Қазақстан Республикасының парламенті туралы

Парламент Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңес деп аталған «бір буынды» өкілетті органының орнына келді. Жоғарғы Кеңес жоғары өкідці орган ретінде 1937 жылғы Қазақ КСР Конституциясымен белгіленді. Қазақ КСР-інің 1978 жылғы Конституциясы да Жоғарғы Кеңесті мемлекетеік биліктің жоғары органы органы ретінде таныды. Ол КСРО Конституциясы мен Қазақ КСР Конституциясында көрсетілген Республика құзырындағы барлық мәселелерді шешуге кұқылы болды. Басқаша айтканда, Жоғарғы Кеңес еліміздің мемлекеттік өміріндегі барлык мөселелерді шешу құқығын иеленеді. Жоғары өкілді органның бірыңғай билігінің мәні, міне, осында. Қазақ КСР-інің Жоғарғы Кеңесі Парламентгей болмады, өйткені онда билік бөлісу және тұракты жұмыс істейтін жоғары өкілді органдар болған жок.
Қазақстан Республикасынын мемлекетгік тәуелсіздігі туралы заң мемлекетгік билікті заң шығару, аткару және сот тармақтарына бөлу принципін жариялады. Осының нәтижесінде Парламент және парламентаризм кұруға қарай маңызды бір қадам жасалды.
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясы Жоғарғы Кеңесті Республиканың бірден-бір заң шығарушы және өкілді органы деп таныды. Конституцияның Жоғарғы Кеңеске кең өкілетгілік бергендігі сондай, мемлекетгік билікті бөлісу принципі шын мәнінде мүлдем болған жоқ. Сонымен бірге тежемелік және тепе-тендік жүйесі де орнықтырылмады. Сөйгіп, 1993 жылғы Конституция мемлекеттік биліктің қайшылықгы құқықтық базасын жасады. Тұрақты жұмыс істемейтін Жоғарғы Кеңес, әрине, өз қызмегін толық атқара алмады. Жоғарғы Кеңес қызмегінің дәрменсіздігіне сын айту ретсіз де болар еді. Жаңа ұлтгық құқықтық саясатгы негізіне алған зандарды 12-сайланған Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі қабылдады. Алайда, Жоғарғы Кеңес Парламент бола алған жоқ және Қазақстанда парламенттік республика орныққан жоқ.
        
        Кіріспе
Парламент Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңес деп аталған өкілетті органының орнына ... ... ... ... ... ... ретінде 1937 жылғы Қазақ КСР Конституциясымен белгіленді. Қазақ КСР-інің 1978 жылғы ... да ... ... ... ... ... ... органы ретінде таныды. Ол КСРО Конституциясы мен Қазақ КСР Конституциясында көрсетілген Республика құзырындағы барлық мәселелерді шешуге кұқылы болды. ... ... ... ... ... ... өміріндегі барлык мөселелерді шешу құқығын иеленеді. Жоғары өкілді органның бірыңғай билігінің мәні, міне, осында. ... ... ... ... ... ... өйткені онда билік бөлісу және тұракты жұмыс істейтін жоғары өкілді ... ... жок. ... ... ... ... ... заң мемлекетгік билікті заң шығару, аткару және сот тармақтарына бөлу принципін жариялады. Осының нәтижесінде ... және ... ... ... ... бір қадам жасалды.
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясы Жоғарғы Кеңесті Республиканың бірден-бір заң шығарушы және ... ... деп ... ... ... Кеңеске кең өкілетгілік бергендігі сондай, мемлекетгік билікті бөлісу принципі шын мәнінде мүлдем болған жоқ. ... ... ... және тепе-тендік жүйесі де орнықтырылмады. Сөйгіп, 1993 жылғы ... ... ... қайшылықгы құқықтық базасын жасады. Тұрақты жұмыс істемейтін ... ... ... өз ... ... атқара алмады. Жоғарғы Кеңес қызмегінің дәрменсіздігіне сын айту ретсіз де болар еді. Жаңа ұлтгық құқықтық саясатгы негізіне алған зандарды 12-сайланған ... ... ... ... қабылдады. Алайда, Жоғарғы Кеңес Парламент бола алған жоқ және Қазақстанда парламенттік республика орныққан жоқ. ... ... ... үшін ... ... ... ... онда .
Бұл үшін уақыт керек. Президентгік басқару жүйесі елді басқарудың тиімді прогрессивті әдісі ... ... ... ... 1995 жылғы Конституциясын- да Парламент заң шығару қызметін жүзеге асыратын жоғары өкілді орган ... ... ... ... ... жоғары өкілді орган ретінде, өкілді демократия органы ... де ... ... ... тікелей ғана емес, Парламент арқылы да өзінің саяси еркін ... ... заң ... қызметін жүзеге асыратын орган да болып табылады. Мұндай нысандама Қазақстан ... 1993 ... ... ... Кеңестің бірден-бір заң шығарушы орган ретіндегі сипаттамасынан ерекшеленеді. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясында Парламент бірден-бір заң шығарушы орган болып есептелмейді. ... ... ... ... ... заң ... кызметін атқара алады.
Заң шығару қызметімен бірге Парламент, шектеулі көлемде болса да, атқарушы биліктің қызметін де бақылай алады. Парламент Республиканың ... және оның ... ... ... пен ... ... атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп комитетінің есебін бекітеді, бюджетке өзгерістер мен толықтырулар енгізеді. Парламент Үкімепің бағдарламасын мақұлдауы ... ... ... және ... ... сенімсіздік білдіруі мүмкін.
Қазақстан Республикасы Конституциясы бірінші рет Парламенттің екі Палаталық (Сенат және Мәжіліс) құрылымын бекітті.
Мәжіліс Қазақстан Республикасының барлық азаматтарыньщ ... ... яғни ... ... ... ... сайланады. Сенатқа депутатгардың бір бөлігі жанама сайлау арқылы сайланады, енді бір бөлігін Президент тағайындайды. Сенат депутаттары әкімшілік-аумақтық бірліктердің мүдцелерін, жергілікті ... ... ... ... ... -- ... ... органы. Сондықтан Мәжіліс қабылдаған заң жобасы Сенат мақұлдағаннан кейін күшіне енеді.
Қазақстан Республикасы Парламентінің ... ... ... ... олар өз ... мәселелерді дербес шеше алады. Конституция Парламент Палаталарының ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Парламент Палаталары бірлескен отырыстарывда мемлекетгің айтарлықтай кең көлемді мөселелерін карап, шеше алады. Турасын айтқанда, ... ... ... ерекшеліктерінің бірі осында болса керек. Бұл Парламенттің қү зыретіне ықпал етеді. Парламент Палаталарының бірлескен ... ... ... ... ... белгіленген. Қазақстан Республикасы Конституциясы Парламенттің құзыреті ұғымы туралы ойларды тұтастай жинақтайды.
Парламент палатасының депутаттарының өкілеттігі
Депутат Парламент сессияларында және ол оның ... ... ... ... ... ... мәселелер бойынша шешуші дауыс құқығын пайдаланады.
Депутат Парламенттің және оның Палаталарының үйлестіруші және жұмысшы органдарына сайлауға және сайлануға құқылы; ... күн ... ... ... мен ... ... Парламент сессиясында Палаталарға есеп беретін лауазымды адамдардьщ есебін тындау туралы ұсыныс енгізуге; депутаттардың сауал салуға, Парламент қабылдайтын ... ... ... да ... ... түзетулер енгізуге, азаматтардың қоғамдық маңызы бар өтініштерімен депутатгарды таныстыруға, баска да ... ... ... құқылы.
Парламент депутатының өкілеттігі орньшан түскен, ол қайтыс болған, ... ... ... ... шешімі бойынша депутат іс-әрекетке қабілетсіз, кдйтыс болған немесе хабарсыз ... деп ... ... және ... мен ... ... ... өзге де жағдайларда тоқтатылады.
Парламент депутаты мынадай жағдайларда: 1) егер Қазақстаннан тыс жерге тұрақты тұруға ... 2) егер оған ... сот ... заңды күшіне енсе;3) егер ол Қазақстан азаматтығын жоғалтса өз мандатынан айырылады.
Осыған байланысгы Мәжіліс депутатгарының едәуір бөлігі 2007 жылғы 21 ... ... ... ... жүйесі бойынша партиялық тізіммен сайланатын болады, депутаттық өкілетіікті тоқгатудың жаңа ... ... ... ... ... 1) ол саяси партия қатарынан шықса немесе шығарылса; 2) депутат сайланған саяси партия қызметін тоқтатса өз ... ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша тоқтатылуы мүмкін. Егер Парламент -- Сенат пен Мөжіліс -- ... онда ... ... депутатгарының өкілеттігі тоқтатылады. Егер Парлменттің тек Мәжілісі таратылса, Мөжіліс депутаттарының ғана өкілеттігі тоқтатылады. Депутатгардың өкілетгігін тоқтату ... одан ... ... ... өз депутаттарының жалпы санының көпшілік дауысымен Республиканың Орталық сайлау комиссиясының ұсынысы бойынша, тиісті ... ... ... Парламент және оның құрамына кіруге тиісті органдарының жұмысына, ... ... оның ... ... қатысуға міндетгі. Депутат дауыс беру құқығын жеке өзі жүзеге асырады. Оның дауысын баска ... ... ... жоқ. Палата Бюросының, оның тұрақты комитеттерінің, Парламент комиссияларының және оның ... ... ... ... оның ... кез ... ... енгізуге, мәселелерді қарауға әзірлеуге, ол бойынша талқылау мен оны қабылдауға қатысуға, сондай-ақ қабылданған шешімдердің жүзеге асырылуын ұйымдастыруға, олардың орындалуын бақылауға ... Ол ... өзі ... ... ... шешімімен келіспесе, өз көзқарасын Парламент сессиясында мәлімдеуге немесе ол туралы жазбаша нысанда хабарлауға құқылы. Палата Бюросының, оның комитеттерінің, ... ... ... ... ... органдардың отырыстарына белсенді түрде қатыса алады.
Депутаттық сурау салу Парламент Палаталарының бірлескен және бөлек отырыстарында депутаттың мемлекеттік органдардың лауазымды тұлғаларының ... ... осы ... ... ... ... ... кіретін мәселелер жөнінде Парламент сессиясында негізделген түсініктеме беруін немесе өз ... ... ... ... ... ... табылады.
Парламент депутаты Премьер-Министрге және Үкімет мүшелеріне, Ұлттық Банктің Төрағасына, Орталық сайлау комиссиясының Төрағасына және мүшелеріне, Бас прокурорға, Ұлттық ... ... ... ... ... ... бақылау жөніндегі есеп комитетінің Төрағасы мен мүшелеріне сұрау сала алады. Бұл ... Бас ... ... ... қылмыстық қудалау функцияларын жүзеге асыруға байланысты мәселелерге қатысты болмауы тиіс.
Депутаттық сұрау салу ауызша немесе жазбаша түрде болуы мүмкін және ... ... ... ... тиіс. Сұрау салу және оған жауап беру тәртібі Қазақстан Республикасы ... ... ... ... адам ... сауалға Парламенттің немесе Палаталардың жалпы отырысында жауап беруге міндетті. Депутат- тық ... ... ... және оны ... ... бойынша Парламенттің немесе оның Палаталарының қаулысы қабылданады.
Депутаттар Парламентте бірлесуді ұйымдастыруға құқылы.
Фракция -- белгіленген заң тәртібімен ... ... ... ... өзге қоғамдық бірлесуді білдіретін депутатгардың ұйымдасқан тобы; ол Парламенттегі тиісті ... ... ... өзге ... ... ... білдіру мақсатыңда құрылады. Депутатгың қайсыбір фракцияға мүшелігі депутаттық топқа ... үшін ... ... топ -- ... округтеріндегі бірлескен қызметінде өздерінің өкілетгігін жүзеге асыру мақсатында депутаттар- дың бірлесуі.
Депутаттық бірлестіктер Палата Бюросында тіркелуі тиіс. ... ... ... ... ... ... Мәжіліс депутаттары кейін бірлесгік мүшелерінің келісімімен оның кез келгенінің қатарына кіре ... ... ... ішкі ... депутатгар дербес жүргізеді. Парламент Регламентіне сәйкес депутатгық бірлестіктердің өкілдері фракцияньң, топтың атынан:
Парламент пен Палаталардың отырыстарында талқыланатын мәселелерді ... ... және оның ... ... күн ... ... мен ... енгізуге;
Парламент немесе оның Палаталары сайлайтын немесе тағайындайтын, не Парламент тағайындауға келісім ... ... ... ... бойынша пікір білдіруге;
Парламент, оның Палаталары қабылдайтын зандардын, қаулылардың, басқа да актілердің жобаларына түзету ұсынуға;
Парламент депутаттарын азаматшрдын өтініштерімен, фракциялар, ... ... ... ... ... бірлестіктердің қызметі үшін қажетті материалдар мен құжаттарды мемлекеттік органдардан және лауазымды адамдардан сұратып алдыруға құқылы.
Депутат өз ... ... ... ... ... ... түрде реттеу депутаттың төуелсіздігіне заңдық кепілдіктің бір түрі болып табылды. Алайда, осы ... ... ... ... ... ретгелмеген. Осыған байланысты заң шығару процесінде әр түрлі ... ... ... Парламент депутатгарына ықпалы туралы әр түрлі пікір айтылып жүр. , , ... ... және ... бар екендігі айтылады. Алайда, мұндай пікірді тексеру де, оның бетін ашу да өте ... ... оның ... ... ... ... дәл ... кедергі келтіру мақсатында қандай да болсын нысандағы іс-әрекет Республика заңдарына сәйкес жауаптылыққа тартылады. Депутатгың ... өз ... ... оған жалған ақпарат берген, депутаттық қызметтің кепілдігін бұзған мемлекетгік органдар мен қоғамдық ... ... ... ... органдарыньщ лауазымды адамдары заңға сәйкес жауап береді.
Қазақстан Республикасының Конституциясьша сәйкес, депутат сайлаушылар өз депутатына аманат тапсыратын императивті ... ... ... және егер ... ... ақтай алмаса сайлаушылар оны кері қайтарып ала алады. ... ... 1995 ... ... ... ... тек өз сайлаушыларының ғана емес, Қазақстанның бүкіл сайлаушыларының өкілі болып табылды. Сондықган Парламент депутаты қайсыбір императивті мандатпен байланысты емес ... ... ... ... кері шақырып алу құқығының болмауы депутат сайлаушылар алдында жауап бермейді деген сөз ... ... ... ... ... өздерінің сайлау округтеріне шықты, сайлаушыларымен кездесті олардан түскен ұсыныстарды, өтініштерді қара- ды, өз ... ... ... ... мөселелердің дұрыс жөне уақтылы шешілуіне жөрдемдесті, қоғамдық пікірді зерделеді және қажет кезінде тиісті ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі болды.
2007 жылғы 21 мамырдағы Заң Конституцияның деген қағидасының күшін жойды. Саяси ... ... ... сай- ... депутаттар белгілі бір мән-жайларда депутаттық манда- тынан айырылады. ҚР Конституциясының 52-бабының 5-тармағында:

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
Тәуелсіз Қазақстан парламенті63 бет
Қазақстан Парламенті9 бет
Қазақстан Республикасы Парламенті18 бет
Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының құқықтық мәртебесі21 бет
Қазақстан Республикасы парламентінің имиджі42 бет
Қазақстан Республикасы Парламентінің конституциялық құқықтық мәртебесі44 бет
Қазақстан Республикасының парламенті26 бет
Қазақстан Республикасының Парламенті-заң шығарушы орган30 бет
Қазақстан Республикасының Парламенті. Парламент жұмысының негізгі функциялары мен жұмыс істеу тәртібі.11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь