Спандиар көбеев

Спандияр Көбеев-Ыбырай Алтынсарин үлгісіндегі педагог-жазушы. Өз ұстазына еліктеп, ол ұстаздық қызметін ағартушылық ісін дамыту үшін пайдаланған, қазақ халқы арасында озық елдердің мәдениетін, әсірес, орыс әдебиетін насихаттаған. Сол арқылы Спадияр ұлы Абай мен Ыбырай Алтынсарин негізін салған қазақ әдебиетіндегі демократтық-ағартушылық бағытты әрі қарай жалғастырады және жаңа жағдайға лайықты дамытты.
Спандияр 1878 жылы 1қазанда бұрынғы Торғай облысы, Никалай уезі, Обаған болысына қарасты № 3 ауылда туған. Менен бұрын бес баласы, бір қызы бар ата-ана мен дүниеге келгенде, сірә, қуана қоймаған болу керек,-дейді жазушы естелігінде,-Ес біліп, етек жапқан кезде анамыз “Сен әрі суық, әрі қатты мұқтаждық көрген мұқтаждық көрген кезімізде”деуші еді.
        
        Спандиар Көбеев.
Спандияр Көбеев-Ыбырай Алтынсарин үлгісіндегі педагог-жазушы. Өз
ұстазына еліктеп, ол ұстаздық қызметін ағартушылық ісін дамыту ... ... ... ... озық ... ... ... орыс
әдебиетін насихаттаған. Сол арқылы Спадияр ұлы Абай мен Ыбырай Алтынсарин
негізін салған қазақ әдебиетіндегі демократтық-ағартушылық бағытты әрі
қарай жалғастырады және жаңа жағдайға ... ... 1878 жылы ... бұрынғы Торғай облысы, Никалай уезі, Обаған
болысына қарасты № 3 ауылда туған. Менен бұрын бес ... бір қызы бар ... мен ... ... ... ... ... болу керек,-дейді жазушы
естелігінде,-Ес біліп, етек жапқан кезде анамыз “Сен әрі суық, әрі ... ... ... ... ... еді.
Спандиярдың әкесі Көбей-мұсылманша хат таныған, шыншыл, қол ... ... ... кәсіп, т.б.) күн көрген адам. Ол балаларын оқыту
жағын ... ... ... да, ... ... ... анасы сияқты қадірлі адам долған.Отбасының
жарастығы,үлгілі тәрбие болашақ ... ... де әсер ... ... ... жетіп қалған кезде ауылда“Ыбырай Алтынсарин
мектеп ашады ”екен деген ... ... ... ... осы ... армандаған.Бірақ мектеп ашу ісі созырынқырап кетеді де, Көбей
9 ... ... ... ... ... ... ... дене жазасына шыдай алмай, Спандияр оқуды тастап кетеді.
1887 жылы уәделі Ыбырай мектебі ашылады ... ұлы ... ... сол мектепке орналасады.Оны 1892 жылы бітіреді.Содан кейінгі
жылдары Қарағайлыкөл ... ... төрт ... ... ... ... ... екі сыныптық орыс – қазақ мектебінде (1895-1897)оқиды.
Болашақ педагог – жазушы бұдан кейін тағы да оқып, ... ... ... ... ... ... ... деген ынта – ниетімді
енді бір жолата баянды етіп, бекітті » ... ... ... Орынбордағы
оқытушылар семинариясына түсуге талаптанады да, оның сәті түспей қалған
соң, Қостанайдағы екі жылдық курска ... ... 1901 ... ... ... ... болып шығады.
Жасынан Ыбырайдың ағартушылық, ұстаздық жолын үлгі тұтқан Спандияр енді
мақсатына жетіп, алған білімін ел ... ... ... ... ... ... еске алады:
“Алдымда туып-өскен ауылым. Мәдениеттен кенже ... ... ... ... өмірім сол ауылда өтпекші. Солаулда қолымнан келгенше мәдіниет
шам-шырағын жақпақшымын. Бір ... өзім ... ... таза, уыз
тілекті жас жеткіншектерді оқытып, олардың көзін ашып, ... ... ... ... деп ... келемін”.
Спандияр өз ауылында және оған таяу жердегі мектептерде орын ... мың ... ... уезіндегі Толағай деген жерге
жіберіледі.Жүрегі надандық торына шырмалған халқы үшін ... ... ... толы жас ... ... шалғайлығына қарамай, сонда қарамай, сонда
оқытушыболып ... ... ... ... салған
мектеп үйінің жоқтығы, жабдықтар мен оқу құралдарының жетімсіздігі,
балаларын орысша ... ел ... ... ... жас ... ... ... әдісімен орысша оқытады,ғылым негіздерін
үйретеді.Сөйте жүріп,Спандияр өзіне тілектес достар табады.Олел адамдарына
ғылым салаларынан түсінік береді.Орыс ... ... ... ... “Өлі жандар”атты шығармалары мен
А.П.Чеховтың күлкілі әнгімелері,И.А.Крыловтың мысалдары Спандиярдың ауызша
әңгімелері ... ел ... ... ... Крылов мысалдарын аудара бастайды.Мұны ол ескі ауылдағы
ұнамсыз ... пен ел ... ... ... ... пайдаланады. Жазушы өз естеліктерінде бірде бала
оқытып жатқан үйге Ыбырай деген ... жас ... әкеп ... “Үй ... бұл үйді салдырған-менмін.Арық –тұрақ төлдерімді
далаға қоя алмаймын...мына отырған қу маңқаларыңнан маған төл артық ”дейді
бай.Бұған ыза болған ... ... ... мен ... ... бай қылығын әшкерелеуге жұмсайды.Оны кешке жиналған достарына оқып
береді.
1903-1905 жылдар ішінде Спандияр ... ... ... ... ... 1905 жылы ... Омбы ... бір айлық ауыл
шаруашылық курсында оқиды.Бұдан кейін Спандияр Петрапавылдағы екі ... ... ... 1910 ... ... ... боп
істейді.Осы жылдырда (1908-1909)ол өзі Кішіқұмда
бастап аударған Крылов мысалдарын көбейтіп,жөндеп,баспаға ұсынад.
Олаудармалары 1910 жылы Қазанда “Үлгілі тәржімә”деген ... ... ... ... Абай мен ... ... ... А.Байтұрсынов пен Б.Өтетілеуов те аударған.Солардың бәрінің
Крылов мысалдарына жүгіну кездейсоқ емес еді. Сол дәуірдегі орыс ... ... ... ... ... ... зорлық пен
әділетсіздіутің ұқсаз жақтары да аз болмайтын.Сондықтан қазақ ақындары
Крылов мысалдарында ... ... , аю, ... түлкі сияқты
жыртқыштардың қой – қозы, өгіз тәрізді момын жануарларға жасаған зорлығынан
ел өмірінің шындығын таныды, оны тұспалдау арқылы сынауға ... ... ... ... бұзылмаған заманда Ыбырай байдың
аулы сияқты жерлерде Көбеев те осы ... ... ... Ола ... ұстаз ақын Крылов үлгісімен сынауға тырысты. Мұның бәрі заманның талабы
еді.
Зорлық пен ... ғана ... ... пен ... пен көрсеқызарлық, әлім білмай,қолдан келмес іске ұмтылушылық
сықылды өрескел қылықтарды да Көбеев Крылов мысалдарын аудару арқылы сынға
алған. ... ... мен ... ”атты мысалда біреудің айтуымен
көзілдірік алып, оны іске жарата алмаған маймылдыкүлкі етеді.
С.Көбеевтің бұл ... ... ... жылы ... ... ... ... мектептегі қазақ балалары үші оқу ... ... ... өзі аударған Крылов ... ... ... ... шығармаларын, қазақтың ауыз әдебиеті
үлгілерін, табиғат жайлы балаларға мәлімет беретін қысқа-қысқа әңгіелерді
кіргізген. ... ... ... ... төл ... ... Олар - әлеуметтік теңсіздікті, зорлықты,үстем тап адамдарының
қатыгездігін әшкерелейтін, ... ... ... өлендер мен
әңгімелер.
“Жетімнің өлеңі”атты шығармасында автор жастай жетім қалған баланың
аянышты тағдырын ... ... ... ... идеясын қозғайды.
“Үлгілі бала”кітабының маңызы оеың алғашқы оқу ... ... ғана ... ... ... жазушы ретіндегі
демократтық,ағартушылық көзқарасының толыса түскендігінің айғағы тәрізді.
1955 жылы ... ... ... атты мемуарлық кітап жариалады.
Кітап 1954 жылы өнделіп, 2-ші рет ... ......... ... өмір ... ... ортасы мен дәуірі жайлы шығарма. Онда автор заман шындығын әр ... мен ... ... ... ... Кітапты оқып отырғанда, ең
алдымен, өзінің көп жылдық өмірін халық қызметіне ... екі ... ... талай қилы кезендер,қалтарысы мол жылдардан өтіп, халқына
адал қызмет еткен, көрнекті қоғам қайраткері ... ... қарт ...... ... көз ... ... оның көзқарасының қалыптасуы
нанымды суреттеледі. Айналасында болып жатқан өзгерістерге ... ... ... ... С. ... ... ... араласып жүреді. Сондықтан оны
қандай оқиғаға болмасын өз көзқарасы, өз қатынасы бар. Жазушы өз ... етіп ... да, ескі ... ... байлар мен кедейлер арасындағы
стихиалық қақтығыстар, жер бамуы, жеріс дамуы, 1905 жылы ... ... ... ... 1916 жылы көтеріліс, орыс-қазақ достығының
нығаюы жайын кейде кесек оқиғалар, ... ... ... ... ... отырады. Шығарманың негізгі кейіпкері ел басындағы ауыртпалықты
бірге көтереді, қолынан келгенін халық мүддесі жолына жұмсайды.
Кітапта ... ... ... ... ... қызыметін
көрсетуге бірсыпыра көңіл бөлінеді. Автор қазақ даласында алғаш мектептер
ашқан, сол ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алаштың ардақтысы Спандияр Көбеев43 бет
Спандияр Көбеев6 бет
Спандияр Көбеев өмірі11 бет
«Айқап» журналындағы оқу-тәрбие туралы ойларды зерделеу7 бет
Ислам дінінің қоғамдағы орны мен ролі64 бет
Халықтың тәрбиелік дәстүрлері10 бет
ХХ ғасыр басындағы аударма23 бет
100 көлеміндегі сандарды көбейту мен бөлу20 бет
3-сыныпта көбейту мен бөлуді игерту әдістемесі15 бет
Автокөлік тасымалының көбеюі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь