Отбасы құқығы. Ұғымы, негіздері мен принциптері

Кіріспе
1. Отбасы құқығы: ұғымы, негіздері мен принциптері
2. Отбасы құқығының қайнар көздері
3. Некеге тұрудың тәртібі мен шарттары
4. Некенің жарамсыздығы
5. Ерлі . зайыптылардың құқықтары мен міндеттері.
6. Некені тоқтату
7. Ата.аналар мен балалардың арасындағы құқықтық қатынастар.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Отбасы құқығы некелесу, туыстық, бала асырап алу және баланы отбасы тәрбиесіне қабылдаудың басқада нысандарына орай, пайда болатын яғни отбасы қатынастарын, өзіндік және соған байланысты мүліктік қатынастарды, яғни отбасы қатынастарын реттейтін құқық саласы болып табылады. Отбасы құқығының пәнін құрайтын қоғамдық қатынастар өзіндік (мүлітік емес) немесе мүліктік болуы мүмкін. Мүліктік және өзіндік құқықтың басқа да саларының бірінші кезекте азаматтық құқықты реттейтін пәнін құруды мүмкін. Бірақ, аталған қатынастардың басымдығы, бір жағынан, азаматтық құқықта, екінші жағынан, отбасы құқығында бірдей емес. Азаматтық құқықтың негізгі міндеті мүліктік қатынастарды реттеу болып табылады. Ол өзіндік қатынастарды, олар мүліктік қатынастардан туындайтын болса, немесе қандай да болмасын өзіндік қатынастарды реттеу туралы арнайы нұсқау болса ғана реттейді.
1. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері: Оқулық./ Құраст.Е.Баянов. – Алматы, 2003. – 692 бет.
2. С.Баққұлов /Құқық негіздері/ Оқулық, 2-ші басылым. Алматы, 2004.-248 бет.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
1. Отбасы құқығы: ұғымы, негіздері мен принциптері
2. Отбасы құқығының ... ... ... ... ... мен шарттары
4. Некенің жарамсыздығы
5. Ерлі – зайыптылардың құқықтары мен міндеттері.
6. Некені тоқтату
7. Ата-аналар мен ... ... ... ... ... ... құқығы некелесу, туыстық, бала асырап алу және баланы отбасы
тәрбиесіне қабылдаудың басқада ... ... ... ... яғни отбасы
қатынастарын, өзіндік және соған байланысты ... ... ... қатынастарын реттейтін құқық саласы болып табылады. Отбасы құқығының
пәнін құрайтын қоғамдық қатынастар өзіндік (мүлітік ... ... ... мүмкін. Мүліктік және өзіндік құқықтың басқа да саларының ... ... ... реттейтін пәнін құруды мүмкін. Бірақ, аталған
қатынастардың басымдығы, бір ... ... ... екінші жағынан,
отбасы құқығында бірдей емес. Азаматтық құқықтың негізгі міндеті мүліктік
қатынастарды ... ... ... Ол ... ... олар ... туындайтын болса, немесе қандай да болмасын өзіндік
қатынастарды ... ... ... ... ... ғана ... ... өзіндік қатынастарды реттеу отбасы құқығының ... ... ... ... ... ... ... мүліктік қатынастар жеке
адамның құқықтары мен міндетттеріне байланысты болады. ... ... ... ... да, міне, осында жатыр.
Сонымен бірге жеке қатынастардың артықшылығы жөнінде қозғағанда мынаны
ескерген жөн: бұл қатынастардың барлығы бірден құқықтық реттеуге ... О.С. ... атап ... жеке ... ... ... ... нормалаудың обьектік мүмкіндіктері белгісі бір дәрәжеде
шектеулі болады да, сырттан ... ... ... ... олардың бір-біріне деген жеке сенім сипатында неке отбасы
қатынастарнының ерекшелігі болып ... ... бала ... алу, бала
асырап алушы мен ... ... ... ... ... ... жағдайда ғана өз мақсатына жетеді.
Бұл ерлі-зайыптылардың, ата-аналар мен балалардың, қорғаншылар ... және ... ... ... қатынасқа да тән
нәрсе. Отбасылық қатынасқа қатысушылардың өзара қарым-қатынасында ... ... ... ... оны ... ... ... қатынастарды
неке және отбасы туралы заң нормаларымен құқықтық реттеу тиімсіз немесе
тиімділігі шамалы ... ... ... ... ... Е.Н. ... өзіндік сенімге
ие бола алмаған отбасылық қатынастарды жасанды деп есептеу керек. Көп
жағдайда ... ... ... тиіс ... ол ... жолымен реттелді
деп жазды.
ОТБАСЫ ҚҰҚЫҒЫ ЖӘНЕ ОТБАСЫ ЗАҢДАРЫ
Отбасы құқығы: ұғымы, негіздері мен принциптері
Отбасы құқығы некелесу, туыстық, бала асырап алу және ... ... ... ... да ... орай, пайда болатын, яғни
отбасы қатынастарын өзіндік және соған байланысты мүліктік ... ... ... ... ... ... ... құқығының пәнін құрайтын қоғамдық қатынастар өзіндік (мүліктік
емес), немесе мүліктік болуы мүмкін. ... және ... ... ... да ... бірінші кезекте азаматтық құқықтың реттейтін
пәнін құруы мүмкін. ... ... ... ... бір ... құқықта, екінші жағынан, отбасы құқығыңда бірдей емес. Азаматтық
құқықтың негізгі міндеті мүліктік қатынастарды ... ... ... ... ... олар мүліктік қатынастардан туындайтын болса, немесе
қандай да болмасын өзіндік қатынастарды реттеу туралы ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттеу отбасы құқығының
негізгі міндеттері болып табылады. Отбасы құқығының пәніне кіретін ... және ... ... мен ... байланысты болады.
Отбасы құқығының азаматтық құқықтан айырмашылығы да, міне, осында жатыр.
Сонымен бірге жеке қатынастардың артықшылығы жөнінде сөз ... ... жөн: бұл ... ... ... құқықтық реттеуге
жатпайды. Профессор О. С. ... этап ... жеке ... ... заңды тұрғыда нормалаудың объективтік мүмкіндіктері
белгілі бір дәрежеде шектеулі болады да, сырттай бақылаудың ырқынан ... ... ... бір-біріне деген жеке сенім сипаты да ... ... ... ... ... бала ... алу бала
асырап алушы мен асырап алынушының арасында өзара сенім ... ... ғана өз ... ... Бұл ... ... мен балалардың, қорғаншылар мен ... және ... ... ... да тән нәрсе. Отбасылық қатынасқа
қатысушылардың өзара карым-қатынасында жеке сенім болмаған жағдайда немесе
оны ... ... ... ... неке және отбасы туралы заң
нормаларымен құқықтық, реттеу ... ... ... ... ... құқығын зерттеуші белгілі кеңес ғалымы Е. М. ... ... ие бола ... ... ... жасайды деп есептеу
керек. Көп жағдайда мұндай қатынастар тоқтатылуы тиіс ... ол ... ... ... дел ... ... қайнар көздері. Қазақстан Республикасы отбасы
құқығының қайнар көзі Қазақстан Рсспубликасының 1998 жылғы 17 ... және ... ... Заңы ... табылады. Осы аталған Заң актісі 1969
жылғы ... ... ... ... ... неке және отбасы
туралы Кодексті алмастырды.
«Неке және отбасы ... Заң 7 ... 29 ... Көне 213-баптан
тұрады.
Бірінші бөлімдегі «Жалпы ережелерде» ... ... ... осы занмен реттелетін қатынастар, неке-отбасы қатынастарын
реттеудің негізгі принциптері белгіленеді.
«Неке» деп ... ... ... тұру, оны тіркеу, некені тоқтату,
ерлі-зайыптылар арасындағы өзіндік және мүліктік қатынастарды құқықтық
реттеу туралы нормалар ... деп ... ... ата-аналар мен балалардын Құқықтары мен
міндеттерінің негізі тұрады, ата-аналарды туу туралы жазбалар кітабына жазу
жайындағы, ата-аналардың ... ... ... мен ... ... ... құқығынан айыру және шектеу жайында, сондай-
ақ бала асырап алудың тәртібін айқындайтын ережелер, оны болдырмау ... деп тану ... ... ... және ... деген 4-бөлімде қорған болу мен
қамқоршылықтың міндеттері ... сол ... ... ... ... ... мен қамқоршылардың құқықтары мен
міндеттері, олардың өкілеттіктері анықталады, ... пен ... ... ... алименттік қатынастары» деген 5 бөлімде ата-
аналардың балаларды асырау және кәмелетке толғандардың ... ... ... ... сөз болады, отбасының басқа да мүшелерінің
алимснттік міндеттемелері көрсетіледі, соңдай-ақ алимент ... ... ... тәртібі берілген.
«Азаматтық хал актілері» деп аталатын 6-бөлімде азаматтық хал
актілерін ... ... хал ... ... ... шешу тәртібін анықтау, акті кітаптарын жүргізу ережесі, әртүрлі
акті жазбаларын ... ... сөз ... ... ... мен ... жоқ ... неке-отбасы
заңдарының нормаларын қолдану мәселелері шешілген.
Отбасы құқығының бастауларына басқа да ... ... ... және ... туралы» Занның 4-бабында көрсетілгендей, неке және отбасы
туралы ... ... ... ... ... ... нормалары кіретін
Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілері ... ... атап ... Үкімет немесе республиканың ... ... ... ... ... ... пен қамқоршылық
көрсетуші органдар туралы ережелер) мен нұсқаулар (мысалы, азаматтық хал
актілерін тіркеу тәртібі ... ... ... ... бірге осы Заңда
кейбір басқа актілер де атап көрсетілген. Айталық, 165-бапта азаматтық ... ... ... ... ... ... актісін Қазақстан
Республикасының Үкіметі бекітуге тиісті ... ... ... ... қолданылуына Республика Жоғарғы Соты
Пленумының басшылыққа алатын түсіндірмелері де ықпал ... ... ... ... айтқанда аталған сала құқығының
азаматтық құқыққа жақындығын атап өткен жөн. Осыдан шығатын ... ... ... ... ... ... арасындағы мүліктік
мүліктік емес өзіндік қатынастарға азаматтық заңдар қолданылатынын (5-бап)
арнайы атап көрсетеді. Азаматтық Кодексті қолдану заң ... ... ... де ... ... ... мұның өзі оның жалпы ... ... ... жәйт.
«Неке және отбасы туралы» Заңның, 3 бабы ... ... ... ... ... ... белгілейді.
1) еркек пен әйелдің некелік одағының еріктілігі;
2) ерлі-зайыптылардың отбасымдағы құқықтарының теңдігі;
3) отбасының ісіне кімнін болса да өз ... ... ... ... ... мәселелерді өзара келісіммен шешу;
5) балаларды отбасында тәрбиелеуге ... ... ... ... ... ... қамқорлық жасау;
6) отбасының кәмелетке толмаған және еңбекке қабілетсіз мүшелерінің
құқықтары мен мүдделерін қорғауға басымдық беру;
7) ... ... өз ... ... жүзеге асыруын
қамтамасыз ету, бұл ... сот ... ... ... ... мен ... ... бойынша неке бұл «ерлі-зайыптылар арасындағы ... ... емес жеке ... ... отбасын құру мақсатымен
заңдарда белгіленген тәртіппен тараптардың ерікті және толық ... ... ... пен ... ... тең құқықты одақ» (Заңнын
1-бабы).
Некені заңды түрде рәсімдеу дегеніміз оны азаматтық хал актілеріндегі
жазу органдарында тіркеу ... ... ... бір ... тіркелген
некенің ғана құқықтық күші болады. Бұл ... ... ... бірі ... ... ... және ... туралы» Заңның 2
бабының 3-тармағы).
Қазақстан аумағында қолданылып жүрген неке және ... ... ... ... түрде тіркеу барлық кезде талап етілмеді. Мұндай ереже 1926
жылға дейін болды да, кейін 1944 ... ... ҚССР ... ... ... ... Бұл ... бойынша іс жүзінде некеде болып,
бірақ тіркелмеген адамдардың ... ... Ал, ... ... ... ... ... отырып АХАЖ органдарында
тіркеу жолымен ... ... ... ... ... ... ... майданда хабарсыз кеткен жағдайларда аман қалғанының және
балаларының ... үшін іс ... ... ... ... ... ... отырды.
Мемлекеттік және қоғамдық мүдделер ... ... да, ... және ... ... жеке және мүліктік мүддесін қорғау
жөнінде некені тіркеу қажет. Тіркеу кезінде ... қию ... ... тұру үшін ... белгіленген шарттарды (9-11-баптар) сақтау
қажет. Аталған ... оң ... ... ... деп ... Басқаша айтқанда онды жағы көбірек болып теріс жағы ... ... ... ... ... мыналар жаитады: некеге тұратын ерке пен әйелдің
өзара ерікті келісімі және олардың неке жасына ... ... ... ... ... некеге тұрудың шарты ретінде
еркек пен әйелдің ерікті және еркін одағы болып табылатын неке ... Осы шарт ... ... ... ... неке ... заң ... көрсетеді
«Неке және отбасы туралы» Заңнын 10-бабында белгіленгендей ... ... неке жасы – 18. ... ... КСР інің неке және отбасы
кодексінің 16-бабына сәйкес еркектердің неке жасы – 18, әйелдердікі 17 деп
белгіленген ... және ... ... ... ... ... хал актілеріне
жазу органдары некеге тұруды ... ... ... дәделді
себептері болған жағдайда неке жасын екі жылдан аспайтын мерзімге төмендету
мүмкіндігі ... ... ... және олардың ата-аналарының,
немесе қорғаншылардың келісімімен) көзделген.
Белгіленген неке ... ... ... ... ... мұндай
жағдай әдетте неке жасна толмаған, бірақ ісжүзінде ... ... ... аяғы ... мн баласын тууы үшін жасалады.
Некеге тұруға кедергі жасайтын қолайсыз жағдайлардың, немесе басқа да
себептердің болатындығы ... және ... ... ... 11-бабында
қарастырылған. Осы бапқа сәйкес мына тараптағы адамдардың некеге тұруына
тыйым ... 1) ... ... да ... ... ... тұрған
адамдардың; 2) тікелей ата-тегі ... және ... ... ... ... мен ... ... әжесінің және
немерелерінің), ата-анасы бір және ата-анасы бөлек әкесі ... ... ... мен ... ... 3) ... мен асырап алынғандардың; 4) біреуін болса да психикалық ауруының
немесе ақыл-есі кемдігінің салдарынан сот әрекетке қабілетсіз деп ... ... ... шарттар бұзылған жағдайда неке жарамсыз ... ... ... неке («Неке және отбасы туралы» Занның 24-бабы)
жарамсыз деп ... ... заң ... тіркелсе де, «отбасың құру
ниетінсіз заңда белгіленген тәртіппен жасалған және ерлі-зайыптылардың
құқықтары мен міндеттерін туғызбайтын ... ... ... жалған неке деп
танылады. Некеге тұру фактісінен көрінетініндей, жалған неке кейбіреулердің
бас пайдасы үшін ғана жасалады (мысалы, қалада ... тұру ... ... ... жеңілдік алу үшін т.б.).
Мәжбүрлеп қиылған неке жарамсыз деп танылуы мүмкін.
Некені жарамсыз деп тану ... ... ... ... бар ... ... отбасы туралы» Заңның 25-бабында аталған. Некені жарамсыз деп ... ... ... ... ... ... және ... органдар,
сондай-ақ осы некені тіркеу кезінде құқығы ... ... да ... жасы жөніндегі шарт бұзыла отырып қиылған неке ... ... ... ... ... және ... ... жарамсыз деп танылады. Егер кәмелетке толмағандардың ісін қорғау
кезінде жұбайы он сегіз жасқа толса, онда неке тек ... ... ... ... деп ... некені жарамсыз деп тануға қатысты ережелерінің негіздерін атап
көрсетуге болады («Неке және отбасы ... ... ... 24-27-
баптары).
Біріншіден, некені жарамсыз деп тануды сот қана ... егер ... ... деп тану туралы іс қаралатын сәтте
заңға орай оның ... ... ... мән-жайлар жойылса, некені
жарамсыз деп тануға болмайды. Мысалы, ері некеге тұру ... ... ... ... ... істі сот қарағанға дейін ол өзінің
бірінші қиылған некесін бұзып, ажырасып үлгіре алады. ... ... ... деп тану осы ... қиюдан туындаған ерлі-
зайыптылардың барлық жеке және мүліктік құқығының, сондай-ақ, «Неке және
отбасы туралы» Заңнын ... ... ... да құқықтық
салдарлардың жойылуына әкеледі.
Алайда некені жарамсыз деп тану осы ... ... ... ... ... ... деп ... кейінгі 270 күннің ішінде туған
балалардың құқығына нұқсан келтірмейді.
Ерлі – ... ... мен ... неке ... арасындағы жекс және мүліктік
құқықтар мен міндеттерді тудырады.
«Неке және ... ... ... ... ... ... құқықтарына мыналар жатады: тегін таңдау құқығы, қызмет түрін,
мамандықты, тұрғылықты жерді таңдау ... ... ... мәселелерін
бірлесіп шешу құқығы.
Заңға сәйкес ерлі-зайыптылар тең құқықтарды пайдаланады және ... ... ... жеке құқықтарының теңдігі отбасы
өмірінің барлық жалпы мәселелерін (ана, әке ... ... ... ... беру ... және ... ... басқа да мәселелері) олардың
бірлесіп және өзара келісе ... ... ... Алайда, ерлі-
зайыптылардың ешқайсысы да жеке ... мен ... ... ... ... ... тиіс ... жүрген заңда текті тандаудың екі жолы ... ... ... ерлі-зайыптылардың қай-қайсысы да өздерінің некеге отырғанға
дейінгі тегін ... ... ... біргс ерлі-зайытылар өз қалаулары
бойынша ... бір тек ... ... ... тек ... болмаса әйелінікі
де болуы мүмкін. Тәжірибеде ерлі-зайыптылар ортақ бір ... ... ... ... ... оның ішіндс ТМД құрамына кіретін елдердің заңы ... екі ... да ... ... жасайды, яғни өзінің тегіне
жұбайының ... ... ... ... ... КСР-інің неке және отбасы
туралы Кодексі бұған жол берген жоқ еді. Ал, енді ... және ... ... ... жұбайлардың біреуінің некеге тұрғанға дейінгі тегі
қосарлас болғанда болмаса, ... ... екі ... де алып ... ... пен мамандықты ерікті таңдау құқығы ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... сол ... ... ... бойынша жұмыс
орынның табу жөніндегі мәселелерлі жеке өздерінің шешулеріне болатындығын
көрсетеді. Әдетте, қызмет пен ... ... ... екі ... бойынша отбасы мүддесін ойластыра отырып жүзеге асыратын ісі.
Тұрғылықты жерді ... еркі ... ... ... ... жеке тұруларына болады, немесе ... ... ... ... Бірақ, еркек пен әйел басын бірікітіру үшін некеге
тұратындықтан, ... ... және оны ... ... ... болмайды. Заңда көрсетілген тұрғылықты жерді таңдау еркіне ие болу
құқығының мәні ерлі-зайыптылардың ешқайсысы да бір-бірін белгілі бір ... ... ете ... ал ... екі жақтын өзара келісімімен
жүзеге асырылуы керек.
Заң ерлі-зайыптылардың бірге ... ... ... және бірінің
басқа бір тұрақты мекенге көшуі жағдайында екіншісінің де ... ... ... ... ... ... және ... басқа
мүшелеріне көтерме ақы ... ... (мыс. ... ... 1996 жылғы 3 желтоқсандағы «Ақмола қаласына ... ... ... ... жағынан ынталандыру шаралары туралы»
1471-санды қаулысын қараңыз), жас мамандарды болу кезіндс ... ... және ... ... ... ... шешу құқығы отбасының бюджетін
бөлісу, балалар тәрбиесі, үй шаруашылығын жүргізу, туған-туысқандарымен
бірге немесе бөлек тұру міндеттері ... ... ... ... ... Ерлі-зайыптылардың ешқайсысы да өзінің
еркін екіншісіне тануға ... ... Егер ... ... мәселеде
келісімге келе алмаса, онда олар өз дауларын шешу үшін Заңда көрсетілген
органдарға шағымдануға құқылы. Мәселен, ... ... ... мен тек таңдауда келісім ... бұл ... ... ... ... ... шеше ... мүліктік қатынастары оларға тиесілі болған мүлікті
меншіктену және ... ... ... қолдау көрсету
міндеттерінен туындайды. Құқықтық қатынастардың бірінші түрі ... ... ... құқықтары мен міндеттері» деп аталатын 7-тарауындағы
нормалармен, ал екіншісі - Заңның «Ерлі-зайыптылардың және бұрынғы ерлі-
зайыптылардың ... ... деп ... ... реттеледі.
Ерлі-зайыптылардың меншік құқығының регламентациясы немесе басқаша
айтқанда олардын мүліктік ... жаңа ... ... ... ... заңдарда тек бір ғана режим қарастырылған еді. Жаңа Занда ерлі-
зайыптылардың заңды ... ... де, ... ... ... ... шарттық режимі де көзделінеді.
Дегенмен, некеге тіркеу кезінде неке шарты жиі қолданылып жүрсе де,
көп жағдайда ... ... ... режимі - олардың ... ... ... ... ... де ... ... және отбасы туралы» Заңның 2-бабы
ерлі-зайыптылардың отбасындағы құқығының тең болу принциптерін айқындайды.
Осы ортақ принциптің пайда болуына ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... ... ... тең құқылығы ықпал етеді. «Неке және
отбасы туралы» Заңның ... ... ... ... ... ... ... олардың бірлескен ортақ меншігі болып табылады. Ерлі-
зайыптылар мұндай меншікке тең құқықпен билік етеді және ... ... ... ... бір ... ... ... пайдаланса, екінші бір
затты ері тұтынады, үшінші бір затты олардың екеуі де ... ... ... олардың ортақ мүлкіне жататын заттардың барлығы да ... ... де ... болып саналады.
Заңда ерлі-зайыптылардың некеде тұрған кезде жинаған мүліктерінің
жалпы тізімі берілген. Бұған ерлі-зайыптылардың табыстары (жалақысы, ... ... ... ... қызметтен тапқан табыстары, т.б.),
осы табыстардың негізінде ... ... ... ... ... ... ... мүлкі) және т.б. жатады.
Жалпы тәртіп бойынша ерлі-зайыптылардың құқықтық жағгынан тең болуы
олардың қайсысы ... ... ... ол ... ... мақсатқа
арналғанына және кімнің атына ... ... ... ... құқықтық жағынан тең болуына олардың отбасы табысының жалпы
сомасына қаншалықты үлес қосқаны да әсер ете ... Заң ... ... ... ... ... құқығы некеде тұрған кезенде ... ... ... ... жүзеге асырған, немесе басқа
да дәлелді себептермен жеке кірісі болмаған жұбайға да ... ... ... ... ... жинаған ортақ мүліктен басқа, ерлі-зайыптылардың
әрқайсысына тиесілі жеке мүлкі ... және оған ... дара ... етеді.
Мұндай жеке дара мүліктерге ері мен әйелінін некеге тұрғанға дейінгі немесе
ерлі-зайыптылардың, некеге ... ... жеке ... ... ... ері мен ... сый ... алған, немесе мұрагерлік
жолымен иемденген заттары, жеке пайдаланатын заттары (сырт киім, аяқ ... ... ... тұру кезінде ортақ қаржысына сатып алынған
болса да қымбат заттар мен ... да ... ... ... бәрі жатады. Мысалы, әйелінің құндыз мантосы, ерінін ... т.б ... ... ... ... ... іс ... тоқтатылуына байланысты бөлек тұрған кезде ерлі-
зайыптылардың әрқайсысы тапқан ... сот ... ... ... ... ... ... және отбасы туралы» Заңнын 34-бабы).
Жалпы ортақ меншік ... ... ... ерлі-зайыптылар өзара
келісім бойынша иелік ете ... ... ... ... ... өз ... келісім жасай алады. Бұл жерде жаңа Заңнын ... ... ... жұбайдың келісімін алуы қажет. Ортақ мүлікке байланысты
нотариалды ... ... ... ... ... үшін ... ... үйді
сату кезінде) екінші жұбайдың жазбаша келісімі қажет.
Ерлі-зайыптылардың, әрқайсысы некені ... ... де, ... тұрған кезінде де жалпы ортақ мүлікті бөлісуді талап етуге құқылы.
Ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... олардың үлестері тең
болуы тиіс. Жоғарыда көрсетілгеніндей, отбасының жалпы ... ... ... ... үлесінің көлемі жалпы ереже бойынша
есксрілмейді. Сонымен бірге жекелеген ... да ... ... ... мүдделерін немесе ерлі-зайыптылардын біреуінің мүдделерін ескере
отырып ... ... ... негізін ескермеу құқығы
берілген («Неке және отбасы ... ... ... ... етуінсн басқа ортақ мүлікті болу несие беруші
ерлі-зайыптылардың біраеуінің үлесінсн өндіріп алу үшін ... ... болу ... кредит берушінің талабын мәлімдеуі жағдайында да
жүргізілуі мүмкін.
Ортақ мүлікті бөлген кездс ерлі-зайыптылардын ... ... ... сот ... ... ... бірінс берілетін зат құны жағынан оның
үлесінен артып кетіп ... онда ... бұл үшін ... ... және ... туралы» Заңның 133-бабында көрсетілген ерлі-
зайыптылардың, бір-бірін асырап бағу жөніндегі міндеттеріне сәйкес олар бір-
бірінс ... ... ... ... Ерлі-зайыптылардың бірі
мұндай қолдау көрсетуден бас тартқан жағдайда еңбекке ... ... ... ... және бала ... ... үш жыл бойы ... сот арқылы алуға құқығы бар, бұл үшін жұбайының қолдау ... ... ... ... ... ... жарамсыздығы зейнетақы жөніндегі
заңдарға сәйкес анықталады. Бұл заң бойынша мүгедектердің барлық үш тобы да
(I, II, III), ... ... ... ... азаматтар еңбекке жарамсыз деп
танылады. Бұл адамдар зейнетақы алатын, алмайтындығына қарамастан еңбекке
жарамсыз деп ... ... ... ... ... ... - ... яғни бұл
дегеніміз еңбекке жарамсыз жұбайдың өмір сүруге ... ... ... ... заң ... ... ... болғанмен де мұқтаждық көріп
отырған жұбайдың, ... ... ... ... құқы болмаған. Жаңа заңда
мұқтаждық көріп отырған жұбайының (еңбекке жарамды болса да) ... ... ... ... үшін жұбайынан алимент алу мүмкіндігі қарастырылған.
Материалдық қолдау ... ... ... ... ... ... ... лайық болуга тиіс. Егер оның қаражат жағдайы бұған ... ... ... ... ... ... мен ... дәлелді
болғанына қарамастан, ол одан материалдық көмек ала алмайды. Алдыңғысының
материалдық қолдауы оның қолда бар ... ... ... ... ссепке
алына отырып әрбір нақты жағдайға орай белгіленіп отырады.
Алимент алушы жұбайдың материалдық жағдайы да дәл осылайша ... ... ... ... ... де материалдық және отбасылық
жағдайларға байланысты болмақ. Оның мөлшері ... ... ... ... есептік көрсеткіштің еселік қатынасымен бекітіледі.
Некені тоқтату
Неке жұбайының (зайыбының) қайтыс болуы және оны әлді ... ... ... ... деп ... ... ... және отбасы
туралы» заңның 14-бабы) я болмаса кекені бұзу ... ... ... ... ... ... ... жағдайда неке өздігінен тоқтатылады, қосымша әрекет талап
етілмейді. Екінші жағдайда ерлі-зайыптылардың (екеуінің ... ... ... ... ... ... және ... барлық қатынастарды тоқтататын занды
себеп болып табылады. Қайғыны көтере ... ... ... ... ... онда ол бұрынғы некені тіркеген АХАЖ органдары берген зайыбының
қайтыс болғандығы жөніндегі куәлікті ... ... қаза ... ... азаматтық заңдарда белгіленген
тәртіппен сот жария етеді (Қазақстан Реепубликасының Азаматтық кодексі, 31-
бап). Некенің ... ... қаза ... ... сот ... емес,
заңды күшіне енген сол сот шешімінің негізінде берілген азаматтық хал
актілерін жазу ... өлім ... ... ... ... ... ... кодекстің 31-бабында көрсетілгеніндей, адамнын өлімі
жөніндегі сот ... күші ... ... іс ... ... ... ... мәліметтер (дәрігерлік куәлік, фельдшерлік анықтама, екі куәнің
көрсетуі) бойынша тіркелетін ... ... (өз ... ... ... мерт болатын жағдайлар) Қарағанда, адамның қаза ... сот ... оның ... ... ... ... ... да іс жүзінде олардың көбі тірі ... ... ... ... ... өлді деп ... ... қай жерде екендігі белгілі
болса, онда оның ... ... ... ... орай ... ... тура келеді. Заң бұл мәселенің шешілуін ерлі-зайыптылардың
екіншісінің осы ... жаңа ... ... ... ... Бұрынғы жұбайын өлді деп жариялағаннан кейін
және осының ... ... ... ... ... мойындалған
жағдайда жұбайы жаңадан некеге тұрса, онда өлді деп есептелген бұрынғы
жұбайының аман ... ... ... оның тұрған жерінің белгілі болуына
қарамастан жаңа неке ... деп ... Егер өлді деп ... ... ... қатынасып жаңғыртқысы келсе, онда
белгіленген тәртіппен жаңа некені бұзуға тура ... Ал, ... ... ... ... ... өлді деп есептелген жұбайының аман болып
шығуына немесе оның тұрған жерінің ... ... ... және ... сот ... ... өзгеруіне орай некені ерлі-зайыптылардың
бірлескен өтініші бойынша азаматтық хал актідерін жазу ... ... ... («Неке және отбасы туралы» ... ... ... мұндай жағдайда Неке және ... ... ... 1-
бөлігінде тікелей көрсетілгеніндей (ерлі-зайыптылардың ... ... неке ... ... және өз ... дұрыс деп
есентелген.
Бұрын қолданылып жүрген заңмен салыстырғанда неке-отбасы ... ... ... ... ... болатын тағы бір қосымша яғни ерлі-
зайыптылардың бірінің хабар-ошарсыз кеткендігін тану енгізілді. ... ... ... Заңның 14 бабына сәйкес жұбайлардың ... ... деп ... ... оны өлді деп ... ... ... деуіс
болады. Бірақ, толық солай деп есептеу де дұрыс емес Хабарсыз кеткеннің
(ол шын ... ... ... ... да) ... ... ... (ол іс жүзінде
тірі болса да) деп танудам айырмашылығы сол, оған өлі де тірі ... ... ... Заң ... ... ... ... деп тани отырып, соныңен біргс өмірде бар тірі ... ... ... ... ерлі-зайыптылардың тірі кезіңде олардың біреуінің немесс екеуінін
де өтініші бойынша, ... сот ... ... деп таныған жұбайдың
қорғаншысының өтініші, бойынша оны бұзу жолымен тоқтатылуы мүмкін («Неке
және ... ... ... ... 1-тармағы). Көбінесе ерлі-
зайыптылардың қарым-қатынасында олар, әрі қарай біргс тұра ... ... ... Мұндай жағдайда ажырасуға қоғам тарапынан тіпті ... ... ... дс бұл ... мен олардың балалары
үшін дұрыс шешім ... ... ... ... неке және ... ... заң ... суға теріс
құбылыс ретінде қарамайды. ... ... ... ... екі ... ... ... ол өзінс жүктелген ... ... ... ... отбасының шырқы бұзылмауын, сонымен бірге
ажыраспауға болмайтын жағдайларда оның ... ... ... жасамауды
көздейді.
Ажырасу құқығын жасау және жүзеге ... үшін ... ... ... ... соттен бері белгілі бір мерзімнің өтуі не ... ... ... ... ... етілмейді. Бірақ, осы ережеден туындайтын
мынадай бір жағдай бар. Ана мен баланың денсаулығын ... ... және ... ... ... ... 2-тармағында жұбайының жүкті кезі
мен бала туғаннан кейінгі бірінші ... оның ... ... ... ... ... заң бойынша неке азаматтық хал актілерін ... ... сот ... бұзылады.
Азаматтық хал актілерін жазу ... ... бұзу ... ортақ балалары жоқ және бір-біріне мүліктік, және өзге де ... ... ... ... ... ... ... («Неке және отбасы туралы» Заңның 16-бабы, 1-тармағы).
«Неке және ... ... ... ... ... ... ... көмелетке толмаған балаларының
болуына қарамастан, ерлі-зайыптылардың біреуінің ... ... егер ... ... сот ... ... деп ... сот әрекетке қабілетсіз деп таныса;
3) қылмыс жасағаны үшін кемінде үш жыл ... бас ... ... неке ... хал ... жазу ... бұзылады.
Осы норма тұтас алғанда неке және отбасы кодексінің ... Ал, бұл өз ... ... және ... туралы» Заңның 14-
бабында айтылған ескертпелерді растай түседі. Яғни, Заңнын 14-бабына сәйкес
адамды хабар-ошарсыз кетті деп табу ... ... алып ... де, ... болмайды. Азаматтың қайтыс болған немесе оны әлді деп жариялаған
жағдайларда неке өз-өзінен тоқтатылады. ... ... егер ... ... деп ... ... екінші жұбай некені бұзу жөнінде
арыз берсе (арыз бермеуі де мүмкін), онда ол ... ... ... ... ... бөгет бола алмайды.
Некені сот тәртібі мен бұзу мынадай жағдайларда жүргізіледі:
1) ерлі зайыптыларда кәмелетке толмаған ортақ ... ... ерлі ... ... некені бұзуға келісімі болмаған кезде;
3) егер ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... некені бұзудан өз әрекеттері не әрекетсіздігі арқылы жалтарса;
4) ерлі-зайыптылардың бір-біріне мүліктік талаптары болған жағдайларда
жүргізіледі («Неке және отбасы туралы» Заңның 18-бабы).
Некені сот ... бұзу ... ... ... ... ... қатысты жағдайларда сот атынан мемлекеттің бақылауында
болады. Көрсетілген тәртіп ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... болғызбаумен түйістіру үшін де керек. Сонымен бірге
некені сот арқылы бұзуды талап ету ... ... ... бар ... ... істі ... ... да қол жеткізеді.
Некені бұзу жөніндегі істі қарау кезінде ерлі-зайыптылардың бірінің
келісімі болмаса, сот оларды бігістіру ... ... ... ... ... кейінгі қалдыруға, ерлі-зайыптыларға үш ... ... ... құқылы.
Қолданылып жүрген неке-отбасы заңдарында некені бұзу жөніндегі нақты
шешімдер тізімі берілмеген. Оның орнына «Неке және ... ... ... ... жалпы алғанда былай деп көрсетілген: «Егер сот ерлі-зайыптылардың
одан әрі ... өмір ... және ... ... ... еместігін
анықтаса, неке сот тәртібімен бұзылады».
Егер сот некені ... ... ... ... ... онда ол қажетті
жағдайларда кәмелетке толмаған балалар мен ... ... ... ... ... қабылдайды.
Некені бұзу кезінде ерлі-зайыптылар кәмелетке толмаған балалардың
кіммен тұратындығы, ... және ... ... ... ... ... бағып-кетуге қажетті ... ... ... ол ... ... ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкін ... ... ... ... қол ... ... Ерлі-зайыптылар
осы келісімін соттың қарауына ұсынады. Егер бұл ... ... ... ... ... ... келісімнің балалардың немесе ерлі-
зайыптыларлың бірінің мүддесіне қайшы келетіндігі анықталса, онда ... сот ... ... және ... ... ... 21-бабы мұндай жағдайда сот мыналарды
шешуге міндетті екендігін көрсетеді:
1) неке бұзылғаннан кейін кәмелетке толмаған ... ... ... ... балаларды асырауға алимент ата-аналардың қансысынан және қандай
мөлшерде өндіріліп алынатынын белгілеуге;
3) ерлі-зайыптылардың олардың біреуінің талап етуі ... ... ... ... ... бөлуді жүргізуге:
4) екінші жұбайдаң асырауға қаражат алуға құқығы бар жұбайдың ... ... оны ... ... ... айқындауға міндетті.
Ажырасуды тірке кезінде және ... ... ... ... ... заңмен белгілеген мемлекеттік баж салығы
алынады. Бұл салықты ерлі-зайыптылардың қайсысы ... де ... ... жазу ... үшін ... тұру және оны ... хал актілерін жазу органдарында тіркеу
ерлі-зайыптылар арасында бірқатар жеке және мүліктік ... ... ... ... ... әдетте осы құқықтық байланыстарды
жоюға әкеледі. Бірак, заңды осы ережеден басқа мүмкіндіктер бар екені ... ... ... және ... ... ... 23-бабында
көрсетілгеніндей некенің, тоқтатылуымен осы заңда қарастырылған жағдайларды
қоспағанда, ... ... ... ... ... ... жеке және мүліктік қатынастары да тоқтатылады. Мысалы,
ерлі-зайыптылардың бірі некені бұзғанға ... де ... ... ... ... ... онда неке ... соң да осы міндеттемелер
сақталып қалады.
Некені бұзу жолымен некені ... ... қай ... ... қатысты құқықтары мен міндеттері тоқтамайды.
Ата-аналар мен балалардың арасындағы құқықтық ... мен ... ... мен ... негіздері
Ата-аналар мен балалардың арасындағы құқықтық қатынас-пайда болуының
негізі балалардың белгіленген заң тәртібімен куәландырылған ... ... мен ... ... болып табылады. «Неке және отбасы туралы» Заңда
балалардың туу ... ... ... ... ... ... және неғұрлым кеңтараған тәсіл бір-бірімен некеде
тұратын ... ... ... ... ... ... ... және отбасы туралы» Заңның 46-бабына сәйкес бір-бірімен некеде
тұратын адамдардан туған баланың туу тегі ... неке ... ... Бұл ... ... бала ... хал актілерін
жазу органында әкесі мен шешесінің біреуі неке туралы куәлігін көрсетіп,
өтініш беруі ... ... ... ... ... сөз. ... ... баланың әкесі сол әйелдің күйеуі болып табылады.
Бала неке бұзылған, оны жарамсыз деп таныған кезден бастап, ... ... ... қайтыс болғаннан кейінгі екі жүз ... күн ... ... егер ... ... ... ... жұбайы баланың
әкесі болып танылады («Неке және отбасы туралы» Заңның 46-бабы, 2-тармағы).
Некесіз туылған баланың ... ... ... ... ... ... іс ... әкелікті белгілеуге қатысты мәселелерді
ғана шешіп келген еді.
Жаңа заң, сонымен бірге, баланың анасы жағынан тегін ... ... ... де негізден берді. «Неке және отбасы туралы» Заңның 46-
бабының 1-тармағына сәйкес баланың анасы ... ... ... ... ... мекемеде бала туғанын растайтын құжаттары негізінде, ал
бала медициналық мекемеден ... ... ... - медициналық
құжаттардың, куәлардың көрсетулерінің немесе өзге де айғақтардың, негізінде
азаматтық хал актілерін жазу органы ... ... ... ... тегін
белгілеу бала некеде тұрған адамдардан туылған ... да, ... ... туылған жағдайда да қолданылады.
Бала туғанда ата-анасы некеде болмаса, немесе анасы баласының әкесі
жұбайы ... ... емес деп ... ... ... ... тегін
белгілеу мәселесінің шешілуі күрделірек болады.
Заң баланың анасымен некеге тұрмаған адамның әкелілігіп белгілеудің,
бірнеше әдістерін қарастырады.
Ол баланың ... мен ... ... ... ал ... ... қайтыс болуы, оның әрекет қабілетсіздігін мойындау және т.б.)
әкесінің арызын АХАЖ органдарына беру жолымен белгіленуі мүмкін.
Ата-ананың бірлескен ... ... бала ... ... ... ... ... адамнан туу тегі (әке болуды) ата-аналарының біреуінің бала
қорғаншысының ... ... ... ... ... асырап отырған
ададмың арызы бойынша, сондай-ақ баланың кәмелетке ... ... ... бойынша сот тәртібімен белгіленеді («Неке және отбасы ... ... ... ... ... ... сот ... туу тегі нақты
кімнен екендігін растайтын дәлелдерді есепке алатын болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ...... 2003. – 692 ... С.Баққұлов /Құқық негіздері/ Оқулық, 2-ші басылым. Алматы, 2004.-248
бет.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасы құқығы, ұғымы негіздері мен принциптері14 бет
Отбасы құқығы: ұғымы, негіздері мен принциптері14 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы ақпарат52 бет
Рим құқығы19 бет
Қылмыс және қылмыстық құқық68 бет
Қылмыстық қүқық ұғымы, міндеттері мен принциптері10 бет
Қылмыстық құқықтың ұғымы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь