Микроэлементтер

Әлемде таңғажайып оқиғалар үнемі болып отырған.Солардың бірі ¬¬-Тунгусс метеориті.1908 жылы июнь айының орта шамасында Тайгадағы тұрғын елдің зәресін ұшырып,аспанды жұдызша тілген алып от сыңсыған ну орманға келіп түсті.Оны коп адам көрді.Метеорт түскеннен кейін келген экспедициялар астан-кестеңі шыққан,өртенген орман ағаштарынан басқа ештеме де таба алмады.Осы күнге дейін жүргізіліп келе жатқан зерттеу жұмыстары бұл ғажайып құпия қойған жоқ.Бірақ біздің айтқалы отырғанымыз космостан келген заттың тарихы емес, онан кейінгі болған өзгерістер туралы. Алып қопарылыс, үлкен өрттен тамыры аман қалған ағаштардан бастап,қылқиған орман түгіне дейін екі-үш жылдан соң кенет қаулап өсе бастаған.Өсімдіктердің жапырақтары мол болған.Сырттан келген адам Тайганың осы жеріне сиқырлы күш біткен деп те ойлапты.Өртенген ағаштың күліндегі калийден болды ма деуге келмейді.Жерге келіп жарылған космостық дене өзімен бірге белгісіз заттарды ала келген ғой,деп те жорамалдаған.Ол егер метеорит болса,онда никель,платина,кобальт т.б.топырақта сирек кездесетін,толып жатқан элементтер болатыны белгілі.Алайда бұл қорытындының түсініксіз жағы бар тәрізді.Егістікке тонналап азот,калий,фосфор тыңайтқыштарын сеуіп,центнерленген,тонналаған қосымша түс аламыз.Ал сонау Тайгага түскен ейбір элементтердің шаңы ағаштарды қаулатып жіберген.Ендеше өсімдікке он элемент-азот,фосфор,калий,оттегі,сутегі,көміртегі,күкірт,кальций ғана қажет пе деген сұрақ туады.Кейінгі кездерде жүргізілген зерттеулер өсімдіктердің өсіп-дамуына микроэлеметтер қажет екенін анықтады.
        
        Микроэлементтер  
Әлемде таңғажайып оқиғалар үнемі болып отырған.Солардың бірі - - -Тунгусс метеориті.1908 жылы июнь айының орта ... ... ... ... зәресін ұшырып,аспанды жұдызша тілген алып от сыңсыған ну орманға ... ... коп адам ... ... кейін келген экспедициялар астан-кестеңі шыққан,өртенген орман ағаштарынан басқа ештеме де таба алмады.Осы күнге дейін жүргізіліп келе жатқан ... ... бұл ... құпия қойған жоқ.Бірақ біздің айтқалы отырғанымыз космостан келген заттың тарихы ... онан ... ... ... ... Алып ... үлкен өрттен тамыры аман қалған ағаштардан бастап,қылқиған орман түгіне дейін ... ... соң ... ... өсе ... ... мол ... келген адам Тайганың осы жеріне сиқырлы күш біткен деп те ойлапты.Өртенген ағаштың ... ... ... ма ... ... келіп жарылған космостық дене өзімен бірге белгісіз заттарды ала келген ... те ... егер ... болса,онда никель,платина,кобальт т.б.топырақта сирек кездесетін,толып жатқан элементтер болатыны белгілі.Алайда бұл қорытындының түсініксіз жағы бар тәрізді.Егістікке тонналап азот,калий,фосфор тыңайтқыштарын сеуіп,центнерленген,тонналаған қосымша түс ... ... ... ... ... ... шаңы ... қаулатып жіберген.Ендеше өсімдікке он элемент-азот,фосфор,калий,оттегі,сутегі,көміртегі,күкірт,кальций ғана қажет пе деген сұрақ туады.Кейінгі кездерде жүргізілген зерттеулер өсімдіктердің өсіп-дамуына микроэлеметтер қажет екенін ... ... ... ... өзі.Қураған жердің жасыл желектерінің қалдықтары түгелімен ... ... ... ... жасаудың қуатты қаруы спектрограф өсімдіктің,организмдегі элементтердің миллионнан бір бөлігіндей де қателеспестен тауып береді.Алғашқы кездегі жұмыстарын геохимия ғылымының ... ... ... ... ... 1918-1919 жылдарда-ақ бастаған болатын.Ол өсімдіктің он алты түрін ... ... ... ... он бес емес,жиырма алты элемент барын дәлелдеген.Бүгінгі ғылым өсімдікте де,тірі оганизмде де ... ... ... ... ... бар деп санайды.Тіпті топырақтың өзінде некен-саяқ кездесетін нитриттердің өздеріде табылған.
Мыс.Әрине ғылыми жаңалықтар өмір талабынан туады.Соның бір ... осы ... ... бір ... ... ... құғату ісі қарқынды түрде жүргізілген болатын.Осындай құрғатудан кейін Ленинград маңындағы ... ... ... егін ... ... шыққан астықтың белгісіз бір ауруға ұшырап,жапырақтары сарғайып кеткен.Ауыл ... ... ... ... дертке шалдығу деп есептеді.Бірақ мұның сыры кейінірек ашылды.Бұл ауру емес,мыс элементінің жетіспеуінен екені белгілі болды.Өйткені ... ... мыс аз ... ... ... ... кезде оның ағарған түсі жоғалып кеткені байқалды.Шымтезекті,батпақты жерге әдеттегі ... пен ... қоса ... ... түсімі арта түскен.Бидайдың дәнін химиялық өткізетін болсақ,онда бір килограмм бидай дәнінде 28 миллиграмға дейін мыс табылады. Мыс ... ... ... өте ... ... ... бірі - ... одан каучук алынған болатын.Ал каучук резина жасауда табылмайтын ... ... ... ... ... ... мыстың топырақта молдығынан дәмді болады,лимон,апельсин,алма,алмұрттар шырынды келеді.Кейбір кезде мыс топырақта мол болса,оның пайдасынан гөрі зияны көп болады.Мыс өсімдіктердің ... ... ... ... ... ... құрамына кіреді де көптеген физиологиялық процестерге қатынасады,әсіресе тыныс алу функциясын реттейді.
Бағбандарға ерте кезден белгілі ... ... Бұл ауру ... ... цитрус дақылдарына қырғидай тиіп,баудай түсіретін.Жапырақтың беті секпіл-секпіл болып,кейіннен түсіп қалатын.Сондықтан да өсімдіктің ... ... ... ең ... ... бұл ауру ... ... болады,деп ойлады.Көптеген зерттеу жұмыстары жүргізілді.Бірақ өсімдіктердің жапырақтарынан вирус табылмады.Кейінгі кездегі жүргізілген зерттеулерден өсімдіктің ұшырауы мырыштың жетіспеуінен екені ... ... ... ... ... ... кіріп,түрлі-түрлі химиялық процестерді өткізеді.
Ертеректе Ярославль облысының кейбір жерінде бір ауру ірі қара малын қырып салған.Басқа жерден ... асыл ... ... азғантай уақыттан кейін,қаны азайып анемияға ұшырайтын болған.Халық арасында бұл ауруды Ярославль жерінің түсіндірген діни сенімдер ... бола ... ... мұның сыры бөгде күште емес,бар болғаны кобальттың жетіспеуінен екені анықталды.Кобальт төтенше ғана әсер ... ... ... ... ... витаминін түзеді.Жемді,шөпті,суда кобальт жетіспесе,шөбі шүйгін,суы таза,мол болғанымен малдың қандай түрі болсын дертке ұшырайды.Австрияның кейбір ... де ... ... ... ... ... күлгін,міне осындай алқапқа бұршақ тұқымдас өсімдікті еккен.Бірақ олар ешбір өнім бермеген.Бұл ... ... жан - ... ... молибден элементі аз болған.Бір таң қаларлық іс кобальт та,молибден де қазіргі баға ... ... бірі ... ... ... ... ... кіретін болса,оны өте серпін етеді.Ал ауыл шаруашылығындағы жемістердің ,овощтың дәмін кіргізіп,олардың ... да ... ... синтезделуін үдете түседі.Металлургия заводтарының метелл қалдықтарында микроэлементтердің,әсіресе кобальт пен молибденнің коп мөлшері ... ... ... ... оның ... арта түскен.
Ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігі тек қана кобальт пен молибденге байланысты емес.Сонымен қатар өсімдікке хром,вольфрам ... ... ... ... байланысты.Әйткенмен микроэлементтердің ішінде ауыл шаруашылығы дақылдарынан мол өнім алу үшін молибденге жетері жоқ.
Қант қызылшасының қантты мол ... үшін ... ... ... ... ... түйнек бактерияларын молибден арттырады.Түйнек бактерияларын ауадағы молекула күйіндегі азотты сіңіреді.Молибденнің өсімдікке тигізетін әсері топырақтың физикалық және ... ... ... көп ... күлгін жерлерге еккен егінге молибден өте үлкен әсер етеді.
Қазіргі кезде күрделі тыңайтқыштар өндірілетін болды.Сол тыңайтқыштарға молибден қосылады.Бір тонна фосфор тыңайтқышының ... ... ... ... ... керек.
Молибден жөнінде Жаңа Зеландияда болған бір қызық жайға тоқтала кеткен жөн.Бұл елден әдетте мал коп болады.Әсіресе қойлар мыңғырып жатады.Жаңа зеландықтар егін ... қана ... ... шөп ... ол ... ... үшін ... мен шабындық жерлер егістіктен де қадірлі.Шөбі шүйгін жерлерге тыңайтқыштар себеді.Олардың ішінде молибден бар.Жайылымдар және шабындықтар биік таулардың беткейлері мен бастарында ... пен ... ... самолет арқылы шашады.Бұл тәсіл әрі арзан,әрі жылдам келеді.Мұндай жайылым мен шабындықтарда мал тез қолданып,тез семіреді.
Өсімдікке қажетті элементтердің бірі-бор ... ... ... ... де ... өсімдіктің жапырағын мен сабағында жиналатын органикалық заттардың сапасын арттырса,кейбіреулері тамырлардағы синтездейтін пластикалық қосылыстарды үдетеді.Бор топырақта аз мөлшерде кездеседі.Не бары ... ... ... ... ... бор ... суда ... одан өсімдікке келіп-кетер пайда шамалы.
Бордың мөлшері өсімдіктерде де өте ... ... ... бір ... ... он ... ғана болады.Ал картопта,қызылшада,зығырда,асбұршақта бұдан 1-3 еседей көп.Бор ... ... ... ететіндер- бактериялар мен бұршақ тұқымдастар.Бор жетіспегенде өсімдіктердің физиологиялық ... ... ... күрт ... кетеді.Тамыр жүйелері нашар дамып,гүл жаруы кемиді.Жас өсімдіктер бор жетіспегендіктен өсе алмай,құрып кетеді.
Ауыл шаруашылығы ... мол өнім алу үшін ... ... мол ... ... ... белгілі болады.Бор элементі бағалы екенін металлургтер,тоқымашылар,шыны жасаушылар ертеден-ақ білген.
Темір бетіне жалатқан эмальдың,жылтылдап ... ... ... де ... ... бар.Ерте кезде борды шетелдерден алтынға сатып әкелген.Қазіргі кезде еліміз ... ... ... ғана ... ... ... борды жылма-жыл беріп отырады.Өйткені Қазақстанда бордың мол қоры бар.
Марганец - ... өсіп ... ... ... ... сырын алғаш байқаған И.В.Мичурин.
Оның көп жылдық зерттеулерінде ... өзін таң ... бір ... іс болған Бадам ағашы әдетте шыбық кезінде жерге отырғызылады,алты жыл өткеннен кейін екі метр өседі.Бұдан кейін біртіндеп жеміс бере бастайды.Ал ... ... ... екі ... ... ... бере ... мұның құпия сырын бірден аңғарған.Өйткені шыбықты отырғызғанда оның тамырына аздап қана ... ... ... ... - бір микроэлементтердің әсеріне тікелей бақылау жасалмаған болатын.Теңдесі жоқ,бағалы еңбектерінің ішінде марганецтің өсімдіктерге тигізетін ... ... ... ... ... ... үлес ... шәкірттері оның жолын қуғандар марганецтің тигізетін пайдасын кейін жан-жақты зерттеді.Соның бірі-лимон жеміс ағашының қазір алты ай бұрын гүл ... ... ... ... ... ... ... ғана мөлшерін бүлдіргенге бүріккенге оның әр түрлі сортына әр қилы әсер етіп,бір гектардан 30 ... ... ... ... ... ... ... отыр.Сонымен бірге бүлдіргендегі ең қажетті С витаминінің мөлшері 15 процентке дейін артатыны анықталды.Марганец дәнді дақылдарға да ... ... ... ... ... ... марганецтің әсерінен 3-5 центнерге дейін артып,тарының өнімі 20 процентке дейін өскен.Дәнді дақылдардың тек қана өнімділігі артып қоймай,сонымен қатар ондағы адам ... ... ... ... де ... элементінің картоп пен овощқа келтіретін пайдасы орасан зор.Марганецті тыңайтқыш ретінде егінге шаққанда картоп әр ... 60 ... ... ... ... өнім ... элементі клеткалардағы заттардың алмасуын арттыруға көмектеседі.Бір ерекшелігі,марганец өсімдіктің топырақтан өзіне сіңіріп алған басқа қоректік заттарын үнемдеп қолдануына мүмкіндік ... ... ... ... өзі-ақ үлкен көмек беретіні әбден түсінікті.Марганец пайдасын тигізбейтін өсімдік жоқ деуге ... ... ... ... ... ... органикалық заттары артады.Қызылшаға қосылған аз ғана марганецтің өзі 18-30центнердей ... түс ... ақ ... ... ... үлкен саласы. 1980 жылы Өзбекстан мемлекетке 6 миллион тоннадан астам мақта тапсырды.Мұндай мақтадан мол өнім алу агротехникалық шаралардың ... ... ... ... ... пайдасы екені түсінікті.
Мақтаның бір ерекшелігі тез гүл ашпай ұзаққа созылады.Қауашағы ашылмай қояды.Маргенец міне,осының екеуіде тездетеді.Мақта ... ... ... ... ... бүріксе,оның түсімі әр гектардан 1,5-2 центнерге өсе алатыны байқалады.Айта берсек,микроэлементтер көп-ақ.Олардың жан-жақты әсері күн артқан сайын ... ... ... ... беретін азыққа кейбір тұздардың титімдей мөлшерін қосып бергенде олардың өнімділігі бірнеше есе артқан.Тіпті жануарлардың денесіндегі микроэлементтердің орны ... ... ... да жасалған.Мәселен,литий болса өкпеге жиналып,никель асқазан бездерінде орын тебеді.Ал титан көздің қарашығында,қалайы көздің сілекейі ... ... ... ... ... ... ... элементтердің бәрін кездестіруге болады.
Кесте демекші,ондағы барлық элементтер өсімдікке пайдалы,деп айту қиын.Мәселен,селенді (көбінесе күкірт қышқылынан ... ... ... ... ... микроэлементтер туралы ғылым-өте жас ғылым.Микроэлементтердің әсері екі бағытта.топырақты тыңайту және ауруды емдеу бағытында зерттеліп ... ... сыры ... ... ... ... зерттелгені бор,марганец,мырыш,мыс, молибден,кобальт,йод.Ал ванадийдің,хромның,вольфрамның,уранның әсері әлі де біржола ... ... ... ... ... ... туралы көп сөз болып жүр.Бұл-табиғи радиоактивті элементтер.Бұлардың уранға,радийға,торийға,актинийге ... ... бір ... ... ... ... де алады.
Кіріспе
Тамақты шикілей жеу- адам баласы пайда болған кезінен айналысып келеді.Тамақты шикідей жеу күні бүгінге дейін адам ағзасына әсер ... ... ... ... бұл оңай ... жоқ.Етті шикілей жеу адамға әр түрлі дерттердің пайда болуына әкеп соғады.
Тамақты шикілей жеу-денсаулық кепілі
Тамақты ... жеу жаңа ... ... ... ... жер ... пайда болған кезінен бастап айналысып келеді.От жағуды білмеген кезде,адамзат баласы ... ... ... ... ... жаман болған жоқ.Табиғаттың орасан зор дүлей күштеріне қарсы ... ... ... от ... ... соң ... пісіріп жеу үрдісіне көшіпті.Біздің жақын туысымыз-маймылдар гориллалар мен шимпанзалар осы кезге дейін шикі көкеністермен,банандармен неше ... ... ... ... тамақты шикідей ішудің адам ағзасына физиологиялық-биохимиялық әсер ететіні күні бүгінге қай ... мен ... ... тыс ... жылы ... ... шикілей жеу туралы жазған болатын.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам ағзасындағы макро және микроэлементтер80 бет
Ағзадағы микроэлементтердің хромға тәуелділігінің математикалық моделі20 бет
Ветеринарияда микроэлементтерді қолдану20 бет
Микроэлементтерге жалпы сипаттама15 бет
Темекі өсімдігін модель есебінде IN VITRO және IN VIVO микроэлементтерді жағдайында өсіргенде қолдану технологиясы және оның экологиялық маңызы50 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
Ауыр металдар13 бет
Биологиялық белсенді заттардың шикі сүт секрециясының фракциялау және сүт өнімдері өндірісінде оларды пайдалану4 бет
Дәрілік өсімдіктер туралы59 бет
Жасушаның құрамындағы бейорганикалық заттар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь