Қазақ хандығының этномемлекеттік шекараларының кеңеюі

XVI – XVII ғасырларда қазақ хандығы нығайып, оның шекарасы едәуір ұлғая түсті. Өз тұсында (жерді біріктіру ) процксін жедел жүзеге асырып, неғұрлым көзге түскен қазақ хандарының бірі- Жәнібек ханның ұлы Қасым. (Туған жылы 1445ж.). Іс жүзінде Қасым хан елді Бұрындық кезінде – ақ басқара бастады. Қасым ханның басқаруынан бастап елде билік жүргізу тек Жәнібек ұрпақтарының қолына көшті. Қасым ханның тұсында (1511-1523)жж.билік құрған. Қазақ хандығының саяси және экономикалық жағдайы жанжақты нығая түсті. Ол феодал ақсүйектердің қарсылығына тойтарыс беріп, әскери күштерді нығайтты, өз билігіндегі жерлерді кеңейтті. Қасым хан билік құрған кезде қазақ халқы өзінің осы күнгі мекен тұрағынан негізгі аймақтарын біріктірді. Хандықтың шекарасы батыста Жайыққа, оңтүстік-батыста Сырдың оң бойындағы бірсыпыра қалалар қосылды, солтүстікте Қасым ханның қол астындағы қазақтардың жайлау қоныстары Ұлытаудан асты.
        
        Қазақ хандығының этномемлекеттік
Шекараларының кеңеюі.
XVI – XVII ғасырларда қазақ ... ... оның ... ... ... Өз ... (жерді біріктіру ) процксін жедел жүзеге ... ... ... ... ... ... ... ханның ұлы Қасым.
(Туған жылы 1445ж.). Іс жүзінде Қасым хан елді Бұрындық кезінде – ақ
басқара бастады. ... ... ... ... елде билік жүргізу тек
Жәнібек ұрпақтарының қолына көшті. Қасым ... ... ... ... ... саяси және экономикалық жағдайы жанжақты нығая
түсті. Ол феодал ақсүйектердің қарсылығына тойтарыс беріп, әскери күштерді
нығайтты, өз билігіндегі жерлерді кеңейтті. Қасым хан ... ... ... ... ... осы күнгі мекен тұрағынан негізгі аймақтарын біріктірді.
Хандықтың шекарасы батыста Жайыққа, оңтүстік-батыста Сырдың оң бойындағы
бірсыпыра қалалар қосылды, солтүстікте ... ... қол ... ... ... ... ... Оңтүстік-шығыста оған
Жетісудың көп бөлігі /Шу, Талас, Қаратал, Іле, өлкелері/қарады. Қасым
ханның ... Орта ... Еділ ... ... ... және ... байланыс
жасалып, Орыс мемлекетімен қатынас қалыптасты. Қазақ хандығымен елшілік
байланыс орнатқан алғашқы мемлекеттердің бірі- ұлы ... III ... ... ... ... ... ... мемлекеті еді. Осы тұста қазақтар өз
алдына дербес халық ретінде батыс Еуропаға мәлім болды.
Қасым хан алғашқы қазақ заңы – ... ... ... ... Бұл
заң қазақ арасында бұрыннан қалыптасқан әдат-ғұрып ережелері негізінде
жасалды. Заң сол кезде мұсылман елдерінде ... ... ... ... ... ... ... көшпелі қазақ өміріне үйлесімді байырғы
заң болды. Соның үшін ол ... ... ... ... ... ... ... деп аталды. Қазақ хандығының күшеюі және оның территориясының
кеңеюі Орта Азиядағы Мәуеренахрды билегей Шайбани тұқымдарын қатты
састырды. Олар қазақтардың ... ... ... қорықты. Жергілікті
халықтың Шайбани әулетінің билеушілеріне наразылығын пайдаланып, мұндағы
өкімет билігін тартып алады леп қауіптенді. ... ... ... ... ... ... ... үшін ең әулі экономикалық
қыспаққа алу саясатын жүргізді. Осы саяхат бойынша Мұхаммед Шайбани өзінің
қарауындағы жерде тұратын халықтың қазақ саудагерлерімен ... ... ... ... келген қазақ саудагерлерін тонауға бұйрық берді.
Мұхаммед Шайбани ... ... ... ... ... мен ... ... бірнеше рет тонаушылық жорықтарын да ұйымдастырды.
Атап айтқанда, 1503-1504 жылдары ... ... ... ... ... ... ... жасады, оның солтүстік шекарасына дейін жетіп,
жергілікті халықты тонап, талан-таражға салды. 1505-1506 жылдары мыңдаған
әскери жасақты бастап ол тағы да ... ... ... ... ... ... ... жетті. Сығнақ қаласын айналып өтіп, Сыр бойындағы
қазақтардың қысқы қоныстарының орталығы Қара-Абдалға ... ... Бұл ... ... ... қазақтарды қирата шауып, қыруар мал-мүліктерін тонады.
Әсіресе Жәнібек ханның баласы Жаныш сұлтанның ұлысы ерекше талан-таражға
түсті. Осыдан кейін ... ... кек алу ... Жаныш сұлтанның ұлы
Ахмет 1508 жылы 50 мың жасақ жинап, Мәуеренахрға қарсы жорық жасады.
Шайбанилардың орталық қалалары Самарқан мен Бұхараға ... ... ... ... ... Бұған жауап ретінде
Мұхаммед Шайбани қазақтарға қарсы үшінші жорығына шықты. 1509 жылы қалың
қолмен аттанып, Аркөк, ... және ... ... ... ... да Сыр ... қазақ қыстауларының орталығы Қара-Абдалға жетті.
Мұндағы Жаныш сұлтанның баласы Ахмет қаза тапты. Жеңіліске ұшырыған
қазақтар Бұрындық ханның Дешті-Қыпшақтағы ордасына қашты. Мұхаммед Шайбани
әскерлері ... ... ... халқын аяусыз ойрандап, қисапсыз мал-мүлкін
тонап кері қайтты.
Келесі 1510 жылы Мұхаммед Шайбани Сыр бойындағы ірі қала ... ... Бұл ... қазақ хандығы әскерлерінің басты қолбасшысы Қасым сұлтан
еді. Мұхаммед Шайбани Сығанақ ... ... ... баласы Темірмен,
немере інісі Ұбайдолла бастаған әскерін Қасым сұлтанның ордасы орналасқан
Ұлытауға бастаған әскерін Қасым сұлтанның ордасы орналасқан Ұлытауға
аттандырды. ... ... ... ... ханның жоқтығын пайдаланып, оның
ордасын шапты. Бұл хабарды естіген Қасым өзбектерге қарсы Мойынсыз-
Хасанның бастауымен көп әскери жасақтар ... ... ... ... ... ... ... қашуға мәжбүр болды. Қасым ханның
әскерлері оларды өкшелей қуды. Қаруларынан және көптеген ... ... ... ... ... ... әзер жетті.
Мұхаммед Шайбанидің бұл жеңілісі нәтижесінде Түркістан қалаларының басым
көпшілігі Қазақ хандығының қолына ... хан ... ... жерінде яғни кең – байтақ қазақ
далалық кеңістігінде өз үстемдігін нығайтты. Бұл кезде Моғолстан ханы
Жүністің ұрпақтары ... ... пен ішкі ... ... ... ... ... тарады. Батыстан Қасым ханның қол
астына Ноғай Ордасының дағдарасын бастарынан кешірген қазақ ру- ... ... ... ... ... Жайық өзеніне дейін кеңейді.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ хандығының этномемлекеттік шекараларының өсуі36 бет
Қазақ хандығының құрылуы және қоғамдық құрылысы14 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
"Қазақ хандығының құрылуы және нығаюы."14 бет
16-17 ғасырлардағы Қазақ хандығы37 бет
VI – VIII Қазақ Хандығы20 бет
XV ғасырдағы тарихи жағдай11 бет
XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығының сыртқы саяси қатынастары76 бет
XV – XVI ғасырлардағы қазақ хандығының құрылуындағы керей – Жәнібектің, Хақназар және Тәуекел хандардың тарихи рөлі және оны нығайту жолындағы ішкі және сыртқы саясаты78 бет
XVI ғ. Мухаммед Шайбани ханның Қазақ хандығына қарсы жорықтары56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь