Радиация және оның түрлері

Радиация латын тілінде радиус-сәуле деген сөз.
Радиацияға күнің сәулесі, ғарыштық сәуле, Жердің табиғи радиактивтік заттарының сәуле шығаруы және жасанды радиоактивті изотоптар жатады.
Ғарыштық сәулелері және Жердің радиактивтік заттарының сәулеленуі табиғи радиациялық фон құрады. Табиғи радиациялық фон Жер бетіндегі бүкіл тірі жәндіктерге, жануарларға, адамға және өсімдіктерге әсерін тигізеді. Оны зерттейтін ғылым саласын гелиобиология дейді.
Жердің табиғи радиактивтік заттарының сәуле шағаруы барлық химиялық заттарға байланысты болмайды. Әр түрлі элементтердің табиғи 50 радиоактивті изотобы бар. Көпшілік элементтердің тек біразы ғана радиоактивті. Кейбір химиялық элементтерде тұрақты изотроптар жоқ, олар түгелдей радиоактивті, мысалы, уран, торий, радий, полоний және т.б. Бұлардың атомдарының ядросы өздігінен ыдырап, гамма- кванттың және корпускулярлық сәуленеді.
        
        Радиация және оның түрлері.
Радиация латын тілінде радиус-сәуле деген сөз.
Радиацияға күнің сәулесі, ... ... ... ... ... ... ... және жасанды радиоактивті изотоптар жатады.
Ғарыштық сәулелері және ... ... ... ... радиациялық фон құрады. Табиғи радиациялық фон Жер бетіндегі бүкіл
тірі жәндіктерге, ... ... және ... ... тигізеді.
Оны зерттейтін ғылым саласын гелиобиология дейді.
Жердің табиғи радиактивтік заттарының сәуле шағаруы барлық ... ... ... Әр ... ... табиғи 50 радиоактивті
изотобы бар. Көпшілік элементтердің тек біразы ғана радиоактивті. Кейбір
химиялық ... ... ... жоқ, олар ... радиоактивті,
мысалы, уран, торий, радий, полоний және т.б. Бұлардың ... ... ... ... ... және ... сәуленеді.
Тіршіліктің пайда болуының алғашқы кезеңіндегі сәулеленудің маңызы.
Тіршілік пайда ... ... жер ... ... ... ... жай ... заттар күрделене бастаған, яғни ... ... ... даму ... ... кезеңіндегі атмосфера сутегінен,
оттегінен, көміртегінен және ... ... ... ... онда
мынадай молекулалар болған:
| | | | | |
| | | | | ... ... ... ... ... ... |
| |газ | | | ... күлгін сәулелерінің, ғарыштық сәулелерінің, радитактивтік
минералдың, атмосефраның қозғалысқа келу ... ... ... ... тұрған. Осылардың әсерінен С-Н, Н-О, Н-N, H-H ... ... ... бай ... ... ... өзара әрекетенуінен тұрақты молекулалар құрылған.
| | | | | |
| | | | | ... ... ... ... ... |Сірке қышқылы |
| ... | ... | ... ... ... әсерінен органикалық қосылыстар молекуласы
күрделі түгеайналған. Энергияның ... ... одан әрі ... әсер ... анағұрлым күрделі молекулалардың пайда болуына әкеліп жеткізілген.
Мысалы, амин қышқылдары
| | | ... ... ... ... ... молекулалардың көбейіп, топтасуы түрлі құбылыстардың
болуына себеп жасап, полисахаритердің, ДНК, ... және т.б. ... ... ... ... негізгі сипаттамасы- энергия және инфомация
қасиетін тасымалдайтын құрамдар.
Органикалық молекулалардың абиогендік түзілуін және ... ... ... ... ... рол ... ... радиация мөлшерлерінің әресі.
Радиация мөлшері тіршілікке екі бағытта әсер еткен.
- тіршіліктің ... ... ... ... тірі ... жер бетіне жойылып кетуіне себеп болғаны;
Тірі органмзнің өлі табиғаттан дамуы радиация ... ... ... ... ... радиация мөлшері аса үлкен болған кезеңдер ... ... ... ... оьтырған. Бор дәуірінің соңғы кезінде ... жаңа ... ... ... ... ... ұзақ уақыт аса жоғары деңгейде болғаны өте ірі динозаврлардың
жаппай қырылуына ... ... ... дәуірінің аяқ кезі және мезозой
дәуірінің басында жер ... ... ... өте көп болған. Бар
дәуірінде олар кенет азайып, түрлері келіп, денелері ықшамдалған.
Жыл өткен сайын ... ... ... ... ... ... жыл сайын атом электр станциялары салынып, олар іске
қосылып жатыр. ... ... ... атом ... жарылып
жатады. Олардан қаншама раиоактивті сәулелер бөлініп шығып, ... зиян ... ... да ... ... радиациядан қорғау
мәселесі осы кездегі кезек күттірмейтін мәселелердің біріне айналып отыр.
Адамдарды радиациядан қорғау үшін киімдер тігуді ... ... ... ... ... практика жүзінде адамзат
баласының қорғануға ешқандай мүмкіндігі жоқ. Ол 1000 км ... ... өтіп ... де жер ... ... таралады. Космонавтар
космос сәулесінен қорғау оңай шаруа емес.
Адамзат баласы Жер ... ... ... ... ... ... заттардан қажетті дозасын алып отырған, әсіресе, ... ... ... ... ... космос сәулесімен келеді. Жылына 200
мР радиация қабылдайды. Жер шарының әрбір аймақтарына тұратын халықтар ... ... ... ... ... ... генетикалық жағдайына пайдалы және зиянды әсерін
тигізеді.
Пайдалы әсері. Сәулеленуді биологиялық заттарға қолданғандағы ... жаңа ... бар тірі ... түрін шығарып, оларды сұрыптау
және оның неғұрлым пайдасын таңдау үшін маңызды жағдай етіп ... және ... ... ... ... ... арқылы
антибиотиктер түзетін саңырауқұлақтардың табиғи ... ... ... ... ... ету ... ... және В12 дәруменін түзетін
микроорганизмдердің жоғарғы активті штампаларын шығару және т.б.
- сәулелену әсерінен ... ... ... ... қасиетін жібек
құраттарының өнімін, сапасын арттыру үшін сақтап, өндірісте кең пайдалану.
- жануарлар және өсімдіктер тұқымын ... және ... ... ... ... ... ... өміріне қажет, маңызды ферменттер, ... ... және ... ... ... ... ... радиобиология бірлесуінен радиациялық генетика ғылым саласы адамның
практикалық ... ... ... ... жеткізуде/.
Зиянды әсері. Табиғи сәулелендіру, кейбір химиялық құрылымдар ... ... ... ... ... ... ... әсер ету
нәтижесінде ұрпақтарға таралатын табиғи мутацияға келтіріледі.
- табиғи ... ... ... және жердің минералдарының
сәуелеленуі/ ядролық сынақпен қатар келгенде тіршілікке ... ... ... Жер ... ... жойып жібереді.
- табиғи сәулелену, кейбір химиялық құрылымдар, сыртқы ... және ... ... әсерлерінен өмір сүру орасына қарай
ұрпақтарда 500 ден түрлі аурулар пайда болғаны ... ... ... ... «гемофилия,- түрлі –түстіні ажырата алмау соқырлығы»,-
заттардың алмасуынан болатын ауру ... ... дене ... ой еңбегіне, сонымен қатар тіршілік етуге ... ... ... ... қысқарады және т.б.
Радиосезімталдық.
Табиғатта радиосзімталдық өте кеңдиапазонды, өте төмен радиосезімталдық
бактерияларда байқалады. Осыдан бірнеше ... ... ... Сахарада
Франция атом бомбасының жарылғанында бүкіл тірі ... ... ... ... ... әсерленбеген. Скорпиондар гамма-
сәулелерінің жүз мың рентген күші бар осы ... ... ... өмір сүре ... Ал ... оның 700 ... ... қатерлі.
Неліктер скорпиондардың радиосезімталдығының жоғы туралы жаңалық ... ... ... бірі ... оқымыстылар көңіл бөлуде. Бұл
мәселені зерттеп, шешу: адамда ... ... ... сақтау үшін
көмектесетін жаңа заттар жасап шығаруға мүмкіндік берер еді.
Ағзаның радиосезімталдылығы табиғаттың негізінен екі ... ... ... ... жән ... ... Мысалы, бақаның денесінде радионуклидтердің жинақталып
көбеюі сыртқы температурасының жоғарлауына сай болады. ... ... ... және ... ... ... ... ыдырауынан пайда болған заттарды топырақтан
өсімдіктердің сіңіруі топырақтың қасиеттеріне- ... және ... ... ... ... ... және т.б. байланысты. Бұл
жөнінде жүргізілген тәжірибеде топырақтың үш түрі ... ... ... ... ... ... топыраққа қарағанда құмды-
құнарлы- күлқосқан топырағанда өскен сұлы дәнінде сронций-90 мөлшері 4 ... ... ... ... салыстырғанда 36 есе көп болған.
Суда тіршілік ететін ... ... ... ... ... мөлшеріне қарағанда жүздеген және ... есе ... ... ... сезе ме және одан сақтана ала ма?- деген
сұраққа оқымыстылар көп ... ... ... ... Зертханалық
/лабораториялық/ тәжірибелерде сүтқоректілер иондық радиациясы бар ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған
аппараттың шуы кезінде ұйықтауға әдет етіп үйреткен. Рентген аппаратының
сәулелерін тышқандар жатқан жаққа ... ... ... ... ... ояна ... ... аппаратының сәулелерін тышқандар жатқан ... олар ... Көзі ... ... ... осылайша
әсерленген.
Тышқандар қалыпты жағдайда қараңғы жерді ұнатады. Бірақ иондық
сәулеленудің ... ... ... камераның қараңғы бөлімінен
жарық бөлмесіне шығуға мәжбүр болады.
Балықтар ... ... ... ... сәулеленбеген
жағына барып қоректенуді таңдаған. Жасушалар /клеткалар/ ... ... ... ... ... Ядролардың үлкен
радиосезімталдық қасиеті сәулеленген жасушаның жарақаттануының ... ... ... рөл ... ... 200 р сәулелендіру әсерінен ... ... ... ДНК ... ... ... және
дегидрадацияға /су молекуласының бөлініп ... ... ... ... ... ... ДНК ... цитоплазмаға информацияның
берілуі /яғни құбылыстардың реттелуі/ бұзылған, сонымен ... ... ... ... ... ... әр түрге жататын тірі жәндіктер және жануарлар тіршілігінің
жойылуы сәулелену мөлшерінің ... ... ... және
қарапайым жәндіктердің иондық сәулелену әсеріне сезімталдылығы төмен.
Гүлдердің иондық ... ... ... ... Саңырауқұлақтардың
сәулелену әсеріне сезімталдылығы жоғары. Сүтқоректілердің иондық сәулелену
әсеріне сезімталдылығы өте жоғары.
Халықаралық деңгей бойынша қазіргі кезде ... ... оза ... аспауы керек. Білікті мамандар дайындау оқу орындарында ППД-ның
(предельно-допустимая доза) ... ... ... ... ... ... да ... адамдардың ағзасында радиациясының мөлшері 0,5 бэр болуы
мүмкін.
70 жыл өмір сүрген адам әртүрлі ... ... ... 14-15 ... мүмкін. Бұл көрсеткіш ағзаларға онша ... ... ... Жер ... ... ... әрбір адам өзінің өмір сүру
кезеңдерінде жылына 250-400 м бэр ... ... ... ... ... ... ... бар. Олар физикалық,
химиялық және биологиялық тәсілдер.
Физикалық тәсіл. Бұл ьтәсілдің ұйғаруы ... дер ... ... жылы су мен жуып ... ... ... ... түрде дайындалған
қолғаптар кию қажет. Қатты ... ... ... ... ішкі ... өтіп ... қадағалап отыру керек.
Егер кішкентай бөлшектер ішкі органдарға өтсе, олар тез арада ағзадан
шыға қоймайды. әсіресе ... ... ... ... ... және ... ... өтсе өте қауіпті ісіктер туғызуы мүмкін. Олар әртүрлі
радиактивті сәулелер таратады. ... тез ... ... түзеді. Сөйтіп,
адам ағзаларының жұмсақ ткаьдерінде жиналады да үнемі иондалған сәуленуді
таратады.
Радиактивті элементтерді ағзалардан шығару үшін ... ... ... ... ... көп мөлшерде пайдалану керек. С, Д витаминін ішу өте
пайдалы. Әртүрлі шырындарды пайдалану керек. ... ... ... ... ... ... ішуге болмайды. Олар радиацияның әрекетін
күшейтіп жібереуі мүмкін.
Радиациядан қорғанудың химиялық және ... ... ... ... препараттарды, радиопротекторлар деп
аталады. Олар радиоактивті элементтердің бөлшектерін ... ... ... препараттарды қолданады.
Олар ағзаларды радиациядан сақтап қалады. Иондалған сәулеленуді ем-дом
ретінде ... ... ... ... қою үшін де таңбаланған
атомды пайдаланады.
Сәуле терапиясы мен қан, ... ... ... ... ісіктердіде
емдеу үшін бета- сәулесін ... ... ... ... ... ... аса ірі мәселелердің ... ... ... ... өте ... ... ... Әсіресе
экологиялық апатқа ұшыраған аймақтарда тұратын халықтардың денсаулығы қатаң
бақылауға алынған. Осы айтылғандарды қорыта келе, ... ... ... үшін ... ... жеткіншектерге радиоэкологиядан жан-жақты
білім және тәрбие беруіміз қажет.
Республикалық медициналық колледжі
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: «Радиация»
Орындаған: НабиеваЖ.
Тексерген: ... ... 2004

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам денсаулығы және радиация13 бет
Газ разрядты санауыштар және олардың көмегімен радиациялық сәулелерді тіркеу41 бет
Жердегі күн радиациясы8 бет
Лайды радиациялық өңдеу10 бет
Радиация15 бет
Радиация деңгейі7 бет
Радиация және олардың түрлері6 бет
Радиация және олардың түрлері туралы8 бет
Радиация және Қазақстанның экологиялық проблемалары11 бет
Радиация көздері және одан қорғану4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь