Бір клеткалылар патшалық тармағы


Бірклеткалылар (Ргоіоzоа)- денесі морфологиялық құрылысы жағынан бір клеткадан тұратын және тіршілік қызметтері бойынша дербес, жеке организмге сай жануарлар. Олар жеке организмге тән зат алмасу, тітіркену, қозғалу, еніп-өсу, ортаға бейімделу, ас қорыту, зәр шығару, тыныс алу және т.б. қызметтерді атқарады.
Харапайымдылар-клеткалы деңгейдегі организмдер. Мөлшері 3-4 микроннан (ц) 2 мм-ге дейін. Мысалы, инфузория-стентордың ұзындығы 1,5 мм, спиростомум-ның үзындығы 3 мм шамасында. Қазбалы тамыраяқты нуммулиттердің қабыршағының диаметрі 2,5-3 см, ал ноляр теңізіндегі фораминифераның қабыршағы 2-3 см.
Қарапайымдылар микроскоп жасалынғаннан кейін XVII ғасырдың екінші жартысынан бастап қана ғылымға белгілі бола бастады. Ал қарапайымдылардың бір клеткалы организмдер екендігі туралы түсінікті Келликер мен Зибольд XIX ғасырдың ортасында анықтады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Бір клеткалылар патшалық тармағы.

Бірклеткалылар (Ргоіоzоа)- денесі морфологиялық құрылысы жағынан бір
клеткадан тұратын және тіршілік қызметтері бойынша дербес, жеке организмге
сай жануарлар. Олар жеке организмге тән зат алмасу, тітіркену, қозғалу,
еніп-өсу, ортаға бейімделу, ас қорыту, зәр шығару, тыныс алу және т.б.
қызметтерді атқарады.
Харапайымдылар-клеткалы деңгейдегі организмдер. Мөлшері 3-4 микроннан
(ц) 2 мм-ге дейін. Мысалы, инфузория-стентордың ұзындығы 1,5 мм,
спиростомум-ның үзындығы 3 мм шамасында. Қазбалы тамыраяқты нуммулиттердің
қабыршағының диаметрі 2,5-3 см, ал ноляр теңізіндегі фораминифераның
қабыршағы 2-3 см.
Қарапайымдылар микроскоп жасалынғаннан кейін XVII ғасырдың екінші
жартысынан бастап қана ғылымға белгілі бола бастады. Ал қарапайымдылардың
бір клеткалы организмдер екендігі туралы түсінікті Келликер мен Зибольд XIX
ғасырдың ортасында анықтады.
Қарапайымдылардың құрылысы әртүрлі.бірақ, клеткаға тән белгілер мен
қызметтерді сақтайды. Денесі екі негізгі компоненттен итоплазма мен ядродан
құралған. Цитоплазманың сыртқы жарғағының қалыңдығы 7,5 нм (1нанометр=10 й
мм). Бұл негізгі жарғақ белоктар мен липоидтардан тұрады да, клеткаға
түсетін заттарды реттейді, ал көпшілігінде қосымша құрылымдар жасалынып,
цитоплазманың сыртқы қабатын қалындатып, беріктік қасиет береді. Сөйтіп,
пелликула типтес тығыз берік қабық пайда болады. Қарапайымдылардың
цитоплазмасы екі қабаттан тұрады: сыртқы-ақшыл және тығыз энтоплазма және
ішкі-қоймалжың, түйіршікті эндоплазма. Цитоплазмада жалпы клеткалық
органоидтар шоғырланған: митохондриялар, эндоплазмалық тор, рибосомалар,
Гольджи аппараты және т.б. Сол сияқты көпшілік қарапайымдылардың
цитоплазмасында әр түрлі арнайы органеллалар да болады. Олар фибрилды
өсінділер – тірек және жиырылғыш талшықтар, зер шығару, ас қорыту
вакуольдері және т.б. Сонымен, органоид немесе органслла деп белгілі бір
қызмет атқаратын клетканың бір бөлігін айтады.
"Қарапайымдылардың жарықты анықтай білетін қабілеті жарық сезгіш
органелла-көзше арқылы іске асады. Көзшенің ультранәзік құрылысын
зерттегенде, оның құрамында итоплазмаға батып тұрған түрі өзігерген талшық
бары анықталды.
Қарапайымдылардың ас қорыту органеллалары екі түрлі: қарапайым ас
қорығу вакуолясынан немесе көпіріктерден клеткалы ауыз, ауыз оймышы,
жұтқыншақ, қылаулатқышқа дейін күрделенеді.
Зәр шығару органеллалары-жиырылғыш вакуольдер ңитоплазмада жиналып
қалған метаболизм (зат алмасу) сұйық өнімдерін сыртқа шығарудан басқа
қарапайымның денесіне қоршаған ортадан келген артық судан босату қызметін
де атқарады. Бұл арада зер шыгару мен осмореттеу, ягни организмнің
ортасының тұрақтылығын сақтау қызметтері бірігіп қатар жүреді. Теңіз
қарапайымдылары мен паразит формаларында жиырылғыш вакуольдер болмайды,
себебі оларды қоршаған сұйықтың осмос қысымы тұщы суға қарағаңда өте
жоғары, сондықтан сұйық зат алмасу өнімдері д.и.4)с1) узды түрде бүкіл
денесі арқылы шығарылады.
Қарапайымдылардың бір немесе бірнеше клетка ядросы болады. Ядроның қос
қабатты ядро қабықшасында өте көп тесіктері бар. Ядро ядро шырынынан (карио-
плазмадап), оның ішінде жатқан хроматин материалынан және ядро шықтардан
құралған. Хроматин дегеніміз ДНК (дезоксирибонуклеин қышқылы) мен гистон
типтес белоктан тұратын ширатылған хромосомдар. Ядрошықтар бір немесе
бірнеше болуы мүмкін ол РНК (рибонуклеии қышқылы) мен белоктардан тұратын
ультрамикроскопты түйіршіктердің рибосом типтес шоғырынан тұрады.
Ядродағы хромосомдардың саны жалқы, яғни гаплоидты (көпшілік
талшықтылар мен споралылар), немесе қосарлы, яғни диплоидты
(инфузориялар, опалиналар және саркодалылар).' Әртүрлі қарапайымдылардың
хромосом ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Бір клеткалылар патшалық тармағы жайлы
Протозоа дүние тармағы
Адам экологиясы – экология ғылымының бір тармағы
Омыртқалылар. Балықтардың класс тармағы
Патшалық ресейдің бағынышты түркі халықтарының орыстандыру саясаты
Қазақстан – 2050» стратегиясы: бір халық – бір ел – бір тағдыр
Патшалық Ресейдің отарлау саясат және түркі халықтарының күресі
Патшалық өкіметтің Қазақстанда саяси билігінің орнығуы (1867-1891 ж.ж)
Азаматтық құқық-құқықтың бір саласы
Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь