ... ... ... ағып ... ... ауыл ... ... арттыру
көзделіп отыр. Орман қоры алқаптарын белгіленген көлемде ... ... 20 млн. ... ... ... ... қамтамсыз ететін
көрінеді. Алайда, ұзақ мерзімге ... ... ... кезеңі
аяқталу сатысында тұрғанымен, орман шаруашылығы саласындағы жағдайдың ... ... ... ... байқалмайды және жоғарыда келтірілген мысалдар
орман шаруашылығы саласында көптеген заңсыз ... жол ... ... ... жаңа ... ... ... жойған заңда
көрініс таппаған Қазақстан Республикасы орман заңдарының қағидалары өте
орынды бекітілген. Онда ... ... ... заңдары төмендегі
қағидаларға негізделеді делінген:
1. ормандардың климатты ... орта ... егіс – ... қорғау,
су сақтау және санитарлық – гигиеналық функцияларды ... ... ... мойындау;
2. ормандарды тұрақты дамыту;
3. ормандардың, табиғи – қорық қоры ... ... және ... ... әр ... сақтау;
4. орманды көп мақсатта пайдалану;
5. орман ресурстарын ұтымды, үздіксіз, сарқылмайтындай етіп пайдалану;
6. орман қорын күзету, ... ... ... ... мен
орман өсіру саласындағы мемлекеттік реттеу мен бақылау;
7. басты мақсатта пайдалану үшін ағаш кесу мен ... ... ... ... ... функцияларын орман пайдалануды реттеу функцияларының
ара – жігін ажырату;
8. Қазақстан Республикасының орман ... ... ... ... ... орман ресурстарын ақылы пайдалану;
10. орман қорының жай – күйі ... ... ... ... және ... бірлестіктердің орман қорын күзету және
қорғауға қатысу.
Еліміздің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуде ... ... ролі ... ... табиғи объект екенін ескере отырып, қазіргі
кезде оның дәйікті корғалуын күшейтіп, тиімді ... мен ... ... ... ... ... ерекше қажеттілік болып
табылады.
Пайдаланылған ... ... ... - 2030 - ... ... и улучшение
благосостояния всех казахстанцев //Казахстанская правда// 11.10.97 -116с.
2. Пояснительная ... к ... ... гос. ... ... РК на 1 ... 2004 ... «2009-2010ж. Қазақстан ормандары бағдарламасын бекіту туралы»14
мамыр 2009
4. ҚР ... ... 8 ... 2003 ж. Жеке басылым.Алматы. Юрист. 2010
5. ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің архивы. 2010.
6. Стамқұлов Ә.С. Қазақстан Республикасының ... ... ... ІІ том. ... ҚР ... ... туралы ереже, ҚР Министрлер Кабинетінің 2009 ж.13
қыркүйектегі № 1258 қаулысы. ... ... ... Нормативтік актілер
жинағы. Алматы. Юрист. 2010. 105-109 бет.
8. Сахипов М.С. Правовая ... ... ... ... 2004. 86 ... ... 2004 жылы 539 ... «Ормандарды сақтау және ормандық
аумақтарды көбейту жобасындағы Қазақстан Реслубликасы мен Халықаралық қайта
құру жене даму банк ... ... ... бөлу ... ... Мемлекеттік орман қорының учасклерінде орман және орман өсіруді
қорғау және ... ... мен ... ... ... ... ... Ормандарда шөп шабу мен мал жаю тәртібі 2008 жылы 14 қазанда
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қоры ... шөп шабу мен мал жаю" Ереже // Юрист анықтама жүйесі
2010
12. Қазақстан Республикасының заңы. ... ... ... ... ... 2008 ... ... А.П. Проблемы правового регулирование ... в РК. ... ... ... алу үшін ... авторефераты. Алматы, 1998
14. Байдельдинов Д.Л. Экологическое ... ... ... 2009. - 85 бет.
15. 6 сәуір 2009 жылы 310 ... ҚР ... ... ... ... ... және аңшаруашылық комитеті туралы Ереже //
Юрист анықтама ... ... ... ... Үкіметінің 2004 жылы 17 сәуірде бекіткен
118 ... ... ... ... және ... орман мониторингін
енгізу ережесін бекіту туралы» Қаулысы
17. Тілешова Г.Ж. Нарықты ... ... ... ... қорын қорғаудың құқықтық негіздері. з.ғ.к. ғылыми
дәрежесін алу үшін дайындалған диссертациясының авторефераты. Алматы. 2001.
12 ... С.Т. ... ... ... Республикасының
Экологиялық құқығы Оқулық Алматы, 2008. 245бет

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Орман және орман-парк шаруашылығы5 бет
Орман және орман-парк шаруашылығындағы жаңа техника мен технологияның ролі3 бет
Орман және орман-парк шаруашылығының дамуын жоспарлаудың рөлі10 бет
Орман шаруашылығы жайлы61 бет
Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті: құрылымы және қызметі12 бет
Орман шаруашылығы туралы52 бет
Орман шаруашылығы туралы ақпарат75 бет
Орман шаруашылығын жоспарлау7 бет
Орман шаруашылығын жоспарлау жайлы ақпарат6 бет
Орман шаруашылығын жоспарлау жайлы мәлімет7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь