Тыныс алу жүйесі

Тыныс алу – адам,жануарлар мен өсімдіктердің өмірлік маңызы бар қызметтерінің бірі болғандықтан,тірі дене мен сыртқы орта арасындағы газ алмасуын қамтамасыз етеді. Осы қызметінің нәтижесінде дене оттегімен қамтамасыз етіледі де,зат алмасу өнімдері – көмір қышқыл газы,су буы т.б. сыртқа шығады.
Тыныс алу жүйесі – тыныс алу жолы мен газ алмасу мүшесінен тұрады.Тыныс алу жолына:мұрын қуысы, көмекей,кеңірдек,бронхтар кіреді, ал тыныс алатын немесе газ алмасатын мүше -өкпе.
Тыныс алу жолы жоғарғы (мұрын қуысы, жұтқыншақ, көмекей) және төменгі (кеңірдек,бронхтар) тыныс алу жолы болып екіге бөлінеді. Тыныс алу жолында ауа тазарады, жылиды, дымқылданады.Оның кілегейлі қабығында ауамен бірге ішке енген зиянды заттар мен ауру қоздырғыштарға қарсы арналған қорғаныс қасиеттері болады. Тыныс алу мүшелері иіс сезу, дыбыс және сөз құрау қызметтерімен тығыз байланысты. Мысалы: мұрын қуысының кілегейлі қабығында иіс қабылдайтын иіс сезу жүйкесі ұшы бар. Ал көмекейде дыбыс пайда болады, көмекейдің үстіңгі жағындағы қуыста (жұтқыншақ, ауыз және мұрын қуысы) – әр адамға тән әншілік пен сөйлеу дыбысы пайда болады.
        
        V. ТЫНЫС АЛУ ЖҮЙЕСІ
(Дыхательная система,systema respiratorum)
Тыныс алу жүйесінің жалпы сипаттамасы.
Тыныс алу – адам,жануарлар мен ... ... ... ... бірі ... дене мен сыртқы орта арасындағы
газ алмасуын қамтамасыз етеді. Осы ... ... дене ... ... ... алмасу өнімдері – көмір қышқыл газы,су буы т.б.
сыртқа шығады.
Тыныс алу жүйесі – ... алу жолы мен газ ... ... ... ... ... ... кіреді, ал тыныс алатын
немесе газ алмасатын мүше -өкпе.
Тыныс алу жолы жоғарғы ... ... ... ... және төменгі
(кеңірдек,бронхтар) тыныс алу жолы болып екіге бөлінеді. Тыныс алу жолында
ауа ... ... ... ... ... ауамен бірге
ішке енген зиянды заттар мен ауру ... ... ... қорғаныс
қасиеттері болады. Тыныс алу мүшелері иіс сезу, дыбыс және сөз ... ... ... ... мұрын қуысының кілегейлі қабығында
иіс қабылдайтын иіс сезу жүйкесі ұшы бар. Ал көмекейде дыбыс пайда ... ... ... ... (жұтқыншақ, ауыз және мұрын қуысы) – әр
адамға тән әншілік пен сөйлеу ... ... ... ... ... ... cavitas ... қуысынан тыныс алу жолы басталады, сонымен бірге иіс сезу
мүшесі орналасқан. Мұрынның ... ... ... қыры, ұшы және желбезегі
болады. Мұрын қуысы сыртқы ортамен желбезек, ал көмекеймен хоаналар арқылы
байланысады. ... ... ... бас ... ... ... ауыз қуысымен, ал екі бүйірінде көз шарасымен ... ... ... ... ... ... төрт шеміршек қатынасады. Олар :
мұрынның ... жұп ... және ... ... тақ – ... ... мен ... кіші шеміршектері.
Мұрын қуысының әр жартысының шеткі қабырғаларында үш ... бар: ... ... және төменгі. Олардың аралығынан жоғарғы,
ортадағы және төменгі мұрын жолдары өтеді. ... ... ... ... ... ауа ... жолдарын арадап өтеді, ауа жылиды, тазарады. Мұрын
қуысының ... ... ... ... ... ... ... бөлігінде иіс сезу аймағы орналасқан.
Мұрын ... ... ... ... sinus
paranasales)маңдай, жоғарғы жақ ... ... және сына ... ... ... жолы ... ... ашылады. Қуыстар кеңсіріктен
өткен ауаны жылытуға,тазартуға қатынасады, сонымен бірге дыбыс ... ... ... қабырғаларын қаптаған кірпікшелі бір қабатты
кілегей, мұрын қуысының қабырғасын қаптаған ... ... ... қуыс
өздері аттас сүйектерінің арасында орналасқан. Жоғарғы жақ, ... ... ... және ... ... жолы ... ортадағы жолына
ашылады. Ал торша қуыстың артқы шұңқырының жолдары жоғарғы мұрын ... ... ... көз–жас-мұрын тесігі ашылады. Мұрынның айналасындағы
қуыстар қабынғанда олардың латынша аттарына «ит» жалғауы ... ... ... сына – ... ...... ... larynx)мойынның алдыңғы жағында, IV – V мойын
омыртқаларының тұсында орналасқан. Қалқанша ... ... ... ... ... тұрады. Төменгі жағында сіңірлер арқылы кеңірдекпен
жалғасқан. ... ... тіл асты ... ... ... ... қалқанша безінің бөліктері мен қан тамыр будалары, қыдырма жүйке
өтеді.
Көмекейде 6 шеміршек бар. Олардың 3-уі жұп, 3-уі тақ.
Жұптар: ожау, ... сына ... ... ... ... ... ... үлкені қалқанша шеміршегі. Оның желбезегі алға қарай шығыңқы бұрыш болып
жұптасып, дөңестенеді. Бұл – ... деп ... ... ... ... ... анық білінеді, жұтынғанда қозғалып тұрады.
Сақинаша шеміршек қалқанша шеміршегінің астында орналасып, көмекейдің
негізін құрайды. Көмекей үстіндегі шеміршек – ... ... ... ... Ол адам ... көмекейді жауып тұрады, сол кезде
тамақ өңешке өтеді. Ожауша шеміршек ... ... ... екі
жапыраққа бөлінген. Әрбір жапырақтың ... ұшы бар. ... ... ... оның ... ... ... еттері, ал дыбыс
өсікшелесіне дыбыс сіңірі бітіседі. Көмекейдің ортаңғы бөлігінің кілегейлі
қабықшасында екі жұп қатпар бар, ... ... ... ... ... ... кенересінен едәуір шығыңқы. Олардың кілегейлі
қабықшасының астында дыбыс желбезектері мен ... ... ... ... ... ... қатпарда болмайды. Көмекейдің екі дыбыс ... ... ... ... дыбыс саңлауы бар. Оның алдыңғы жағы дыбыс
желбезегінен, ал артқы жағы ожауша ... ... ... ... ... дыбыс қатпарлары ашылып, үш бұрыш тәріздес ойық ... ... ... ... алу мен ... ... ... байланысты болып келеді.
Көмекейдің бұлшық еттері көлденең ... ... ... адам ... ... ... ... атқаратын қызметіне байланысты дыбыс қуысын
тарылтатын, ... және ... ... ... болып бөлінеді. Дыбыс
қуысын тарылтатын бұлшық ... ...... ...... көмекей
үсті – ожау,көлденең, қиғаш ожауша бұлшық еттер. Дыбыс қуысын тарылтатын
бұлшық ... ... ... – ожау жұп ... еті ... ... ... бұлшық еттер: сақина – қалқанша және ... ... үш ... ... ... алу, қорғаныс және дыбыс құрау. Тыныс алу
кезінде ауаны өткізуші ... ... Оның ... ... ... пен ... ... рефлексті түрде сыртқа шығарып
тастау.Көмекейдегі дыбыс құрау қызметі тек ... тән ең ... ... құрау кезінде тыныс мүшелерінің жүйесі үш топқа бөлінеді.
1. Ауа жинақтайтын және оның қозғалысына ... ... ... ... Дыбыс шығаратын және дауыс құрайтын мүшелер – көмекей оның қатпарлары
және бұлшық еттері.
3. Дыбысты күшейтетін және анықтағыш мүшелерді ...... ... ... мұрын, кеңсірік, ауыз және көмекей жұтқыншағы)тіл,ерін,
жұмсақ таңдай және төменгі дауысты күшейткіштер – кеңірдек пен қолқа.
Дыбыстың пайда болуы және ... ... ... ... ... ... байланысты.
Кеңірдек (трахея, trachea)көмекейдің тікелей жалғасы. Ол түтікше
пішіндес. Ұзындығы 9 – 15 см., ені 1,5 – 2,7 см. ... V – VII ... ... ... да, V ... ... ... ол екі
бас бронхқа бөлінеді. Кеңірдектің ... ... оның ... ... ... бөлігінің алдында қалқанша безігің мойыны мен төс сүйегінің
сабы орналасқан, ал ... ... ... ... мен жүйке талшықтары
өтеді. Кеңірдек 16-20 жарты сақинаша шеміршектен құралған,олар бір- бірімен
буындар арқылы біріккен. ... ... ... ... шеміршек
жоқ, тек бірыңғай салалы бұлшық ет пен ... ... ... үш ... тұрады. Ішкі – кірпікшелі эпителімен қапталған
сілемейлі шырышты қабат. ... ... оның ... көлденең
жолақты бұлшық еттер, төменіндее – бірыңғай салалы еттер болады. Сыртқы сір
қабаты. Ішкі шырышты қабатында көптеген шырыш бездері мен ... ... ... ... ... bronchus principalis)немесе
қатардағы бронхтар. Кеңірдек тік бұрыш ... оң және сол ... ... бөлінеді. Бронхтар өкпенің қақпасы арқылы оң және сол өкпеге
кіреді. Оң ... сол ... кең және ... кеңірдектің тікелей
жалғасы болып табылады. Бас ... ... ... ... ... ... Бас ... екінші қатардағы бөліктердің бронхына
бөлінеді. Қорыта айтқанда, өкпенің қақпасына кіргеннен кейін бас ... ... ... ... ... және ... ... тұрады, ал кішкене бронхтарда шеміршектер азайып,
серпімді ұлпа көбейеді.
Өкпеге кірген бас бронхтың тал бұтағынша тармақталуына ... ... ... деп атаған.
Өкпе (легкое, pulmo) – кеуде қуысында, жүректің екі жағында.
Өкпенің пішіні кесілген конусқа ... ... ұшы ... ... ... ұшы ... қарай кеңейген. Ұшы бұғана сүйегінен 2-3 см.
Жоғарыда ... ... үш беті бар: ... қабырға, төменгісі –
көкет, ортадағасы – аралыққа қараған медиаль беттері. Әр өкпе бір – біріне
қараған медиаль ... ... Ол ... ... ... легкого,
hilum pulomonis) деп аталады. Өкпенің қақпасы арқылы бас бронхтар, өкпе
артериясы, 2 өкпе ... ... ... ... Бұлардың өкпеге өткен тұсын
өкпенің түбірі (корень легкого radix ... ... Осы ... ... ... өкпе ... арқылы бөліктерг бөлінеді. Оң өкпеде үш, ал ... 2 ... бар. ... ... ... ... олар конусша.
Оң өкпеде 11 сегмент,сол өкпеде 10 сегмент бар. ... ... ... бронхтары бар. Бронх ... ... 3-ші ... мен ... вена ... тұратын өкпенің бөлігі. Сегменттің
бронхтары бөлікшелердің бронхтарына қарай ... ... 1 мм ғана ... Шеткі бронхиола альвеолаға тармақталады.
Альвеола жолының қабырғасы ... ... ... ... ... ... ... (тыныстық) жолдың
жиынтығы – жүзім шоғырына ... Оны ... деп ... – өкпенің капилляр мен ауа ... ... ... ... ... Альвеола алды ашық, арты жабық көпіршік, ішінен
бір қабатты жалпақ эпителімен қапталған. Ересек адамдың өкпесінде 300-500
млн ... ... ... ... ... 200 м тең.
Өкпеге оның қақпасы арқылы өкпе артериясы кіреді. Өкпе ... мен ... ... ... ең ... ... ... торы пайда болады. Осы жерде газ алмасуы өтеді,
нәтижесінде қан оттегіне кенеліп, өкпе ... ... ... ... ... (плевра pleura) өкпені жан – жағына бүркеп, көкірек
қуысының қабырға бетіне өтіп, оның ... ... ... Өкпе ... ... сол ... ... орап тұрады. Өкпе қапшығы ішкі және сыртқы екі
жапырақтан тұрады. Ішкі ... ... ... ал ... ... ... ... Плевраның ішкі және сыртқы жапырағының арасы қуыс.
Оның ішінде тыныс алу кезінде екі ... ... ... ... бар. Ішкі ... беті – 3-еу. Олар ... ... қараған беттері. Олар бір-біріне өткенде кеңістік-қапшықтар пайда
болады. ... ... ... зор ... бар Олар ... ... ... туғызып, оны орап алды.
Көкірек аралық (срелостение,mediastinum)кеуде қуысының оң және
сол жақ өкпе қапшықтарының ... ... ... ... -
“көкірек аралық” деп атайды. Көкірек аралық – сыртқы (латеральді) жағынан
плевраның ... ... ... төс ... ... ... ал ... омыртқаларымен, төменінде көкетпен шектелген. Жоғарғы жағында мойын
шаедырымен бірігеді. Өкпе тамырлары мен кеңірдек ... ... ... және ... көкірек аралық деп аталатын екі бөлікке бөледі.
Алдыңғы бөлігінде ішкі ... ... мен ... ... лимфа
түйіндері, жүрек, ал жоғарғысында айырыша без және ірі тамырлар орналасқан.
Артқы көкірек аралығынан өңеш, кеуделік ... ... ... ... ... ... ... сабау және веналар өтеді.
Өкпе мен өкпе қапшығының шекаралары. Өкпенің ұшы бұғана сүйегінен
жоғары тұрады. Оң ... ... ... ... ... кеуде-бұғана
сызығынажәне төстің сабы мен денесінің қосылған жеріне дейін келеді, одан
тек төмен IV қабырғаға қарай ... Оң ... ... шекарасы, сол
өкпенің төменгі шекарасынан бір қабырғаның еніндей жоғары жатыр.
Тыныс алу физиологиясы
Тыныс алу дегеніміз тірі дененің тірі дененің ... ... ... ... ... ... ... бай ауа қабылданады. Зат алсмасуы
нәтижесінде ппайда болған көмірқышқыл газы денеден өкпе ... ... ... алу ... үш фазадан тұрады.
1. Тыныс алу (сыртқы ортадан ауаны, оттегіні қабылдау).
2. Тыныс шығару (сыртқы ортаға өкпеден көмір қышқыл газы бар ... ... ... алу ... ... ... қабырға аралық бұлшық ет,
кеуденің меншікті бұлшық еті, көкет, іштің бұлшық ... алу ...... шығару фазасынан қысқа болады.
Тыныс алу кезінде сыртқы қабырға аралық бұлшық ... ... ... ... алу ... кеуде қуысын қоршап тұрған барлық
бұлшық еттер кеуденің үлкен, кіші бұлшық еттері, арқаның ... және ... ... бұлшық еттері қатынасады. Тыныс алу кезінде ... ... ... ... ... ... алға қарап
кеңейінеді. Адам тыныс алғанда ... ... ... төмендейді, өкпенің
көлемі ұлғаяды, атмосфералық ауа өкпенің альвеоларына еркін енеді.
Тыныс алу фазасы тыныс шығаруымен ... ... ... ... бұлшық еттер босаңсиды, кеуде қуысы төмен түседі, өкпе
ұлпалары ... өкпе ... өкпе ... ауаны айдап
шығады. Терең тыныс шығаруада іштің бұлшық еттерінің қатынасуы нәтижесінде
іш қуысының қысымы жоғарылайды, ... ... ... ... ... алу ... алу ... қуысының көлемінің өзгеруіне байланысты үш
түрге ... ... ... ... ... ... ... іштік түрі, 7 жастағы балада
оның кеуделік түрі анық байқалады. 10 жастан бастап тыныс алудың жыныстық
ерекшеліктері пайда ... қыз ... ... алудың кеуделік түрі, ал ер
балада ... түрі ... ... ... ... ... қуысының бір минутта жасаған
қозғалысымен есептеледі. Ересек адамда тыныс алудың бір ... ... рет, жаңа ... нәресте 60 рет тыныс алса, 5 жастағы бала 25 рет
тыныс ... ... ... ... ... жасына қарамай, жүректің соғунан
4-5 есе аз болады. Тыныс алудың жиілігі көптеген ... ... Жиі ... алу – ... Тахипноэ дені сау адам жүгіргенде,
жұмыс істегенде, биікке көтерілгенде пайда болады. Тыныс алудың баяулануы ... Ол дені сау ... ... ... ... ... адам
ұйықтағанда дененің оттегіне сұранысы азаяды.
Өкпенің тіршілік сыйымдылығы ... ... ... ... ... ... ... оны шығарғанда 500 мл ауаны
тартып, шығарады. Бұл адамның өкпесінің тыныс көлемінің мөлшері. ... ... ... кейін, оған тағы да қосымша терң тыныс алынатын
болса, онда өкпеге қосымша 1500 мл. ... ауа ... Бұл ... ... көлемі.
Қалыпты жағдайда тыныс алу циклінен кейін, мейлінше ... ... ... ... ... ... ... “өкпенің тіршілік сыйымдылығы”
деп аталады. Оны арнаулы прибор спирометрмен өлшейді.
Өкпенің тіршілік сыйымдылығы – адам ... ... ... алып,
тыныс шығарғандағы өкпенің көлемі (500 мл) мен өкпенің тыныс алу, ... ... ... ... (500 мл + ... ... тең. Өкпенің тіршілік ... жас және ... ... ... сыйымдылығы әйелдерде – 2700 мл., ал ерлерде ... мл., ... ... ... ... Дейін жетеді. 7 жастағы балада
шамасы – 1400 мл., 9 жастағыда – 1700 мл., 11 ... ... – 2100 мл., ... – 2700 мл. тең. Қыз ... ер ... ... бұл өлшем - 100 –
300 мл. аз болады.
Өкпенің қалдық көлемі. Адам терең ... ... ... 1200 мл жуық ауа ... Бұл ... ... – адам қайтқанда да
осындай болады. Сондықтан да өкпені кесіп алып суға ... ол ... ... бұл ауаны - “өкпенің қалдық көлемі” деп атайды.
Өкпе мен ұлпадағы газ алмасуы. Адам орташа есеппен минутына 250 мл ... 250 СО ... ... ... ... ... Өкпенің ауа
көпіршектерінің қабырғасы бір қабатты ... ... ... оның ... ... өкпе ... және серпімді дәнекер ұлпаның талшықтары қоршап
тұрады. Өкпе көпіршектерінде ... ... ... ... ... газ ... өте күрделі құбылыс. Ол негізінен 3 фазадан тұрады.
1. Сыртқы ... ... ... ... тасмалдануы.
3. Ішкі тыныс алу.
Сыртқы тыныс алу – өкпе альвеоласы мен қан ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде өкпе
көпіршіктері үздіксіз атмосфералық ауаға толвп тұрады. Адам ... ... 250 мл ... қабылдап, 200 мл көмір қышқыл газын сыртқы ортаға
шығарады. Өкпе альвеоларындағы газ алмасуы ... ... ... ... ауа ... ... ... қысымы
альвеолаларда 102-110 мм сынап ... тең ... Ал өкпе ... капилляр торындағы оттегінің қысымы не бәрі 40 мм с.б. тең ... ... ... ... қысымындағы өкпенің ауа көпіршектерінен
қысымы төмен қан ... ... О ... ... қан тамырында оның
қысымы 100 мм с.б. дейін ... Өкпе вена қан ... ... ... қысымы 70-80 мл сынап бағанасына тең. Өкпе ... ... ... ... 40 мм ... ... тең. ... заңы бойынша
көмір қышқыл газы вена қан тамырынан қысымы аз өкпе көпіршіктеріне ... оның ... СО өкпе ... ... ... шығады.
Өкпедегі газ алмасу процессі, яғни өкпе ... ... ... ... ... ... ... өкпеге өтуі сыртқы тыныс
алу деп аталады.
Ішкі немесе ұлпаның ... ... ... процесі үшін ұлпада
үздіксіз тлтығу құбылысы жүреді, оттегі көп пайдаланылған кезде ... ... 0-20 мм ... ... дейін төмендейді. Тіршілік
әрекеті нәтижесінде жасушада, ұлпада көмір қышқыл газы пайда болып, оның
қысымы 60 мм ... ... ... ... ... қан алып ... артерия қан тамырларында оттегінің
парциал қысымы келетін 100 мм ... ... СО ... ... болса 46 мм
сынап бағанасына тең. Диффузия заңы бойынша: газ – ... көп ... ... ... ... жылжиды. Демек, ұлпаның тыныстануы да диффузия заңы бойынша
жүріп, О ұлпаға, СО тамырға өтеді. Көмір қышқылына қаныққан қан, вена ... ... қан ... кіші ... арқылы өкпеге жетеді.
Қанның газдарды тасмалдауы. Қанның ... ... ... темірі бар ерекше пигмент гемоглобиндер болады.
Гемоглобиннің бір молекуласы оттегінің төрт молекуласын ... ... ... ... бай қан ... қызғылт түстен,
ашық қызыл түске енеді. Бұл ... қан. ... ... ... ... ұлпаны оттегімен қоректендіреді. Эритроциттердің тек оттегін ғана
емес, басқа газдарды да тасымалдау ... бар. ... ... ... ... газы ... өтеді, одан эритроциттермен қосылып
карбоксигемоглобин пайда болады. ... ... бай вена қан ... ... кейін, қайтадан оттегіне қанығады.
Ерекше жағдайдағы тыныс алу
Бұған атмосфераның жоғарғы және төменгі қысымындағы тыныс ... ... ... қысымында, тыныс алу су астында, жұмыс істегенде
кездеседі. ... ... адам ... ... ... ... Дені ... 3000м биіктікте қалыпты жағдайдағыдай тыныс алуы мүмкін. Онда ... алу ... ... қан тамырларыда қанның айналуы жылдамадамайды,
қандағы ... ... ... Ал 4000-6000 м биіктікке көтерілгенде
адамның жұмыс қабілеті ... ... ... ... ... Оның
белгісі: адам ентігеді, басы айналып, көзі қарауытады, жүрегі қатты соғып,
алқынады, мұрыннан қан ... ... – деп ... ... ауадағы оттегінің жетіспеуін
айтады.
Асфиксия (тұншығу) – тыныс алудың тоқтауы, яғни тыныс алатын
ауада оттегінің ... ... ... жерпеуі, көмір қышқыл газының
денеден тыныспен ... ... ... ... ... ... ... алу
жолына бөгде нәрсе оны шығарып тастау үшін ... ... ... ... ... шаң, тозаң түскенде оны шығару үшін адам түшкіреді.
Адамның ... оның ... бір ... ... ... де ... ... жалаң аяқ мұздай еденде жүргендегі түшкіру.
Тыныс алудың орталығы сопақша мида орналасқан. Өкпеге кірген
ауа, тыныс жолдары рецепторларды ... ... ... ... ... ... ... сопақша миға беріледі. Қандағы көмі
қышқыл газы тыныс орталығының өзіне тән ... ... ... ... ... ... қан ... жақтауында орналасқан хеморецепторлар
тітіркенеді. Олардың тітіркенуінен тыныс орталағы қозады, ... ... ... ... көмір қышқыл газы шығып кетеді. Егер көмір қышқыл
газының қандағы мөлшері өте төмен ... онда ... ... ... ... ... тоқтайды.
НЕСЕП-ЗӘР ШЫҒАРУ, ЖЫНЫС ЖҮЙЕСІ
(мочеполовая система, organum urogenitale)
Несеп-зәр шығару жүйесіне бүйрек, несеп ағар, қуық және несеп
түтігі ... ... ... ... зәр ... ағар ... ... қуыққа
құйылып, оның бұлшық еттері жиырылғанда зәр несеп түтігі арқылы сыртқы
ортаға шығарады. ... ... ... жыныс жүйкесімен тығыз
байланысты болады. Эмбрионда зәр шығару мен ... ... ... ... ... жолы мен ... жолы несеп жолына бірігеді, ал ... ... ... ... ... (почка,ren, nefros) – жұп мүше. Іш қуысының ... бел ... XII-ші ... ... бел ... омыртқа жотасының екі жағында, іш ... ... ... ... ... ... қарағанда бір-біріне жақын тұрады.
Қалыпты жағдайда оң жақтағы бүйрек сол жақтағыдан төменірек болады.
Бүйректің атқаратын ... Зәр ... ... ... ... Қан қысымының тұрақтылығын сақтайтын ферменті ... ... ... ... Ол ... күрең түсті, жоғарғы
және төменгі полюсы, медиаль, латераль шеті, алдыңғы және ... беті ... шеті ... ... шеті ойық ... келеді. Медиаль шетінде
бүйректің қақпасы орналасқан. Ол арқылы ... ... вена қан, ... және ... ағар ... артқы беті көкетке, іштің шаршы, көлденең бұлшық ... Осы ... ... үшін ... (полочные ложа) пайда болады.
Бүйректің ... ... үсті ... ... бүйректің алдыңғы беті он екі елі ішектің ... ... жуан ... оң ... иірімімен, ал жоғарысында бауырдың
төменгі ... ... ... ... беті ... ... ... асқазан
асты безінің ұшымен, ал төменінде жіңішке ... ... ... ... ... мен жуан ішектің сол жақтағы иірімі ... тек ... ... сол ... иірімі жанасады. Бүйректің тек
алдыңғы беті іш ... ... ... ... экстроперитонеал
жағдайда орналасқан болып саналады. Бүйректегі бір орында қан тамырлары мен
бүйрек шандыры, іш ... ... ... ... ... ... фиброзды
қапшықпен қапталған, қалыпты жағдайда тығыз және ... ... ... ... ... ... ... ұзынынан кесетін болсақ, медиаль шетіндегі бүйрек
қуысын, үлкен, кіші тостағаншаларын және ... ... бір ... ... ... бүйректің заты қоршап тұрады. Бүйрек заты сыртқы
–қыртысты, ішкі – милы ... ... Милы ... ... орта есеппен 80% орналасқан. Пирамиданың негізі бүйректің
дөңес шетіне, ал ұшы қуысқа бағытталған. Екі-үш ... ұшы ... ... пайда болады. Әрбір бүйректегі олардың саны 10-12. Әрбір
бүртікте ... ұсақ ... бар, олар ... зәр кіші ... Ал ... қыртыс қабаты пирамидалардың арасына өтіп, бүйрек
бағаналары пайда болады. ... ... ... милы ... заттардан ішіне кіріп «милы» сәулелер пайда болады.
Бүйректің құрылыс бірлігі – нефрондар. ... ... 1 ... ... ... Олар Шумлянский – Боумень денешелерінен,
бастапқы ирек ... ... және ... ... ... ... денешелерінен басталады. Денешенің екі
қабат қабырғасы бар, бір қаббатты куб тәрәздес кілегеймен қапталған. Бүйрек
артериясының өте ... ... ... ... ... ... шумағын
құрайды.
Кейін артерия қан тамыры болып денешеден шығып нефронның
түтікшелерін торлап, вена ... ... ... ... ... ... 2-3-еуі бірігіп үлкен тостағаншаларға айналады. Ал үлкен
тостағаншалардың бірігуінен бүйректің түбегі пайда ... ... ... ... тұсында тарылып несеп ағар түтігіне өтеді
Бүйректегі қан айналымының ерекшелігі бар. Бүйрек қанды бүйрек
артериясынан алады. ... ... ... ... ... қан ... артерияларға тармақталады. Артериялар Шумлянский-Боумень денешесіне
кіруші артериола түрінде кіріп, капиллярлар ... ... ... денешеден шығушы артериола басталып, түтікшелерге бағытталып,
түтікшелерде екінші артерия торына ... ... ... екі ... торы ... ... ... капиллярлар шумағында.
2. Нефронның түтікшелерінің капилляр шумағы.
Кейін артерия капилляры веналарға бірігіп, бүйрек венасы ... ... ... Денешенің капилляр шумағындағы қанның қысымы 70-90 ... ... тең , ал ... ... қысым 20-40 мм сынап
бағанасына тең болады. Денедегі барлық қан бүйректен 5 минут ... ... ... 150-180 л қан ағып ... ... ... ... кіруші
артерияны қоршаған және ирек түтікшелердің айналасында ерекше миоэпителиал
жасушалар болады. Олар ... ... ... ... Ренин тұз, су
алмасуына қатынасады. Қан қысымының тұрақтылығын сақтайды. Сонымен ... үсті ... ... ... ... ... әсер етеді.
Альдастерон денедегі су және ... ... ... ... ... Зәр ... нефрондаы арқылы өткен қанның плазмасынан пайда
болады.
Бүйректе зәрдің пайда болуы екі сатыдан тұрады.
1. Капилляр шумақтарындағы ... ... ... ... шумақтарындағы сүзілу. Қан капилляр шумақтарынан ... ... ... ... сүзіліп денешенің қабырғасына өтеді.Қанның
плазмасының капилляр шумағынан сүзіліп ... ... ... бірінші
зәр пайда болады.Бір тәулікте 150-180 л ... зәр ... ... ... ... зәр ... басқа тіршілік үшін қажетті ... ... ... ... тұздар болады. Қысқаша айтқанда
алғашқы зәрдің қан плазмасынан өзгешелігі оның ... тек ... ... ірі ... ... ... ... қан плазмасынан өзгешелігі.
Қан плазмасы мен алғашқы зәр құрамының салыстырмалы кестесі
|Заттардың аты |Құрамындағы заттың ... |
| |Қан ... ... зәр ... |90-91 |95-96 ... |0,03 |2,0 ... ... ... |0,05 ... |0,02 |0,15 ... |0,32 |0,35 ... ... |- ... |7,8-8,0 |- ... |0,009 ... ... |0,002 |0,18 ... ... пайда болуы. Зәр дәнешелерден бүйрек түтікшелеріне өтеді (
бастапқы-ирек Генли-шеткі-жинаушы түтікшелер).
Түтікшелерде алғашқы ... ... амин ... глюкоза,
витаминдер,тұздар,су қайтадан қанға сорылады. Бұл құбылыс реабсорбция деп
аталады. Сонымен тәулігіне 1,5-2,5 л, ... зәр ... ... оның ... су, 5% ... ... ... заттардың құрамында негізінен зәр қышқылынан,мочевина мен креатинин
бар. Соңғы зәрде натрий, калий тұздары өте аз ... ... оның ... мен ... ... 1,5-2,0 л соңғы зәр пайда болады.
Бірақ ... ... ... ... ... ... ... көп қаьылдағанда 2,5 л дейін зәр бөлінеді.
Зәрдің бөлінуі тәулігіне бір ... ... ... ... зәр ... ... бөлінуіне адам қызметінің әсері бар.
Ауыр жұмыс бұлшық еттерде қан айналуын күшейтеді, тер көп ... ... ... ... мөлшері азайып, ондағы зәрдің ... ... ... ... ... ... азаяды.
Зәр түсі ақшыл-сары,мөлдір сұйық, салыстырмалы тығыздығы 1,015-1,020, және
қабылданған сұйықтың мөлшеріне байланысты өзгереді.
Зәрдің құрамында судан ... ... ... ... болған ең соңғы
өнімдер мочевина, зәр қышқылы,креатинин,индикан сияқты заттар болады.
Дені сау адамның зәрінде ақуыз болмайды. Ол тек ... ... ... өте аз ... (0,03) болуы мүмкін.
Дені сау адамның соңғы зәрінде оның пигменттері уробилин, урохром болады.
Олар зәрге түс береді. Зәрде натрий,калий,фосфор,сульфаттар ... ... ... ... ... зәр, бүйрек астауынан ... ... ... ... ... ... ағар ... қуыққа құятын бөлігі оған
қисайып орналасқан және қуыққа құяр жерінде зәрді қайта ағудан сақтайтын
қақпақша бар.
Несеп, ағар ... 30-35 см, ені 3-9 мм, ... ... ... арасын жалғайтын түтік. Несеп ағар бүйректің түбегінен
басталып, қақпасы ... ... іш ... артқы қабырғасымен төменге
бағытталып, кіші астауға шығады. Кіші астауда қуықтың төменгі жағына ... ... ... ... ... ... ашылады. Несеп ағардың іш
және астау бөлігі бар. Оң ... ... ... іш ... медиаль
бүйірінде төменгі қуыс вена, сыртқы жағында өрлеме тоқ ішек пен соқыр ішек
орналасқан. Сол жақтағы несеп ағар ... ішкі ... іш ... ... тоқ ... төменге бағытталған бөлігімен жанасады.
Несеп ағардың жамбас ... ... кіші ... астауының қабырғасымен
төменге бағытталады. Еркекте несеп ағар қуыққа құяр алдында ... ... ... ... мойны, қынабымен және жатыр артериясымен қиылысып,
қуыққа бағытталады. Қуыққа қиғаш жанасып, одан ... ... ... ... ... ... қабырғасы үш қабаттан тұрады: 1) ішкісі шырышты, 2) ... ет, 3) ... ... ... ... Ішкі ... қабаты ұзына бойы
қатпарлардан тұрады. Несеп ағардың ... ет ... ... ... ет үш ... ... Олардың жиырылып босаңсуынан зәр қуыққа
үздіксіз ағып тұрады. Сыртқы дәнекер ұлпалы ... ... ағар ... ... оны қоршаған мүшелерге байланыстырып бекітіп тұрады.
Несеп қуығы(мочевой пузырь)-зәрді уақытша жинап тұратын мүше. Ол ... тік ... ... ... шат ... ... ... байламы мен оның арасында тек май ұлпалары бар. ... қуық ... ... тік ... және ... көпіршіктеріне жанасады, әйелде қынап
пен жатыр жатады. Қуықтың пішіні оның ... ... тік ішек ... ... ... өзгеріп отырады. Ол зәрге толған кезде лның пішіні
алмұртқа ... ... ... жағы ... жоғарысы ұшы, ора бөлігі
денесі деп аталады. Қуықтың түбінен несеп шығару түтігі басталады.
Қуықтың қабырғасы өте ... ... Оның бос ... ... 1,5 см дейін жетеді, ал зәрге толған кезде 2-3 мм дейін ... ... үш ... ... ... ... ... көпшелі
кілегеймен қапталған. Ол қуық толғанда жазылып, босағанда жиырылып,көшіп
тұрады. Қуыққа несеп ағар ... ... ... кілегей қабықша
қатпарланып, қиғаштанып,қақпаша несеп ағар тесігін жауып,зәрдің ... ... ... қабырғасының ортадағы қабаты үш бағытта орналасқан бірыңғай салалы
бұлшық ет талшықтарынан тұрады. Олар ұзына ... және ... ... ... ... түтігінің қуықтан басталар жерінде бұлшық ... ... ... ... пайда болады. Қуық зәрге
толғанда бұлшық ет босаңсып, зәр несеп шығару ... ... Бос ... ... Зәрдің толуымен ол созылып кеңейеді. Оның сиымдылығы-250-
500 мл. ... ... ... екі жерде қысқыш пайда болады. Қуықтың ішкі
еріксіз ... және ... адам ... ... ... ... ... рецепторлар арқылы тітіркеніс жұлынға барады. Жұлыннан
парасимпатик жүйке ... ... ... ... еті ... ... ... босаңсып, зәр несеп шығаратын түтікке ағады.
Несеп-зәр шығару түтігі(мочеиспускательный канал). Еркекте ... 18 ... ... ... ... ... жыныс мүшесінің басына ашылатын
түтік(мужской мочеиспускательный ... Одан зәр мен ... ... ... ... ... ... басқы немесе простата, ортаңғы ... ... ... ... ... үш ... ... Басталар бөлігінің ұзындығы 3-4 см, қуық алды безін қоршап тұрады. Осы
бөлімнің екі ... ... ... ағысы мен қуық алды безінің өзегі
ашылады.
2. Ортаңғы бөлігінің ұзындығы 1-2 см, ені тар, қысқа бөлігі. Несеп ... бұл ... ... ет және ... ... шат сүйегіне
бекіген. Бұл жерде түтіктің ... ... ... оның екі
жағында бульбоуретал бездері бар.
3. Соңғы, ... ... ... 15-16 см, жыныс мүшелерінің астыңғы
кеуекті денесі болып саналады. Оның ... ... ... бездерінің
түтіктері ашылып, оның сұйығы несеп шығару түтігіне ағады.
Кеуекті бөлік екі жерде кеңейген:
1. Кеуекті дененің ... Ер ... ... ... ... басындағы ладья тәрізді шұңқырда.
Несеп шығару түтігінің кеуекті бөлігіне бульбоуретал ... ... ... ... шығару түтігінде алдыңғы және артқы екі иіріи бар. Алдыңғы
иірім ер ... ... ... мүшесі көтерілгенде тіктеледі, ал артқысы
қозғалмайды. Нсеп шығару түтігінің ... ... ... ... білу ... салғанда керек болады.
Несеп шығару түтігін қаптаған кілегей әр түрлі болып ... ... ... ортаңғы бөлігінде көп ... ... ... ... ... ... ... шығару түтігіне литтер бездерінің өзегі
ашылады. Сыртқы қабаты бұлшық етті, көлденең және ұзынынан жатады.
Әйел адамның ... ... ... ... мочеиспускательный канал)
ұзындығы 3,0-3,5 см. Қуықтан басталып, ... ... ... ... ... өтіп клитор мен қынап кіреберісінің арасына ашылады.
Несеп шығару түтігінің қабырғасы шырыш, ... асты және ... ет ... Бұлшық ет қабаты ұзынынан және көлденеңнен ... ... ... ... түбінен өтер жерінде бұлшық еттің қысқышы(сфиниктер) пайда
болады.
Әйел адамның ... ... ... ... ... және ішкі ... ... Ішкі жыныс
мүшелеріне жатыр, аналық жыныс безі, жатыр түтігі, жатыр ... ал ... ... және кіші ... ... ... қынап кіреберісі
жатады.
Әйел адамның ішкі жыныс мүшелері
(женские внутренние ... ... ... ... без, ... кіші астауында жатырдың екі
бүйірінде(50-сурет). Екі бүйірі қысыңқы, сопақша, салмағы 5-7 г, оның ... ... ... ... ... ұшы, ... ... алдыңғы шарбы шеті
бар.Аналық жыныс ... ... ... ... ... бір ... келіп
бірігеді, жатырмен оның меншікті байламы ... ... ... ... ... ... өсіп дамиды, жетіледі, сонымен бірге аналық жыныс
гормоны пайда болады.Жыныстың ... ... ... ені 6-12 мм
болады. Оның қабырғасында тығыз дәнекер ... ... қан ... және
кілегей жасушаларынан тұратын дәнешелі қабат бар. ... ... ... ... ... ... жыныс гормоны эстрадиол жасап
шығарады. Пісіп жетілген рафф көпіршіктің сұйықтығына толы, оның ... ... ... ... төмпешігі бар. Әрбір 28-30 күнде
жетілген ... ... ... ... ... іш ... түседі.
Жыныстың жетілген графф көпіршігінің жарылып жұмыртқа жасушасының іш
қуысына ... ... деп ... Түтіктің аналық жыныс безіне бекіген
шашағындағы жыбырлағыш кірпікшелердің қимылымен ... ... ... Ол ... ... ... аталық жыныс жасушасымен кездессе ұрық
пайда болады. Жарылған көпіршік қанмен толып оның орнына сары дене ... Сары дене ... ... ... ... шығарады. Әйел екі
қабат болмаған жағдайда сары дене 14-15 күннен кейін ... ... ... ақ дене пайда болады, кейін сорылып кетеді. Әйел 40-50 ... ... ... ... Климакс кезінде аналық ... ... ... Көпіршіктің жетілуімен сары дененің пайда болуы бұзылады,
кейін тоқтайды.
Жатыр ... ... ... етті мүше, жамбастың кіші астауында, қуық пен ... ... ... Жатырдың пішіні алмұртқа ұқсаған, оның
денесі, түбі және мойны бар. Жатырдың мойны қынап иық және ... ... ... ... алды ... арты тік ... ... беті бар.
Жатырдың ішінде жатыр қуысы, ал оның мойнында ... ... жолы ... ... ... оның ... ... ал төменгі мойны қынапқа
қараған. Жатыр мойының жолы қынапқашылады. Бұл ... ... ... ... ... әйелде сопақша, еріндері жырымдалған болады. Мойынның тесігі
алдыңғы және ... ... ... ... ... үш қабаттан
тұрады. Ішкі ... ... ... ... ... ... Жатырдың шырышты қабаты ... ... бай, ... ... ... ... ... шырыш қабатында жұмыртқа
жасушаның жетілуі мен ... ... ... әр 28 ... өзгеріс
байқалады, оны үш сатыға бөлуге болады.Бірінші “етеккір’ сатысында жатырдың
шырышты қабатындағы қан тамыры жарылып, түлейді. Жарылған қан ... ... ... ... ... ... шығады. Бұл 3-5 күнге созылады.
“Етеккірде” 30-50 мм қан болады.
Етеккірден ... ... 12-14 ... созылады. Бұл аралықта жарылған графф
көпіршіктерінен пайда ... ... ... ... қабаты қайтадан
жаңғырады.
Ал үшінші «етеккір» алды сатысы 10-12 күнге созылады. Бұл ... ... ... қалыңдайды, жасушаларында гликоген, липидтер,
витаминдер, микроэлементтер ... ... ... ... ... ... Осы сатыда ұрықтанған жұмыртқа жасуша, ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
қайтадан “етеккір” сатыс басталады. Етеккір қыз балаларда 12-14 жастан
келеді. 3-5 күнге ... ... ... ... ... пайда
болады. Жамбастың кіші астауындағы мүшелердің оналасуына байланысты, несеп
қуығы бос болғанда ... түбі алға ... ... ... бұл ... деп ... қабаты жатырды жан-жағынан қаптап жауып,
жамбастың кіші ... ... ... өтеді. Соның нәтижесінде жатыр
мен қуықтың арасында жатыр-қуық қалтасы, ал жатыр мен тік ішек аралығында
ойыс ... ... ... ... екі бүйірінен параметрий қабаты қаптап
тұрады.Жатырдың бекініп тұрған үш жалғамасы бар: жатырдың жалпақ жалғамасы,
дөңгелек және тік ... ... ... жалғамасы шарбының
екі қабатынан тұрады, жоғарысында жатыр түтігі орналасқан.Жатырдың дөңгелек
жалғамасы жатырдың шат өзегіне ... және ... ... ... дейін
тартылған, ол дәнекер ұлпамен бірыңғай салалы бұлшық еттен тұрады, пішіні
жіпше болып келеді.Жатыр-тік ішек ... ... мен тік ... және
құйымшақтың арасындағы дәнекер ұлпалы жалғама. Бұл ... ... ... бұлшық еті орналасқан.
Қынап (влагалище,vagina)
Жатыр қынабы жоғарысында жатыр ... ... кіші ... ... ... кіреберісімен шектелген. Ұзындығы 7-10 см
бұлшық етті түтік. Оның кірберіс ... ... ... ... ... ... қынабының денесі артына қарай иілген, алдында қуықтың түбі ... ... ... ... тік ішекпен шектелген. Оның ... ... ... ... Жатыр қынабы алдынан артына қарай ... ... үшін оның ... және ... ... арасында
саңылау қуыс бар. Жатыр қынабының қабырғасы үш қабаттан ... ... ... ... ... бар, ал орта қабаты ... ... ет ... ... ... Сол ... әйел босанғанда қынап
кеңейеді, бала өтеді, кейін қайтадан орнына ... ... ... ... дәнекер ұлпадан тұрады. Бұл қабат жатыр қынабын айналасындағы
мүшелерге ... ... ... ... tuba ... түтігі (оның ұзыдығы 10-12 см) жатырдың жалпақ байламасының
үстінде, жамбастың кіші ... ... екі ... ... ... атқаратын қызметі жұмыртқа жасушаны ... ... ... ... ... ... ... және құйғыш бөлігі бар. Жатыр бөлігі
жіңішкерген жатыр қабырғасына ... Ал ... 9шы ... ... ... ... ... жалбыршақтары бар. Жатыр ... ішкі ... ... ... ет, сыртқы дәнекер ұлпалы қабаттан
түзілген. Ішкі шырышты қабаты кірпікшелі ... ... ... ... ... және айнала жатқан бірыңғай салалы бұлшық еттер ... ет ... ... мен ... ... ... ... түтігіне түскен жұмыртқа жасуша, жаты қуысына жылжиды.
Жатыр түтігінің сыртқы қабаты ... ... ... ... ... бір ... ... кезінде аналық жыныс жасушасы, аталық жыныс
жасушасымен осы жатыр түтігінде кездеседі.
Әйел адамның ... ... ... ... ... органы,organi genitalia teminina externa)
Әйел адамның сыртқы жыныс мүшелеріне үлкен кіші ... ... ... перде, сүт бездері жатады.
Үлкен жыныстық ерін (большая половая губа) – май ... бай, ... тері ... ... ... ... қуыс ... деп аталады.Кіші жыныстық ерін (малая половая губа). ... ... ... еріндермен жабылып тұрады. Түсі шырышты қабатқа ұқсаған,
жұқа ... ... Кіші ... ... ... шеті ... қатты үзеңгіше пайда болады. Ал, ... шеті ... ... ... Оң және сол ... кіші еріндердің арасында қынап
кіреберісі бар. Клитор кіші ... ... ... ... ... кіші томпақ. Оның басы, денесі, аяқтары бар, оң және сол ... ... ер ... ... ... ... кеуекті мүшесіне
сәйкестелген.Клитор жүйке ұштарына өте бай, олардың ... ... ... ... безі ... ... – жұп без. Даму ... тер
бездеріне ұқсап дамиды, бірақ атқаратын қызметі жыныс мүшелерімен
байланысты. Оның ... ... әр ... Әр ... ... ғана тән
өзгешелігі болады. Сонымен бірге екі қабат кезінде және баланы ... ... ... безі II – IV ... ... кеуденің үлкен
бұлшық етінің үстінде, кеуде шандырмен ... ... ... ... емізік пайда болады. Емізіктің айналасы ... ... ... болады. Бездің осы бөлігі бірыңғай салалы бұлшық ... ... ... ұштарына бай. Сүт безі 15-20 бөліктерден, әр бөлік – безді
бөлікшелерден сүт шығады. Безді бөлікшелердің сүт бездері бар.
Ер ... ... ... ... ... адамның жыныс мүшелері сыртқы және ішкі болып екі топқа
бөлінеді. Оның ішкі ... ... ... ... ... оның ... көпіршіктері, қуық асты безі, бульбоуретал ... ... ... кіреді. Сыртқы жыныс мүшелеріне үма мен аталық ... ... ... безі (яичко) умадағы жұп, аралас без. Онда аталық жыныс
жасушалары жетіледі, аталық ... ... ... ... ... қызметі жыныс жасушалаларын, сперматозойдтарды шығарады, ал
эндокриндік қызметі аталық жыныс гормондарын қан, ... ... ... ... безінің пішіні сопақ, екі бүйірі қысыңқы, салмағы 25 г ... екі ... ... ... ... ... төменгі ұшы бар, артқы шетінде
қосымшасы орналасқан. Аталық ... ... ... ... ... оның
басы, денесі, ұшы бар. Аталық жыныс безінің торынан 15-16 ... ... басы ... ... Қосымшаның түтікшелері
иректеліп төмен қарай бағытталады, кейін ұшында бірігіп, ... ... ... ... шығарушы түтіктің қабырғасы үш қабатан тұрады: ішкі-
шырышты, ортадағы – бұлшық ет, сыртқы – дәнекер ұлпалы қабат. Шәует бауы ... ... ... жиеленір басталады. Оның құрамында жыныс безіне келетін
артерия, вена қан тамырлары, ... ... ... ... және ... қоршалып,, бау пайда болады. Ол умадан жоғары көтеріліп, шат
өзегі арқылы іш қуысына кіреді. Осы ... ... ... ... ... ... талшықтарынан бөлінеді. Қан тамылары, жүйке талшықтары жоғары
көтеріліп іш перденің ... ... ал ... шығарушы өзек кіші астауға
бағытталады. Шәует ... жұп, ... ... 5 см ... қуық ... ішектің кеңейген бөлігінің аралығында орналасқан. Шәует көпіршіктерінің
қабырғасы үш қабаттан тұрады: ішкі ... ... ... ет, ... ұлпалы қабаты. Шәует көпіршіктерінің қуысы шәует шығарушы түтікке
өтеді.Қуық алды безі кіші астауда, қуықтың түп ... ... ... қоршап орналасқан күрделі без. Ол спема сұйықьтығының құрамына
кіретін сөл бөледі, сперматазоидтардың жетілуіне әсер ... ... ... жыныс мүшелері
(наружные мужские половые органы)
Оларға аталық жыныс мүшесі,ума, несеп шығару ... ... ...... жыныс бездерінің қапшығы. Онда аталық жыныс безі
қосалқысымен және шәует ... ... ... ... Ол пердемен екі
бөлікке бөлінген. Ұманың қабырғасы – іш ... ... ...... ... ... ... тері асты май, беткейдегі шандыр, бұлшық ет,
тереңдегі шандыр, сір ... ... ... мүшесі (мужской
половой член) зәрді және шәует сұйықтығын шығарады. Аталық жыныс мүшесінің
қалыңдаған басы,ортадағы ... ... ... – түбі бар, ... ... шығарушы өзектің тесігі ашылады. Ол ұзынша пішінді екі қуысты, бір
кеуекті денеден тұрады. Оның басы мен ... ... ... ... денелер сыртынан тығыз дәнекер ұлпалы қабықпен қапталған. Оның
ішінде қуыстар бар. ... қозу ... бұл ... ... ... жамбас бұлшық еттерінің жиырылуы нәтижесінде вена қанының ... ... ... жыныс мүшесінің терісі жұқа, қозғалғыш, мойнының
тұсында қатпарлар пайда болып, басын қаптап тұрады, оның ішкі ... ... көп. Шат ... ...... ... мүщелерімен тік ішек
орналасқан ет қалыңынан пайда болған ... ... ... ... Ол
алдында шат байламының төменгі бетімен, артында құйымшақ, екі ... ... ... Шат ... ... жынс мүшелері, тік
ішектің анал тесігі бар. Ер адамда сыртқы жыныс ... ... ... Шат ... түбі ... және ... болып екіге бөлінеді.
Алдыңғы бөлігінде несеп шығару өзегі, қынап кіреберісі және ... ... ... ... ... ... ... тік ішектің анал тесігі
тұр.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроорганизмдердің тыныс алуы8 бет
Негізгі тыныс алу жолдары. Амфорикалық тыныс алу6 бет
Негізгі тыныс алу шулары, амфорикалық тыныс алу9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы3 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы ақпарат6 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы мәлімет8 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы ақпарат8 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы мәлімет4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь