Қазақстан Републикасының зейнетақы нарығына экономикалық талдау

Кіріспе

I Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің теориялық негіздері.

1.1 Жинақтаушы зейнетақы жүйесі туралы ұғым.
1.2 Жинақтаушы зейнетақы жүйесін құрудың алғышарттары.

II Қазақстан Републикасының зейнетақы нарығына экономикалық талдау.

2.1 Жинақтаушы зейнетақы қорларының жалпы нарықтық жағдайы туралы.
2.2 Зейнетақы активтері мен қорлардың инвестициялық қызметіне экономикалық талдау.

III Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің алдындағы тұрған қиындықтары және оларды шешу жолдары.

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер.
Қазақстан Республиканың егемендік алуымен әлеуметтік мәселе жөнінен әр-түрлі туындай бастады. Осы мәселенің ішінде зейнетақымен қамтамасыз ету мәселесі алдынғы орынға шықты. өйткені зейнеткерлер қамқорлықты қорғауды қажет ететін тұлғалардың алдынғы қатарына жатады. 1990 жылдардың басты кезендерінде зейнеткерлерге зейнетақы төлемдері ретінде төлейтін қаражаттардың болмауы олардың әлеуметтік жағдайының нашарлауына әкелді. Зейнетақымен қамтамассыз ете алмау мәселесі келесі себептерге байланысты болды:
1 мемлекетте қарттардын көбеюі
2 зейнетақы жарналарын есепке ал ып отыратын арнайы үйымның болмауы.
3 өз бетімінен жүмыс істеп жатқан тұлғаларға деген бақылаудын болмауы
4 Бюджеттік емес қорлардың қолдануындағы бақылаудың болмауы
5 әрбір облыстын жағдайын есепке алмай жергілікті бюджеттен ақша төлеудің мүмкіндігінің болуы және т.б.
1998 жылдың 1 қантарынан бастап зейнетақы нарығында күрделі өзгерістер пайда болуы негізінде 1997 жылдың 20 маусымында жарық көрген Қазакстан Республикасындағы зейнетақы мен қамтамассыз ету туралы заң жатыр. 1998 жылдын 1 қантарына дейінгі зейнетке шыққан тұлғалар және еңбек етуші тұлғалар, олар зейнетақы төлеу орталықтары арқылы зейнетақы алу мүмкіндігіне ие болды. Ал 1998 жылдың 1 қаңтарынан бері қарай еңбек етерлі тұлғалар өздерінің жеке зейнетақы шоттарын ашып, қаражат жинақтау мүмкіндігіне ие болды.
Активтер басқаратын компанияның жұмысы дұрыс
1. "Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамтамасыздандыру туралы" заңы 22 наурыз,1998 ж-бюллетень млн. труда и соц. защиты населения РК-2003 №2,стр 5-30
2. ҚР-ң заңы: "Қазақстан Республикасында зейнетақы қамсыздандыру туралы" ҚР-ң заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы- Егемен Қазақстан-22.06.05
3. Континент-2000-№6-30-31б
4. РЦБК-2003-№6-46-50б
5. Континент-2000-№6-20-23б
6. РЦБК-2002-№11-22-25б
7. РЦБК-2001-№8-21-25б
8. РЦБК-2001-№2-28-32б
9. Вестник Казгу-2004-№5-176-181б
10. Вестник Казгу-2004-№6-222-227б
11. Саясат-2002-№3-4-38-41б
12. Вестник Казгу-2001-№1-30-38б
13. Аль Пари-2000-№5-31-34б
14. Саясат-2002-№11-83-86б
15. Банки Казакстана-2001-№10-72-76б
16. Труд в Казахстане-2001-№10-15-17б
17. РЦБК-2000-№2-31-33б
        
        Жоспар
Кіріспе
I Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің теориялық негіздері.
1.1 Жинақтаушы зейнетақы жүйесі туралы ұғым.
1.2 Жинақтаушы зейнетақы жүйесін құрудың алғышарттары.
II Қазақстан Републикасының зейнетақы ... ... ... ... зейнетақы қорларының жалпы нарықтық жағдайы туралы.
2.2 Зейнетақы активтері мен қорлардың инвестициялық қызметіне
экономикалық талдау.
III Жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... шешу ... әдебиеттер.
Кіріспе
Қазақстан Республиканың егемендік алуымен әлеуметтік мәселе жөнінен әр-
түрлі туындай бастады. Осы мәселенің ішінде зейнетақымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қамқорлықты
қорғауды қажет ететін тұлғалардың алдынғы қатарына ... ... ... ... ... ... төлемдері
ретінде төлейтін қаражаттардың болмауы ... ... ... ... ... қамтамассыз ете алмау
мәселесі келесі себептерге ... ... ... ... көбеюі
2. зейнетақы жарналарын есепке ал ып ... ... ... өз бетімінен жүмыс істеп жатқан тұлғаларға ... ... ... емес ... ... ... ... әрбір облыстын жағдайын есепке алмай жергілікті ... ... ... ... және ... ... 1 ... бастап зейнетақы нарығында күрделі
өзгерістер пайда болуы ... 1997 ... 20 ... жарық
көрген Қазакстан Республикасындағы зейнетақы мен қамтамассыз ету
туралы заң жатыр. 1998 ... 1 ... ... ... ... және ... ... тұлғалар, олар зейнетақы ... ... ... алу мүмкіндігіне ие болды. Ал
1998 жылдың 1 ... бері ... ... ... ... жеке зейнетақы шоттарын ... ... ... ие болды.
Активтер басқаратын компанияның жұмысы ... ... деп ... ... ... айтса, онда қор басқа компанияны
тандауына болады. Зейнетақының белгілі бір бөлігі депозит түрінде
болады. Ал, көп ... ... ... салынады. Көбінесе мемлекет
бағалы қағаздарды сатып ... ... ... компанияның банкроттыққа
үшырауынан тек 10 % -ды жоғалтады. Ал, 90 % қолда қалады.
I Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің теориялық ... ... ... ... ... ... ... байы мақсаты-экономикалық тұрақтылықты ескеріп
тұратын қаржылық жағынан ... және ... ... ... ... жету үшін Қазақстан Чили мемлекетінің моделін негіз етіп ... жылы ... ... жүйесің реформалау басталды, оның ... ... ... ... ... жүйеге біртіндеп көшу
болып табылады.
1998 жылы “Зейнетақы жүйесі туралы” заң ... Бұл заң ... ... 2-ге ... ... Жинақтаушы
Зейнетақы дегеніміз- орталықтан, ... ... ... ... ... ... Республикасының ішкі істер органдары мен
Мемлекеттік тергеу комитетінің ... үшін ... ... көзделген қаражат есебінен төленетін зейнетақы төлемдерінің
жиынтығы.
Ыңтымақтастық жүйенін құрамына әлеуметтік ... және ... ... басқа да салымдар жатады. Ал, жинақтаушы жүйенің
қүрамына ... ... ... ақысының 10 % , мен еркін салымдар кіреді.
Жинақтаушы ... көшу ұзақ ... ... ... ... ... ... бұл жүйеге көшу 2040 жылға дейін ... ... ... ... мемлекет толығымен зейнеткерлердің зейнетақыларын
алатынына уәде береді.
Сонымен қоса ... ... ... субектілерін үнемі
қадағалаумен айналысады. Олар: жинақтаушы зейнетақы қорлары, банк-кастадиан
және зейнетақы активтерін ... ... ... ... мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қоры
мен мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қорлары.
Банк-кастодиан – клинттердін ... ... ... ... ... ... ... және есепке алу жөнінде қызымет
көрсететін банк.
Жинақтаушы зейнетақы активтерін басқару ... ... ... емес ... ... ... ... инвестициялық
басқаруды жүзеге асыратын заңды тұлға.
Мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қоры – ... ... ... ... және алушыларға Қазақстан Республикасының
Үкіметі белгіленген тәртіппен ... ... ... зейнетақы
активтерін қалыптастыру жөнінде қызметті жүзеге асыратын және ... ... ... ... ... депозиттеріне,
халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы ... ... ... емес ... ... қоры - ... және ... зейнетақы жарналарын жинауды және алушыларға зейнетақы
төлеуді, сондай-ақ зейнетақы активтерін қалыптастыру ... ... ... ... белгіленген тәртіппен оларды зейнетақы активтерін басқару
жөніндегі компания арқылы инвестициялайды асыратың ... ... емес ... зейнетақы қорларының түрлері :
1 ... емес ... ... ... ашық
2) корпоротивтік болуы мүмкін.
2 Ашық жинақтаушы зейнетақы қорлары алушының жүмыс істейтін
және ... ... ... ... ... жарналарын
қабылдауды жүзеге асырады.
3 Корпоративтік жинақтаушы ... ... сол ... және акционерлері болып табылатын бір немесе бірнеше заңды
түлғалардың алушы-қызметкерлері үшін құрылады.
4 Алушынын заңды тұлғамен – ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорымен Корпоративтік жинақтаушы
зейнетақы шартын бұзу үшін ... ... ... ... ... ... міндеттері және
қызыметін жүзеге асыру
1. Жинақтаушы ... ... ... ... жинауды жүзеге асыруға
2) өзінің қызыметі үшін комиссиялық сыйақылар алуға
3) зейнетақы шартының ережелеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорлары
1) алушыларға Қазакстан Республикасының Үкіметі белгіленген тәртіппен
зейнетақы төлеуге
2) Жинақталған зейнетақы қаражаттары мен ... жеке ... ... асыруға
3) Салымшы мен алушыға кемінде жылына бір рет, сондай-ақ оның ... ... оның ... ... ... жай күйі
туралы ақпарат беруге
4) Алушының жинақталған зейнетақы қаражатының жай күйі ... ... ... ... Қазакстан Республикасының зандарына сәйкес зейнетақы ... ... ... бұзғаны үшін жауап беруге
6) Алушынын қарызы бойынша оның жинақталған зейнетақы қаражатын ... ... ... екіншісіне аударуға
7) Зейнетақы активтерін басқару жөніндегі компаниямен (мемлекеттiк
бiр жинақтаушы қорын қоспағанда) зейнетақы ... ... ... ... Бір, үш, бес, он ... жылғы стандарттық уақыт кезендеріндегі
өз қызметі туралы статистикалық және өзге де ақпаратты жариялауға
міндетті, бұл орайда ... ... ... салымдар
бойынша табыстарға кепілдікті немесе уәдені қамтитын ... жол ... ... ... ... зейнетақы шартын жасасқан азаматтарға
тең жағдайларды қамтамассыз етуге
10) Қазакстан Республикасының зандарына сәйкес басқа да ... ... ... ... ... ... ... тәжіребе көрсеткендей халықтың салымдары инвестициялау
мақсатпен дүрыс қолданып жатыр. ... ... ... емес
институттар жүйесі айналысады. Олар қаржылық делдалдар және ұжымды
инвесторлар түрінде қызметтерін атқарады нарықтық экономикасы ... ... ... ... ... ... ... бұл
институттардын қосқан ұлесі зор. Бұндай институтарға, сонымен қатар
мемлекеттік емес ... ... ... да жатады, олар халықты
зейнетақымен қамтамассыздандыру арқылы әлеуметтік ... ... ... ... ретінде қызметпен айналысады
Қазақстандағы зейнетақы ... ... ... ... қалыптастыруға әкелді оның басты субектілері
мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қорлары, ... ... мен ... компаниялар және банк кастодияндар болып
табылады. Бұндай институттардын дамуынын ... ... ... ... ... ... болады, қажетті жағдайларды жасап және
сәйкес мемлекеттік ... ... ... зейнетақы қорларынын
активтері экономикаға аса ... ... ... бола ... үзақ уақытты болады.
Әлемде 2 зейнетақы жұйесі бар: ... және ... ... жүйеде бүгінгі зейнеткерлер өз
зейнетақыларын ... ... ... ... алып ... Бұл ... ... үлкен ауырлық түседі, себебі зейнетақы ... ... ... ... тиіс. Халықтын ішінде зейнеткерлер саның
өсуі бүгін үлкен қиындықтардын бірі. Бұл жүйе шығынды деп танылды.
Жинақтаушы ... ... ... өз ... ... жүйесін реформалау кезінде женілдіктер қысқарады, зейнетақыға
шығу уақыты өседі, жеке зейнетақы қорлары дамиды және ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің ұйымын тандаудын басты критериі – оның қаржылық
тұрақтылығын қамтамассыздандыру.
Қаржылық ... ... ... жүйе үшін – бұл ... мен ... орташа зейнетақы мен орташа ... ... ара ... ... қатар салымдарды жинау
денгейі.
- жинақтаушы жүйе ... бұл ... ... ... ... өмір сұру денгейі мен жұмыс стажынын
ара қатынасы.
Өмір сүру денгеінің үзақтығы және өте ... ... үшін ... ... жоғары мөлшерін қажет етеді.
Реформалаудын мақсаты біреу- кәрі адамдарды ... және ... ... қосу.
Қазақстанда жұмыс істеген зейнетақымен қамтамассыздандыру жүйесі ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикамен қабылданған зейнетақы ... ... ... ... ... ... банктік және
сақтық компаниялардын үсынатын қызметтері және арнайы ... емес ... ... ... ... емес зейнетақымен
қамтамассыздандырады.
Мемлекеттік емес зейнетақы қорлары ... ... ... яғни ... ... ... ... кезде жинаған ақша салымдарын материялдық негіздері
ретінде пайдалану. Зейнетақы ... ... ... ... ... сонымен қатар инвестициялаудан
түсетін табыстардан ... ... ... ерекшелігі олар
ұзақ уақытқа ... яғни ... ... ... мен ... ... ұзақ ... табылады. Сонымен зейнетақымен қамтамассыздандыру
жүйесі арқылы ақша қаражаттарын жинақтау ұзақ ... ... ... ... ... ... ... өз құнын сақтау ... ... ... ... ... ... ... үзақ мерзімді
активтерге және инвестициялық бағдарламаларға салынуы ... ... ... ... ... қорлары үлкен үлес қосуда,
себебі ... ... ... ... ұзақ мерзімді
инвестициялаумен айналысады және ... ... ... ұзақ ... қатысушы болып табылады.
Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттерде ... ... ... ... және ... ... ... әлеуметтік қаржылық
институттар ... ... ... ұзақ уақыт жүмыс істейтін зейнетақы
қорларында ауқымды мөлшерде қаражатар жинақталады.
Қаржы нарығында мемлекеттік емес ... ... ... ... зор және активтерінің қарқыны өте ... ... ... ... мемлекеттік емес зейнетақы қорларының ... ... ... табыстарына салық төлеуде женілдіктер беріледі.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... Бұл ... онай түсіндіруге болады, себебі:
1) Қосымша, зейнетақымен қамтамассыздандыру саласынын институттар
жүйесінін ... ... ... ... қорғау ауытпалығын
төмендеуге көмектеседі
2) Мемлекет экономиканың көлемінде мемлекеттік емес зейнетақы қорларынын
қаражаттарды жүмылдыру ... ... және ... қысқаруына
әкеледі.
Дамыған мемлекеттерде мемлекеттік емес ... ... шегі 40-60 ... ... ... ұқсас инвесторлар жоқ,
банктер және қаржылық корпорациялар ұзақ мерзімді инвестицияларын 12-15
жылға жоспарлайды. ... ... ... емес ... ... ... үзақ мерзімге қаржылық құралдарға салынады да, осы
уақыттағы айналыстан шығарылады. Осылайша ... ... ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда,
зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... ... мынандай қорытындыға келеміз, зейнетақы қорлары ... ... ... ... ... бөлудін дүрыс
үйымдастыруына өз ықпалын ... ... ... емес ... ... ұзақ мерзімді айналысқа негізделгендіктен, Қазақстан
экономикасына аса қажетті ұзақ ... ... бір ... ... Қазақстаннын қор биржасынын өзіндік стабилизаторы бола алады.
Зейнетақы жүйесін бұрынғы күйінде ... қалу аның ... ... құлдырауына әкелетіе еді. Оны ... үшін 1997 ... ... ... ... зейнетақымен қамтамассыздандыру
туралы” заң қабылданды. Осы заң ... 1998 ... 1-ші ... мемлекетте зейнетақы жүйесі енгізілді және ол ... ... ... ... болды. (1 сурет)
Жұмысшылардын есебінең қамтамассыздандырылған ... ... үшін ... мен бақылауға байланысты іс-
шаралар қабылданды. Бұның мақсаты зейнетақы төлемдерінің дұрыс бөлінуін,
салымдары ... алу ... ... жүру үшін және ... ... ... ... жеке түлғалардың
жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті ... ... ... (2сурет)
Зейнетақы жүйесінің тағы бір ... ... ... тек ... ... ... тек ғана ... емес,
сонымен қатар әр түрлі қаржылық ... салу ... ... ... ... Зейнетақы салықтарын бағалы қағаздарға
салумен ... ... ... ... ... ( ... ... ның жұмысын баға қағаздар бойынша Қазақстан Республикасының
үлттық комисиясы бақылайды.
Бұгінгі танда ... ... ... және ... ... ... ... жүзеге асыратын бір мемлекеттік және ... ... емес ... ... ... ... лицензияны
иемденді.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қорлары жабық акционерлік қоғам
ретінде құрылады. Олар ашық ... ... ... ... ... ... құрушысы заңды және жеке тұлға бола ... ЖЗЖ ... ... комитет қордын әр түрінің ... ... ... қояды және нормативті ... ... ... ... емес ... ... қорларынын жұмысын
қадағалайды, басқарады да, зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... бойынша әрбәр қор зейнетақы еретелерін құрастырады және өзінің
қызыметі олар арқылы басқарады. ... қоры ... ... ... ... 1% мөлшерінде комиссиондық тқлемдер
мен инвестициялық табыстар 10% мөлшерінде ... ... ... ... ... ... қоғам
түрінде құрылады, оның мүшелері ... және жеке ... бола ... Республиканың бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... және лицензия береді.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қоры ... ... ... және ... еркін, ақша салымдарын
тартуға ... ... ... айналысатын компанияға өз
активтерін салуға, зейнетақы жүйесінің қатысушыларына өмір бойы ... ... бойы ... ... ... ... ... комерциялық
ұым. ... ... ... ... емес ... ... ... азаматтардын салымдарыны
сақтығын қамтамасыздандырады. ... ... ... ... ... тек қана тәуекелі өте төмен және табысты аз әкелетін
құралддарға, яғни ... ... ... ... ... ... қағаздарына салынады.
Мемлекеттік емес жинақтаушы ... ... ... ... ... ... ... компания мемлеккеттік бағалы
қағаздарға және банктердін депозиттеріне салады. Ал ... бір ... ... ... үлес қосу ... олардын акциа мен
облигацияларын ... ... ... ... ... ... алған «А» митингі болуы керек. Осылайша мемлекеттік жинақтаушы
зейнетақы ... ... ... ... ... инвестиция
бойынша көбірек табыс алады.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... ... ... қамтамассыздандырады. Сақтаудын ең манызды ... емес ... қоры ... ... инвестициялаумен
айналыспайды. Бұл жүмыспен жеке ... ... яғни ... активтерін
басқарумен айналысатын компания айналысатын болды. Сонымен қатар барлық
операциялар, арнайы лицензияланған банк- кастодиан арқылы ... ... ... емес ... зейнетақы жүйесін,
зейнетақы активтерін басқарумен айналысатын компаниямен банк-кастодианды
бақылауды 3 органға ... ... ... ... ... ... ... еңбек және ... ... ... ... ... жөніндегі Қазақстан Республиканың
Үлттық комисиясы және Қазақстан Республиканың Үлттық банкі.
Заңмен қарастырылған ... ... ... ... ... денгейдегі сақтығын қамтамассыз етеді.
II. Қазақстан Республикасының зейнетақы нарығына ... ... ... ... ... жалпы нарықтық жағдайы туралы.
1997 жылдың 20 маусымда Қазақстанда "Қазақстан Республикасының
зейнетақымен қамтамасыздандыру туралы" заң ... бұл заң ... ... ... 2 ... ... яғни ... ынтымақтастық, 1998 жылдың 1 қаңтарынан бастап іске аса бастады.
Социалистік кеңістікте ең алғаш рет міндетті жинақтаушы зейнетақымен
қамтамасыздандыру қағидаты жарияланды. Бұл ... ... ... ... реттеудің қатаң жүйесі қалыптасты. Жүйе жинақтаушы
зейнетақы қорының, зейнетақы активтерін басқаруды жүзеге асыратын
ұйымдарының және банк-кастодиандардың қызметін бақылауды қолға ... ... 1998 ... ... 8 ... ... басқаруды жүзеге асыратын компания (ЗАИБЖК), 1 мемлекеттік
жинақтаушы зейнетақы қоры, 12 мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қоры
және 5 банк-кастодиан пайда болды. Бір жыл ... ... ... барлық инфрақұрылымы қалыптасты деп айта аламыз.
1998 жылдың соңында зейнетақы активтерінің көлемі 23,5 млрд теңгені
құрады.
1999 жылы зейнетақы активтерін салуға рұқсат ... ... ... ... ... зейнетақы активтері
есебінен,енді шетел эмитенттерінің корпоративтік бағалы қағаздарын сатып
алу мүмкіндігіне ие ... ... ... зейнетақы жинақтарының көлемі 64,5 млрд теңгені, ал
жинақтаушы зейнетақы қорының нақты табысының орташа жылдық коэффициенті
41,38% -ды құрады. Бұл көрсеткіштің жоғарылауының басты ... осы ... ... ... ... ... ... валютадағы
активтердің, курстық бағамның ауқымынан тапқан табысы болып ... ... ... ... 2000 жылы ... ... болды. Зейнетақы активтерін осы қаржылық инструменттерге инвестициялау
қаржы нарығының осы сигментінің тез қарқынмен дамуына әкелді. Облигациялар
зейнетақы активтерін салудың оңтайлы және ... ... ... ... ... бірге 2000 жылы жинақтаушы зейнетақы жүйесінің
нормативі- құқықтық базасы дамыды, қаржы инструменттерінің түрлері кеңейді.
Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды жүзеге асыратын ... ... ... ... мемлекет тарапынан 2001 жылда
жалғасын тапты.
3 жыл аралығында (2000-2002 жылдар) ЗАИБЖК-ның саны өзгеріссіз қалды.
Бұның ... ... ... ... зейнетақы қорының активтерін
инвестициялық басқару қызметінің қажеттілігінің жоқтығы, ал ... ... ... ... ... ... ... алатын
тұлғаларға мемлекеттің жоғары талаптар қоюы. (2001 жылы 1 қарашасында
ЗАИБЖҰ жарғылық капиталының минималды мөлшері 150 млн тенгеге ... жылы ... ... ... зейнетақымен
қамтамасыздандыру туралы" заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізілгеннен
кейін, ... ... ... қатысушыларының қызмет етуі мен
байланысының қағидаттарын елеулі өзгертті. Енді жинақтаушы зейнетақы қорына
зейнетақы активтерін басқаруды жүзеге асыруға құқық ... бұл ... ... ... ... ... ... жүйесінің дамуына байланысты халықтың
оған деген сенімділігі арта түсті, мемлекеттік емес ... ... ... саны көбейді.
Міндетті зейнетақы жарналары бойынша салымшылардың жеке зейнетақы
шоттарының (әрі қарай шот) мөлшері2005 жылы 1 желтоқсанда 7239818 жетті.
Міндетті ... ... ... ... шоттарының ең көп
мөлшерін 5 қор иемденеді: "МЖЗҚ"- 31,35%, "Қазақстан Ұлттық Банк"-19,03%,
"Ұлар-Үміт"-14,53%, ... ... және "БТА ... ... ... ... мөлшеріне 81,25% сәйкес келеді.
Ерікті зейнетақы салымдары бойынша салымшылардың шоттарының мөлшері
ағымдағы жылдың қараша айында 124(0,4%) өсті, 2005 жылы 1 ... ... ... ... ... ... сомасымен алғанда 31357-ні құрады.
Еркін зейнетақы салымдары бойынша салымшылардың шоттары "МЖЗҚ"
акционерлік қорынан басқа барлық қорларда болды. Еркін зейнетақы салымдары
бойынша салымшылар шоттарын көп ... ... ... және ... бұл 3 ... үлесіне барлық шоттардың
көлемінен 92,92% келді.
Еркін кәсіби зейнетақы жарналары бойынша салымшыларды "Ұлар Үміт"және
"Қазақстанның Ұлттық Банкі" қорлары иемденді. Жеке ... ... млн ... бар ... ... ... 3185 ... Ағымдағы
жылдың қараша айында еркін кәсіби зейнетақы салымдары бойынша салымшылар
шоттарының көлемі 36-ға (1,1% ) ... ... ... ерікті және ерікті кәсіби зейнетақы салымдары
бойынша салымшылар шоттарының алдынғы 2 жылдағы өсу қарқыны 1-кестеде
көрсетілген. ... ... ... 2005 жылдың қараша айында
12513 млн теңгеге (2,25%) өсіп, 2005 жылдың 1 ... 568981 ... ... ... 4 жылдағы зейнетақы жинақтарының өсу қарқыны 2-
кестеде көрініс тапты.
1-кесте. Салымшылар шоттары санының ... ... ... ... |өсу |өсу ... %|
|Міндетті зейнетақы |6576636 |7239818 |663182 |10.08 ... ... | | | | ... ... |29362 |31357 |1995 |6.79 ... ... | | | | ... ... ... |1099 |3185 |2086 |2,9 ... ... | | | | ... ... ... өсу ... млн тенге.
| Мерзімі|Зейнетақы жинақта- |Өсу |Зейнетақы жинақтарының өсу |
| ... ... | ... % ... | 229462 |79545 | 53,06 ... | 321259 |91797 | 40,01 ... | 425247 |103988 | 32,37 ... | 568981 |143734 | 33,80 ... кестеден зейнетақы жинақтарының абсолютті өсуі мен өсу
қарқыны төмендегенін байқауға болады. Алайда 2005 жылдың 1 желтоқсанымен
салыстырғанда зейнетақы ... өсу ... ... өсті де ... ... ... зейнетақы жинақтарының ең үлкен сомасын
иемденді: "Қазақстан Ұлттық Банкі"-144935 млн теңге немесе 25,47%, "МЖЗҚ"-
117106 млн теңге немесе 20,58% "Ұлар ... млн ... ... 18,01%,
"БТА құрмет Қазақстан"-41156 млн теңге немесе 7,23% және ... ... млн ... ... 7,21% жалпы зейнетақы жинақтары сомасынан
бұл 5 қорға 78,50% тиесілі болады.
Салымшылардың жеке зейнетақы ... ... ... ... ... таза инвестициялық табыс сомасы
(комиссиялық сыйақыларды алып тастағанда) 2005 жылдың қараша айында 2391
млн теңгеге (1,79%) өсті де, 2005 жылы 1 ... 135939 млн ... ... салыстырмалы түрде таза инвестициялық табыстың өсу қарқы
3-кестеде көрсетілген.
3-кесте. Таза ... ... өсу ... млн ... ... |Өсу ... |Зейнетақы |
| ... | ... өсу ... таза |
| ... | ... % |инвестициялық табыстың |
| | | | ... ... | 64519 |22405 | 53,20 | 28,12 ... | 86727 |22208 | 34,42 | 27,00 ... | 102321 |15594 | 17,98 | 24,06 ... | 135939 |33618 | 32,86 | 23,89 ... кестеден көріп тұрғанымыздай таза инвестициялық табыстың
жыл сайынғы өсу ... ... ... 2004 ... 1 желтоқсанымен 2005
жылдың 1 желтоқсанындағы таза инвестициялық табыстың өсу қарқының
салыстырсақ 14,88% өсіп,
32,86% құрағаның байқауға ... ... таза ... ... ... 2005 жылы ... 23,89% құрады, бұл 2004 жылы 1 желтоқсандағы 24,06%
салыстырғанда, оның 0,17% төмендегенін көрсетеді. 2005 жылдың қараша
айындағы ... ... ... онда ал 0,10% -ға төмендеді.
2004 жылы жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық табыстары теріс мәнге
ие болады. Бұндай жағдайдың туындау ... ... ... теңгеге
қарағандағы бағамының төмендеуі. Инвестициялық табыстың әрі қарай төмендеп
кетпеуіне байланысты ... ... ... жинақтаушы зейнетақы
қорының портфельдерінде американ долларымен байланысты және онымен
наминацияланған бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... ... ... үлкен қатаю қоры жасалды, яғни 1998
жылдан бастап, бұл кезде инфляция деңгейі 66%, ал зейнетақы қорларының
табыстылығы 149%-ды құрады.
2005 ... ... ... ... ... ... ... 10788млн
теңгегеөсті, 2005 жылдың 1 желтоқсанында 448874 млн теңгені құрады, немесе
2,46% өсті.(2-сурет)
Зейнетақы төлемдері 2004 жылы қараша айымен ... 771 ... (2,47%) ... 2005 жылы 1 желтоқсанында 31957 млн теңгені құрады.
Салымшылар зейнетақы жинақтарын бір қордан ... ... ... ... 2005 жылы 1 ... ... жинақтарының
аударымы 87278 млн теңгені құрады. Ал, қараша айында зейнетақы жинақтарының
аударымы 1447 млн, теңгені құрады.
Ең көп аударылған зейнетақы жинақтары мына қорлардан ... ... ... ... ... ... Банкі"-
9,70% және "БТА құрмет-Қазақстан"-6,13% немесе осы 4 қорға аударымдардың
жалпы сомасының 81,39% сәйкес келді. Жинақтарының келесі қорлардағы
зейнетақы аударымдары 1 ... ... ... ... ОЖЗҚ"-0,57%, "Отан"-0,76% және "Қазахмыс"-0,87%.
2.3 Зейнетақы активі.
2004 ... ... ... ... 16 ... зейнетақы
қоры жұмыс істейді. Олар республика аудандарында 72 филиал және 73
өкілдікті қамтиды.
Жинақтаушы зейнетақы қорларының ... ... ... 10 ұйым ұйымдастырады, олардың 2 – еуі жинақтаушы ... ... олар ... ... ... айналасуға
лицензияны иемденген: Ақ « ШЖЗҚ » және Ақ « ... ... ... ... қоры».
Есепті күні екінші денгейлі 9 банк және ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар жинақтаушы
зейнетақы қорларының кастодиандық қызыметтін екінші деңгейлі 7 ... Ақ « ... », ЖАҚ « HSBC ... ... ... ... АҚ « банк центр кредит », АҚ « ... ... ... АҚ « ... », АҚ « Евразиялық банк », АҚ « АТФ ... ... ... ... ... Ұлттық банкі.
Төмендегі кестеде салымшылардың саны, олардың ерікті және мамандығы
бойынша ... ... ... ... ... жыл |01.06.04 жыл |өсуі |өсу ... |
| | | | |(%) ... |5732698 ... |721250 |12,58 ... | | | | ... | | | | ... |26132 |28726 |2594 |9,93 ... | | | | ... | | | | ... |- |533 |533 | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... ... ... мына қорлар ең көп ... ... АҚ « ... ... зейнетақы қоры» - 36,49 %, «
Қазақстан ұлттық банкі » - 17,60 %, « Ұлар ... 14,72 % ... ... осы үш ... 68,81 % үлес түседі. Осы жылдың ... ... 37 274 ... ... 0,53 % ... ... мамыр айында салымшылардың ... ... ... 3.494. ... өсті (2,14 %), 2004 жылдың 1 ... млн. ... ... Зейнетақы жинақтарының өсу қарқыны басқа
жылдармен салыстырғанда төменгі кестеде бейнеленген.
|мерзімі ... |өсу ... |
| ... | ... өсу |
| ... | ... (%) ... жылдың1 |214 908,9 |76 614,4 |55 ... | | | ... ... 1 ... |91 057,7 |42 ... | | | ... жылдың 1 |406 100,5 |100 133,9 |33 ... | | | ... ... ... ... осы ... 1 ... алдынғы
жылға қарағанда зейнетақы жинақтарының қосу қарқыны 9 пайыздық ... ... бұл ... активтерін инвестициялаудан түскен
инвестициялық табыстың өсу деңгейінің төмендеуіне ... ... ... ... ең үлкен зейнетақы жинақтары бар ... ... ... ... - ... 3 млн. ... немесе 24,69 %,
«мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қорлары» -93 806,4 млн. ... ... % , « Ұлар ... 70 680,2 млн. теңге ... 17,39 % , ... AMBRO – ... ... Газ » ... млн. теңге немесе 7,12 % барлық
жинақталған зейнетақы соммасынан келеді. ... осы 4 ... ... ... ... 72,3 % ... ... табыстын сосасы жеке ... ... ... 2004 ... ... айында 1145 млн. теңгеге
(1,15%), өсіп, 2004 ... 1 ... 100 731 млн. ... ... ... таза ... ... өсу
қарқының осы жылмен алдынғы ... ... ... ... |таза |өсу |өсу ... ... | |
| ... | |(%) ... |
| ... сомасы | | |қы таза | |
| | | | ... |
| | | | |қ ... | |
| | | | ... (%) | ... |59 927 |20 722 |53 |27,9 | ... | | | | | ... | | | | | ... |84 578 |24 651 |41 |27,6 | ... 1 | | | | | ... | | | | | ... |100 731 |16 153 |19 |24,8 | ... 1 | | | | | ... | | | | | ... ... көріп түрғанымыздай 2004 жылдың 1 маусымында
басқа жылдармен салыстырқанда инвестициялық табыстық өсу ... ... ... ... ... қатар, зейнетақы жинақтарындағы таза
инвестициялық табыстың сомасы 27,6 % -дан 24,8% -ға ... ... ... 2,8 % ... зейнетақы салымдары 2004 жылдың 1 маусыиында 313 943 млн.
теңгені ... ... 2003 ... 1 ... ... 39,22 ... өсті. Мамырда түскен зейнетақы салымдарының сомасы 7571 ... ... ... ... ... ол 14,33 % -ға ... ... және 2004 ... ... ... ... ... және ... зейнетақы салымдарынан 22 886 млн. теңге
көлемінде зейнетақы төлемдері төленеді, ... ... ... ... млн. ... ... 32,23% ... Осы ... ... ... ... 418 ... ... яғни 1,86 % -ға өсті. ... ... ... жеткізу үшін сақтандыру үйымына 6
млн. теңге аударылды.
Салымшылар бір қордан ... ... ... қаражаттарын
аудару құқығын кең пайдаланып жатыр. Нәтижесінде ... ... осы ... ... ... 2 109 млн. теңгеге (3,04%) өсті,
2004 жылдың 1 ... 71 571 млн. ... ... Ең ... мына ... ді: ... 58,60% , « Ұлар Үміт»- 11,84 % ... « ... ... ... » - 8,62 %. Барлық аударымдар сомасынан
79,06 % -ы осы 3 ... ... ... ... ... ... ... жиянтық көлемі млн.
теңгеге немесе 2,18 % -ға ... 2004 ... 1 ... ... ... құрады.
Орта шамамен 2003 жылдың 1-ші маусымы аралығында зейнетақы активтері
7,58 млрд. теңгеге өскен.
2004 ... 1 ... ... зейнетақы активтері
млн. теңгені құрады, мамыр айымен ... 3 692 ... ... 0,96 % -ға төмендеді.
Статистикалық көрсеткіштер бойынша ... ... ... ... көп бөлігін мемлекеттік бағалы қағаздар алып
жатыр және 201 072 млн. ... ... % -ке тең. ... ... ... онда мемлекеттік бағалы
қағаздардың көлемі 11 631 млн. ... ... 6,15 % -ға ... ... 1 ... ... онда мемлекеттін бағалы, қағаздары
млн, теңгеге ... 34, 52 %- ке ... ... ... ... ... ... өсу көлемі ... ... ... 0,19 % -ды ... Екінші денгейдегі
банктерге ... ... 31 156 млн. ... ... % тең ... Бұл 2004 жылдың мамыр айында 4,1 % - ... ж. 1 ... ... ЖЗҚ-ның инвестициялық портфелінің 2,16
% -ы халықаралық қаржылық үйымдардың ... ... ... ... ... ... ( мемлекеттік және мемлекеттік емес ьағалы
қағаздарының ) ... ... ... ... ... ... қағаздарынығ көлемі 14 646 млн. теңгеге немесе 68,95 ... ... де, ... 6 595 млн. ... ... Ал, ... мемлекеттік емес бағалы қағаздары 0,86 %- ға ... ... млн. ... ... ... ... копитал 2004 жылдың 1 қантарымен салыстырғанда
678,6 млн. ... ... 14,29 % -ға ... және 2004 ... 1
маусымында 5 425,6 млн. теңгені құрайды.
2004 ... 1 ... 16 ... ... ... 11-і 1 301,9 млн. ... тен резерв капиталын
ұйымдастырды ... өз ... ... 19,81 %-ын ... ... 1 ... ... зейнетақы қорлары 665,7
млн. теңге көлемінде шығынға үшырады, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... зейнетақы жүйесінің алдындағы тұрған қиындықтары және оларды
шешу жолдары.
Қазақстанның зейнетақы реформасын бағалаған шетелдік ... ... оның ... ... ... өте ... ішінде ең негізгісі жүйенің тез арада ... мен ... ... Ескі ... ... ... шынында да қажет болды, бірақ
бұған аз уақыт жүмсалғандықтан кері әсер ... ... ... түрмақ
негізгі баптарын қарастырып, талқылауға уақыт жетпеді. Сонымен ... ... ... ... экономикасы бар жалпы ішкі
өнімімі, аз ... ... ... және мемлекеттік ... бар ... яғни ... Чилидің моделін қолдану
мүлдем мүмкін емес.
Бірақ Қазақстан үкіметі жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... және ... ... бір жүйеге біріктіргілері келді. Бұл жүйемен жинақталған
қаржылар, Қор ... ... ірі ... ... ... саудаға ұсынылатын акцияларды сатып алуға ... ... ... ... ақшаның көлемі мен экономиканың өсуін тұрақтандыру
көзделді, ... қоса ... да ... шешу.
Шетелдік эксперттер төмендегідей қиындықтарды атап көрсетті:
1) Зейнетақымен қамтамассыздандыру механизімінің негізгі ... жүйе ... ... бұл төлем жалақына алатын жүмысшыларды,
стажы төмен әйелдерді және ... ... аз ақша ... ... ... ... нормативті- қүқықтық қамтамассыздандырудың жаңа жүйесі өте тез
енгізілді
3) ... ... ... ... ... әсер ету
4) Мемлекеттік жинақтаушы қорын құру және оның беделін жеке қорлардын
алдында ... ... ... ... ... ... жаңа ... Салушылардын активтерін қорғауға жауап бере алмайтын қүқықтық жүйе
7) Әлеуметтік сақтандырудың дұрыс еместігі және т.б.
Зейнетақы жүйесін жүргізудегі жүйелерді ... мен ... ... ... тәртіппен тұрақты қамтамассыздандыру керек еді. Ал,
енді зейнетақыны төлейтін мемлекеттік орталық ... ... ... ... ЗТМО-ғы өз жүмысын дүрыс істей алмады, сондықтан
жиналған салымдардын кқдемі төмендей ... Ал ... ... тура ... ... ... қалды. Жеке есептеу жүйелерінде
және зейнетақы жүйесінің салымшыларын ... ... ... ... зейнетақыны сақтандыру жүйесі салымшыларынын жеке есептеу
механизімінің болмауы кері ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру қолға алынбады.
Шетеулік эксперттердің бір болжамдарын ... ... ... Олардын ойынша, жеке ... ... ... ... ... ... ... салдарынан қорды үйымдастыру
құқығына сенушілігі аз бірқатар ұйымдар ие болды. ... ... ... ... ... ... ... бермеді. Осыған орай
“зейнетақы қорларының барлық қаржылық ... 1-2 жыл ... ... болжам жасалған. Бірақ бұл болжам бір жарым жыл бұрын айтылған, ал
жүйе әлі қүлаған жоқ.
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... мамандар тобы бірнеше шешулер берді. Олардың ойынша
бұлар реформадан ... ... ... ... ішінең екеуін біздін жағдайда ... ... ... бүл жинақтаушы зейнетақы жүйесінін жүмысын тоқтатып, ондағы бар
қаражатты ... ... ... Екіншіден, әйелдер мен еркектер
зейнетақыға шығу мерзімдерін 65 жасқа көтеру. Ал, ... елде өмір ... ... 60 жас, ... 62 жас, ... табылады. Қалған шешімлер
соншалықты қиын емес, сондықтан оларды қолдануға болады. Олар: ... ... және есеп беру ... ... ... ... бұл саланы
қатан тексеру; зейнетақымен қамтамассыздандыру ... ... ... ... ... ... мемлекеттік орталықта шешу.
Неліктен шетелдік мамандар бізге зейнетақы жүйесі ... ... ... ... ... ... дұрыс жасалмаған және
осыған орай оның ... тез ... ... болмайды. Мамандардын
айтулары бойынша “үкімет өз үйін фундамент пен қабырғаларсыз, төбеденг сала
бастады”. Сондықтан бұл құрылғынын ... ... ... ... ... үшін оны ... алып ... керек.
Шетелдіктердің ойларынша егер келесідей 6 шарт орындалса, онда
Қазақстанда ... ... ... ... Экономиканын өсуі басталады
2) Копитал нарықтары дамыған
3) Бюджет жетіспеушілігі қатан қадағалауға алынады
4) Зейнетақы жүйесі артық қаражатты қндіре бастайды
5) Жеке ... ... ... ... ... ... әкімшілік салалар толығымен жасалып,
тұрақтанғанда
6) Сәйкесінше мамндар дұрыс дайындалса. Уақыт өтіп жатыр, ал біздін
жүеде ... ... ... ... ... ... ... күтілгендей, өзінің ретімен ... ... Біз ... кері қайтпаймыз.
Жоғарда аталған қиындықтарды шешу үшін мен төмендегі ұсыныстарды атап
өткім келеді:
1) Эономиканың дамуына бағытталғанұзақ мерзімді ... ... ... қағаздар шығару арқылы қаржыландыруда зейнетақы
қорларының қаражаттарын белсенді тарту.
2) Арнайы қазақстандық кәсіпорындардың (РV) бағалы ... ... ... ... жүзеге асыруға мүмкін болуын
жобалар тізімін Үкімет пен даму институттарын анықтау керек. Бұл
құралдар ... ірі ... ... ... ... ал ... ... есебінен жүзеге асырылады және
Қазақстан Үкіметімен кепілденеді.
3) ЖЗК-на кәсіпорындардың акцияларының ірі ... ... ... "Көк ... " ... процесінде пакеттің белгілі бір бөлігін тек
қана зейнетақы қорлар арасында орналастыру.
5) Елдегі кәсіпорындардың шетелден ... ... ... ... ... ... ... тартуда міндетті ету.
6) 2-ші деңгейдегі көлем банктердегі салымдарына ... ... ... ... мен ... ... ... трансакциондық шығындарын төмендету мақсатымен зейнетақы
активтерін инвестициялаумен байланысты операцияларда ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар ірі
институционалды инвесторлардың ұйымдасқан шетел вамотасындасы
саудаларға қатысу мүмкіндіктерін қарастыру.
8) Мемлекеттік бағалы қағаздардың алғашқы нарығының ... ... болу үшін ... ... қағаздарды орналастыру бойынша
сауданы сауатты ұйымдастыру және жүргізу.
9) Басқарушы компанияларға шетелдік банктердегі қысқа мерзімді
депозиттерге салымдар салуға, туынды құралдармен жұмыс істеуге,
басқада қорлардың ... ... ... ... ... үй құрылысына зейнетақы активтерін орналастырудың тәуекелсіз
механизімі мен мүмкіндігін ұйымдастыру.
11) Ресей элементтерінің ... ... ... және ... инвестициялау мүмкіндігін ойластыру.
12) Муниципалды қарыздарды бютжеттен қаржыландыру арқылы шығаруды дамыту.
Қорытынды
Қазақстан Республикасында қызмет атқарып ... ... ... ж. 20 маусымдағы «Қазақстан ... ... ... ... ... ... жана талаптарға сай
қызмет атқарады. Зейнетақы қорлары табыс ... ... ... 10 % жинақтау арқылы олардын қейнетке шығу жағдайыменең кұн
көрісін ... ... ... атқарады.
Жинақтаушы зейнетақы қоры зейнетақы жарналарын жинақтау және оларды
зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... тұлға. Зейнетақы қоры сонымен бірге зейнетақы активтерін,
инвестициялық ... ... да ... атқарады. Зейнетақы қорлары
салымшылардлын міндетті жарналарын жинай отырып, оларды ... ... ... ... ... ... портфелін
құрады.
Бүгінгі танда Қазақстан Республикасында 14 зейнетақы қоры бар болатын
болса, оның ... ... ... ... есебінен құрылған.
Сондықтан оны мемлекеттік зейнетақы қоры деп ... Ал, 2 ... ... қоры ... ... Олар ... ... компанияларының жүмысшылары мен қызыметкерлерінің зейнетақы
жарналарын жинақтау үшін құрылған қорлары. Ал, ... ... олар ... ... ... ... ... "Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамтамасыздандыру туралы" заңы
22 наурыз,1998 ж-бюллетень млн. труда и соц. защиты населения РК-2003
№2,стр 5-30
2. ҚР-ң ... ... ... зейнетақы қамсыздандыру туралы"
ҚР-ң заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы- Егемен
Қазақстан-22.06.05
3. Континент-2000-№6-30-31б
4. ... ... ... ... ... ... ... Вестник Казгу-2004-№6-222-227б
11. Саясат-2002-№3-4-38-41б
12. Вестник Казгу-2001-№1-30-38б
13. Аль Пари-2000-№5-31-34б
14. Саясат-2002-№11-83-86б
15. Банки ... Труд в ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жинақтаушы зейнетақы қорлары27 бет
Зейнетақы нарығымен қамтамасыз ету жүйесі62 бет
Бағалы қағаздар нарығын реттеу9 бет
Бағалы қағаздар нарығының қызмет ету жағдайына талдау31 бет
Шаруа (фермер) қожалығының Дүниежүзілік Сауда Ұйымына (ДСҰ) ену жағдайындағы дамуы: Халықаралық құқықтық аспект13 бет
Қазақстан Республикасындағы қорлар21 бет
Қаржы нарығының құрылымы және оның негізгі бөліктері6 бет
«Центр Кредит банктың жинақтаушы зейнетақы қорының» ақпараттық жүйесі39 бет
«Қосымша зейнетақыны» сақтандыру мен ерекшіліктері17 бет
Аз қамтамасыз етілген азаматтарға әлеуметтік жәрдемақы,зейнетақы тағайындау бөлімі туралы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь