Сүйек туралы

Адамның сыртқы ортамен байланысы,оның қимыл,қозғалысымен сипатталады.Адамның қозғалыс жүйесі- сүйек және бұлшық еттерден тұрады.Сүйектер денеде бір-бірінен буындар,сіңірлер ,шеміршектер және дәнекер ұлпалар арқылы біріккен.Қаңқа сүйектері мен буындар дененің қозғалысында тірек міндетін атқарады,ал оларды қимылға келтіретін мүшелер дененің бұлшық еттері болып саналады.Сүйек туралы ілім- остеология,ал буындардың құрылысын зерттейтін ілім-артрология деп аталады.
Сүйектердің құрылысы
Сүйек (кость).Сүйек- дененің негізгі тіреуші мүшесі.Оның құрылысы өте күрделі.Сүйектің негізін тығыз(қатты) және кемік(борпылдақ) заттар құрайды.Сүйек сыртынан сүйек қабығымен (периост)қапталған.Периост тек сүйектің шеміршек бетінде ғана болмайды.Сүйектің құрылысында ұлпаның барлық түрі кездеседі, бірақ негізгісі –сүйек.Сүйектің сырты қатты,ұлпасы тығыз болып келеді де,ал ішкі жағы екуек,борпылдақ ұлпадан тұрады.Кеуек сүйек ұлпасы қатты қабықтың астында әртүрлі бағытта торланған.Сүйек қалығдап өседі ,сол себепті жасқа қарай сүйектің қалыңдығы ір түрлі болып келеді.Сүйектің периост қабығы жұқа ,бірақ берік дәнекер ұлпа жапырақшасы.Ол сүйекті қоректендіріп тұрады.
        
        СҮЙЕК. СҮЙЕКТЕРДІҢ ЖАЛГАСУЫ, БУЫНДАР
Адамның сыртқы ортамен байланысы,оның қимыл,қозғалысымен
сипатталады.Адамның қозғалыс жүйесі- сүйек және бұлшық еттерден
тұрады.Сүйектер денеде бір-бірінен буындар,сіңірлер ,шеміршектер және
дәнекер ... ... ... ... мен буындар дененің
қозғалысында тірек міндетін атқарады,ал оларды қимылға келтіретін ... ... ... болып саналады.Сүйек туралы ілім- остеология,ал
буындардың құрылысын зерттейтін ілім-артрология деп аталады.
Сүйектердің құрылысы
Сүйек (кость).Сүйек- ... ... ... ... ... ... негізін тығыз(қатты) және кемік(борпылдақ) заттар
құрайды.Сүйек сыртынан сүйек қабығымен (периост)қапталған.Периост тек
сүйектің шеміршек бетінде ғана ... ... ... түрі ... ... негізгісі –сүйек.Сүйектің сырты қатты,ұлпасы
тығыз болып келеді де,ал ішкі жағы екуек,борпылдақ ... ... ... ... ... ... әртүрлі бағытта торланған.Сүйек
қалығдап өседі ,сол себепті жасқа қарай сүйектің қалыңдығы ір түрлі болып
келеді.Сүйектің периост ... жұқа ... ... ... ... ... қоректендіріп тұрады.
Сүйек майы.Сүйек май қан шығарушы мүше , сонымен бірге оны
қоректендіріп тұрады.Сүйек майы кеуек сүйекткрдің кемік затында, ал ... ... ... ... майы ... және сары май ... бөлінеді.
Сүйектің қызыл майы- нәзік ретикуляр (тор тәрізді) ұлпа.Олар қан
тамырлары мен жүйке талшықтарына өте бай,ал ... ... қан ... ... орналасқан.Сүйектің сары майы негізінен май
ұлпасынан тұрады.Майдың түсіне қарай олар сары болып келеді.Сүйектің қызыл
майы ... ... ... ... ... ... ... қызыл сүйек майы көп болады.,ал жас ұлғайған сайын ретикуляр
ұлпаның орнын май ұлпасы басады.
Сүйектің химиялық құрамы.Тірі адамың денесіндегі сүйектің ... ... ... бар ... ... ... заттарданжәне 15%-і майдан тұрады.Сүйектердің құрамындағы
органикалық және бейорганикалық заттардың ара қатынасы адамның жасына
қарай өзгереді.Жастың ұлғайюына байланысты ... ... ... азайып, бейорганикалық заттар көбейеді.Сондықтан кәрі
адамның сүйегі тез сынғыш болады.Сүйектің беріктігі оның ... ... , оның ... , құрылысына да байланысты.
Сүйектердің пішіні әр түрлі.Олар ұзын ,қысқа,жалпақ және аралас
болып келеді.Ұзын сүйектерге :қар, білек ,сан ,балтыр ... іші қуыс ... ... ... аталады,берік
және жеңіл болады. «Түтікше сүйектердің» екі ұшы ... ... басы ... ... басы ... ... жатқан өте
көп кеуек ,кемік сүйек ұлпасынан тұрады.Қысқа сүйектерге білезік ,сыбырлақ
және омыртқа сүйектері жатады.Олар негізіне кеуек ... ... ... ... ... ... қақпа сүйектері кіреді.Бұл
сүйектердің қуыстары кемек сүйек ұлпалардан ... іші ... толы ... (скелет) – Адам денесіндегі барлық сүйектердің жиынтығы.Денедегі
сүйектердің жалпы саны 200-ден астам.Олар адам денесінің қатты бөлігін
құрайды.Қаңқаның адам ... үшін ... ... ... және
биологиялық қызмет атқарады.Қаңқаның механикалық қызметі: адам денесінің
тіреушісі, қорғаушысы.Қанқаның арқасында адам тік жүреді,қозғалады.
Қаңқаның биологиялық қызметі:Қаңқа зат алмасуына қатысады,сонымен бірге
денедегі ... ... зат - қан ... ... болады.Қаңқа
денедегі минералды тұздар алмасуына қатысады. Адам қаңқасы негізі төрт
бөліктен тұрады.Олар: 1.тұлға, ... 3. ... және ... ... ... омыртқа жотасы, кеуде қуысының
сүйектері – қабырғалар ,жауырын, бұғана ,төс сүйегі кіреді.Қолдың қаңқасы
үш бөліктен тұрады: қар,білек және қол басы ... Аяқ ... ... сан, балтыр және аяқ басы сүйектері кіреді.Бас қаңқасы ми ... бет ... ... бірігуі мен буындары.
Сүйектердің бірігуінің екі түрі бар.Олар:
- Тікелей бірігу-синартроз;
- Үзіліп бірігу- диартроз;
Синартроздың өзі үш түрлі болады:
Синдесмоз; ... ... ... ... ... ұлпа арқылы
бірігуі.Оған мысал бас қаңқасы сүйегі жіктерінің бірігуі ,тістердің жақ
сүйегінің тіс ... ... ... сүйектердің шеміршектер арқылы бірігуі.Бұған
омыртқалардың бір-бірімен ,қабырғаладың төс сүйегіне бірігуі жатады.
Синостоз- сүйек ұлпасының бір-бірімен тікелей бірігуі.Бұған
сегізкөздің ... ... ... немесе буынның сүйек қозғалысына икемделіп
бірігуі.Буындар буын бетінен ,буын қабынан ... ... ... ... және көп шығыршықты болады.Олар буынның ьайланыс бетінің
пішініне қарай шар ... ... ... ... т.б болып
бөлінеді.Сүйектер жартылай буын арқылы да бірігеді.Оны «гемиартроз» (жарты
буын) деп атайды. «Гемиартрозға» жамбас сүйгеінің бірігуі мысал ... ... ... ... столб).33-34 омыртқадан құралған,5
бөлімнен тұрады.Мойын,кеуде,бел,сегізкөз,құйымшақ омыртқасы.Құрылысы мен
пішіні жағынан бір-біріне ұқсас ,бірақ әр бөлімінің ерекшелігі бар.
Омыртқа(позвонок) – ... ... ... ... ... ... ... иілу қабілетіне ие
болады.Әрбір омыртқаның денесідоғасы және бірнеше өсінділері бар.Олар :
білекті көлденең буындақ өсінділер.Омыртқаның ең ұзын білекті ... ... ... тұрады.Омыртқаның денесі мен доғасының арасында тесік
бар.Барлық омыртқалардың тесігі бірігіа омыртқа жотасының өзегі пайда
болады.Оның ішінде жұлын орналасқан.Омыртқа ... ... ... ... ... ... 2 ... , 2 төмеңгі буын өсіндісі
бар.Омыртқа денесі мен доғаның біріккен жерінде ,жоғарғы және төмеңгі
жағында ,ойық бар.Омыртқа жотасындағы ... ... ... ... ,омыртқа аралық тесік пайда болады.Омыртқа аралық тесіктен жұлыннан
шығатын жүйкелер мен қан қан тамырлары өтеді.
Мойын ... ... ... servicаlis).Мойынның
омыртқа саны -7. Басқа омыртқаларан ерекшелігі: 1.көлемі кіші, 2.көлденең
өсіндісінде тесік болады. 3.денесі басқалардан кішкене сопақша. ... ... дене ... ... ... тесігі үлкен
және үшбұрышты,басқа омыртқалардан үлкен. Ал VI I– мойын омыртқасының
қылқанды өсіндісі ұзын және ұшы айыр ... ... бар. Ал ... ... ... деп аталатын дөңеске ұйқы артериясы жақын
жатады.Басқа омыртқаға қарағанда I мойын омыртқасы (Атлант-Atlant)және II
мойын омыртқасы(осевой аxix) ... ... ... ... және ... ... екі
лотераль бөліктен құралған.Оның білікшесі де жоқ.
II мойын омыртқасы өзге мойын омыртқаларынан жоғарғы жағындағы
тесігімен ерекшеленеді.Ол бірінші омыртқамен ... ... ... ... ... позвонки vertebrа thorаcicаe) саны 12,басқа
омыртқалардан айырмашылығы омыртқаның денесінің жоғарғы және төмеңгі
бүйірінде ... үшін ... ... ... ... басы келіп
қосылады.Кеуде омыртқасының пішіні ,мойын омыртқасына ... ... , ... ... ... және ... ,білекше өсіндісі ұзын және арқадан
төменге қарай ,тасбақаша жатады.Оиыртқаның бұл бөлігі көп қимылданбайды.
Бел омыртқасы (поясничные позвонки vertebrа lumbаlis) -5 ... бір ... ... ... денесі мен білікше өсіндісі үлкен
,жалпақ.
Сегізкөз омыртқасы –(крестцовая кость os sаcrum) 5-ші бел омыртқаның
төменінде,пішіні ... 5 ... ... Үшбұрыштың негізі жалпақ
болып келіп,төменге қарай тарылады,оны «сегізкөздің ұшы» дейді.Үшбұрыштың
алдыңғы бетіндегі ,көлденең 4 сызық ,омыртқалардың қосылуынан қалған.Ал
омыртқаның ... ... ... және шеткі (латераль)дөңестер
көрініп тұрады,олар омыртқаның қылқанды, буындық және көлденең ... ... 4 жұп ... бар.Тесіктердің жұлынның жүйкелері
шығады.
Құйымшақ(копчиковая кость os coccygis) 4-5 жетілмеген омыртқадан
тұрады.Омыртқалар ... ... ... ... ... ұзын тұтас байлай өтеді.Омыртқаның қылқанды
өсінділері қылқан аралық және қылқан үстілік байлаулармен ... ... ... ... ... 60-75 ...... - 60-65 см, ал қартайғанда- 3-7 см-ге қысқарады.
Омыртқа жотасы бірнеше түрлі қызмет атқарады.:
- басты ұстап тұрады.
- ... ... ... еттері басталады.
- Кеуде іш және жамбас қуысының құрылысына қатынасады.
- Ішкі мүшелерге тірек және ... ... ... қалырты жағжайда бірнеше жерде иіледі.Соның
нәтежиесінде адам тік жүреді.
Мойын және бел ... алға ... ... ... бар.Бұл дөңес-мойын
және бел «лордозы» деп аталады.
Кеуде және құйымшақ тұсында омыртқа дөңесі арқаға қараған,мұны
«кифоз» деп ... ... ... ... ... ... омыртқасы орналасқан. «Лордоз» бен «кифоздар» омыртқа аралық шеміршек
дискілермен бірігіп омыртқаның қимылына икемділік береді,яғни амортизатор
және рессорлық қызметін ... ... ... ... ... ... ... баланың 3-4 айлығында мойынның
«лордозы»,ал 4-5 ацлығында,отыра бастағанда бел «лордозы» біліне бастайды.
Т ө с т і ... ... ... бөліктен тұрады.Олар:
төстік,сабы,денесі және семсершесі.Төстік сабының екі шетінде,I қабырға ... ... ... ... жерінде,қабырғалар түйісетін жапсарларында
ойық (вырезка) бар.
Қ а б ы р ғ а л а ... ... ... ... ... ... ... ұшында басы,мойыны және томпағы бар.Ал төстік жағынан
қабырға шеміршекке ... ... ... мен ... 3 ... 7 ... ... жұп
кезеген қабырға болып бөлінеді.Олардың алдыңғы ұштары иілгіш серпімді
шеміршектер,олар басқаларға қарағанда қысқа және төс сүйекпен
байланыспайды.Қабырғалардың ішкі және ... ... және ... ... ішкі ... ... оның ... бойына сай
өтеді.Бұл сайлардың біреуіне бұғана асты венасы,екіншісіне осымен аттас
артерия жанасады.
Кеуде ... ... ... ... ... 12 жұп ... және
омыртқа жотасының кеуде бөлігінің омыртқаларынан пайда болған.Кеуде
қуысының жоғарғы және төменгі тесіктері бар.Кеуде қуысының төменгі жағы мен
іш қуысының аралығын көк ет ... ... ... ... ... ... және ... аурудың
әсеріне байланысты өзгереді.
Иық белдеуі мен қолдың еркін қимылдайтын сүйектері,олардың ... ... ... мен ... қол ... ... белдеуі
кеуде қуысының артқы жағында жатқан жалпақ үш бұрышты кі жауырын мен төстік
сүйекке біріккен екі бұғанадан құралады.Қолдың еркін сүйектеріне-қар
сүйегі,білек сүйегі және қол басы ... ... ... ... мен ... ... (ключица,clavicula) латынның S әрпі тәрізді иілген
сүйек.Бұғананың денесі мен екі ұшы ... ұшы ... ... ... акромион өсіндісімен жалғасады.Оның төстік ұшы жуандау,ал
акромион ұшы тығыздау.Бұғананың латераль беті дөңес және арқаға қарай,ал
медиаль шеті алдына қарай бағытталған.
Жауырын (лопатка,scapula) жазық,үшбұрышты ... ... ... ... ...
вентраль және сыртқы –дорсаль беті бар.Жоғарғы,төменгі және латераль үш
бұрышы бар.Ұш бұрышының қосылатын үш жиегі бар.Олар-медиаль,латераль және
жоғарғы жиек.Жауырынның қабырға беті ... ... асты ... ... ... бас ... ... буын шұңқыры
бар.Оған иық белдеуіндегі бірінші сүйек тоқпан жіліктің ... басы ... ... ... ... мойны бар.
Жауырынның дорсаль бетінде немесе сыртында оның «қыры» деп
аталатын шығыңқысы бар.Қырдың асты мен үстінде жұңқырлары тұр.Олар «қыр
үсті», «қыр ... ... деп ... қыр үсті және қыр асты бұлшық
еттері келіп жабысады.
Жауырынның қыры оның ... ... ... ... ... ... буын арқылы бұғана сүйегімен бірігеді.Жауырынның
жоғарғы бұрышы доғал болып келген,ал ... ... ... ... ... басы ... ... шетінде құс
тұмсықшасы бар.
Қолдың еркін қозғалатын сүйектері
Қолдың еркін сүйектері үш бөлімнен тұрады.Олар:қар,білек және қол ... ... ... ... бір ғана ... «тоқпан жілік» деп
аталады.Ол білектің қатар жатқан екі сүйегімен-шынтақ пен шыбық сүйектен
құралатын кәрі ... ... ... ... басы ... ... ... сүйегі-ұзын түтікше.Оның екі ұшы (эпифизі),денесі (диафизі)
бар.Олардың аралығы – «метафиз» деп аталады.Тоқпан жіліктің басы шар
іспетті домалақ,ол жауырынның буын ойығына кіреді.Жіліктің шар ... екі ... ... ... ... яғни ... үлкен.Бұл екі томпақтың арасынан томпақ аралық сай
өтеді.Жіліктің басы мен томпақтарының арасындағы ойықты – жіліктің
«анатомиялық мойыны» деп атайды.Ал сүйектің эпифизінің,яғни жіліктің ... ... ... ... өтер жерінде,тоқпан жіліктің
хирургиялық мойыны бар.Хирургиялық мойын тоқпан жіліктің ең осал
жері,көбіне жілік осы жерден сынады.Жіліктің денесінде дельта ... ... ... ... өтетін сайлар,ал сүйектің өзінде
жүйке мен тамыр өтетін тесік бар.Тоқпан жіліктің төменгі ұшы үш ... ... ... ... ... ... ... бар,ал екі бүйірінде –
медиаль және латераль айдаршықтар,айдаршық сүйірі.Айдаршық басының үстіңгі
жағында екі шұңқыр ... ... ... ... шұңқыры
орналасқан.Үлкен және кіші бұдырларға,айдаршық үстіне,бұлшық еттер
жабысады.
Білек сүйектері (кости предплечья) қатар жатқан екі ...... кәрі ... пен ... ... ... жілік (локтевая кость,ulna)білектің ішкі
жағында,қолдың шынтақ яғни 5-саусақтың тұсында.Терінің сыртынан сипағанда
оның қыры ... ... ... ... ... ... ... ұшы
(эпифиз) бар.Сүйектің денесі үш қырлы.Оған қарай алдыңғы,артқы және медиаль
беттері және ... ... ... ... ... екі ... ... тәждік,артқысы үлкенірек-шыбықтық
өсінді.Екі өсіндінің арасында жарты айшалау ойық бар.Тәждік өсіндінің
бүйіріндегі буындық ойыққа шыбық сүйегінің басы тұтасады.Кәрі жіліктің
төменгі ... ішкі ... ... ... ... ... ... сүйегі (лучевая кость,os radialis) түтікше ұзын сүйек.Оның
алдыңғы және артқы латераль беттері бар.Жоғарғы (проксималь) ұшы
дөңгеленіп,жіліктің басы ... ... кәрі ... ... сәл ... ... басында кәрі жіліктің
шыбықтық ойығымен тұтасатын буын айналмасы бар.Шыбықтың басының денеге
өтетін жерінде сүйектің ... ... ... ... ... ... ... шыбықты кәрі жілікпен тұтастыратын шынтақ
ойығы,ал оған қарама-қарсы сүйектің латераль бетінде біздей сүйірше
жатыр.Шыбық сүйегі ... екі ... ... мен ... ... жабысатын,төмпешіктер мен бұдырмақтар бар.
Қол басының сүйектері (кости кисти,ossa manus) үш бөлімнен
тұрады.Олар: екі қатар орналасқан білезіктің ұсақ сүйектері,бес ... ... ... және ... ... ұсақ ... ... запястья,ossa carpi) екі
қатар,майда,жуан сүйектерден құралған.Олардың төртеуі шынтақ ... ... ... ... ... және ... ... саусақ жағындағы төрт майда сүйек:қармақ тәрізді,көп басты,трапеция
сияқты «трапеция сүйек» деп аталады.Бұршақ тәріздес сүйектен басқа жоғарғы
сүйек шынтақ сүйегімен ... буын беті ... ... ... (пястные кости,ossa metacarpi) қатар түзілген бес
қысқа сүйектен тұрады.Сүйектердің әрқайсысының білезік сүйектеріне қараған
жуан ұшы,денесі және домалақ дисталь ұшы ... ұшы буын ... ... ұшы ... ... ... ... (кости пальцев,ossa digitorum) «фаланг» деп аталатын 5
қысқа сүйектен тұрады.Әрбір саусақ сүйектерінің «проксималь», ... ... деп ... ... үш ... ... ... бармақта ғана екі
сүйек болады.Оның ортаңғы сүйегі жоқ.Майда сүйектердің басы,денесі,ұшы
бар.Әрбір сүйектің басы буын арқылы басқа сүйекпен тұтасқан.
Иық буыны: (плечевой сустав,articulation humeri) шар ... ... ... домалақ басы мен жауырынның буын
шұңқырынан пайда болған.Оның қапшығы,тоқпан жіліктің басын анатомиялық
мойнына дейін ... буын ... ... жабысады,құстұмсық-
иық байламымен және бұлшық етпен бекиді.Осы буын арқылы екі басты бұлшық
еттің сіңірі өтеді.Бұлшық ет ... ... басы ... ... ... үш ... болады:
1-фронталь шығыршығында бүгілу (қолды горизонталь түрде алға көтеру);
2-сагиталь шығыршықта жазылу-қол ... ... ... ... ... ... қолдың қаңқасы толық
бұрылады.
Шынтақ буыны (локтевой сустав,articulaio cubiti) – күрделі буын.Ол
шынтақ және оның ... ... ... ... ... ... 3 буын бар:
1-иық-шынтақ буыны
2-иық-шыбық буыны
3-проксималь шынтақ-шыбықтың буыны.
Барлық үш буын бір қуысқа тығылып,бірдей буын қапшығына ... ... ... ... шар ... ... ... қоспасының буыны,шыбық сүйегімен жоғары қатардағы ... ... ... ... ... сүйегі бұл буынның пайда
болуына тікелей қатынаспайды.
Аяқ сүйектері
Аяқ сүйектері – жамбас белдеуі мен аяқтың еркін қозғалатын
сүйектерінен тұрады.
Жамбас ... ... ... ... ... сүйектеріне сан,балтыр,аяқ басы сүйектері жатады.
Жамбас белдеуінің сүйектері (кости таза,os coxae).
Жамбас:мықын,шат,отырықшы,үш сүйектен тұрады.Адам 14-16-ға келгенде,бұлар-
тұтас бір жамбас сүйегіне ... ... ... ... ... ... ... ішінде жарты ай тәріздес
бет,оның ішінде буын шұңқыры бар.Бұл шұңқырға сіңір арқылы сан сүйегі
бекиді.
Мықын сүйегі ... ... ... жуан ... ... жалпақтанып жайылған бөлігі – «қанаты» деп аталады.Қанатының жоғарғы
жағы кеңейіп мықын сүйегінің қыры шығады,қырдың алды мен артында жоғарғы
және ... қыр ... ... ішкі ... ... пайда
болады.Мықын сүйегінің құлақша беті бар.Ол арқылы сегізкөз омыртқаларымен
буындасады.
Отырықшы сүйек (седалищная кость,os ischii). Оның жуан денесі мен
тармақтары бар.Тармақтардың жуандау жері «төбешік» деп ... ... және ... қарай отырықшы қыры басталады.Отырықшы сүйек
қырының жоғарғы жағында –қыр мен мықын сүйегінің аралығында-үлкен ... ... ... пен оның қыры ... ... ... сүйегі (лобковая кость,os pubis) . Денеден,жоғарғы,төменгі
қанаттардан және жапқыш тесігінен тұрады.Шат пен отырықшы ... ... ... және сол ... шат сүйектері шат байламы арқылы
қосылып,жамбас астауын тұйықтайды.
Жамбас астауы (таз,pelvis).Жамбас сүйектерінің,сегізкөз,құйымшақ
омыртқаларының тұйықталып қосылуынан-жамбас астауы пайда болады.Жамбас
астауы-үлкен және кіші болып бөлінеді.Оларды ... ... ... ... мүйісінен басталып,мықын сүйектерінің тармақтарымен,шат байламының
жоғарғы жағымен өтеді.
Жамбастың үлкен астауы ... ... ... ... ... іш ... мүшелерге сүйеніш болып тұрады.
Жамбастың кіші астауы сегізкөз бен құйымшақтың астау беттерінен және
отырықшы,шат сүйектерінен құралған.Кіші астаудың жоғарғы және төменгі
апертуралары (кіретін,шығатын жерлері) ... ... ... ... ... ... (әйелде –жатыр,жатыр түтігі,аналық
без,еркекте-простата безі,шәует көпіршіктері,шәует өзектері)
орналасқан.Әйел жамбас астауының,еркек жамбас астауынан айырмашылығы
болады.Әйелдің жамбас астауы кең және қысқа,мықын сүйектерінің қанаттары
кең жайылған.Шат ... ... ... ... ... ... және жалпақ болады.Жамбас астауының пішінін,оның
белгілі өлшемін білу акушерлік практика үшін өте ... ... ... ... қашықтық (остистая дистанция, distantia spinarum),мықын
сүйектерінің алдыңғы жоғарғы қылқандар аралығының қашықтығы-27см.
2)Қырлар дистанциясы (гребневая дистанция,distantia ... ең ... ... ... ... (вертельная дистанция,distantia trochanterica),сан
сүйегінің үлкен ұршықтарының аралығы-31см.
Жамбастың кіші астауының өлшемдері:
1)Сыртқы конъюгата ... ... ... байламының
жоғарғы қырынан бел,сегізкөз омыртқаның аралығына дейінгі қашықтық,оның
ұзындығы-20см.
2)Омыртқаның мүйісі мен шат симфизінің төменгі қырының
аралығы,диагональдық конъюгата ... ... ... ... ... конъюгата,caniugata
vera)-шат байламының ең шығыңқы бөлігінің аралығы,оның ұзындығы 10,5-11,0
см.Әйелдің гинекологиялық конъюгатасын,сыртқы конъюгатадан диагональды
конъюгатаны алып ... ... ... (20см-9см-11см).
4)Шат байламының төменгі шеті мен құйымшақтың ұшының аралығы немесе кіші
астаудың шығу тесігінің тік ... 10 ... екі ... әйел ... ... ... жылжуы нәтижесінде 1,0-1,5см-ге кеңейеді.
Жамбас астауының буындары
Мықын-сегізкөз ... ол оң және сол ... ... ... ... берік буындасуынан пайда болған жұп буын.
Жамбас астауының ... ... оң және сол шат ... ... бірігіп шат байламы пайда болады.
Жамбас буындарына:сегізкөз-отырықшы томпағымен,сегізкөз-қыр арасындағы
буындар ... ... және кіші ... ойықтарынан үлкен және кіші
отырықшы тесіктері пайда болады.Бұл тесіктерден бұлшық
еттер,тамырлар,жүйкелер ... ... ... сүйектері,олардың буындары
Сан сүйегі,ортан жілік (бедренная кость,os femoris) денедегі ұзын
түтікше сүйек.Оның жоғарғы,төменгі эпифизі,денесі бар.Проксималь эпифизінде
домалақ басы мен ... ... ... басы жамбас сүйегінің
ұршық ойығына кіріп,сіңір арқылы бекіген.Сүйектің денесі мен мойынның
аралығында ... және кіші ... ... ... ... бір-бірімен
ұршық аралық сызық арқылы біріккен. Одан ұршық аралық қыр пайда
болады,бұған бұлшық ет жабысады.Сан сүйегі денесінің алдыңғы және бүйір
беті тегіс,ал ... ... екі ... және ... ... ... төменгі эпифизі жуан,онда медиаль және латераль айдаршықтар бір-
бірінен айдаршық аралық шұңқырмен ... ... ... латераль айдаршық үсті орналасқан.Сан сүйегінің
айдаршықтары,балтырдың үлкен жілігі және тізе тобығы бір ... ... ... (надколенник,patela)-қаңқадағы ең ірі қосымша сүйек.Оның
пішіні дөңгелек,алдыңғы жағы дөңес,терінің сыртынан ұстағанда оңай
білінеді.Тізе тобығының негізі жалпақ,ал үшкірлеу ұшы ... ... 4 ... ... ... ... ... тұрады.
Балтыр сүйектері (голень,crus) екі жілік сүйектен тұрады:1.балтырдың
үлкен ... ... кіші ... ... ... ... ... үлкен жілігі (большеберцовая кость,tibia ) немесе асық жілік-
жоғарғы эпифизі жуандаған медиаль және латераль айдаршықтар және ... үсті ... сан ... ... жанасады,асық
жіліктің латераль айдаршықтарының төменгі жағында балтырдың кіші жілігінің
басы келіп бірігетін ойық бар.Балтырдың ұлкен ... ... ... оның үш ... беті бар.Жіліктің алдыңғы қыры терінің
астында білініп тұрады.Ал жіліктің латераль қыры қабыршақ арқылы балтырдың
кіші жілігімен бірігеді.
Үлкен балтыр сүйегінің төменгі эпифизінде өкше ... ... ... мен ... ... бар.Медиаль сүйек өсікшесінен тірсектің ішкі
бетіндегі тобық пайда болады.
Балтырдың кіші ... ... ... ... шыбық сүйегі (малоберцовая
кость,os fibula) үлкен балтыр сүйегінің сыртқы жағында,одан әлдеқайда
жіңішке сүйек.Сүйектің жоғары эпифизі ... асық ... ... беті ... ... өкше сүйегіне сәйкестеніп ойықтанып
келген.Одан терінің астынан білініп тұратын аяқтың сыртқы ... ... ... ... ... ... үш ... бөлінеді.
1)Тілерсек сүйектері (кости предплюсны,ossa tarsi);
2)Табан сүйектері (плюсневые кости,ossa metatarsi);
3)Бақай сүйектері (фаланги,ossa ... ... ... ... ... ... және кіші балтыр сүйегімен
буындасады.
Табан сүйектері қатар орналасқан,5 түтікше сүйектерден тұрады. Олардың
басымен бақай сүйектері буындасады.
Бақай сүйектері қолдың ... үш ... ... үлкен
башпайда ғана екі сүйек болады.
Аяқтың еркін қимылдайтын ... ... ... ... ... coxae) ... ... мен сан сүйегі басының арасындағы буын.Сан сүйегінің басында дөңгелек
жалғама бар.Ол арқылы сан сүйегіне қан тамыры,жүйке өтеді.Ұршық буынының
қапшығы өте берік,ол жалғамалармен ... ең ... ... 300кг ... ... ... ... (коленный сустав, articulatio genus)өте күрделі буын,онда үш
сәйкес:сан,үлкен балтыр сүйегі және тізе тобығы буындасады.Бұл ... ... ... ... буыны (голеностопный сустав, articulatio talocruralis) балтыр
сүйектерінен және топай сүйегінен тұрады.Бұл буын аяқтың басын
бүгіп,жазып,қимылға келтіреді.
Табанның сүйектері бір-бірімен ... ... ... ... ... ... бір көлденең буыны болып бірігеді (шопар
буыны).Хирургияда аяқты кескенде осы ... ... ... ... ... ... ... қысқа буындар болып
саналады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аяқ сүйектері және жамбас белдеу өлшемдері4 бет
Балалардағы сүйек және бұлшықет жүйелерінің ерекшеліктері3 бет
Бас сүйек, ми, көз жарақат кезіндегі алғашқы жәрдем және диагностикасы6 бет
Бас сүйек, ми, көз жарақат кезіндегі алғашқы жәрдем және диагностикасы туралы8 бет
Бет сүйектері7 бет
Еңбектің, спорттың, әлеуметтік және биологиялық факторлардың сүйек құрылысына тигізетін әсері7 бет
Ми сауыты сүйектерінің құрылысы. Бет сүйектерінің құрылысы.20 бет
Сүйек және бұлшық ет жүйесі3 бет
Сүйек сынуларында және буын шыққанда көрсетілетін алғашқы ветеринариялық көмек9 бет
Сүйек сынғанда және буын шыққанда көрсетілетін алғашқы ветеринариялық көмек3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь