Экономикадағы банктердiң мәні мен рөлі

КІРІСПЕ 3
I ЭКОНОМИКАДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ МӘНІ МЕН РӨЛІ 5
1.1 Банк . экономиканың тиімді қызмет етуінің негізі ретіндегі мәні мен рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Банкттердің атқаратын негізгі қызметтері 9
II ЕЛІМІЗДЕГІ БАНКТЕРДІҢ ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКА ДАМУЫНДАҒЫ ОРНЫ МЕН АТҚАРАТЫН ШАРАЛАРЫ 13
2.1 Ұлттық банктің экономикадағы рөлі және жүргізетін саясаттары 13
2.2 Коммерциялық банктердiң қаржы делдалы ретінде экономикадағы рөлі мен негізгі операциялары 17
2.3 Қазақстандағы банктік жүйенің қазіргі жағдайы және дағдарыстың әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

ҚОРЫТЫНДЫ 32
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 34
Елiмiздiң өз егемендiгiн алғаннан берi нарықтық қатынастар күннен-күнге дамып келедi. Бiрақ экономикада қанша нарықтық қатынастар орнағанымен, оның өзiн-өзi басқаруы мүмкiн емес. Оған белгiлi бiр дәрежеде мемлекет өзiнiң саясаттары арқылы әсер етiп отыруы керек. Мұндай саясаттарға мемлекеттiң ақша – несие саясаты және қаржы (бюджеттiк) саясат жатады.
Экономиканы ақша-несиенi реттеудi қаржы саласының басты секторы банк жүйесi iске асырады.
Банк жүйесi қазiргi заманғы экономикада екi деңгейлi болып келедi, яғни мемлекеттiң эмиссия саясатын iске асырушы Орталық банк (бiздiң елде Ұлттық банк) және екiншi деңгейдегi банктер.
Орталық банк ұлттық валютаны айналымға шығарады, мемлекеттiң алтын резервтерiн сақтайды, коммерциялық бактердiң мiндеттi резервтерi банктер арасындағы шот айыру ретiнде пайдаланылады. Орталық банк ақша-несие саясаты құралдары арқылы ақша-несие саясатының мақсаттарын жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық банкi мемлекеттiк ақша-несие саясатын анықтайтын және жүзеге асыратын орган болып табылады. Қазақстан Ұлттық банкi ақша-несие саясатының басты мақсаты: ұлттық валютаның тұрақтылығын, яғни оның төлемқабiлеттiлiгi мен басқа шетел валюталарына қатысты тұрақтылығын, бiр сөзбен айтқанда экономикалық жағымсыз құбылыс болып табылатын инфляцияға қарсы саясатты қамтамасыз етудi көздейдi.
Қазiргi таңда нарықтық экономикада банктiк жүйенiң ролi ерекше. Банктiк жүйе – нарықтық экономиканың ең маңызды және бiртұтас құрылымдарының бiрi. Банктер халық шаруашылығы қызметiнiң барлық деңгейiндегi басқарумен тiкелей байланысты болады.
Осылайша банктiк жүйе елiмiзде қалыптасып, экономиканың тиiмдi қызмет етуiне ат салысатын басты секторға айналды. Оның әр түрлi саясаттары арқылы экономиканы өтпелi кезеңнен алып шығып, экономикалық өсуге бет алдық. [2,5]
1. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым, - Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 б.
2. Баян Көшенова, Оқу құралы / Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
3. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. – Алматы: Издат Маркет, 2004. – 248 бет.
4. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
5. Банки Казахстана, 2003 г. №12; “Банковскаы система Казахстана – крупнейший институтциональный инвестор национального фондового рынка” // Донцов С.
6. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О некоторых аспектах развития филиальных сетей коммерцеских банков” // Кил А. Б.
7. Вестник КазНУ, экономическая серия, 2001 г. №4; “Проблемы стабильности банковской системы РК” // А. А. Ильясов.
8. Садвакасова Ж. «Кредитная политика коммерческого банка» // Вестник КазНУ, Серия экономическая. №2. – 2005 г.
9. С.Кабашев «Депозитная составляющая оценки кредитного развития банковского сектора республики» // Қаржы-Қаражат, №2, - 2004. 58-61 стр.
10. Каренов Р. Лизингтiк қызметтер. Оның ерекшелiгi неде? // Егемен Қазақстан. – 2004. – 24 сәуiр (№105106). – 2 б.
11. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктiң делдалдық операциялары: факторинг және форфейтинг // ҚазЭУ хабаршысы. – 2003. - №2. – 70-75 бет.
12. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесi ТМД көлемiнде бiрiншi орында: “Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1 қазан (№39).-13 бет.
13. Ғаламтор жүйесі бойынша (www.nationalbank.kz)
14. Ғаламтор жүйесі бойынша(www.kaz.stat.kz )
15. Ғаламтор жүйесі бойынша(www.innovus.kz)
16. Құлпыбаев С, Мельников В.Д. 2009 жыл Алматы «Қаржы негіздері».
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ 3
I ЭКОНОМИКАДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ МӘНІ МЕН РӨЛІ 5
1.1 Банк – ... ... ... ... негізі ретіндегі мәні мен
рөлі.......................................................................
..................................................... ... ... ... негізгі қызметтері 9
II ЕЛІМІЗДЕГІ БАНКТЕРДІҢ ... ... ... ОРНЫ МЕН АТҚАРАТЫН
ШАРАЛАРЫ 13
2.1 Ұлттық банктің экономикадағы рөлі және жүргізетін саясаттары 13
2.2 ... ... ... ... ретінде экономикадағы рөлі мен
негізгі операциялары 17
2.3 Қазақстандағы банктік жүйенің қазіргі ... және ... ... ... ... өз ... алғаннан берi нарықтық қатынастар күннен-
күнге дамып келедi. Бiрақ ... ... ... ... оның ... басқаруы мүмкiн емес. Оған белгiлi бiр дәрежеде
мемлекет өзiнiң саясаттары арқылы әсер етiп ... ... ... ... ақша – ... ... және ... (бюджеттiк) саясат
жатады.
Экономиканы ақша-несиенi реттеудi қаржы саласының басты секторы банк
жүйесi iске ... ... ... заманғы экономикада екi деңгейлi болып ... ... ... ... iске ... ... банк (бiздiң елде
Ұлттық банк) және екiншi деңгейдегi банктер.
Орталық банк ұлттық валютаны ... ... ... ... ... ... ... мiндеттi резервтерi банктер
арасындағы шот айыру ретiнде пайдаланылады. ... банк ... ... ... ... саясатының мақсаттарын жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық банкi мемлекеттiк ақша-несие саясатын анықтайтын және
жүзеге асыратын орган болып табылады. Қазақстан ... ... ... ... мақсаты: ұлттық валютаның тұрақтылығын, яғни оның
төлемқабiлеттiлiгi мен ... ... ... ... тұрақтылығын, бiр
сөзбен айтқанда экономикалық жағымсыз құбылыс болып табылатын инфляцияға
қарсы саясатты ... ... ... ... нарықтық экономикада банктiк жүйенiң ролi ерекше.
Банктiк жүйе – ... ... ең ... және ... бiрi. ... халық шаруашылығы қызметiнiң барлық
деңгейiндегi басқарумен тiкелей байланысты болады.
Осылайша банктiк жүйе ... ... ... ... ... ат ... ... секторға айналды. Оның әр түрлi саясаттары арқылы
экономиканы өтпелi кезеңнен алып шығып, экономикалық өсуге бет алдық. [2,5]
Қазiр елiмiзде банк жүйесi ... ... берi ... келе
жатқан нарықтық инфрақұрылым iшiнде ең тиiмдi қалыптасқан жүйе болып
отырғаны ... Ал бiз ... ... ... ... одан ... ... Ол үшiн банктiк жүйе ... ... ... ... ... керек.
Тiптi соңғы уақытта бiздiң елiмiздiң банктiк ... ТМД ... де алып жүр. Бұл ... ... ... бiрi деп ... сондықтан мен курстық ... ... ... мәні мен ... деп алдым.
Бұл тақырыптың өзектілігі Әлемдiк тәжiрибе көрсеткенiндей экономикада
нарықтық қатынастар ... ... ... Оған ... бiр ... әр түрлi саясаттар жүргiзу арқылы араласып, реттеп отырады. Мұндай
экономиканы реттеу саясаттарына ақша-несие және ... ... ... ... Бұл ... нарығының саясаттарын мемлекет
тарапынан банк жүйесi атқарып отырады.
Менің бұл жұмысты орындау ... ... ... ... жатады:
• Банктердің экономиканың тиімді қызмет етуіндегі ... ... ... ашып ... Банктердің негізгі қызметтерін және олардың қоғамдық дамудағы маңызын
атап өту;
• Еліміздің Ұлттық банкінің негізгі банк ретіндегі ... ... ... ... ... банктің 2011-2012 жылдардағы іске асырып отырған ... ... ... ... ... ... ... ретіндегі атқаратын қызметтері
мен негізгі операцияларына тоқталып өту.
I ЭКОНОМИКАДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ МӘНІ МЕН РӨЛІ
1.1 Банк – ... ... ... ... негізі ретіндегі мәні мен
рөлі
Банктiк жүйе – нарықтық экономиканың ең ... және ... бiрi және ... жүйесінің негізгі буыны болып табылады.
Себебі масштабы және маңызы жөнінен несие ... ... ... арқылы өтеді. Банктер мемлекет пен кәсіпорындардың, акционерлік
қоғамдар мен жауапкершілігі шектецлі ... ... ... ақша қаражаттарын шоғырландырып, оларды іс жүзіндегі капиталға
айналдырады.
«Банк» деген ұғым ... сөзі «bank» - ... ... ... ... ... ... банктің ең алғашқы қызметтері тұқым сату
барысында ақшаны ... беру ... жаңа ... ... ... ... болатын.
Банктердiң және тауарлы-ақшалай қарым-қатынастардың дамуы тарихи
тұрғыдан қатарлас жүрдi және де олар бiр ... ... ... ... ... ... қызметiнiң барлық деңгейiндегi басқарумен тiкелей
байланысты болады. Олар арқылы ұдайы ... ... ... мүдделерiн қанағаттандыру жүзеге асырылады. Осы кезде банктер
қаржылық делдал ... ... ... ... ... және ... ... үрдiсiнде босаған басқа да бос ақша
қаражаттарын ... ... ... алушылардың уақытша пайдалануына бередi,
ақшалай есеп ... ... және ... үшiн ... да ... көрсетедi, соның арқасында ... ... мен ... ... тiкелей ықпал етедi. (1-сызба).
Қаржылық делдалдар осылай ... ақша ... ... ... ... ... қамтамасыз ету арқылы маңызды ... ... ... ... экономикада басты қаржылық делдалдар болып табылады.
Өз қызметiнiң ... олар ақша ... ... ... , ... мен ... жасады. Клиенттердiң салымдарын қабылдау
арқылы банк депозит деген жаңа мiндеттеме ... , ал ... беру ... ... жаңа талап қояды. Осы жаңа мiндеттемелер мен талаптарды
жасау үрдiсi қаржылық делдалдықтың ... ... ... берушi қарыз
алушыға және соған қатысты қаржылық институттар қызметiнiң қозғалысы ... ... ... құйылуы қаржылық ... ... ... ... ... ... ... кең
өкiлеттiк беруi екiншi деңгейлi банк жүйесiнiң тиiмдi жұмыс iстеуiн
қамтамасыз етедi. ... банк ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк тұрақтандыру саясатын, тауар – ақша тепе-
теңдiк саясатын жүргiзедi. Әр түрлi көздерден ақша ... ... ... ... ақша ... “тобын” құрайды және оларды жұмыс iстеп
тұратын капиталға айналдырып, әр түрлi шарттарға несиеге деген талаптарды
қанағаттандыра ... ... ... мен ... ... қызмет көрсетуiн ұйымдастыру және несиелiк жүйенiң қызмет етуi
шаруашылық құрылымдардың дамуында маңызды мәнге ие.
Депозит түрiнде және ... жеке ... ... ... дар және ... бо -
ақша қаражаттары. йынша берiлетiн ақ-
шалай қаражаттар
Тiкелей ... ... ... обли- облигациялар және
гациялар және басқа да ... да ... ... ... құралдарын сату
алу арқылы ұсынылатын арқылы алынған ақша
ақша қаражаттары. ... ...... институттардың қаржылық дедалдар ретiндегi
ролi
Нарықтық экономикада ... ... ... және барлық
қаржылық капитал арқылы нақты экономиканы басқарады. Олар тек делдалдық
қызметтен шығып , ... ... ... ... ... ғана ... шаруашылық өмiрдiң орталығы, барлық экономиканың ... ... ... ... ... мен ... негiзiнен экономиканы жалпы
басқарудың мақсаттары және мiндеттерiмен бiрдей, әйтсе де ... ... ... ретiнде экономиканы басқарудың жалпы
мақсатына жетудi қамтамасыз ... ... тән жеке ... ... басқару органы ретiндегi ... ... ... ... ал әр қоғамның экономикалық қатынастары ең ... ... ... ... ал ... ... өндiрiстiң мақсаты, яғни
оны қозғаушы фактор болып табылатын әдiстемелердi ... ... деп ... ... туындайды, яғни оларға ... ... әсер ... ... ... ... әдiстерi мәселен, несиелеу арқылы,
экономикалық әр түрлi буындарының қарыз қаражаттарындағы қажеттiлiктерiн ... ... мен ... ... есеп ... арқылы экономиканың
үздiксiз қызмет қызмет етуiндегi қажеттiлiгiн қанағаттандырады, ... ... ... ... ... есеп ... операцияларын жүргiзудiң тәртiбiн бұзғаны үшiн
айыппұл, төлем төлеу күнiн созғаны үшiн өсiм, ... өз ... үшiн ... ... алуымен өзiнiң мүддесiн ғана емес,
сонымен қатар, бұл ... ... да ... ... өз ... ... кезiнде функционалдық (экономикалық),
салалық (министерстволар, компания, фирмалар) және аумақтарды ... ... ... ... ... ... жұмыс iстейдi.
Банктерде басқарудың басқа органдарындағы жоқ ағымдағы ақпараттар
болады. Ең алдымен ол қызмет ... ... ... қызметi
туралы ақпарат болып табылады. Шотта еңбекақы беру, жабдықтаушыларға төлем
жасау, банктiк несиелердi қайтару үшiн ... ... тек ... ... ... ... осы шарт иесiнiң жұмысының нашар екендiгiнiң
күнделiктi оперативтi ... ... ... ... ... ... құруды күтпей-ақ кәсiпорын қызметтерiнiң ... ... ... әрi ... ... ... көруге
мүмкiндiк бередi.
Банктiк жүйеде қоғамның барлық ақшалай ... ... ... ... ... ... ... ақшалары,
т.б. бар. Банктер осы қорлардың қалыптасуынабелсендi ... яғни ... ... ... жүргiзедi, ақша айналымын ... және ... ... ... ... әсер ... ... нарықтық
экономикаға көшуiмен банктердiң алдында жаңа мүмкiндiктер ашылуда. Меншiктi
жекешелендiру мен мемлекетсiздендiру нәтижесiнде жеке меншiк, ... және ... ... ... ... кең етек ... ... түрi негiзiнде кәсiпорындар құрылуда. Қоғамда белгiлi-бiр
класқа ие комерсанттар, кәсiпкерлер пайда болуда. Нарықтық ... ... ... ... банктердiң ролi күшеюде. Олардың
жұмысында әмiршiл - әкiмшiл ... ...... ... Сөйтiп экономикаға банктiк ықпал етудiң құндық құрылымдарының
мағынасы арта түстi.
Бұл жағдайда экономикада инфляцияның ... және ... ... ... , ең ... меншiктi жекешелендiрудегi ролi
айрықша. Мұнда банктiк ... ... ...... ... ақша массасын реттеудегi әдiстерiн жетiлдiру, есеп ... және ... ... ... ... табылады. Елiмiзде 1993 жыл 15
қараша айынан бастап ... ... ... – төл ... ... инфляция тоқтамады. Оның шыңы 1994 жылы шiлде айында 46% -ке ... ... ... ... ... ... нәтижесiнде 1994
жылы тамызда 13,5%-ке, ал бүгiнгi таңда инфлиция жоспарланудан ауытқымай
6,5%-тi құрады.
Мемлекеттiк ... ... ... қайта құруға
банктiк жүйенiң ролi маңызды. Сондықтан, банктiк реформаның ... бiрi – ... жеке ... құру және ... ... көрсету болып табылады.
Банктiк жүйенiң реформасы инвестициялық қорлардың ролiн жоғарылату
және сауықтыру банктерiн құру ... ... ... ... ... ... ... банкiнiң ролi жекешелендiру
бағдарламасының негiзгi мақсаты болып табылатын , ... ... көп ... кәсiпорындарға корпоративтi жетекшiлiктi күшейтуге қатысты
арта түседi.
Банктiк жүйенiң реформасы жеке кәсiпорындардың банктен несие алуын
қамтамасыз етедi, жеке ... ... ... ... Осы ... ол
шығынды мемлекеттiк кәсiпорындарды қайта құруды ынталандырады.
Банк ісі – қарыз капиталын жинақтаумен және оны бөлумен ... ... ... ... кезде банктердің ... ... ... олардың жүргізетін 200-ден аса қызметтері мен
операцияларынан көруге ... ... ... ... ... ... жүйе ... оның өзiнiң формалары мен қызметтерi болатыны
анық. Жалпы банктiң атқаратын қызметтерiн төмендегiдей ... ... ... бос ақша ... тарту, жинақтау және оны ... ... ... ... жеке ... ... ... бағалы қағаздармен
операциялар жүргiзу;
• Ақша айналымын реттеу. Банк - әр ... ... ... төлем
айналымы жүретiн орталық. Банк өзiнiң есеп айырысу жүйесi ... ... ақша ... ... ... ... ... несие құралдарын шығару. Банк клиентiне тек жинаған уақытша
бос ақша қаражатымен несиелеп ... ... ... депозиттiк чектердi ,
вексельдердi шығарумен де несиелейдi;
• Экономикалық және қаржылық ақпарат берiп отыру ;
• Орындайтын айрықша ... ... ... эмиссиялық және
эмиссиялық емес болып екiге бөлiнедi.
Эмиссиялық банк – ол айналысқа ақша белгiлерiн эмиссиялауға (шығаруға)
құқы бар, әдетте Орталық банк деп ... ... елде ол – ... ... банкi деп аталады. Мемлекеттiң ... ... ... – айналысқа ақша бiрлiгiн шығару, қалған банктерге ерекше
тауар – ақша белгiсiн сату және банк ... ... ... ... ... ... ... басқа банктердiң барлығының да ақша белгiлерiн шығаруға
құқы жоқ эмиссиялық емес банктер. Олар ... ... ... және ... ... ... банктер
клиенттерге көрсететiн қызмет түрлерiн үнемi ұлғайтып тұратын әмбебап
үлгiдегi ... Ал ... ... бiр-екi қызмет түрiне маманданған банктер.
Инвестициялық және инновациялық банктердiң екi түрi де ұзақ уақытқа
ақша қаражатын ... ... яғни олар ... акция және
басқа бағалы қағаздар шығару арқылы ақша ... ... ұзақ ... ... ... ... кәсiркерлерге қарыз берсе, ал
инновациялық банктер технологиялық жаңалықтарды ... және оны ... ...... және ... ... кепiлдiкке
алып, ұзақ мерзiмге несиеге бередi. Олар ипотекалық облигация, акция және
басқа бағалы қағаздарды сату арқылы ақша жинайды.
Бағанадан ... ... ... ... банк деп ... ... Орталық
банктiң қызметтерiне тоқталсақ. Кез-келген орталық банктiң мiндетi – ұлттың
ақша өлшемiнiң төлем қабiлеттiлiгi мен ... ... ... ету. Осы ... атқару үшiн орталық банк негiзiнен мынадай
қызметтердi орындайды:
• Банкноталарды монополиялы түрде эмиссиялау;
• Ақша – ... ... ... ... ... қатынастарды жүргiзу;
• Банктердiң банкiсi болу және үкiмет банкiсі қызметі;
Орталық банктiң ең алғашқы қызметi – ... ... ... ... ... ... – банкнота шығару. Ол – елде ... ... ... ... ... ... ... құралы. Кейбiр
мемлекеттерде орталық банк монополиялы түрде монеталар шығарады. Көп
елдерде монетаны қаржы ... ... ... банк ... ... алады. Сөйтiп , орталық банк сатып алған монеталарды өзi өзi ... ... ... ... ... ... монополиясы оны банк жүйесiнiң эмиссиялы-
кассалық ... ... ... ... банктiң мiндеттемелерi кез-
келген коммерциялық банктiң кассалық қоры болып табылады. Өйткенi орталық
банктiң басты клиентi – коммерциялық ... ал олар ... банк ... ... ... делдал ретiнде қызмет атқарады.
Орталық банктiң ақша несиелiк реттеу ... ... ақша ... ... әсер ету жолымен реттеу – мемлекеттiң экономикалық
саясатынығ ... ... Оның ... мақсаты экономикалық өсудiң
тұрақтылығы, инфляция мен жұмыссыздықтың төменгi деңгейiне және ... ... қол ... ... табылады.
Орталық банктiң сыртқы экономикалық қызметi – ол ... ... ... ... ... және ... ... органы
болуы. Ол – ұлттық валютаның айырбастау курсын анықтау және оны реттеу;
елдiң ... ... ... резервiнбасқару жөнiде операциялар жүргiзу;
халықаралық есеп айырысу, төлем ... ... ... және одан ... ... ... қозғалысын қадағалау; болжамдарды
жасауға қатысу және төлем балансын құрастыруды ұйымдастыру ... ... банк ... ... ... ... мен алтын
нарығына қатысу үшiн халықаралық келiсiмдердi дайындауға, сонымен ... және ... ... ... өз еленiң өкiлi болып
қатысады.
Орталық ... ... ... ... – ол ... банктiң
кәсiпорындарға және халыққа тура қызметкөрсетпеуi, яғни орталық банктiң
негiзгi клиентi коммерциялық банктер ... Бұл оның ... ... ... банк ... банктердiң кассалық
қорларын жинақтау және сақтау қызметiн атқарады. Бұл ... ... ... деп ... ... банк ... ... мiндеттемелерiнiң ең аз резервтерiне арақатынасын, яғни мiндеттi
резервтердiң нормасын бекiтедi.
Коммерциялық банктердiң кассалық резервтерiн сақтауға қабылдаумен ... банк ... ... ... ... Оның ... үшiн проценттiк
төлем мөлшерi нарықтық мөлшерден анағұрлым жоғары болады, сондықтан орталық
банктiң несиесiн басқа несие алу мүмкiндiгi болмаған ... ... ... банк ... ... ретiнде елдiң төлем жүйесiнiң басты
реттеушi органы ... ... Ол ... есеп ... ... жүйесiн реттеу және үйлестiру жұмыстарын жүргiзiп ,
банк жүйесiнiң есеп есеп айырысу орталығы болып табылады.
Орталық ... ... мен ... ... ... ... Банктiк қызмет түрлерiне лицензия беру;
• Кейбiр операция түрлерiн жүргiзуге,
• Банктер берген қаржылық есептi ... және ... ... ... (тексеру);
• Мiндеттi резервтердiң нормативтi және экономикалық нормативтердiң жүйесiн
белгiлеу, сонымен бiрге олардың орындалуын тексеру.
Орталық банктiң үкiмет банкiсi қызметi. Үкiметтiң банкирi ... ... оның әрi ... әрi ... берушiсi, әрi қаржылық кеңесшiсi. Орталық
банкте үкiмет мен мемлекеттiк органдардың ... ... ... ... ... мемлекеттiк заемдарды орналастыру және оларды өтеу
мәселелерi бойынша, нарықтық жағдайларға ... ... ... және оның ... ... таңдау жөнiнде кеңес берумен,
мемлекеттiк борышты басқарумен шұғылданады.
Қорыта айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... жүйесiнде коммерциялық банктердiң алатын орны өте зор.
Олар қарыз капиталы нарығының әр ... ... ... iс-әрекет етедi.
Коммерциялық банктер несие ресурстарының негiзгi бөлiгiн шоғырландырып, ... нсие ... ... ... ... ... ... валютасын сатып алу – сату мен оларды сақтау және басқа да көптеген
қаржылық қызмет көрсетедi.
Коммерциялық банктер – ... ... ... ... ... ... ... ақша айналымы мен капитал айналымының үздiксiз
қозғалысын ... ету, ... ... ... пен ... ... ... қор жинау үшiн жағдай жасау болып табылады.
Қазiргi коммерциялық банктер қаржы делдалы ... ақша ... және ... ... ... ... етiп, маңызды халық
шаруашылық қызмет атқарады. Ендi коммерциялық банктер туралы кеңiрек танысу
үшiн олардың қызметтерiн айтып өтейiк: ... ... ... және ... ... – банктердiң ежелден
атқаратын қызметтерiнiң бiрi. Заңды және жеке тұлғалардың уақытша ... ... ... бiр ... ... ... процент түрiнде табыс
түсiрсе, ал екiншi жағынан банктiң несие операцияларын жүргiзуiне ... ... ... ақша әр ... ... және ... ... мүмкiн.
Коммерциялық банктердiң атқаратын келесi қызметi - несие беруде ... Бос ақша ... иесi мен ... ... ... ... ... туындауына кедергi болатын жәйттер: ұсынылатын капитал
көлемiнiң қарызға қажеттi көлемге сай келмеуi, капиталдың ... ... ... қажет мерзiммен сай келмеуi. Коммерциялық банктер
қарыз берушi мен қарыз ... ... ... ... ... осы
кедергiлердi жояды. Банктiк несие экономиканың әр түрлi ... ... ... ... ... және жұмысы қалыптасқан есеп айырысу ... ... ... мүмкiн емес. Сондықтан банктiң келесi ... есеп және ... ... жүргiзудiң ролi зор.
Кәсiпорындар арасындағы есеп ... ... ... ... ... ... делдал ретiнде клиенттердiң тапсырысы бойынша шотқа ақша
қабылдап, ақшаның түсуiн және берiлуiн есептейдi.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... көбейту немесе артығын жою, яғни ақша массасын көбейту
немес азайту. Төлем ... ... ... ... және ... ... ... Депозит екi түрлi жолмен: клиенттiң банкке
ақша салуы ... ... ... ... ... беруi арқылы жүргiзiледi.
Коммерциялық банктер акция және облигация түрiндегi бағалы қағаздарды
шығарып және ... ...... ... ... ... өндiрiстiк мақсатқа жұмсайтын мүмкiндiгi бар. Сөйтiп
бағалы қағаздар нарығы несие ... ... әрi ... ... ... ... Ұзақ мерзiмдi инвестиция тарту мақсатында
кәсiпорындар акция және облигациялар шығарады.
Банктер ... ... ... ... ... қызметiн де
атқарады. Жеке тұлғаларға: осы қызметтi ... ... ... ... ... iзбасарларының мүддесi үшiн өлген адамның мүлкiн
басқару; пайда табу ... ... ... және т.б. ... ... ... Ал компанияларға көрсететiн қызметтерi: банктiң
облигациялар бойынша кепiлшi болуы; нарыққа ... ... ... тiркеу үшiн өкiл болуы; корпорацияның зейнетақы қорының
қаржысын басқарушы болуы және т.б. қызметтер атқарады.
Экономикалық мағлұматтарды ... ... ... клиенттерiне кеңес
беру қызметiне мүмкiндiк туғызады. Банктер төмендегiдей ... ... ... есеп-несиелiк және кассалық қызметкөрсетуден бастап, ақша және тауар
нарықтарында ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктермен басқа несие ... ... ... түсуде. Бәсеке банктердiң жаңа қызмет түрлерiн
iздестiруге, клиенттерге ұсынатын қызмет түрлерiн ... және ... ... ... ... ... ... нарығындағы өз
орнын нығайту олар ... тән емес ... ... ... ... кең ... Сайып келгенде ... ролi ... ... ... ... БАНКТЕРДІҢ ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКА ДАМУЫНДАҒЫ ОРНЫ МЕН АТҚАРАТЫН
ШАРАЛАРЫ
2.1 Ұлттық ... ... рөлі және ... ... Республикасының Ұлттық банкi туралы” Заңы бойынша Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкi Қазақстан Республикасының Орталық ... ... банк ... ... ... ... табылады.
Ұлттық банк - ақша резервтерiн, басқа да ... ... ... ... бар ... тұлға. Мүлiктiң құралу көздерiне – ... ... ... бағалы қағаздардан түскен табыстар ... ... ... ... ... сйкес Ұлттық банк жарғылық қорын 204,8 млрд. теңге
көлемiнде мына ... ... ... республикалық бюджеттен
бөлiнген қаражаттар, ... ... ... ... және ... ... пайдадан аударымдар.
Ұлттық банктiң негiзгi мiдеттерi – ұлттық валютаның iшкi және ... ... ету. ... Ақша ... несие, банктiк есеп айырысу мен валюталық қатынастарды
ұйымдастырады;
• Ақша, несие және банк жүйелерiнiң тұрақты қызметiн қамтамасыз етедi;
... ... мен ... , ... ... ... сатып алу –
сату және айырбастау операцияларын жүргiзетiн банктiк және ... ... ... және ... ... ... ... экономикалық саясатын жүргiзедi.
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкiнiң қызметтерi мен операциялары.
Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... сәйкес
мынадай қызметтер мен операцияларды орындайды:
• айналыстағы ақша массасының көлемiн реттеу жолымен ҚР-да мемлекеттiк ақша-
несие саясатын жүргiзiп, ҚР ... ... мен ... ... ... ... ... табылады;
• кепiл берушi Үкiмет болып табылатын ҚР-ның iшкi және сыртқы ... ... ... ... аумағында еншiлес банк ашуға рұқсат бередi;
• Қазақстан Республикасы аумағында, одан тыс ... банк ... ... ... және банк операцияларын жүргiзуге лицензия
бередi;
... ... ... ... жобасының оның тiркелуiне дейiн өзi
белгiлеген тәртiппен мiндеттi сараптауын жүргiзедi;
• Ол ... ... ... ... ... капиталы нарығындағы ашық
позициясын бақылау жасауға құқылы. Банктерге сонғы сатыдағы ... ... ... ... ... және ... валютаны сатып алу, сату ... ... ... мен ... жүргiзедi;
• Қазақстан Республикасында ресми мөлшерлемелердi өзгерту арқылы банктiк
пайыз мөлшерлемелерiнiң деңгейiн реттеудi жүргiзедi;
• Қазақстан Республикасында есеп ... ... ... және ... ... ... ... есеп айырысулардың мезгiлiнде
және үздiксiз жүргiзiлуiн қамтамасыз ететiн жүйенiң жұмыс iстеуiн
ұйымдастыруы тиiс;
... ... ... мен ... ... ... ... және
валюталық операциялардың барлық түрiн жүргiзуге құқылы;
• Бақылау және қадағалау функцияларын ... ету үшiн ... ... ... алу, сату, айырбастаумен айналысатын ұйымдарға
бухалтерлiк, статистикалық, тағы басқа есеп берудiң ... ... ... ... ... ... мен ... есепке алу, сақтандыру, тасу және
инкассациялау ережелерiн бекiтедi;
• Iшкi және сыртқы активтер бойынша ... ... ... ... ... ... кадрларды даярлауға қатысады.
Сондай-ақ ҚР-ның заңдарына сәйкес болатын басқа да қызметтердi атқарады.
ҚР-ның ... ... ... ... ретiнде ең басты мақсаты
экономиканы төлем құралдарымен үздiксiз жабдықтауды ... ету ... ... ... ... қызмет етуiне жағдай жасау, есеп айырысу
жүйесiн қалпына келтiру, банк қызметiн ... ... ... Ол ...... ... бәсекелеспейдi және өз қызметiнде пайданы табу
мақсатын көздемейдi. Оның клиенттерi – коммерциялық банктер және ... ... ... ... ... ... келiп, Ұлттық банкiнi
“банктердiң банкi” деп атайды.
Ұлттық банк “банктердiң банкi” ... ... ... ... банктердiң резервтерiн сақтайды;
• коммерциялық банктерге қысқа мерзiмдi қажеттiлiктерiне байланысты ... ... ... ... ... ... қолма-қолсыз есеп айырысуларды жүргiзедi;
• банктердiң қызметiне бақылау және қадағалау жүргiзедi.
Ұлттық банк – коммерциялық банктердi және басқа да қаржылық – ... ... ... атқарады. Шетелде Орталық банктердi “соңғы
сатыдағы несие берушi” деп атайды.
“Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы” Заңында былай ... ... ... ... бас ... ... кеңесшiсi әрi агентi
ретiнде және басқа да ... ... ... ... келуi бойынша
әрекет етедi.
ҚР-ның Ұлттық банкi ... ... ... ... ... ... банктерiмен және халықаралық қаржы ұйымдарымен ... ... ... Ұлттық банк – бұл эмиссиялық, резервтiк, кассалық және
есеп айырысу орталығы, норма шығару және ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ақша – несие және валюта
саясаттарын жүргiзетiн бiрден бiр ұйым.
Қазақстан ... ... ... осы ... ... өзiнiң ең бiрiншi
атқаратын мiндетiн елдегi инфляция қарқынын төмендетуге және оның ... ... ... етiп келе ... ... бiрнеше жылда Ұлттық
Банк елдегi инфляция деңгейiн бiршама жақсартқанын және оны қз ... куә ... ... рас. Оны 2001 жылы ... ... инфляцияның
6,6%-ға төмендегенiнен және одан кейiнгi ... ... ... 5-7% ... тұрақты деңгейде болып отырғанына көзiмiз жеттi.
Өз кезегiнде өспелi инфляция мемлекеттiң экономикаға бақылау жасауы
төмендегенiн ... ... ... ... ... ... соғұрлым кәсiпкерлердiң инвестиция тартуға ... ... ... Ал ... ... ... өз
кезегiнде өндiрiстiк мүмкiншiлiктердi төмендетедi. Сондықтан мемлекет ... ... ... ... ... ... жүргiзiп отырады.
Ұлттық банк осы экономикалық жағдайларды ескере отырып ... ... ... ... яғни 5-7% ... ... деп
жоспарлады. Бұл жоспарланған шама 2003 және 2004 жылдары ... ... да ... ... ... алды. Ал 2005 жылы инфляция
деңгейі межеленген шамадан асып кетті. Оны жоғарыдағы бөлімде ... Бұл өз ... ... ... ... кері әсерін
тигізеді. Сондықтан елбасымыздың өзі және ... ... ... ... еетк алып ... ... шағын толқуға қарсы саясаттарды
экономикалық тұрғыдан қолға алуда.
Елiмiз инфляцияны жою және ақша ... ... ... ... ... Инфляцияға қарсы саясаттар елiмiзде тiкелей және
жанама реттеулер негiзiнде жүзеге асып ... ... ... ... ... ... ... асады. Ол елдегi жалақы мен бағалардың
өсу нысаналарын белгiлеу негiзiнде көрiнiс тауып ... Ал ... ... ... ... ... ... басымырақ деп те айтсақ ... iске асып ... ... ... ... ... және ... саясаттың “дефляциялық” шаралары жатады. Ұлттық
банк инфлияцияны тежеу үшiн ақша массасына, берiлген несиелердiң көлемiне,
пайыз қойылымыныңкөлемiне, ... ... ... ... ашық ... ... операцияларға реттеу шараларын жанама түрде жүргiзiп
отырады. Өйткенi бұл ... ... ... ... банк ... ... ... Нысанаға алатын ақша базасы
келесiдей ақша-несие саясатының негiзгi құралдарының көмегiмен реттеледi:
• қайта қаржыландыру мөлшерлемесi: ресми мүдделендiру ... ... ... Ұлттық банкi жинақталатын ең төменгi мiндеттi резервтер
нормасын белгiлеу, оның iшiнде сырттан тартылған ... ... және ... ... ... ... ... қағаздарын сатып алу және сату ... ... ... ... ... және үкiметке несие беру;
• валюталық нарықтағы басқыншылық;
... ... ... ... жекелеген түрлерiнiң
деңгейi мен көлемiне тiкелей ... ... ... ... ... алу (дисконттық) мөлшерлемесi.
Қазақстан Ұлттық банкi операциялар бойынша ресми қайта қаржыландыру
мөлшерлемесiн, сол сияқты басқа да мүдделендiру мөлшерiн ... ... ... ... ақша ... ... жағдайына несие
бойынша сұраныс пен ұсынысқа, инфляция деңгейiне байланысты белгiлейдi.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... саясаты жүзеге ... ... ... ... әрекет ету үшiн пайдаланады.
Қазақстан Ұлттық банкi пайыз саясатының басты мақсаты – айналыстағы
теңге деңгейiн көтере ... ... ... ... азайту, соның
нәтижесiнде ақша жиыны және инфляцияның өсуiн төмендетудi қамтамасыз ету
болып ... ... ... ... шын ... ... ... өз кезегiнде шығынның көлемiн құрайды. Демек, жаңа пайыз саясаты
алдағы уақытта немесе белгiлi бiр уақыт ... ... ... ... ... ... ... банкі ақша-несие саясатының негізгі
бағыттарын 2002 жылдан ... ... үш ... ... ... көшті және әр жылғы өзгерістерді ескеріп оған Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... мақсат біртіндеп инфляциялық таргеттеу принципіне өту,
яғни ақша ... мен ... ... ... мақсатты
көрсеткіштерден инфляция бойынша мақсатты ... ... ... ... ... ... ... мақсаты орташа жылдық базалық
инфляцияны – 2009 жылы 6,2% және ... ... 6-6,5% ... ... мақсат етілді.
2004 жылдан бастап Ұлттық банк ақша-несие саясатын жүргізу кезінде
базалық ... ... ... ала бастады. Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкі Басқармасының ... ... ... ... екі ... ... жүргізіледі және оны Қазақстан
Республикасының статистика ... ... ... ... ... ... бірінші әдістемесіне сәйкес тұтыну бағалары ... ... ... ... және ... ... ... ал екінші әдістеме бойынша – ТБИ-ден бағаның ең жоғары өсуін
көрсеткен 5 ... және ... ... ... ... ... алып ... көзделеді.
Осы аталған ақша-несие саясаты Ұлттық банктің инфляцияны ... ... ... ... ... және ... ... жүргізілетін
ақша-несие саясатына деген ... ... ... ... ... ... ... мынадай факторлар негізінде жүзеге
асады: бюджеттің тұрақты жағдайы, ... ... ... ... тұрақтылығы, Ұлттық банктің ... ... ... мен ... ... ... байланысты түсіну,
ақпараттардың ашықтығы.
Осы аталған инфляцияны таргеттеудегі ақша-несие ... ... ... сақтауға, сақтандыру, бағалы қағаздар ... және ... ... ... ... нақты секторын банктердің
несиелеуін әрі қарай өсіру үшін ... ... ... ... ... ... ... береді.
Сондықтан ендігі уақыттарда еліміздің Ұлттық ... ... ... ... қысқа мерзімді пайыз қойылымдарын өзгерту
немесе жоғарлату негізінде инфляцияның төменгі деңгейін ұстап тұру саясатын
атқаруды қолға алды. ... банк ... ... реттеу шараларының бірі
қысқа мерзімді банк ноталарын шығару. Бұл өз кезегінде экономикадағы ақша
айналысын төмендетуге септігін ... Осы ... ... ... ... банктегі банктердің депозиттары болып табылады.
Сондай-ақ Ұлттық банк ... ... ақша ... ... ... 2007 жылдың 1-ші қаңтарынан бастап валюталық режимдегі валюталық
операцияларды лицензиялауды алып тастады. Осы шара ... ... ... қозғалысы негізінде инфляциялық тұрақтылықты және ... ... ... ... Коммерциялық банктердiң қаржы делдалы ретінде ... рөлі ... ... ... жүйе екi деңгейлi екенiн бiлемiз, яғни соның екiншi
деңгейiндегi коммерциялық банктер халық шаруашылығы мен ... ... ... қаржы делдалы болып табылады . Қазiргi кезде
коммерциялық ... өз ... 200-ге жуық әр ... ... ... ... алады . Мұндай кең ... ... ... өз ... сақтай отырып қолайсыз
жағдайдың ... ... ... жасауға септiгiн тигiзедi.
Депозиттiк – қарыздық операцияларды ... ... ... ... қары ... ... ... Банктiң бұл
қызметi екi жаққа да пайда ... ... үшiн ... ... ... ... мен өтiмдi активтер ... ... кей ... оның ... ... әкеледi. Қарыз алушылар
кейде көптеген ұсақ қарыздарды пайдаланады. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... бос қаражатын
тарту мүмкiн емес .
Коммерциялық банктердiң басқа қаржы институттарынан ... ... бiр ... ол ақшаны жасауы мен жоюында ... ... ақша ... ... ... үшiн ... Ол ... несие жүйесiн iске асыра отырып, экномиканың
өсуiне ... ... ... Банк ... ... ... жоғары пайыз мөлшерлемесi тұсында өндiрiстi кеңейту ... ... ... қызметтерi мен операциялары.
Банк қызметiн – банк пен клиент мүддесi үшiн ... бiр ... ... ... болады. Қазiргi кезде негiзгi дәстүрлi
қызметтерге бұрынғыша ... ... мен ... беру ... өз ... көп бөлiгiнiң осы операциялар бойынша
пайыздық операциялардан ... ... ... ... ақша ... ... ... ал заңды және тұлғалардың ... ... бос ... ... және экономика мен ... ... ... ... ... ақша ... экономикалық
негiзi болып табылады.
Коммерция банктер ... өз ... ... ... ... байланысты несиелiк есеп айырысу және
қаржылық операциялардың барлық түрiмен ... ... ... ... және банктiк қызмет туралы”
Заңға сәйкес банктер мынадай операцияларды орындай алады:
• ақылы негiзде депозиттердi тарату;
• клиенттер мен банк ... ... ... және ... ... ... қайтарымдылық, мерзiмдiк және төлемдiк ... ... және ... ... ... ... ... инвестицияланатын қаражаттар иелерiнiң ... ... ... ... ... ... ... көрсетiлген тәртiппен бағалы қағаздарды шығару;
• төлем құжаттарын сатып алу, сату және ... ... ... да
операцияларды жүргiзу;
• банктiк операциялар бойынша брокерлiк қызметтердi көрсету, клиенттердiң
тәуекелi бойыншаолардың агенттерi ретiнде ... ... ... ... ... ... тапсырмалары бойынша сенiмдiк операцияларды (қаражаттарды
қарау, орналастыру және бағалы қағаздарды басқару)
• лизингтiк ... ... ... бос ... ... ... – коммерциялық банктердiң
алғашқы дәстүрлi-базалы ... Бұл ... ... бөлiгiн
депозиттер құрайды. Ал бұл экономикадағы босақшаларды айналысқа шығарып
салымшыға да және халық ... да өз ... ... ... ... ... қызметi – экономиканы және
халықты несиелендiру. Бұл қызмет банктiк ... ... ... және банкiнiң актив операцияларына жатады. Коммерциялық
банктiң несиелiк операциялары мерзiмiне ... ... ... (1 жылға дейiн), орта мерзiмдi (1-5 жылдар аралығында), және ұзақ
мерзiмдi (5 жылдан жоғары). Яғни бұл қызметтiң ... ... ... тұрақты өсуiне тигiзетiн пайдасы көп. Олар елдегi жүргiзiлiп ... ... ... ... ... ... беру ... ынталандыру шараларын iске асырады. Мысалы, ... ... ... ... ... берудiң пайыздық
қойылымын азайту арқылы оларды дамыту саясаты iске асып , ол өз ... ... ... ... ... ... үлесi артуда, оған
әсер етiп отырған негiзгi себеп ол Ұлттық банктiң банктiң ... ... ... ... ... ... инвестиция тарту арқылы ұлттық экономиканы дамыту , ... ... ... ... ... ...... кең
көлемде жүргiлуде.
Жалпы айта келе елiмiздегi екi ... ... ... ... және
оның жүргiзiп отырған саясаттары ТМД елдерi iшiндегi ең көрнекiсi ... Осы ... ... дамуы, инфляцияның төмендеуi, кәсiпкерлiктiң
дамуы арқылы елiмiзде 1996 жылдан берi ... өсу ... Яғни банк ... ең ... ... жүйе ... те артық
болмас едi.
Қазақстан Республикасының активтік банктік ... ... ... Несиелік операциялар;
2. Инвестициялық операция, яғни бағалы қағаздар бойынша;
3. Қаржылық опеарациялар (лизинг, факторинг, форфейтинг);
4. Кассалық операциялар
5. Делдалдық-комиссиондық операциялар. [70,75]
Банктің активтік ... ... ... ... несиелік
операциялары негізінде алады. Банктік ссудалық операциялары негізінде
ссудалық портфель құрылады. Банктің несиелері ... ... және ... де ... ... ... ... операция банктің
операцияларының жалпы басым бөлігін (80%) ... ... – бұл ... ... қарыз алушыларға ақшалай
түрде берiлетiн ... ... ... ... – бұл ... ... несиелiк қатынастардың формасы болып табылады. Банктiк
несие бойынша несиелiк ... ... ... шарт ... несиелiк
келiсiм жатады. Банктiк несиеде несие берушi: банк және арнайы ... ... ал ... алушылар ретiнде: кәсiпкерлiкпен ... ... ... ресурстарына деген сұранысы бар кез келген
заңды ұйым болып табылады. Мұндағы ... ... ... ... – пайыз
түрiнде табыс алу.
Экономика саласындағы екiншi деңгейдегi ... ... ... жылы ... ... 1974,7 ... теңгені құрады. Мұның ішіндегі
1000,2 млрд. теңге ұлттық валютада, ал ... 974,5 ... ... шетел
валюталарында орын алды. Сонымен қатар экономикада ұзақ ... және ... ... ... ... орын ... Ұзақ ... несиелердің
жалпы құрамы 1329,6 млдр. теңгені, ал қысқа мерзімді несиелердің мөлшері
645 ... ... ... ... ... ... өсуі ... ұзақ
мерзімді несиелер экономиканың шикізат өндіріс саласында, ... ... және ірі ... коммерциялық қызметтер негізінде
орын алуда. Ал қысқа мерзімді несиелер (микрокредиттер) халық ... ... ... ... ... және ... заттар беру
арқылы қысқа мерзімді қарыз ақша тартуда көрініс табуда. Сонымен ... ... ... ... ... несиенің үлесі 339,5 млрд. теңгеге
жетті.
Банктің инвестициялық операциялары – несиелік опеарциялардан ... ... Бұл ... ... ... ... портфелі арқылы
қалыптасады. Бағалы қағаздар портфелін қалыптастырдың мақсаттарына ... ... және ... ... ... толықтыру.
Банктің инвестициялық операция жүргізетін бағалы қағаздары екі ... ... ... ... ... ... қағаздар.
Бүгінде ҚР-ның екінші деңгейлі банктері инвестициялық операцияларға
бағытталған ... ... ... ... ... ... жұмсап
отыр. Себебі, мемлекеттік бағалы қағаздарға салынған активтер, біріншіден,
өтімді, яғни коммерциялық банктер ... ... ... ... тез
арада қолма-қол ақшаға айналдыра алады. Екіншіден, олардан алатын табыс
төмен болғанымен оның тәуекел ... ... ... жоқ деп те ... ... ... коммерциялық банктердің активтерінің бір бөлігін
өтімді корпоративтік бағалы қағаздарға да орналастыруы дамы ... ... ... бағалы қағаздарға келесілер жатады:
• Акциялар;
• Облигациялар;
• Депозиттік және жинақ сертификаттары;
• Ипотекалық куәліктер;
• Депозитарлық қолхаттар.
Осылардың ішінде ... ... ... ... ... ... мен ... негізінде дамып отырғаны белгілі.
Банктің қаржылық операциялары несиелік операциялар типтес, яғни банкке
табыс ... ... ... ... ... ... және ... операциялары жатады.
Лизинг – бұл лизинг берушiнiң өзiне тиесiлi ... ... ... ... және ... ... ... машина және ұшақтарды лизинг алушыға (жалгерге)
лизингтiк төлем төлеу ... ... ... ... ... жалға беру шарты.
Лизингтiң несиеден айырмашылығы келiсiмшартта көрсетiлген төлемдер
төленiп, мерзiмi аяқталғаннан кейiн де лизинг объектiсiнiң лизинг ... ... ... ... қарыз алушының берген кепiлдiгi қалады.
Лизингтiк қатынастардың ... ... ... кең ... ... жол ашады және қолайлы инвестициялық климат қалыптастырады.
Лизингтiң артықшылықтары мен кемшiлiктерi келесiдей.
Лизингтiң қарапайым несиеден келесідей артықшылықтары бар:
... ... ... ... ... жоқ ұсақ ... болады;
• Лизинг 100%-ға дейiн несиелеудi ұсынады, яғни кәсiпорынға қысқа мерзiм
iшiнде өзiнiң меншiктi капиталын жұмсамай-ақ, жаңа ... ... ... өнiм ... және пайда табуға
мүмкiндiк бередi;
• Кәсiпорынға мүлiктi несиеге ... ... ... ... ... ... бұл ... ол мүлiк кепiл ретiнде болады;
• Құрал-жабдықтың лизинг берушiнiң меншiгiне болатындығына байланысты,
өнiмнiң құнына лизингтiк төлемдер ғана ... ... ... жалға берушiнiң өзi төлейдi. Сөйтiп, ... ... ... ... [2]
Қазақстан Республикасындағы лизингтік қатынастардың дамуы 2000 жылдан
бастап қарқынды түрде дами бастады. Басты лизингтік қызметтердің ... ... ... ... ... Ол ... ауыл
шаруашылығын дамыту мақсатында құрылған 100%-дық мемлекеттік компания болып
табылады. ... ... ... ... операцияларды жекелеген
лизинг компаниялары арқылы іске асырып отыр. Қазіргі уақытта Қазақстанда 20-
дан ... ... ... бар, ал ... 8-і жергілікті банктердің
еншілес компаниялары болып табылады. Олардың осы ... ... ... ... | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | | ... - ... ... құрал-жабдықтардың түрлері бойынша құрамы,
мысалға 2004 жылдың құрылымы.
Коммерциялық банктердің келесі ... ... ... жатады.
Кассалық операция – бұл құндылықтарды қабылдау, ... ... ... ... сортау, орау және сақтаумен байланысты операцияны
бiлдiредi.
Касса жұмысын ... яғни ... ... ... ... көрсету және қолма-қол ақшаны өңдеу үшiн банктерде ... ... ... кiрiс ... шығыс кассасы;
• кiрiс-шығыс кассалары;
• қайта санау кассасы;
• кешкi касса;
• сыртқа шығатын касса.
Банк кассасына клиентерден қолма-қол ақшаларды қабылдау және ... және ... ... ... ... алу ... кiрiс
кассалық құжаттар көмегiмен жүргiзiледi:
1. қолма-қол ақшаны салатындығының хабарламасы;
2. кiрiс кассалыө ордер бойынша.
Кассадағы қолма-қол ақшаны өткiзу үшiн ... кiрiс ... ... және оған ... ... кассаға өткiзiлетiн банкнота мен
монеталардың тiзiмiн жасап, онда ... ... ... ... мен ... сомасын санмен және жазбаша түрде көрсетедi.
Қолма-қол ақшаны қабылдап алғаннан кейiн, кассир ... ... ... ... сомамен салыстырады, сома сәйкес келген жағдайда
кассир кiрiс ... ... ... ... ... ... ... деген
мөр басып, оны ақшаны тапсырушыға бередi.
Банк клиентiнiң ағымдық және ... ... ... беру ... құжаттар арқылы жүзеге асырылады:
1. ақшалай чекпен;
2. шығыс кассалық ордермен.
Банк клиентi қолма-қол ақша ... ... ... ... ... бередi, ол құжаттарға қажеттi тексерулер жүргiзiп,
оларды бақылаушы-бухгалтерлерге ... ... ... кассалық ордерiнде
көрсетiлген қолма-қол ақша сомасы шығыс ... ... ... есепке
алынады.
Шығыс құжатын алған бақылаушы-бухгалтер мынадай жұмыстарды жүогiзуге
мiндеттi:
1. ... ... ... ... бар ... ... ... барлығын тексерiп, оны қол қою үлгiсiмен салыстыруға;
2. құжатта ... ... саны мен ... ... ... ... лауазымды тұлғаларының шығыс құжатында қолдарының ... және ... ... ... ... ... ... барып кассир қолма-қол ақшаны алушыны кассаға чектегi номерi
бойынша шақырып, тағы да қандай соманы ... ... ... ... ... ... есептеу кассасы клиенттiң инкассацияланған ақшалай түсiмдерiн
қайта санаумен айналысады. Қайта ... ... ... ... ... кешкi кассаның кассирiнен және бақылаушы кассирден
инкассаторлық сөмкенi қабылдап, ... оған ... ... ... ... ... қабылдап алады.
Инкассаторлардан қолма-қол ақшасы бар сөмкелердi ... ... ... ... келiп түскен сөмкелердiң тұтастығын;
2. сөмкедегi қойылған пломбаның банктегi пломбының үлгiсiмен сәйкестiгiн;
3. инкассаторлар тапсыратын сөмкелердiң құжаттағы сөмкенiң номерiмен сай
келуiн;
4. ... ... ... көрсетiлген сомамен сәйкестiгiн.
Инкассалық сөмкенi қабылдап алған соң, бақылаушы-кассир ... ... ... қабылдаған сөмкелердi есепке алу журналдарының
екеуiне де қолдарын қояды. ... ... ... бақылаушы
инкассаторлардың басшысына бередi.
Отандық банк тәжiрибесiнде ... есеп ... ... ... ... банктiк шоттар ашу;
• ұлттық немесе шетел валютасында аударым операциялары;
• алдағы уақытта валюталау күнi ... ... ... ... ... ... ... өзгерту немесе қайтару;
• валюталық операцияларға бақылау жасау;
• шоттың архивiн беру;
• шоттан қолма-қол ақша ... ұсақ ... ... ... ... ... дейiн немесе керiсiнше қолма-қол ақшаларды
инкассациялау;
• құндылықтарды жеткiзiп беру.
Коммерциялық банктердiң тағы да бiр ... ... бұл ... ағылшын тiлiнен аударғанда “сенiм” деген сөздi бiлдiредi. Траст ... ... ... ... ... құқықты анықтайтын және меншiктi
иеленудiң ерекше нысаны.
Траст операциясы – ... ... ... ... оның ... және тапсырмасы бойынша басқа да қызмет көрсетуге байланысты
банктiң ... ... ... ... ... ... құрылтайшысы – сенiмдi меншiк иесiне сенiмхат арқылы басқаруға
беретiн, мүлiктiң ... ... ... ... иесi. ... ... кез ... қолында мүлкi бар заңды немесе жеке
тұлға бола алады.
• Трастыны иемденушi – ... ... ... жағдайға
сәйкес, мүлiктi басұару құқығын өзiне ... ... ... ... және ... ... де жатады.
• Бенефициар – траст келiсiмшартын өзiнiң пайдасына жарататын кез келген
заңды және жеке тұлға.
Сонымен, ... ... ... – бұл банктiң өз клиенттерiне
көрсететiн әр түрлi ... ... ... ... ... қызметiне: бiрiншiден, жылжымайтын және жылжитын мүлiктердi
басқару; екiншiден, ... ... ... және оны ... ... сақтауға қабылдау; төртiншiден, тұрақсыздыққа
ұшыраған фирмаларға қатысты ... ... ... ... ... мұраға қалдыруға байланысты мүлiктi басқару қызметтерi жатады.
Коммерциялық банктiң траст бөлiмiнiң атқаратын қызметi үлкен үш топқа
бөлiнедi:
1. ... ... ... мүлкiн иемдену;
2. Сенiмхат бойынша операцияларды жүзеге асыру;
3. Агенттiк қызметтер.
Траст операциясын жасау үшiн ең бастысы, ... ... банк ... ... ... ... болуы қажет. Осы келiсiмшарт
негiзiнде мынандай қызметтердi атқарады:
• Бағалы ... ... ... ... ... ... ... қарыздарды өтеу;
• Мүлiктi кепiлдiктен босату;
• Сенiмхатқа сәйкес бiр бағалы қағазды алып, басқасын ... яғни ... ... ... ... қызметтi жүзеге асыру;
• Акционерлiк қоғамдардың акциялар бойынша дивидендтер ... ... ... ... ... ... жеке ... органдары, iскер кәсiпорындар үшiн агенттiк қызметтi атқару құрайды.
Банк көрсеткен ... ... үшiн ... ... алады.
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерінің жүргізетін негізгі
пассивтік операцияларының формаларын ... ... ... ... ... ... қағаздарды алғашқы эмиссиялауы;
• Банк пайдасынан капиталдарды немесе қорларды ұлғайту және құру;
• Басқа да заңды тұлғалардан несие алу;
• Депозиттік салымдар.
Осы ... ... ... ... ... екі нұсқасы арқылы
банктің меншікті ресурстары құрылады. Ал келесі екі формасы негізінде
заемдық ... ... ... ... ... ... ... үнемі тұрақтылығын ұстап тұруда
маңызы жоғары. Себебі, меншікті қаражатсыз банк қызметін бастау ... Осы ... ... ... қажетті резервтер құрылады. Банктің
меншікті қаражатына жататындар:
• Банктің жарғылық ... ... ... капиталы;
• Пайда есебінен құрылған капиталдар;
• Сақтандыру резервтері;
• Бөлінбеген пайдасы.
Банктің тартылған қаражаттары активтік операциялар, оның ... ... 90%-ға ... ... ... қанағаттандырады.
Банктер заңды және жеке тұлғалардың уақытша бос қаражаттарын тарта отырып,
коммерциялық банктер ... ... ... ... ... сұранысымен қатар халықтың тұтыну қажеттілігін қанағаттандырады.
Банктердің тартылған қаражаттары депозиттер және депозиттік ... ... ... ... ... банк үшін бірден-бір арзан
ресурс көзі болып табылады.
Депозит – бұл клиенттердің (жеке және заңды тұлғалардың) ... бір ... ... және өздері пайдалана алатын қаражаттары. [5,272]
1.2 Қазақстандағы банктік жүйенің қазіргі жағдайы және
дағдарыстың ... ... банк ... өз ... ... ... бері
көптеген мемлекеттердің басшылары осынау аса маңызды құрылымдағы ... ... ... ... ... ... саясатын өмірге
әкелген АҚШ Президенті Теодор Рузвельд қазіргі әлемге кеңінен танымал
алпауыт ... ... ... ... негізін қалаушы Морганмен екі сайлау
аралығындағы қызметі бойына күресіп, зорға дегенде азынаулақ жеңіске жеткен
болатын. Сондағы ... ... ... ... ... ... дәл
бүгінге дейінгі біздің олигархтар пайдаланып келген жүйе екенін еске сала
кеткіміз келеді. Мол қаражатқа ие ... ... ... ... ... ... сауда салаларын банк капиталымен ... ... де, ... де ... ... ... ... келтірген
болатын. Ақшаны басқаруда «кландық» жүйе орнықтырған еді. Олар тек қана
ақшадан ақша ... ... ... ... – ақша – тауар» тізбегі
бұзылды. Түптеп келгенде, бұл тұтастай АҚШ экономикасын 1928 жылғы ... ... ... алып келді. Дәл осындай жағдай 2000
жылдардың басында Оңтүстік Кореяда орын ... Дәл ... ... 1997 жылғы
Оңтүстік Шығыс Азия дамушы мемлекеттерінде дағдарыс туғызды.
Дәл ... ... ақыр ... 2007 ... ... кейін
Қазақстанның екінші деңгейдегі банк жүйесін ел экономикасына қызмет етуге
қабілетсіз жағдайға ... ... ... ... ... болсақ,
екінші деңгейдегі банктерді құрушы олигархтар мәселен, Алматы қаласының
көлеміндегі ... ... жер ... мен ескі ... сатып алу
жұмысын бәсекелесе жүргізді. Бұл істі олар өздерінің еншілес компаниялары
арқылы атқарды. Бұл – ақыр ... ... ... ... шарықтап кетуіне
жол ашты. Кейбіреулер өзін ақтағысы келіп, құрылыс ... ... ... ... ... ... салдары дейді.
Мұның да бағаға әсері болғаны сөзсіз. Десек те, бағаны ... ... ... ... ... ... ... еді. Бұған дәлелді алыстан
іздеп жатудың қажеті шамалы. Айталық, 2009 жылы да құрылыс ... ... да, ... ... ... ... ... Десек те, шаршы
метрдің бағасы 750 доллардың шамасында болды. Ал, 2007 жылдың ... бұл ... 3000 ... ... еді. ... ... ... және
қаржы капиталдарының бірігіп кетуі, елге осындай зиян ... ... ... ...... сұраққа нақты былайша жауап беруге болады:
әлгі болашақ құрылыс алаңдарын сатып ... ... ... ... ... өсірген банктердің еншілес компаниясы. Дағдарыс келіп,
халықтың төлем қабілеті әлсіреген шақта, бағаның түсуіне байланысты банктер
енді ... ... ... да ... ... жағдай
қалыптастырады. Яғни, ақшасын ешкімнен даулай ... Еш ... ... де
алмайды. Мінеки, болмыстың ақиқаты, осы. Демек, Елбасымыз банктер тек қана
банктік қызметпен ... ... ... ... компаниялары жойылсын
деп қатаң тапсырма берген сөзіндегі мақсат – ... ... ... ... келеңсіз жайдан аман сақтау болғаны сөзсіз.
Жасыратыны жоқ, біздің Елбасымыз, қаржы жүйесіндегі мұндай олқылықты
әлемдік дағдарыстың ... ... ... көре білді. Сол дер
кезінде көре білгендіктің ... ... 2007 ... ... ... ... ... қордан 4 миллиард доллар көлемінде несиелік
көмек-қаржы берді. Банктердің жыртығы мұнымен де ... ... ... ... ... Ақыр ... 2009 жылы ... тікелей нұсқауымен
өмірге келген мемлекеттік «Самұрық – Қазына» әл-ауқат қоры еліміздегі «БТА
банк», «Альянс ... ... ... ... ... ... ең ірі
қаржылық құрылымдардың басқару акцияларын мемлекетке сатып ... ... ... ... ... қаржы капиталына мемлекеттік
қаржы капиталы араласып, дер кезінде ... ... бұл шара ... қаржы
жүйеміздің аман сақталуын қамтамасыз етті. [9,94б]
2007 жылдың екінші жартысында басталған әлемдік қаржы нарықтарындағы
тұрақсыздық Қазақстанның даму ... әсер ... Бұл ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін төмендетуде, ал, ізінше,
ішкі экономикаға ... беру ... ... ... ... басқа,
әлемдік нарықтағы азық-түлік тауарлары бағасының шапшаң ... ... ... қысымды едәуір күшейтті.
Қазақстан Республикасының Үкіметі, Ұлттық Банкі мен Қаржы нарығы мен
қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігі ... ... және ... ... ... ... ... бағытталған бірінші
кезектегі шаралар кешенін жедел қабылдады және іске асырды.
Өтімділіктің жаһандық тапшылығын тудырған қаржы дағдарысының ... ... ... ... ... шықты және нақты секторға едәуір
теріс әсер етті. Осының ... ... ... өсу ... ... ізінше, тауарлар мен қызмет көрсетулерге жаһандық сұраныстың
баяулауы байқалады.
Мемлекет екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... ... былық одан әрі айқындала түсті. Ақыр аяғында
мемлекет басшысы сол ... ... ... банктердің еншілес
құрылымдары екенін ашық мәлімдеді. Бұл отандық банк ... ... ... бір ... ... ... ... түскен мәлімдеме болып
шықты. Жасыратыны жоқ, бүкіл дүниежүзінің дамығаны бар, дамушысы бар ... ... ... банк ... түрлі мөлшерде көмек көрсетіп
жатыр. Еуропа елдерінде де, АҚШ та да банк жүйесіне дәл біздегідей көмек
жасалды. Бір ... ... ... банк жүйесін таза банктік қызметпен
айналысуға көшіру туралы мәлімдемесін жариялаған шақта АҚШ Президенті Барак
Обама да осы сала ... ... жаңа ... ... ... Алып ... олигархтары бұған қарсы шықты. Бірақ, ... ... ... ... де, Президенттің ұсынысы өмір ақиқатына
айналады деп сенеміз. Сондықтан да, орайы келгенде «АҚШ ... ...... ... ... бере кетейік. Өйткені, ... ... ... өз ... пайдалануға да болатын шығар.
Сонымен, АҚШ банк жүйесіндегі реформаның барысында ... ... ... ... ... ... қабылдауымыз керек. Дәлірек айтар
болсақ, бұдан былай бұл елдегі ... ... және ... ... ... ... өзінің негізі жұмыс ... ... ... Инвестициялық банктер экономиканы және ... ... ... ... ... ... ... да,
тұтынушылық қызмет көрсету банктері өндірілген тауардың өтімділігін
қамтамасыз етуге ... ... ... Бір ... ... ...... экономиканың қанына айналдырады, екінші топтағылар –
тұтыну несиелерін үлестіреді. Импорт–экспорт жүйесіне қызмет ... ... бұл ... ... ел ... ... сөйлейтін
болсақ, онда біздің банктеріміздің барлығы дерлік осы ... ... ... ... ... көрсету банктері болып келгені белгілі. ... ... ... ... ... да ... ... Айталық,
ірі банктеріміздің барлығында дерлік ... ... ... ... қорлары болғаны рас қой. Мінеки, бұлар ... ғана ... ... ... ... ... негізгі маңызды тұстарын атап көрсеттік.
Қалай болғанда да, бұл көңіл ... іс ... Біз өз ... ... екінші деңгейдегі банктерімізге осындай айырықша статустар ... әлде сол ... ... ... банк ... ... оның бір бөлігі инвестициялық, екінші бөлігі – тұтынушылық
несиелер болуын ... ... бе, оны ... ... шеше ... ... ... сеңді қозғалтатын бір шара керек. Өйткені, 19 жылдық
тәжірибеде көрінгендей банк капиталын тиісті ... – тек қана ... ... ... ... болмайтынына толық көз жеткіздік. Әлемдік
ірі қаржы институттарының банкрот ... және ақша ... ... ... қор, ... ... ... күшеюінен
туындаған әлемдік қаржы ... ... ... ... ... ... ... жай-күйіне қандай да бір деңгейде өзінің
жағымсыз ... ... ... ... ... көрсеткіштері соңғы
жылда баяулады, ал кейбір жағдайларда төмендеп кетті .
Банк секторы 2008 жылдың екінші жартысында ... ... ... ... ... көрген отандық қаржы секторының негізгі
сегменті болып қала берді. Атап ... ... ... есебінен
өзінің бизнес стратегиясын ... ЕДБ ... жылы ... ... талаптары жағдайында және қайта қаржыландыру мен өтімділік
тәуекелдерінің өрістеуі барысында іс-әрекет ... ... ... бұл
олардың активтерінің өсу қарқынының баяулауына және өз кезегінде нақты
сектордағы ... ... ... ... алып ... ... ... жылжымайтын мүлік пен құрылыс секторларын кредиттеу көлемі
төмендеді, сондай-ақ өз бизнесіне банк ресурстарының есебінен белгілі бір
деңгейдегі тұрақтылық жағдайында ... ... ... ... кәсіпкерлік
субъектілерін кредиттеу де барынша азайды. Жылжымайтын мүлік нарығындағы
тұрақсыздық және ... ... ... ... ... кредиттеу талаптарын қайта қарау ... ЕДБ ... ... ... ... сатып алу қабілеттілігінің кемуі банк
секторының тұрақты жұмыс ... ... ... ... ... бірі
болып табылатын банктердің кредиттік портфелінің сапасына кері әсер етті ... ... ... ... жауап ретінде резервтеу
деңгейінің өсуі мен маржаның кему үрдісі банк секторын капиталдандыруға
қысым ... ... банк ... ... мен тиімділігінің
төмендеуінің басты факторлары болып ... ... ... ... ... ... банк ... проблемаларына әсерін күшейтіп, сыртқы көтерме қаржыландырудан
қазақстандық банктердің тәуелділігінің жоғары болуымен ... ... және ... ... ... (банк секторының жиынтық
міндеттемелеріндегі сыртқы міндеттемелердің үлесі – 44,9%, ... ... ... қатынасының көрсеткіші тиісінше 30% және
1,5-ке тең, олардың оңтайлы мәндері 2-ге ... ... ... тәуекелдерін шектеу жөніндегі ... ... ... ... ... банктердің тәуекелдерді басқару
практикасы кредиттік портфельдің ... ... ... деңгейіне
және қазақстандық банктерді ... ... ... ... ... ... мен сегменттерге берілген
кредиттердің жоғарғы деңгейіне қолдау көрсету ... ... ... ... көрсетті.Қаржы секторының
тұрақтылығына ... ... ... ... және қор, тауар
нарықтарындағы құбылмалықтың ... ... ... оның ... ... ... ... баға белгілеу өзінің
ең төменгі тарихи мәніне (2008 жылдың қыркүйегінде ... ... ... ... кейін – 3-график) дейін құлдырады.
Соңғы жылдарда қаржы секторының басқа сегменттерінің қарқынды өсу
жағдайында ... ... ... ... секторы, әсіресе
сақтандыру қызметін тұтынушы ретінде банк секторы 2008 жылы ... ... ... ... ... ... полициясы секілді құқық қорғау органдарын
есептемегенде, елімізде Ұлттық банк пен Қаржыны ... және ... ... ... ... ... ... ғой. Екінші деңгейдегі
банк менеджменті осы екі ... ... ... есеп ... ... ... тұрса да, миллиардтаған доллардың ... ... ... Демек,
бүгінге дейінгі банк туралы заңымыздағы «банктік құпия» өз ... ... ... Заңдағы бұл бап әлі де өз қызметін атқара береді. Оны сызып
тастауға әсте болмайды. Демек, екінші ... банк ... ... жұмыс
істеуі үшін ондағы капиталды екі бағытта яғни, инвестициялық және тұтыну
несиелік салада ... ... ... ... ...... екіншісі –
табысты. Иә, дәл солай. Олай болатын болса, банк капиталының міндетті түрде
бірдей мөлшердегі екі қоржыннан құрылуын заңдастыра ... біз екі ... ... ... ... ... Қаржымыздың қайтарылымы сенімді болады және
екінші қоржын арқылы «тәуекелі мол» іске жұмсалған қаржымыз жоғары табыс
әкеледі. ... ... ... ... қатынастарда шаруашылықтың тиімді
ұйымдастырылуы мен қызмет етуі ... ... ... ... ... байланысты болады. Сонымен қатар рыноктық экономикада экономиканы
реттеуде және тұрақты дамуын қамтамасыз етуінде жүргізілетін тікелей және
жанама экономикалық ... сол ... банк ... ... мен оның
атқарып отырған саясаттары арқылы іске асады. Елдің ... ... ... және ... ... ... ... деңгейін
төмендету және оның тұрақты деңгейін сақтауды іске асыратын ... ... бұл ... ... ... ... крммерциялық банктермен
бірлесе отырып атқарады.
Коммерциялық банктер сонымен қатар экономиканың шаруашылық салалары,
халық пен Үкіметтің экономикалық ... ... банк ... ... ... ... атқарады. Коммерциялық банктер уақытша бос ақша
қаражаттарын экономикалық шаруашылықта сол ақшаға ... туып ... ... әр ... ... ... жүзеге асыруға,
елдің қаржы саласының толық ... ... ... ... ... экономикалық қызметті еркін жүргізуіне, жалпы бір сөзбен айтқанда
нарықтық экономика жүйесінің бір ... ... ... ... банк ... ... ... алып, ал коммерциялық банктер
экономикалық салаларды ... ... ... ... отыр. Олар арқылы
экономикада қызмет атқарушы жеке және заңды тұлғаларға ... ... ... алға ... Қазiргi кезде елiмiзде банктiк жүйедегi ... ... 39 ... отыр. Ал бұл 8-10 жыл алдында 4 еседей көп
болған. Ұлттық банк жүргiзген сапалы даму ... банк саны ... ... қызметi өсуде.
Жалпы елiмiздiң банк жүйесi нарықтық экономика жүйелерi iшiндегi ең
бiр дұрыс ... жүйе және ол ... ... қамтамасыз ететiн
бiрден-бiр құрылым десек артық болмас.
Сонымен қатар, елiмiздiң банктiк жүйесiнiң болашағы оң ... ... деп ... ... болмас, өйткенi елiмiз экономиканы әлi де
болса, ... ... ... ... ... ... ... алып
келетiн шикiзаттық бағыттағы экономиканы, 2003-2015 жылдарға ... ... ... ... экономикалық өсуге қол
жеткiзу және елiмiздiң қаржы-банктiк жүйесiн ... ... ... ... iсi iске ... экономикалық дамуында жағымды тенденцияның сақталуы
еліміздің Ұлттық банкінің ақша-несие саясатында жаңа режим болып ... ... ... ... ... отыр. Қазіргі таңда
инфляциялық таргеттеудің ... ... мен ... ... ... ... ... бұл режимді Ұлттық банктің қолға алуы жақсы
жаңалық болып ... ... ... ... секторының жедел әрі сапалы
дамуы, соңғы жылдардағы сыртқы ... ... ... ... жаңа ... ... ... көшуіне себеп болды. Бұл банк
стратегиясы ақша-несие ... ... ... осы ... ... ... мен ... дамытуды және ақша айналысын
тұрақтандыруды жолға қоюда.
Ұлттық банктің ... ... ... ... яғни тек қана ақша ... мен ... ... тәуелді
емес, ауыл шаруашылығы бағаларын, бензин және ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде Алматы қаласы халықаралық қаржы
орталығына айналды деп санауға болады. Әрине бұл елiмiздiң ... ... ... үшiн ... ... ... ... осыған байланысты
елiмiздiң екiншi деңгейлi банктiк қызметтерiн ииновациялау және ... ... ... ... ... ... артып отыр.
2009 жылдың екінші жартысынан бастап әлемдік экономика ғаламдық қаржы
дағдарысынан кейінгі қайта ... келу ... ... ... ... ... ХВҚ ... сәйкес әлемдік экономиканың өсуі ... ... 4,5% ... деп бағаланып отыр. Соған қарамастан қайта
қалыпқа келу ауқымы әр елде әр ... ... ... ... ... қалыпты күйінде қалып отыр, ал ірі ... ... ... қана өсіп ... ... дамыған елдердегі ЖІӨ-нің өсуі 2010-
2011 жылдары 2,5% деңгейінде, дамушы елдерде ... 6,5% ... ... ... ... ... С.Б. ... банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым,
- Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 ... Баян ... Оқу ... / ... ... ... ... - Алматы: “Экономика” 2000ж.
3. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. – Алматы: Издат Маркет,
2004. – 248 ... ... ... банктер және банк қызметi ... ... Заң күшi бар ... 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
5. Банки Казахстана, 2003 г. №12; ... ... ...
крупнейший институтциональный инвестор национального фондового рынка” //
Донцов С.
6. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О ... ... ... ... коммерцеских банков” // Кил А. Б.
7. Вестник КазНУ, экономическая серия, 2001 г. №4; “Проблемы стабильности
банковской системы РК” // А. А. ... ... Ж. ... ... ... банка» // Вестник
КазНУ, Серия экономическая. №2. – 2005 г.
9. С.Кабашев ... ... ... ... развития
банковского сектора республики» // Қаржы-Қаражат, №2, - 2004. 58-61 ... ... Р. ... қызметтер. Оның ерекшелiгi неде? // Егемен
Қазақстан. – 2004. – 24 ... ... – 2 ... ... С.Б. Коммерциялық банктiң делдалдық операциялары: факторинг және
форфейтинг // ҚазЭУ хабаршысы. – 2003. - №2. – 70-75 ... ... Ш. ... банк ... ТМД ... ... орында:
“Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1
қазан ... ... ... жүйесі бойынша (www.nationalbank.kz)
14. Ғаламтор жүйесі бойынша(www.kaz.stat.kz )
15. Ғаламтор жүйесі бойынша(www.innovus.kz)
16. ... С, ... В.Д. 2009 жыл ... ... негіздері».
-----------------------
Қаржылық институттар: банктер, сақтандыру компаниялары, зейнетақылық
қорлар, инвестициялық қорлар.
Ақша ... ... ... ... үкiмет,
жеке тұлғалар)
Ақша қаражаттарын пайдаланушылар: (фирмалар, компаниялар, үкiмет, жеке
тұлғалар)
Қысқа мерзiмдi капиталдардың қаржылық ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығы)

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктердің нарықтық экономикадағы ролі24 бет
Банктердің нарықтық экономикадағы ролі туралы20 бет
Қазақстандағы коммерциялық банктердің инвестициялық қызметінің экономикадағы ролі25 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Нарықтық экономикада несие28 бет
Қазақстан Республикасының несие саясаты және ондағы банктердің атқаратын ролі67 бет
Банктердің экономика дамуындағы рөлі28 бет
Экономикадағы банкроттықтың дамуы және рөлі33 бет
ҚР банк қызметін даму ерекшеліктері мен экономикадағы рөлі61 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь