Балалардың шыңығуы мен денесінің жетілуін дамытуда спорттық жаттығуларды пайдаланудың рөлі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

Негізгі бөлім:
І. тарау. Дене шынықтыру жүйесі қызметінің негізгі бағыттары мен шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 . Мектепке дейінгі мекемелерде дене тәрбиесін ұйымдаcтыру
формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. Дене шынықтыру жүйесінің негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.3. Спорттық жаттығулардың жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... .13

ІІ. тарау. Балалардың шынығуы мен денесінің жетілуін дамытуда спорттық жаттығуларды пайдаланудың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
2.1. Мектеп жасына дейінгі баланы қалыптастырудағы дене тәрбиесінің
ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.2. Дене шынықтырудың міндеттері мен дене жаттығулары ... ... ... ... ... .20
2.3. Балабақшадағы бұқаралық дене шынықтыру.сауықтыру және
спорттық шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Зерттеудің өзектілігі. Дене шынықтыру жүйесі дегеніміз - әлеуметтік, экономикалық, құқықтық, ғылыми әдістемелік, нормативтік бағдарлама негіздерінің жиынтығы және республикадағы дене шынықтыру мәселесіне жауапты ұйымдар мен мекемелер жеткілікті. Дене шынықтыру жүйесінің басты мақсаты - күш-қуаты мықты, жантәні сау, елімізді қорғауға әзір, шығармашылық жүмысқа құштар, жан-жақты дене шынықтыру дайындығынан өткен азаматтар тәрбиелеу. Бұл мақсат төмендегі жалпы міндеттерге негізделеді:
Білім беру міндеттері - қимылдың ептілігі мен дағдысын меңгеру және дене шынықтыру көлемінде мектепке дейінгі балаларға білім беру;
Сауықтыру міндеттері - дене тәрбиесі жаттығулары көмегімен мектепке дейінгі балалардың денсаулықтарын күшейту;
Тәрбиелік міндеттер – мектепке дейінгі балаларға адамгершілік, жігерлілік қасиеттерді қалыптастыру, өнегелік көркемдік танымдарды үйрету.
Дене тәрбиесін, жаңа технология мен озат тәжірибені ұлттық және жалпыадамзаттық құндылық қағидаларымен сабақтастыра зерттеу – бүгінгі күн талабынан туындап отырған педагогика ғылымының міндеттерінің бірі. Дене тәрбиесінің мәнін бүгінгі жаңа заман талабына сәйкес қарастыру – бұл адамды өзі өмір сүрген ортаның жемісі ғана емес, сол ортадағы дене мәдениеті, адамгершілік қарым-қатынасы әрекетімен көрінетін субъект деп танылуымен айқындалады. Қоғамның елеулі өзгерістерге түсуі, адамның мақсат-мұраттарына, тұрмыс-тіршілігі мен мінез-құлқына, сондай-ақ өзінің жеке басына да субъект ретінде өзгеріс енгізуде. Оның үстіне қоғамдағы салауаттылық, дене мәдениеті мен рухани құндылықтардың табиғаты, мәні, шығу тегі және атқаратын қызметтері туралы жан-жақты зерттеу, балалардың дене тәрбиесін салауаттылық дене мәдениеті мәселесімен байланыста қарастыру қажеттігі курстық тақырыбымның өзектілігін айқындай түседі.
1) Болашақ мамандардың кәсіптік дене тәрбиесі. //Оқу-құралы. –Алматы, 2008. – 336 б.
2) Педагогика: жалпы негіздері мен тәрбие теориясы. //Оқу құралы. - Алматы, 2008. (Авторлық бірлестікте: Бабаев С, Бабаева Қ.) -124 б.
3) Дене тәрбиесі сабағында оқушылардың дене мүмкіндіктерін дамыту. //Оқу- құрал. – Түркістан, 2005. – 70 б.
4) Ауылдық мектептердегі оқушылардың іс-әрекет қабілеттілігін жетілідіру әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. – Нүкіс, Қарақалпақстан, 2001. - 42 б.
5) Жеңіл атлетика. //Оқу-әдістемелік құрал. – Нүкіс, Қарақалпақстан. 2002. - 31 б.
6) Спорттағы қазіргі заманғы педагогикалық зерттеу әдістері. //Оқу-әдістемелік құрал. – Кентау, 2007. – 55 б.
7) Жеңіл атлетиканы оқыту әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. - Түркістан, 2008. -85 б.
8) Начальная школа, № 1, 2008
9) Дошкольное воспитание, № 3, 2007
10) М. Жұмабаев, «Педагогика» —1992 ж.
11) Тұрғынбаева Б.Ә. «Дамыта оқыту» —Алматы 1999 ж.
12) Школа на пути к свободе —М. 2002.
13) Особенности физического развития и двигательной дееспособности учащихся. //Вестник. № 3. – Каракалпакстан, 2001. - С. 114-115.
14) Мектеп оқушыларының дене құрылысының түрлерін үйрету мәселелері. //Қарақалпақстан мұғалімі. № 1,2. - Нүкіс, 2001. – Б. 57-60.
15) Дене тәрбиесі ерекшеліктері. //Қазақстан мектебі. № 10. – Алматы, 2004. – Б. 33-34.
16) Дене тәрбие жүйесінің мазмұны мен негіздері. //Ұлт тағылымы. № 4. – Алматы, 2005. –Б. 28-31.
17) Дене тәрбиесі ұғымының мәні. //Қазақстан мектебі. № 2. – Алматы, 2006. –Б. 14-15.
18) Бастауыш сыныптардағы балалардың дене тәрбиесі. Мектепке дейінгі және бастауыш білім: Қазіргі жағдайы, даму тенденциялары және мәселелері. //Халықаралық ғылыми практикалық конференция. Қыздар пед. инст. ІІ том. – Алматы, 2007. –Б. 252-256.
19) Оқушылардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыруға болашақ мұғалімдерді дайындаудың әдістемесі. //Шағын мектеп №8(52). - Алматы, 2007.
20) «Денсаулық» журналы, Алматы 2010 ж. № 8 басылым.
21) «Валеология» , Алматы 2008 ж. Атамұра баспасы.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Ж.Досмұхамедов атындағы педагогикалық колледж
Педагогика және психология кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы:
«Балалардың шыңығуы мен денесінің жетілуін дамытуда ... ... ... КДО ... ... ... - ... бөлім:
І- тарау. Дене шынықтыру жүйесі қызметінің негізгі бағыттары мен
шарттары....................................................................
............................................6
1. . Мектепке дейінгі мекемелерде дене ... ... Дене ... ... негізгі
белгілері...............................................8
1.3. Спорттық жаттығулардың жалпы
сипаттамасы.................................13
ІІ- тарау. Балалардың шынығуы мен денесінің жетілуін дамытуда спорттық
жаттығуларды пайдаланудың
рөлі...............................................15
2.1. Мектеп ... ... ... ... дене ... Дене ... міндеттері мен дене
жаттығулары.....................20
2.3. Балабақшадағы бұқаралық дене шынықтыру-сауықтыру және
спорттық шаралар
............................................................................
...........26
Қорытынды...................................................................
.......................................30
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
............32
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі. Дене шынықтыру жүйесі дегеніміз - ... ... ... ... ... бағдарлама
негіздерінің жиынтығы және республикадағы дене шынықтыру мәселесіне жауапты
ұйымдар мен мекемелер жеткілікті. Дене ... ... ... ... ... ... жантәні сау, елімізді қорғауға әзір, шығармашылық жүмысқа
құштар, жан-жақты дене шынықтыру ... ... ... тәрбиелеу.
Бұл мақсат төмендегі жалпы міндеттерге негізделеді:
Білім беру міндеттері - қимылдың ептілігі мен дағдысын меңгеру ... ... ... ... дейінгі балаларға білім беру;
Сауықтыру міндеттері - дене ... ... ... ... ... денсаулықтарын күшейту;
Тәрбиелік міндеттер – мектепке дейінгі балаларға адамгершілік,
жігерлілік қасиеттерді ... ... ... танымдарды үйрету.
Дене тәрбиесін, жаңа технология мен озат ... ... ... ... ... сабақтастыра зерттеу – бүгінгі күн
талабынан туындап отырған ... ... ... ... ... ... ... жаңа заман талабына сәйкес қарастыру – бұл адамды
өзі өмір ... ... ... ғана ... сол ... дене ... ... әрекетімен көрінетін субъект деп танылуымен
айқындалады. ... ... ... ... адамның мақсат-
мұраттарына, тұрмыс-тіршілігі мен мінез-құлқына, ... ... ... да субъект ретінде өзгеріс енгізуде. Оның ... ... дене ... мен ... ... ... мәні, шығу
тегі және атқаратын қызметтері туралы жан-жақты зерттеу, балалардың дене
тәрбиесін салауаттылық дене ... ... ... ... ... тақырыбымның өзектілігін айқындай түседі.
Балалардың салауатты өмір сүру дағдыларына баулу, дене тәрбиесін ... дене ... ... ... ... мен дене ... объективті тұрғыда талдаудың маңыздылығы өте жоғары екендігі
айқындалды.
Дене тәрбиесінің әлеуметтік жүйе және қоғамдық құбылыс есебінде ... ... оның ... мен ... ... ... ... мен құрылымын танып, білудің қажеттілігі білім мен ... ... өсіп келе ... ұрпақтың дене тәрбиесін қамтамасыз ету
үшін керек. Дене тәрбиесі тек мектепке дейінгі балалардың дене ... ғана ... ол ... тыс ... ... ... жүйесі
екенін ескерсек, қазіргі кезеңдегі білім беру орындарындағы ... ... ... ... ... ... ... өмірге деген құлшыныстарын арттырады.
Дене тәрбиесі міндеттерін жүзеге асыруға белсенді, салауаттылық пен
дене мәдениетін меңгерген ... ... ... артуда.
Мектепке дейінгі балалардың дене тәрбиесін және жеке тұлғаның дене
мәдениетін қалыптастыру мәселелері ... ... ... ... ... Т.А. ... А.Б. Нұрлыбекова, Б.А. Тойлыбаев,
Ж.К.Оңалбек, А. Қарақов, Қ.Т. Жанабаев, Б.М. Сапарбаев, Е.Мұхитдинов ... ... О.А. ... Т.Ж. ... С.И. ... Егізбаевтың еңбектері дене тәрбиесіне балаларды баулуға арналған.
Дене тәрбиесі мектепке дейінгі балардың білімі мен жан-жақты дамуына,
күшті де қуатты болып ... Отан ... ... ... ... тәрбиесін жүзеге асыру – денсаулықты нығайту, білім ... ... ... ... ... ... ... бірі бола
отырып, мектепке дейінгі балалардың денсаулық деңгейін арттыру, табиғи күш-
қуатын нығайту, дене ... ... ... мен ... ... сай, өз бетінше қимыл-қозғалыс жаттығуларын
орындап, ... ... ... ... де ... ... баулиды.
Мектепке дейінгі балалардың денсаулығының мықтылығы, салауатты өмір
сүруі балабақшадағы ұйымдастыру жұмысына жауапты адамның ... ... ... ... ... ... Осыған орай
балалардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыру жұмыстарын ... ... ... ісін ... ... ... ... қарастыру керек. Дене тәрбиесі ... ... сай ... ... ... ... дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыруды ескере
отырып дайындаудың қажеттігі мен бұл ... ... ... ... - ... ... жеткілікті деңгейде қамтамасыз ету
сұранысы мен осы уақытқа дейін қарастырылмауы арасында қарама-қайшылықтар
орын алып ... ... ... ... ... ... ... теория және практика жүзінде жеткілікті зерттелмеуі, мектепке дейінгі
мекемелерде спорттық жаттығуларды пайдалану ... ... ... ... дейінгі балалардың дене тәрбиесі жүйесіне
сипаттама беру, балалардың спорттық жаттығуларды ... ... ... ... ... мен ... жетілуін дамытуда
спорттық жаттығуларды пайдаланудың рөлі
Зерттеу пәні: дене әдістемесі
Зерттеудің болжамы: егер, Балалардың шыңығуы мен денесінің ... ... ... ... рөлі ... ... ... дәлелденіп, әдістемелік ұсыныстар жасалса, онда
мектепке дейінгі мекемелердегі балалардың дені сау және ... ... бола ... ... ... ғылыми әдістер: талдау, жинақтау,
педагогикалық бақылау, эксперимент, зерттеу деректерін өңдеу ... ... 12 ... ... ... мектептер
алаңына енген Орал қаласындағы №19 жалпы білім беретін мектеп.
Зерттеудің құрылымы: ... ... ... ... ... ... және ... тұрады.
1 тарау. Дене шынықтыру жүйесі қызметінің негізгі
бағыттары мен шарттары
1.1. Мектепке дейінгі мекемелерде дене тәрбиесін ұйымдастыру формалары
Дене шынықтыру жүйесінің үш ... бар: ... дене ... ... және спорттық дайындық.
Жалпы дене шынықтыру денсаулықты нығайтуға, дене қуатын арттырып, ... ... ... ... спорттық дайындық шаралары. Дене
шынықты- руға өр түрлі дене төрбиесі амалдары, жаттығулары жөне ... ... ... лар жатады.
Кәсіптік қолданбалы дене шынықтыру дайындығы дегеніміз - еңбек ... ... ... ... дене ... ... ... Кәсіптік дене шынықтыру дайындығына ең алдымен, кәсіптік іс түріне
ұқсас жаттығулар қолданылады. Кәсіптік дене ... ... ... ... қимыл ептілігі мен дағдысының қалыптасуын тездетеді.
Еңбек өнімділігін арттырады, адам ... ... ... ... ... өзі ... ... түрі бойынша жоғары нәтижелерге ... ... мен ... ... ... ... ... дейінгі балалардың дене шынықтыру жүйесінің қағидаларына
тоқталсақ:
Қағида - бастапқы негіз, қандай да бір ... ... даму ... шынықтыру жүйесінің қағидаларына: балалардың ... ... ... ... ... ету және Отан қорғау тәжірибесі мен үйлесімі;
дене шынықтыруының денсаулықты нығайту пәрменділігі жатады.
Мектепке дейінгі ... ... ... даму ... ... бөлінеді:
1. Дене шынықтыру тәрбиенің басқа түрлерімен тығыз байланыста ... ... ... ... ... ... ... адамның көркемдік-өсемдік танымына әсерін тигізеді.
2. Дене шынықтырудың әр ... Дене ... жан- ... ... ... дене шынықты үрдісі кезінде балалардың қимыл
шеберлігін, дағдысын ... ... ... ... Дене шынықтыру
қағидасының еңбек ету және Отан ... ... мен ... ... ... ... ... және Отан қорғауға бейімдейтін
қолданбалы ... ... Дене ... жаттығуларымен айналысу
балалардың денсаулығын нығайтып, қимыл ептілігі мен дағдысын ... ... ... ынтасын арттырады. Дене тәрбиесі және спортпен
айналысатын балалардың мамандық игеруге, спортпен айналыспаған ... ... 1,5-2 есе аз ... ... ... ... ... Барлық дене шынықтыру
жаттығулары, сабақтары балалардың денсаулығын нығайтуға арналуы ... ... ... ... көлемі мен жаттығуды орындау қарқынына
байланысты. Оқытушы ағзаның биологиялық ... ... ... мен барлық мүмкіндіктерін білуі керек, ... және ... ... жақсы меңгеруі қажет. Сонда ғана ол
денсаулықты нығайту жолында жемісті еңбек ете алады.
Мектеп ... ... ... жұмыстағы негізгі
міндеттердің бірі – дене ... ... ... ... ... тәрбиесі – жалпы тәрбиенің құрамды бөлігі. Ол денені жетілдіруге,
яғни денсаулықтың, дене дамуының және дене ... ... ... ... Ол тәрбиенің басқа түрлері – ... ... ... ... ... ... да ... дене тәрбиесі процесінде жалпы ... ... ... ... де ... ... тәрбиесі білімі – дене тәрбиесі салаларының бірі; ол арнаулы
білімді, ... ... мен ... ... ... ... мәдениеті – жалпы мәдениеттің бір бөлігі, қоғамның адам
денесін жетілдіру саласында ...... ... процесінде жиналған
табыстарының жиынтығы. Ден тәрбиесімәдениеті – дене тәрбиесі теориясының
барлық ... ... ең кең ... Ол ... ... ... мазмұнын қамтиды.
Дене тәрбиесі теориясы – адам денесін жетілдіру процесін басқарудың
жалпы заңдары туралы ... Ол ... ... ... ... және ... спорттың жекелеген түрлерінің теориясы
және методикасымен тығыз байланыста болады.
Дене тәрбиесі теориясы спорттың жекелеген ... ... және ... ... ... әр түрлі құрамындағылармен
сабақтар оқу және өткізу методикасын талдап жасау кезінде ескеріп отырады.
Мәселен, ... ... ... ... жүргізілген зерттеулердің
мәліметтері мектеп жасына дейінгі балалармен сабақ өткізу методикасын
талдап жасауға ... ... ... ... дене тәрбиесінің теориясы – коммунистік
қоғамның болашақ құрылысшысы – баланың дене тәрбиесінің жалпы ... ... ... дене ... теориясы дене тәрбиесі жүйесінің
жалпы идеологиялық және ... ... ... және оның ... ... ... ... дейінгі балалар дене тәрбиесінің теориясы тәрбиелеу және
оқыту процесінде ... ... ... ... ... танып
біледі.
Мектепке дейінгі жастағы балалар дене тәрбиесінің ... ...... және денсаулық нығайту, балалардың орғанизмін ... ... ... ... ... ... мен организм жүйелерінің нормаға
сай жұмыс істеуімен анықталады.
Мектеп жасына дейінгі балалар дене ... ... ... ... одан әрі ... ... өмір ... байланысты.
Өмірдің шапшаң қарқыны, ғылыми – техникалық прогресс, еңбектің алуан
саласындағы сан түрлі шығармашылық іс-әрекет қабылдау, еске ... ... ... дәл және тез ... және ... ... тудыратын реакцияға деген қабілетті талап етеді.
Осыған байланысты сәби жастан бастап балалардың дене ... ... ... ... және ... ... ... және
алдағы қоғамдық өмірге дер кезінде ... ... ... ... Дене ... жүйесінің негізгі белгілері
Біздің елімізде дене шынықтыру мақсаттары, ... ... ... дамуы жөніндегі ілім өзінің нақты ... ... Жеке ... дамуы жан-жақты қоғам құру ... бірі ... ... дене ... ... - ... ... және
Отанды қорғауға даярлау болып табылады. Бүл ... ... ... ... ... барлық мекемелер мен ұйымдар үшін бірдей
болады. ... ... ... ... сөйкес төмендегідей міндеттерді
шешу қарастырылады:
Сауықтыру міндеттері: денсаулықты нығайту, денені жан-жақты дамыту,
ағзаны шынықтыру, ... үзақ ... ... қамтамасыз ету.
Білім беру міндеттері: қозғалыс дағдылары мен іскерлікті қалыптастыру,
дене қасиеттерін (жылдамдық, ептілік, ... ... ... қалыптастыру, арнаулы білімді меқгеру, үйымдастырушылық қабілеттерді
бойға сіңіру.
Тербиелік міндеттері: жан-жақты төрбие арқылы ақыл-ой, адамгершілік,
эстетикалық жөне ... ... сіне ... ... міндеттер дене шынықтырумен айналысушы жас- тарға байланысты
олардық жас ... ... ... дене дамуынық деңгейіне,
дене әзірлігіне, сондай-ақ кәсіптік ... ... ... ... ... дене шынықтыру, дене тәрбиесі
жүйесінің негізгі белгі- лері болып табылады.
Дене ... ... ... - ... ... ... тәрбиесі үрдісінде дене ... мен ... ... қалыптасады, адамгершілік қасиеттерге тәрбиеленеді.
Дене шынықтыру жүйесін одан әрі дамыту Н.Ә.Назар- баевтық "Қазақстан ... ... 1997 ... ... ... халқына
Жолдауында, дене шынықтыру және спорт жөніндегі Зақда, ... ... ... ... ... жүйесініқ халықтығы - онық өмір ... ... ... денсаулығын нығайтудағы, денені дамытуды
жақсартудағы ... жеке ... ... ... ... ... ойындары түрлерін дамыту болып табылады.
Халықтық дене шынықтырумен айналысу — ... ... ... - дене шынықтыру жүйесініқ сипатты белгісі ... ... ... ... оқулықтар, оқу қүралдары жасалады ... Дене ... ... ... та- ... әрбір жас кезеқіне қарай дене дамуы- нық, дене ... ... ... ... ... ... бәрі мемлекеттік
мекемелердіқ, қоғамдық орындардық және ... ... ... ... ... ... мен ғылыми- зерттеу жүргізуге
жүмылдыратын ... ... ... ... ... ... ... жүйесі төмендегі топтардан қүрылған.
Мектеп жасына дейінгі балалар дене шынықтыруы (отбасында, балабақшада,
балалар үйінде 1 жастан 7 жас- қа ... ... және орта ... арнаулы оқу орын- дарындағы дене
шынықтыру. Жоғары оқу орындарындағы дене шынықтыру.
Қазақстан Республикасы Қарулы Күштеріне дайындық дене ... ауыл ... дене ... өз ... ... ... ... дене тәрбиесі сауықтыру-профилактикалық, емдеу
мекемелерінде, демалыс орындарында, дене жаттығуларын ... ... беру ... үйымдастырылады.Дене шынықтырудық негізгі қүралдары:
дене жаттығулары, гимнастика, ... ... ... ... ... (ауа, күн, су) жөне ... ... жағдай.
Дене жаттығулары. Дене жаттығулары - дене шынықтырудың ... ... Дене ... ... жан-жақты әсер етеді: олар адамнық дене
жағдайын өзгертеді, арнайы іріктеп ... дене ... ... ... ... Дене ... ... әсері толық
жағдайға байланысты. Мүндай жағдайлар:
жаттығулар түрлерінің ағзаға өр ... эсер ... ... ... ... ... орын мен ... өлшемі, үзақтығы, саны жас ерекшелігіне ... ... ... дене дайындығы деқгейі және айналысушының денсаулық
жағдайы;
сабақ ... ... ... анықталады.
Жасөспірімдер мен балаларды дене төрбиесіне ... эр ... ... ... Дене ... ... іске асыруда
жаттығулар тиімділігіне, орындалу барысындағы жағдайға, дене ... ... ... ... қарау мен дене
жаттығуларынық денеге өсерін қадағалау қатақ есеп бе- руд і талап
етеді.
Гимнастика - дене ... ... ... бірі - ... нығайту мақсатындағы арнайы іріктелген дене жаттығуларынық
ағзаға өсері, қозғалыс іскерлік дагдыларын ... ... ... қасиеттерін
қалыптастыру, сондай-ақ дене дамуындағы кейбір қайшылықтырды жою болып
табылады.
Гимнастика жаттығулардық өр түрлілігі, еқ ... йым ... ... ... ... жат- ... снарядсыз жасанды
жаттығуларға көшуі, снарядтар қолданылатын жаттығулардық ... жан- ... ... ... ... ... түсетін салмақтық нақты реттелуі
арқылы ерекшеленеді.
Гимнастикалық жаттығулар өдемі, көркем, мөнерлі, нақты орындалуымен
ерекшеленеді. Ағзаға эсер ... ... ... дене ... ... ... бар.
Әр түрлі жастағы спортшылардық гимнастикалық жаттығуларды кеқ ... ... ... ... ... шынықтыру жүйесініқ даму кезеқінде гимнас- тиканық ... жөне ... ... ... негізгі гимнастика;
б) гигиеналық гимнастика;
б) ... ... ... ... гимнастика;
д) қолданбалы гимнастика, онық ... ... ... ... жөне ... ... ... гимнастика. Негізгі гимнастиканық міндеті - денсаулықты
нығайту, қозғалыс дағдыларын жетілдіру жөне ... дене ... ... ... ... ағза ... ... дөрежесін арттыру
жөне дененіқ шынығуын қамтамасыз ету болып табылады.
Негізгі гимнастикаға: сапқа түру жөне қайтадан сапқа түру, жалпы дамыту
жаттығулары, ... ... ... ... орындалатын жаттығулар,
тірек секірулер, қарапайым акробатикалық жаттығулар жөне ... ... ... гимнастика мектеп жасына дейінгі балалар жөне бастауыш мектеп
жасындағы оқушылардық, орта мектеп, арнаулы оқу орындарынық жөне жоғары ... ... оқу ... мақызды орын а лады.
Негізгі гимнастика спорттық өр түрімен айналысуға ... ... ... ... ... ... - адам ... нығайту, денесін
қалыптастыру, денесініқ ... жөне ... ... ... ... ... негізгі міндеті - жаттығуларды іріктеп алу
барысында ағзанық негізгі жүйелерініқ - ... алу, қан ... ... ... ет ... жүмыс істеу қызметін нығайту.
Гигиеналық гимнастиканьщ кеқ ... ... түрі ... ... ... Гигиеналық гимнастикамен жеке жөне топ түрінде
айналысады. Жеке адам гимнастикамен күнделікті үйқыдан кейін айналысады.
Осы ... ... ... ... сы қарапайым, жалпы дамыту
жаттығулар тобынан қүрылады. Бүл жаттығулар тобына кеқ көлемді жүрт- шылық
үшін ... ... ... ... ... ... гимнастиканық топтық түрі балалар үйінде, мектеп
интернаттарында, ... ... ... балалар алақдарында, демалыс
ойындарында, сауықты- ру мекемелерінде, өндіріс ... ... жөне ... ... ... дене ... сі ... болып
табылады. Сабақ қүрылысына жаттығулар топтары: сапқа түру жөне ... ... ... өту, ... ... ... ... гимнастика - дене шынықтыру қүралдары- нық бір түрі ... ... ... ... мен ... шеберліктіқ жоғары дәреже- сіне жетуге
бағытталған адамнық ... ... ... ... жүмысында спорттық гимнастиканық жүйелік бағдарламасы бар, осы
бағдарлама ... ... лық ... ... ... пен моральдық-ерік қасиеттерін, күшті,
ептілікті, икемділікті ... кө- ... өз ... ... ... үшқыр сезімталдыққа, батылдыққа, табандылыққатөрбиелейді. ... ... - ... айналып түсу, артқа айналып түсу, көпірше
жасау, пирамида жасау, тік түру. Акробатикалық жаттығулар жеке, екі ... де ... ... түрлері снарядсыз және сна- рядтарда
орындалады.
Акробатикалық жаттығулар жүйелі бағдарлама бойынша орындалады, жарыстар
өткізіледі.
Көркем ... ... ... де спорттық сипатқа ие.
Көркем гимнастиканық негізгі ... - ... ... ... мен мәнерлігін меқгертеді. Көркем гимнастика,
спорттық гимнастика, акробатика сияқты ... ... бар. ... тек ... ... гимнастиканық мазмүнынан арнайы жаттығулар, жалпы дамыту
жаттығулары, сондай-ақ акробатикалық жаттығулар орын алады.
Арнайы жаттығуларға ... ... ... эр түрлі айналулар, ... ... ... ... өр түрлі би үйлесімділігі,
музыкалық ойындар кіреді. ... ... ... ... ... ... ... кеқ көлемде қолданылады.
1.3. Спорттық жаттығулардың жалпы сипаттамасы
Біздің елімізде спортты дамытуға зор ... ... ... ... ... совет адамдарының дене ... әр ... ... ... ... сипатының нәтижесі.
Ғылыми негізделген методикасы бойынша жүргізілетін мұндай жұмыстар
процесінде ... ... ғана өсіп ... ... ... ... біздің қоғамымыз үшін маңызды адамгершілік қасиеттерін, дене мен
ақыл ой ... ... ... көрсеткіштерге жетеді.
Мектепке дейінгі жаста техниканы дұрыс игеру ... дене ... ... ... ... ... олар дене
шынықтыру жаттығулары және спорттың сан алуан түрлерімен одан әрі ойдағыдай
айналысуға ... ... ... ... ... ... ... вилосипед,
самокат, спортроллер, тербеткіш, әткеншек, карусель тебу, ... ... ... да ... жаттығулар көзделген. Бұлардың бәрі бұлшық еттердің
негізгі топтарын нығайтуға, сүйек, ... ... ... алу, ... ... ... жасайды, сондай-ақ шынықтыруға көмектеседі.
Оның үстіне жаттығулар процесінде дене ... ... ... ... ... күш, ... дамиды. Табиғи жағдайда
жаттығу жасау балалардың бойында жағымды эмоциялар ... ал ... ... жаттығуларды ұзақ уақыт орындайды.
Коллективті түрде айналысу, әсіресе балабақша территориясынан тыс жерде
серуендеу ... ... ... ... ... және ... ... орманда, өзенде айналысу табиғат сұлулығын балалардың жақыннан
көруіне мүмкіндік жасайды, эстетикалық сезімін оятады.
Дене ... ... ... ұстау балаларды тиянақтылыққа,
ұқыптылыққа үйретеді, еңбек ... ... ... ... ... ... кейін) және
кешкі (бесін мезгіліндегі тамақтан соң) мезгілде балалар таза ауада болып
келгеннен кейін ұйымдастырылады. Бұл жаттығулар ... ... бір ... ... және жеке ... Балалар жаттығуларды дұрыс орындау
техникасын меңгерген және тәрбиешінің көмегі мен ... ... ... ... өз бетінше велосипед, шана, әткеншек және т.б. тебуіне рұқсат
етіледі.
ІІ- тарау. Балалардың шынығуы мен денесінің ... ... ... пайдаланудың рөлі
2.1. Мектеп жасына дейінгі баланы қалыптастырудағы дене тәрбиесінің ролі
Оқушылар дене тәрбиесінің ... ... ... ... ... ұжымының, мектептен тыс мекемелер мен ата-
аналардың күш жігерін жұмылдыруына байланысты. Сонда ғана дене ... ... қол ... ... Бұл ... ... ... бір
мақсатты бағыттылыққа ие. Мектеп оқушыларының дене тәрбиесін ұйымдастыру
жүйесінің бөліктері ... ... ... үш рет ... дене ... ... сыныптық-сабақтық жаттығу жүйесі;
–оқу күні режиміндегі дене шынықтыру-сауықтыру шаралары (сабаққа
дейінгі гимнастика, ... дене ... ... ұзартылған
үзілістегі дене жаттығулар);
–ұзартылған күн тобындағы күн сайынғы дене ... ... ... ... ... ... спорт
түрлері бойынша секцияларды, спорттық жарыстарда, саяхат жорықтары ... ... ... тыс ... жүйе ... тыс ... дене тәрбиесін ұйымдастырудың
түрлерімен толықтырылады:
–балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінде, ... ... ... лагерлеріндегі әр түрлі типтегі ... ... ... ... мен ... ... ... жазғы және қысқы лагерлерінде ұйымдастырылатын көпшілік
дене ... ... ... ... ... және демалыс бақтарында балалар
секторлары ұйымдастыратын экскурсиялар мен жорықтар, конкурстар, көпшілік
ойындар.
Отбасында балалардың дене ... ... ... режиміндегі дене шынықтыру-сауықтыру шаралары (таңертеңгілік
гимнастика, дене ... ... ... ... жаттығуға жататын дене жаттығуларымен жеке айналысу, дене
тәрбиесі бойынша үй тапсырмаларын орындау;
–каникул күндеріндегі ересектердің ... ... ... ... ... көңіл көтерулер;
–отбасының өздері тұратын жердегі жарыстарға қатынасуы.
Дене тәрбиесінің осы түрлері міндетті және ерікті ... екі ... яғни ... тек дене ... ... ... ... сыныптық-сабақтық түрі).
Үйрету мен тәрбиелеудің айтылған түрлері ұйымдастыру белгілеріне қарай
сабақтық не ... емес ... ... ... ... ... ... дене
шынықтыру сабақтары және секциялардығы оқу-жаттығу сабақтары жатады. Оларға
тән сипаттар: Мамандандырылған пеогогикалық басшылықтың ... ... ... ... ... ... оқу бағдарламасы
анықтайтын сабақ мазмұны; негізделген құрылым және дәл ... ... ... нәтижесін міндетті түрде бағалау; тұрақты кесте бойынша
жаттығуды жүйелі өткізу; салыстырмалы тұрақты түрдегі және ... ... пен ... дайындық құрамы. Айтылған белгілердің
болуы сабақты ең ... және ... ... ... мүмкіндік
береді.
Екіншісінде, жаттығуды ұйымдастырудың сабақтық ... яғни ... ... ... бәріне ие бола алмайды. Мысалы, педагогикалық
басшылық пен туристік жорықтар өткізуде ... ... ... ... да ... болмайды. Қарастырылған барлық формалардың
ішінен негізгісі есебінде «Дене шынықтыру» пәні бойынша жаттығудың сыныптық-
сабақтық түрін ... ... ... ... дене ... ... оның жетекші жағдайы мыналарға негізделген: әрбір ... ... ... дене ... ... ... міндеттерін етене
бірлікте шешу мүмкіндігіне оқушы организмі мен жеке басына ... ... ... ... және ... мен ... дене тәрбиесі мұғалімінің оның заңдылықтарын жүзеге асыруда
оқу материалының мазмұнын толық және ғылыми негізге ... ... ... өзге ... тәрбиеленудің алғы
шарттарын жасай және қозғалыс белсенділігінің көлемін ұлғайта отырып,
құралдар мен ... ... ... тыс дене ... және ... жұмыстарын мектеп ұжымы
оқушылардың ата-аналарымен ... ... ... ... ... ... ұйымдастырады.
Мектептен тыс дене тәрбиесі жұмыстары әртүрі ұжымды мекемелерде, жұмыс
орындардарында өткізіледі. Ол мекемелер: балалар және ... ... ... ... лагерлері, еңбек сауықтыру лагерлері, стадиондар,
дене мәдениеті сауықтыру кешендері, спорт клубтары, ... ... ... ... ... ... спорт клубтары. Бұл мектептен
тыс жұмыстар, оқу және ... тыс ... ... ... әр ... ... ... Спорт түрлерін таңдауға балалардың
мүмкішіліктерін кеңейтеді.
Мектептен тыс дене ... және ... ... ... міндеттері:
1) Жүйелі түрде жаттығумен айналысуға окушыларды көбірек тарту.
2) Оқушылардың денсаулықтарын нығайтуға, дене қуаты ... ... ... ... өткізулерін ұйымдастыру.
3) Дене мәдениеті саласының әрбір бөлімдерінде көпшілік спорттық
жұмыстардың ... ... ... ... және төрешілік дағдыларына дағдыландыру. Мектептен тыс
мекемелер көптеген мектептің оқушыларын біріктіріп жаттықтырады. ... өз ... ... ... Әр ... өзінін. жұмыс істейтін
бағыттарында оқушыларды үйрету, ... ... ... ... ... ... педагогтар кұрамы, бағдарламалар,
ережелер бойынша балаларды ... ... ... ... аты ... мекемелердегі жұмыстар екі бағытта, ұйымдастырыла
жүргізіледі:
1. Арнайы бағыт. Ол бағыт - спорт түрлері бойынша ... ... ... Бұл ... ... ... ... денсаулықтары мықты, дене
қуаты дайындығы жоғары, тұрақты оқушылар контингентімен жұмыс істейді. ... ... ... спорт мектебі (БЖСМ)
- Олимпиадалық ізбасарлар спорт мектебі (ОІСМ)
- Жоғарғы спорттық шеберлік мектебі (ЖСШМ)
- ... ... ... ... ... ... бағыты. Бұл бағыттағы жұмыстар балалардың
қозғалысқа деген табиғи қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жүргізіледі. Ол
бағытта ... ... ... ... олар ... белгілі бір уақытта топтың құрамдары ауысып тұрған балалармен ... Ол ... ... ... ... лагері
- Еңбек сауықтыру лагері
- Стадиондар, су станциялары
- Жас туристер станциялары
- Мәдениет үйлері мен спорггық сауықтыру кешендері
- ... ... ... Аула ... ... денсаулықтары мықты, шыныққан, күшті, болуын
қалайды. Сол үшін оқу мерзімі ... ... дене ... ... тыс ... жұмыстары жүргізіледі. Дене тәрбиесі, спорт
мамандары оқушылармен ол ... ... ... күндік козғалыс
белсенділігі 14 сағаттан кем болмауына ұмтылады.
Жаз уақытында ата-аналар ең ұзақ демалыс (каникул) кезінде балаларының
тоғыз ай мектептегі уақыттары ... дене ... ... жаттығуларымен
үзбей, жүйелі, тұрақты айналысуын ұйымдастыра ала ма? Ұйымдастыра ... ең бір ... жолы бар. Ол жол ... ... бойы ұйымдастырылып
жүрген балалар демалыс-сауықтыру лагерлеріне балаңызды жіберу.
Балалардың жаздық сауықтыру лагерлерін 7-15 жастағы ... ... мен ... ... білім беру ... ... ... ... ... ұйымдастырады. Ол
кәсіпорындар, мекемелер көп қала жанындағы лагерлер мен кейбір аудандардағы
экономикасы мықты кәсіпорындар ұйымдастырған ... ... ... ... ... ... ... халыққа білім беру ... ... ... ... ұйымдастырылатын. Аудандағы мектептер
өз оқушыларын сол ... ... ... ... ол ... ... істемей қалды да, орта жалпы білім беру мектептерінің жанынан еңбек ... ... ... ... қатар спорт мекемелерінің
қаржыландыруымен ... ... ... ... ... ... ... болып келетіндіктен біз өзіміздің
кітабымызда ары ... дене ... ... баяндағанда демалыс лагері
деп атаймыз да, сол демалыс лагерінің жұмыстары туралы мағлұматтар береміз,
Балалар ... ... ... ... ... лагердің
бастығы басқарған мамандарға жүктеледі. Ол мамандар құрамы: аға тәрбиеші,
ұстаз, тәрбиешілер, дене ... ... суға жүзу ... ... және ... ... лагердегі жұмыстарды басқаруға педагогикалық кеңес
құрылады. Кеңесті басқару лагердің бастығына жүктеледі. Кеңестің құрамына
жоғарыда айтылған ... ... және ... ... белсенді оқушылар
кіреді.
Оқушылар лагерге келген күннен бастап отрядтарға бөлінеді де, әрбір
отрядтың ... ... ... ...... бекітіледі.
Тәрбиеші лагердегі балалардың барлық өмірлерін басқарады. Ұстаз - тәрбиеші
дене тәрбиесі және спорт жұмыстарын, тәрбие жұмыстарын ... ... ... дене ... ... ... үшін ... секілді
дене мәдениеті кеңесі кұрылады. Дене мәдениеті кеңесіне отряд жиналысы
ұсынған жақсы спортшылар мен ұйымдастыру ... бар ... ... ... лагердегі оқушылар санына байланысты 7-11 адамдай болуы мүмкін.
Кеңестің төрағасы болып жалпы лагерлік спорт ... ... ... ... ... ... мүшелері кеңестің отырысында бөлінген міндеттері
бойынша әрбір дене тәрбиесі, спорт жұмыстарының түрлеріне жауап береді. ... ... ... ... ... ... көмектеседі. Олар
жауап беретін жұмыстар:
- сауыктыру шараларын өткізу. Ол шаралар: таңғы бой жазу жаттығулары,
суға түсу ... дене ... ... ... ... ... ... өткізу, отрядтағы өткізілетін спорт
шараларына бақылау жасау.
- отрядтардағы ... ... ... ... ... радиосы арқылы ақпараттар мен мағлұматтар, мерекелерде спорт
түрлерінен керсетілімдер ұйымдастыру, дене тәрбиесі бұрыштарын кұру. ... мен ... ... ... ... ... ... айналысу режимдері туралы әңгімелер өткізу.
- лагердегі спорттық құрылыстарды жақсарту, спорттық құрал жабдықтарды
сақтау, жөндеу.
Еліміздегі балалар және жасөспірімдер спорт мектептері ... ... ... ... облыс орталықтарында жұмыс істейді. Көптеген спорт
мектептерінің бөлімшелері (филиалдары) ... ... ... ... ... және ... ... мектебінің негізгі
мақсаты — оқушылармен жаттыктыру, ... ... ... ... ... ... ... жету.
Міндеттері: оқушылардың денсаулықтарын нығайту, таңдап алған спорт
түрлерінен кабілеттіліктерін дамыту, халықаралық ... ... ... ... ... ... мықты ұл, қыздар өсіру, дене
тәрбиесі мен ... ... ... ... ... жалпы білім
беретін мектептерге көпшілік ... ... ... ... ... ... ... түрлері бағыты бойынша арнайы және кешенді
болып екіге бөлінеді. Арнайы спорт мектептері: ... ... ... ... жеке ... ... түрлері мектептері деп, спорт түрлерінің ... ... ... ... ... ... аудандардағы
көп балалар жақсы көріп ... ... ... ... ... Ол ... түрлері әр түрлі бағытта бола береді.
Спорт мектептері «Спорт ... оқу, ... ... ... ... ереже - регламент» бойынша жұмыс істейді. ... ... ... ... оқу ... ... мен ... басқарушылар мен қызметкерлер сандары, ұйымдастыру мен жұмыс істеу
тәртібі, ... ... ... мен ... алу, есеп беру ... Дене ... ... мен дене жаттығулары
Мектепке дейінгі балалардың дене шынықтыру ... ... бір ... - өмірге, еңбекке, Отанды қорғауға даярлау.
Дене шынықтыру ұзақ уақытты қажет ететін, үлкен талаптарға негізделген
педагогикалың үрдіс.
а) денсаулықты ... ... ... ... даму ... көтеру,
дамыту, еңбек ету қабілеттерін күшейту;
ө) өмірге қажетті қозғалыс дағдылары мен іскерліктерін ... ... ... ... ... ... ... ерік-жігер қасиеттерін тәрбиелеу;
в) дененің сапалық қасиеттерін (жылдамдық, күш, икемділік, төзімділік)
дамыту;
д) арнайы спорттық жаттығулардың орындалу техникасын меңгеру.
Адамдардың денсаулығын ... өмір сүру ... ... ... негізгі міндеттерінің бірі болып табылады.
Әр түрлі дене шынықтыру құралдарын қолдану, қажетті дене шынықтыру
дайындығымен қамтамасыз ете ... адам ... ... ... денсау лығын нығайтады.
Мектепке дейінгі балалардың дене жаттығулары - дене ... ... ... ... Дене ... жүйелі айналысу адамның
дене жағдайын өзгертеді, орталық жүйке жүйесінің қызметін күшейтеді, ... қан ай- ... ... ... ... ... ет ... күшейтеді, дамытады, еңбекке деген қабілетін арттырады.
Дене жаттығуларымен ... тағы бір ... ... ... ... және ... ... сүйек дұрыс жөне
уақтылы бекиді, омыртқа иілістері қалыптасады, байланыс буындық ... адам ... ... болады. Бұлшық еттердің барлық топтарын
(кеуде, арқа, қарын, аяқ, қол, ... ... ... ... ... ... ... қан тамырлары бұлшық еттерін) дамытуға
көмектеседі. Дене жаттығулары ішкі ... ... ... пен ... де жұмысын жақсартып отырады.
Дене жаттығуларымен айналысу барысында ... ... ... соның
ішінде жүрек бұлшық еттерінің қызметі дамиды және жаттықтырылады.
Қарапайым жағдайдағы спортшының ... ... 1 ... 50-60 ... ал ауыр жұмыс орындау барысында жүрек ... ... (1 ... ... ... қарағанда дене жаттығуларын орындау барысында
спортшының жұмыс істеу қалпы төмендемейді, ... ... ... ... ... ... ... жаттығуларының әсерінен тыныс алу жолдарының жұмыс істеу қабілеті
дамиды және нығаяды, кеуде қуысының ... ... ... ... ... ... ... сыйымдылығын арттыруға
себепші болады. Кеуде қуысының тыныс алу жағдайы 4-6 см орнына 10-15 ... ... ... ... дене ... ... өмірде,
еңбек әрекетінде маңызды орын алады: жылдам ... ... ... ... жүзе ... секіре білу, шаңғымен жүре білу, кедергілерге қарсы тұру,
алысқа нақты лақтыра білу, т.б. Осы ... ... мен ... ... ... дене ... іс-жүзіндегі міндеттерінің
бірі болып табылады.
Дене шынықтыру міндеттерін жүзеге асырудың тиімділігі: негізгі ... ... ... ... жеке және ... ... дұрыс үйлестірген кезде арта ... ... ... ... ... ... ... түрде айналысуда білім беру міндетінің
маңызы зор. Дене жаттығуларының ағзаға тигізетін әсерін біле ... ... ... ... ... ... қатар спортпен айналысушы күнделікті спорт жаттықтырушысынан
дене тәрбиесі құралдарын пайдалану жөнінде нүсқаулар алады. Осы ... ... ... ... ала ... дене шынықтыру міндеттерін
шешеді.
Дене жаттығуларын орындау кезде мінездің ... ... ... ... ... ... ... өзара
көмек, ұжымда жұмыс істей білу, дене шынықтыру құрал-саймандарын күтіп
ұстай білу, т.б.) тәрбиелеу үшін ... ... ... ... ... ... саяхаттар, жарыстар,
мерекелер оқушыларды ... ... ... ... ... қозғалыс әрекетінде дененің сапалық қасиеттері - ... ... ... ... ... орын ... Дененің
сапалық қасиеттері біріккен, байланыстырылып, ұйымдастырылған ... іске ... - ол ... ... ... ... ... ет топтарын ширықтыру
арқылы қозғалыс әрекеті барысында қалыптастырылады. Күш-қуат әр түрлі
қимылдарда немесе аз күш ... ... ... ... ... болуына
себепші жаттығуларға – көрмеге тартылу, белгілі ауыр заттарды көтеру, апару
не лақтыру, бір ... ... ... және т.б. ... ... ... - күш-қуатты дамытуға әр түрлі ... ... ... гантель, құм салынған қаптар, шектеулі ... ... ... ... ... шыға білу жаттығулары, дененің өз салмағы
жеңетін жаттығулары (көлбеу және тік қойылған сатының, ... ... ... ... ... және т.б.), созылмалы заттар,
резеңке экспандерлер, күрес элементі бар жаттығулары, ... ... ... ... ішінде алысқа) жаттығулары қолданылады.
Жылдамдық - бұл жаттығуларды мейлінше аз уақыт ... ... Ол ... да бір белгіге жауап берудегі әрекет ... ... ... деп ... жекелеген қозғалыстардың
жылдамдығына, сонымен қатар ... ... ... ... Мысалы, қимыл жылдамдығын қысқа арақашықтықта жүгіргенде, ал қимыл
реакциясының жылдамдығын кездейсоқ ... ... ... ... ... т.б. ... ... Дененің жылдамқың қасиеттерін тәрбиелеу
үшін әр түрлі екпіндегі кездейсоқ ... ... ... ... ... ... жүгіріп келіп ұзындыққа секіру, ұзын және
қысқа секіртпелермен секіру, жылдам реакция талап ететін, ... ... ... т.б. қолданылады.
Ептілік - қозғалыс қызметін кездейсоқ жағдайлар барысында ... ... орай тез ... және жаңа қимылдарды меңгеру қабілеті. Ептілік
қасиетіне тәрбиелеу қимылдар үйлесімділігін жетілдіру, олардың ... ... ... ... ... және ... дәрежесін айыра білу,
сондай-ақ уақытқа және кеңістікке бағдарлай ... ... ... ... ... ... үшін күрделі гимнастикалық жаттығулар (жатып
жүгіру, акробатика снарядта ... ... суға ... шаңғымен
жүру, конькимен жүру, биіктікке ... ... және т.б. ... ... ... ... арналған жаттығулардың әр түрі
қиындықты жеңу және жаттығуларды сәйкестендіріп ... ... ... ... ... ... барысында алған қарқын мен шаршауға
қарсылық қабілеттілігі. ... ... және ... ... ... ... - ол ... бүлшық еттері топтарының жұмыс жасап
тұрған кезіндегі ұзақ ... ... ... шаршауға қарсылық білдіру қабілеті
(мысалы: ұзақ жүру, жүгіру, шаңғымен жылжу, суда жүзу).
Арнаулы шыдамдылық - ол ... ... өр ... ... жөне
жүмыс ерекшелігі жағдайында, сондай-ақ, спортта жоғары ... жету ... ... ... ... ... қарсылық білдіру
қабілеті. Мысалы, спортта шыдамдылық жылдамдығы болуы мүмкін, бүл жерде
жүгіру жылдамдығының сапасы төзімділік ... ... ... ... ... жүгіргенде) күштілігі дегеніміз - күш- ... ... ... (бірнеше рет оты- рып-түру жаттығуы, затты
көтеру, т.б.).
Шыдамдылық ... ... ... - ... ... ... уақыт
сәйкестігі бар өр түрлі жатты- ғулар (жүру, жүруді жүгіру мен алмастыру,
жүгіру шаң- ... ... ... ... ... ... секі- ру, қимыл-
қозғалыс жөне спорттық ойындар) болып табылады.
Икемділік - ол адамның ... ... ... қи- мыл ... ... ... жүйесі мен буындар, тірек қимыл аппаратының қызметімен
сипатталады.
Қимыл амплитудасы икемділік қасиетінің ... ... бірі ... ... ... ... шыдамдылық, ептілік, тағы басқа
қасиеттерді ... ... ... ... зор. ... ... ... жолдары сіңір созғыш жаттығулар мен
тербелісі кең аумақты жаттыгуларды ... ... ... Бүл ... аяқ, ... бас қимылдары, аяқты алшақтап жүгіру, адымдап ... ... ... аяқты кеудеге бүгу, табанмен толық отыру, гимнастикалық
қабырғада жаттығулар (еденде тұру) қабырғаға ... не ... ... жан- ... ... ... қасиеттері қозғалыс іскерлігі дағдысымен тығыз
байланыста, сондай- ақ, ... ... ... жылдамдық, күш- қуат,
ептілік, шыдамдылықтың пайда болуы адамның бойындағы табандылық, ... ... ... ... ... ... етеді.
Дене шынықтырудың негізгі міндеттерінің бірі - адамның бойында дененің
сапалық қасиеттерін төрбиелеу.
Спорт адамға ... әсер ... ... ... дене ... ... қажетті іскерліктерді меңгереді, сондай-ақ, жоғары
көңіл- күй жағдайын туғызумен ... ... ... дене шыныңтыру және спорттың дамуын
өздерінің жоғары жетістіктері нөтижесімен көрсетіп келеді. Дене ... бірі - ... ... жетістіктері нөтижесін көру, спорттың тех-
никаны оқып-үйрену, меңгеру жөне іске ... ... ... ... ... эстетика және
политехникалың оқу еңбек төрбиесін жүзеге асыруға үлкен мүмкіндіктер бар.
Ақыл-ой және дене ... ... ... ... Дене ... дене ... құралдарының басқа түрлерін қолдану денсаулыңты
нығайтуға, жүйке жүйесінің және ағзаның барлың жүйелерінің ... ... ... ... ... ды, мүның өзі қабылдауға жөне есте саңтауға
көмекте- седі, сондай-аң нөтижелі аңыл-ой іс-әрекеті тууына жағдай ... ... ... ой ... мен ... ... істеу қабілеті
мен жақсы қабылдау, білімді тиянақты меңгеру қабілетін ... ... мен ... ... ... ... дене шынықтыру құралдарының (дене жаттығулары, жаратылыстың
табиғи күштері, еңбек, ... ... әр ... есте ... ... ... қалыптастырады.
Дене шынықтыру адамгершілік тәрбиесімен тығыз байланысты.
Жүйелі үйымдастырылған дене ... ... ... ... ... сабақтар, секциялар, айналысушылар
арасындағы өзара ... ... ... нөтижелі бір мақсатқа
жетуіне, жеке басының қызығушылығын қоғамдық қы- ... ... ... ... ... түрде спорт алаңдарын үйымдастыру,
спорттық құралдарды реттеу, дайындау, қоғамдық мүлікке жауапкершілікпен
қарау сияқты жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... тәртіп
көрсеткіші бекемдене түседі. Оқушылардың ерік-жігер, мінез-құлық, тәртібін
тәрбиелеуде спорттық жарыстардың алатын орны ... ... ... ... ... ... ... шыдамдылық, ережені,
спорттық этиканы сақтай білу талаптары іске асырылады.
Еліміздегі дене шынықтыру мен спорт жөніндегі жүмыстарды үйымдастыру
жене ... ... ... ... ... ... халықаралық жарыстар мен Олимпиада ойындарындағы ... ... ... патриоттық сезімін тербиелейді.
Дене шынықтыру эстетикалық тәрбиемен тығыз ... Дене ... ... ... дене ... сүлулығы, әсемдігі,
мәнерлігі, киімі, дене шынықтыру жабдықтарын, айнала- да қоршаған бүкіл
ортаның әдемілігін ... ... ... дүрыс бағалау қабілеті дамиды.
Дене жаттығулары әсерінен адамның денесі қалыпты дамып, қимылы үйлесімді,
жеңіл, сенімді болады.
Мерекелерде дене ... ... ... би ... ... ... ... сезімге бөлейді. Бүл жаттығулар көркем
гимнастика, коньки тебу арқылы әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... негізгі талаптарының орындалуына
сөйкес келеді.
Дене шынықтыру сабақтары көбінесе табиғи жағдайда ... ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
Дене шынықтыру политехникалық оқу жөне ... ... ... ... құралдарын еңбек процесінде пайдалану денсаулықты
жақсарту, ... ... ... күш- ... ... ... т.б. қасиеттерге тербиелейді.
Дененің дамуына, политехникалық оқытуға дене тәрбиесіне қажетті құрал-
жабдықтар ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған еңбек балаларға қажетті еңбек дағдыларын
қалыптастырады. Сондай-ақ, ептілік,күш-қуат, төзімділік қасиеттерімен ... ... ... ... Дене ... дене еңбегін ауыс- тыра
алмайды. Себебі еңбектің қай түрі ... дене ... ... ... әсер етуі ... ... ... ету барысында өр түрлі дене
жаттығуларын (дененің үзіліс жаттығулары, сергіту минуттары) ... ... дене ... ... күш ... жаттығуларды орындау қажет
(ұжымдық түрде сабаққа құрал-жабдық дайындау, спорттық қүралдарды реттеу,
жөндеуден ... ... ... ... еңбекке даярлау
міндеттерін шешеді.
2.3. Балабақшадағы бұқаралық дене шынықтыру-сауықтыру және
спорттық шаралар
Балабақшада өткізілетін дене шынықтыру-сауықтыру және ... ... ... ... және спорт күндері.
Денсаулық және спорт күндерін өткізу балабақшаның ... ... ... ... оның өтетін уақыты көрсетіледі.
Денсаулық және спорт күндері тоқсанына 1 рет ... ... ... бір рет ... тыс ... ... ... кезінде міндетті түрде
өткізіледі. Денсаулық және спорт күндері мектепке дейінгі топтарда ... 5-8- ... 3-4 ... ... топтарда 4-5 сағат шамасында
откізіледі. Жарыстардың өтетін уақыты жергілікті ауа райына, ... ... ... ... ... т.б. байланысты
белгіленеді. Денсаулық және спорт күндерін 1-4, 5-8 9-11- топтарда ... ... бір ... өткізуге болады. Командаларды ... ... ... ұжым, ата-аналар т.б. жұмылдырылады. Жарыс
бағдарламасына әр ... ... ... ... жаяу, шаңғы
саяхаттарын, жарысқа шық жас ұлан, ... ... ... ... ... ... ... сырғанауды кіргізуге болады.
Жарысты ойдағыдай өткізу үшін ... ... - ... ... ... ... орындарын, ... ... ... ... ... дайындалады. Денсаулық және
спорт күні балабақшадағы ең бір үлкен ... ... ... ... түрде ашылады, оған атақты спортшылар шақырылып, олардың
өнері ... ... ... шығарылып,
жүлдегерлер марапатталады. Жарыстың басталуы және ... ... ... ұйымдарға, балаларға радио ... ... ... ... ... онын ... және ... тәрбиешілері басқарады. Балалардың жарысқа қатысуын топ
жетекшілері, ... ... ... ... да балабақша
қызметкерлері ... ... ... ... сабағынан уақытша босатылған балалар мерекеге
міндетті түрде қатысып, төрешілерге мүмкіндігінше көмектеседі, бірақ олар
жарыстардан және ... ... ... ... оның бұқаралығында, сондықтан мерекелерге
барлық ... ... ... және ... күндерін театр, кино, көрме
т.б. кездесулерге пайдалануға тыйым салынады.
Денсаулық және спорт күндерін өткізудің мазмұны.
І тоқсанда. Ауа райына байланысты бұл ... ... және ... таза ... ... Орта ... жаяу ... қозғалмалы
ойындар эстефеталар т.б,. орта және үлкен топтарда туристік жорықтар, жер
белдеріне байланысты ... ... ... , ... ... ... ... күн жылы аймақтарда жүзу, өзендер мен көлдерде шомылу,
ат спорты т.б. ұлттық ойындар өткізіледі.
II ... - ... . ... ауа райы ... ... ... ... гимнатикалық
эстафеталар жаяу жәве шаңғы жорықтары , бір орында тұрып
ұзындыққа, биіктікке ... ... ... ... тартылу,
нығыздаған доп ... ... ... ... марапаттау, ойын түрлерінің қортындысы шығару
балабақша қауымының міндеті.
III тоқсан - ... - ... . Бұл ... ... ... ... ... өткізіледі 1-2- топтарда алдын-ала дайындалған
қар төбешіктерінен ... ... топ ... ... жарыстар
өтізілсе, 3-4- топтарда шаңғы, коньки жарыстары және қозғалмалы ойындар
өткізіледі. Жоғары топтарда шаңғы, коньки ... ... 1-2 ... ... ... күнінде өткізілетін ойындардың түрлері жалпы
білім беретін балабақша ... дене ... ... ... ... ... ауа райының қолайлығына байланысты
ойындарды таза ауада өткізуге болады. Жарыс бағдарламасына ... ... ... шанамен сырғанау, спорттық және қозғалмалы ойындарды
енгізуге болады. Ойындар мен эстафеталардың әр түрлері ... ... ... ... ... атлетикалық көп сайыстардан, дала
жарысынан, футбол, баскетбол, волейбол, гандбол, асық, ат, бес тас, күрес
эстафеталарымен қоса ережесі бар ... ... ... коньки
жарыстарынан тұрады. Бұл ойындар мен спорт түрлері балабақшаның мүліктік
қорына, үлт ерекшелігіне, ... ... әдет - ... ... ... тәрбиешілер кеңесінде бекітіледі-Жарыстар І-
топтарда 2-2,5с. ІІ топтарда 3-3,5с. жоғары топтарда 4 сағат шамасында
еткізіледі. Жарыска қатысатын әр баланың дәрігерден алған ... ... ... ... ... комиссиясы анықтайды-Спорттық киімі
жоқ балалар жарысқа қатыстырылмайды.
Туристік жорықтар.
Төменгі сынын балалары үшін бір күндік жорықтар 3-4 щақырым ... ... ... 6 ... қашықтыққа бір күндік жаяу
жорықтар ұйымдастырылады. 12-14 және 15-17 жастағы ... ... 2-3 ... ... шығуға рүқсат етіледі. Жорықтыц қай түрі
болмасын оған мұқият дайындалу қажет, балалардың ... ... ... ... тамағын жорық басқарушылары алдын ала ... ... ... кескіндемесі және бағдар жоспары міндетті түрде
болады. Бұл құжаттар балабақша ... ... ... ... алдында онық бағдарламасын тәрбиешілер кеңесінде, ата-
аналардың қатысуымен талқыланып, балабақша бойынша бұйрық шығарылады. Онда
жауапты адамдардың аты, ... ... ... - ... ... ... ... Жорықтан қайтқан соң, оған жауапты адамдар тәрбиешілер
кеңесімен ... ... ... баяндама жасап, жетістіктер мен
кемшіліктерді талқылайды. 2-3 күндік жорықтарга ата-аналарлардың ... ... ... ... ... ... балаларға жетекшілер айрықша
көңіл аударады. Жорықта ауыру ... ... ... ... ... көмек көрсетіп, оларды жақын жердегі ауруханаға немесе ... ... ... ... ... бір ... ... балабақша
балаларының қатысуымен ұйымдастырылып өткізіледі.
Мейрам "Қыз сыны ", "Жігіт сыны " ... ... ... құрал-жабдықтармен және еркін орындалатын гимнастикалық
жаттығулардан басталады.
Пирамидалар орындалып, спорттық ... ... ... ... түрлері, дала жарысы және әскери қолданбалы түрлерінен өткізіледі.
Мейрамдардың негізгі мақсаты : ... ... ... ... - насихат жұмысын жүргізу. Жарыс қорытындысын шығару, жеңімпаздарды
марапаттау.
Қорытынды
Дене шынықтыру жүйесінің ... ... - ... ... ... елімізді қорғауға әзір, шығармашылық жұмысқа құштар, жан-жақты ... ... ... ... ... болып табылады. Осы
мақсатта мектепке дейінгі ... ... өмір сүру ... ... тәрбиесін жүзеге асыру, дене тәрбиесі мәселесін теориялық талдау мен
дене тәрбиесіндегі тәжірибелерді ... ... ... ... жоғары екендігі айқындалды.
Дене тәрбиесі тек мектепке дейінгі балалардың дене шынықтыру сабағы
ғана емес, ол сабақтан тыс ... ... ... ... ... қазіргі кезеңдегі білім беру ... дене ... ... ... нығайтумен қоса, жан-жақты жетілуіне,
өмірге деген құлшыныстарын арттырады.
Мектепке дейінгі балалардың ... ... ... ... ... ... жұмысына жауапты адамның теориялық ... ... ... тікелей байланысты. Осыған орай
балалардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге ... ... ... ... даярлау ісін кәсіби дайындықтың ажырамас бөлігі
ретінде ... ... Дене ... ... ... сай болуы тиіс.
Дене шынықтыру жаттығуларымен айналысу балалардың денсаулығын нығайтып,
қимыл ептілігі мен ... ... ... ... ... ынтасын
арттырады. Дене тәрбиесі және спортпен айналысатын балалардың мамандық
игеруге, спортпен ... ... ... ... 1,5-2 ... ... Мектеп жасына дейінгі ... ... ... бірі – дене ... ... ... ... табылады.
Дене тәрбиесі – жалпы тәрбиенің құрамды ... Ол ... ... ... дене ... және дене ... ... деңгейіне
жетуіне бағытталған. Ол тәрбиенің басқа ...... ... ... ... байланысты. Сондықтан да біздің
елімізде дене тәрбиесі процесінде жалпы тәрбие мақсатынан ... ... де ... ... ... ... ... дене тәрбиесінің басты міндеті — өмір
қорғау және денсаулық нығайту, балалардың организмін ... ... ... ... бар ... ... балалардың кішкентай
кезінде қалыптасады, бала дұрыс жүруді, отыруды, тұруды, қараапйым ... ... ... кеңістікте бағытталуды, шынықтыру
шараларын қабылдауды үйренеді, салауатты өмір ... ... ... ... дене ... ... ... Бұл
жастағы балалардың дене шынықтыру тәрбиесін ұйымдастыру ісі олармен
сабақтарды ойын ... ... ашық ... ... ... және ... үнемі түрде жаңартып отыруды қажет етеді. Дене ... ... ... ... ... ... ағзаның барлық физикалық қасиеттерін дамытатын жан-жақты дене
шынықтыру даярлығы құрауы тиіс. Педиатрия мен дене ... және ... ... ... осы жас ... ... арнап аптасына
кемінде 10 – 12 сағаттық қозғалыс белсенділігінің көлемін ұсынады.
Дене тәрбиесі саласында ырғақ, жеке ... дене ... ... ... ... орын алады.
Дене тәрбиесі ең басты күн тәртібін, яғни, еңбек, демалыс, ... бос ... ... ... ... ... ... Күн тәртібін
тиімді пайдалану балалардың ақыл-ойы мен дене ... ... ... сақтауға көмектеседі.
Күн тәртібін бұзбау міндет. Тәртіп дегеніміз - демалыс, тамақтану, жеке
гигиена және күн мен ... ... ... маңызды, мазмұнды қолдану.
Дене шынықтыру өткізілетін орын ауа – райы жылы ... ... ... ... ... Дене ... ... бұрын залдың едені
сүртіліп, құрал – ... ... ... ... бір бөлшегі
қимылдық ойын.
Дене шынықтырудан үйренген қимыл - ... ... ... ... ... Дене ... өткізген кезде балалардың қулап
жарақат алмауын көп қадағалауымыз керек.
Пайдаланылған әдебиеттер
1) Болашақ ... ... дене ... ... ... – 336 ... Педагогика: жалпы негіздері мен тәрбие теориясы. //Оқу құралы. - Алматы,
2008. (Авторлық бірлестікте: Бабаев С, ... Қ.) -124 ... Дене ... ... оқушылардың дене мүмкіндіктерін дамыту. //Оқу-
құрал. – Түркістан, 2005. – 70 ... ... ... ... ... қабілеттілігін жетілідіру
әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. – Нүкіс, Қарақалпақстан, 2001. - 42
б.
5) ... ... ... ...... Қарақалпақстан. 2002.
- 31 б.
6) Спорттағы қазіргі заманғы ... ... ... ... ... – Кентау, 2007. – 55 б.
7) Жеңіл атлетиканы оқыту әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. - Түркістан,
2008. -85 б.
8) Начальная школа, № 1, ... ... ... № 3, ... М. Жұмабаев, «Педагогика» —1992 ж.
11) Тұрғынбаева Б.Ә. «Дамыта оқыту» —Алматы 1999 ж.
12) Школа на пути к свободе —М. ... ... ... ... и ... ... //Вестник. № 3. – Каракалпакстан, 2001. - С. 114-115.
14) Мектеп оқушыларының дене ... ... ... ... мұғалімі. № 1,2. - Нүкіс, 2001. – Б. ... Дене ... ... ... ... № 10. – ... 2004.
– Б. 33-34.
16) Дене тәрбие жүйесінің мазмұны мен негіздері. //Ұлт ... № 4. ... 2005. –Б. ... Дене тәрбиесі ұғымының мәні. //Қазақстан мектебі. № 2. – ... ... ... ... ... ... дене ... Мектепке дейінгі
және бастауыш білім: Қазіргі жағдайы, даму тенденциялары ... ... ... практикалық конференция. Қыздар пед.
инст. ІІ том. – Алматы, 2007. –Б. 252-256.
19) Оқушылардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге ... ... ... ... ... ... №8(52). - ... ... ... ... 2010 ж. № 8 ... ... , Алматы 2008 ж. Атамұра баспасы.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы аумағындағы ішкі туризмді дамыту84 бет
Аймақтық саясат жайлы5 бет
Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытудың теориялық негіздері25 бет
Ms access-ті үйренуде компьютерді пайдаланудың алғышарттары58 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытудағы ойын технологиясының түрі – ұсақ моториканың маңызы».9 бет
«Ұлы Жібек жолының – Қазақстан туристік экскурсияны жандандыру мен дамытудағы маңызы»65 бет
Агроөнеркәсіп кешенің дамытудағы шаруашылық инфрақұрылым саласының ролі35 бет
Агроөнеркәсіп кешенің дамытудағы қызмет көрсету саласының ролі36 бет
Адам денесінің морфологиялық белгілері. Пропорциясы, дене бітімі, келбеті3 бет
Адам денесінің пропорциясы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь