Несиенің түрлері және қызметтері

Кіріспе
1. Несиенің мәні мен мазмұны
1.1 Несиенің мәні және қажетілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Несиенің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Нарықтық экономикада несиенің рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2. Несиенің түрлері және қызметтері
2.1 Несиенің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.2 Несиенің функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
2.3 Қарыз пайызының экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
3. Несиелік ресурстар және олардың қалыптасу көздері ... ... ... ... ... .25
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
Өндіріс, ұдайы өндіріс процесінің бастапқы пункті, шешуші жағдайы бола отырып, басқа фазалармен тығыз байланыста. Ұдайы өндіріс процесі материалдық игіліктердің қоғамдық өндірісі процесінің үздіксіз жаңаруы ретінде, оньң әр түрлі сатыларының біртіндеп ауысуын ұлғайтады. Әрбір саты - өндіріс, үлестіру, айырбас және тұтыну белгілі бір мағынаға ие.
Ұдайы өндіріс фазаларының бірлігі мен өзара әсері тауар-ақша катынастарының, құнның тауарлық және ақшалай формаларының бар болуымен қамтамасыз етіледі.
¥дайы өндіріс процесі фазаларының өзара әсері тауарлық шаруашылықтағы несиенің орнын айқындауда және оның мәнін ашуда елеулі мәнге ие. Өндірісте несиелік қатынас жүргізілмейді. Өндірістік процеске несиелік қатынастардың тек бірінші жағы - алынған несиені өндірістік мақсатқа пайдаланушы қарыз алушы ғана қатынаса алады. Екінші жақ - кредитор өндірістік процестің сыртында калады. Демеқ несие бірегей ұдайы өндіріс процесінің субъектілері арасындағы экономикалық байланысты білдіреді. Сондыктан несиенің мәнін ұдайы өндіріс процесінің бір сатысымен ғана байланыстыруға болмайды.
1. Ақша, несие, банктер. Алматы. 2001ж.
2. Мамыров Н. Микроэкономика. Алматы. 2004ж.
3. Жүнісов Б. Нарықтық экономика негіздері.- Алматы,1999ж.
4. Назарбаев Н. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы.- Алматы,1999ж.
5. Шеденов Ө. Жалпы экономикалық теория.- Алматы,2003ж.
6. Серкебаев Б. Қазақстан несие жүйесіндегі мәселелер // Қаржы-Қаражат.-1999.-№6
7. Рустемов К. Ақша реформасы уақыт сыны.//Қаржы-Қаражат.-2000.-№1
8.Әлімов Қ. Салық халық несибесі // Қаржы-Қаражат.-2001.-№5
9.Мамыров М. Государство и бизнес.-Алматы,2002
10. Байдүйсенов А. Жауапсыздық жарға жығады // Қаржы-Қаражат.-2000.-№5
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Несиенің мәні мен мазмұны
1.1 Несиенің мәні және
қажетілігі............................................................... 4
1.2 ... ... ... ... ... ... ... және қызметтері
2.1 Несиенің
түрлері.....................................................................
.................17
2.2 Несиенің
функциялары.................................................................
..........21
2.3 Қарыз пайызының экономикалық
мәні.................................................23
3. Несиелік ресурстар және олардың қалыптасу көздері.....................25
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
Өндіріс, ұдайы ... ... ... ... ... ... ... басқа фазалармен тығыз байланыста. Ұдайы өндіріс ... ... ... ... ... үздіксіз жаңаруы
ретінде, оньң әр түрлі сатыларының біртіндеп ауысуын ұлғайтады. Әрбір саты
- өндіріс, ... ... және ... белгілі бір мағынаға ие.
Ұдайы өндіріс фазаларының бірлігі мен ... ... ... ... ... және ... ... бар
болуымен қамтамасыз етіледі.
¥дайы өндіріс процесі фазаларының өзара әсері ... ... ... ... және оның ... ашуда елеулі мәнге ие. Өндірісте
несиелік қатынас жүргізілмейді. Өндірістік процеске ... ... ... жағы - ... ... ... мақсатқа пайдаланушы қарыз
алушы ғана қатынаса алады. Екінші жақ - ... ... ... ... Демеқ несие бірегей ұдайы өндіріс процесінің ... ... ... ... ... несиенің мәнін
ұдайы өндіріс процесінің бір сатысымен ғана байланыстыруға ... ... ... ... ... ... болатын
қатынастарды ... ... тек ... ғана пайда бола алмайды,
өйткені мұндай өнім әлі жасалған жоқ, ал оның бөліктері ұдайы ... ... ... ... түскен жоқ. Сондықтан несиеге
бастаманы өндіріс сатысы емес өнімнің козғалысының келесі ... ... ... ... қатынастар бұл өндірістегі қатынастар ... ... ... болып табылады.
Осылайша, өндіріс сферасының айқындаушы мағынасы оны ... ... ... ... ... ... демек
соңғысының мағынасын толық бере алмайды. Айырбаспен өзара ... ... ... бір ... бар. Өндірілген өнім мен оның
бөліктері индивидуумдардың қолдарына тиместен ... ... ... ... ... ... ... акт, өндірісте
тікелей бар болады немесе онымен анықталады.
Өз ... ... және ... ... алғанда өндіріспен
және бір-бірімен өзара әрекетте болады; ... осы ... ... ... нарық ұлғайған кезде, яғни ... ... ... ... және оның ... ... түседі.
Үлестірудің өзгерісімен өндіріс те ... ... ... қала мен ауыл ... әр ... ... ... үлестіруімен байланысты, бірақ ол ... ... ... екі ... ... тәи: 1 ... ... онда әрбір ... ... ... 2 - ол ... ... шығатын көз ретінде анықталады,
Айырбастың үлестіруден айырмашылығы, біріншіден, ол ... ... ... ... ... келетін белгілі бір өнімдерге
қол жеткізеді, екіншіден, айырбас жекелеген ... ... ... ... ... сонымен бірге индивидуумнан ... кез ... ... ... және ... арасындағы айтылған
айырмашылықтар ... ... ... арасындағы айырбас процесінде
қалыптасатын қатынастарды негіз деп ... ... ... ... мақсаты, несиенің мәні, түрлерін және қызметтерін
анықтап көрсету.
Курстық жұмыс үш үлкен тараудан, бірінші тарауда, несиенің мәні ... ... ... ... ... ... түрлері мен
қызметтері анықталады, үшінші тарауда несиелік ресурстар мен ... ... ... Және ... мен ... ... ... Несиенің мәні мен мазмұны.
1.1 Несиенің мәні және қажеттілігі.
Несиені экономикалық категория ретінде қарыз мәмілесі ... және ... ... ... ... анықтау керек.
Қарыз мәмілесі ... ... ... ... өз ... оны осы ... негізінде пайда болатын ... ... ... асу формасы - қарыз мәмілесі болып табылатын
өндірістік қатынастар сипаттайды. ... ... ... шаруашылығының
әр түрлі сатыларына тән. Экономиканың тарихи ... бұл ... ... ... және жалпылама мәнге ие болады.
Әр түрлі шаруашылық жүйелерінде кездесетін ... ... ... ... бір ... - ... - ... әр түрлі дәуірлердің несиелік ... бір ... ... әр ... ... ... ... ие.
Несие шаруашылық жүйелерінің ауысуына жағдай жасай отырып өзі де
ауысып ... өз ... ... Кез ... ... ... ... жүйені жеңетіні және жоққа шығаратыны сияқты несие де бір
шаруашылық жүйе жағдайындағы шаруашылық байланыстардың типі ретінде ... ... ... ... және ... ... ... табылады.
Несие мәміле типі ретінде, тауар ... ... құн ... ... ... ... ... шаруашылығына өткен уақыттан
бері дамып келеді. Несие айырбас процесінің өндірістік байланысының ... ... ... ... ... ғана ... тауар
шаруашылығы шеңберінде диалектикалық дамушы қүбылыс ретінде де ... ... ... әр ... ... ... қатынастарының
өзара айырмашылығы, қолдан-қолға өтуі қарыз келісімі арқылы ... ... ... ... ... ... түсінігі келесі түрде белгіленеді. Бақыланылатын ... ... ... ... ішінен бәрінен бұрын қоғамдық
өмірде несие деп аталатьндары ... ... ... соң бұл ... төмендегідей белгілерге бөлінеді: біріншіден, олардың барлығына
тән белгілері; екіншіден, бұл белгілердің ішінен тек осы ... ... тән ... ғана ... ... деп ... байланыстар: әр түрлі тарихи кезеңдерде, ... ... ... ... ... дамыған нарықтық шаруашылық дәуірінде де бар
болды.
Қарыз мәмілесі ретінде несиені екі ... ... ... оның ... белгілері көзқарасынан, екіншіден,
әлеуметтік мазмұны, яғни осы ... ... ... және ... ... өз ... табатын өндірістік байланыстар типін сипаттайтын ... ... Бұл ... ... ... олар ... байланысты
және себепші. Бірақ экономикалық талдау үшін маныздысы карыз ... ... яғни ... ... ... ... байланысты шаруашылық ... ... ... ... қатынастырдың өзі болып табылады.
Бұл жағдайды былайша түсіндіруге болады. Мысалы, машина ... ... ... ... ... ... орта ... бейімделуі оның жұмыс және таза ... ... ... ... ... ... сол ... өндірісін
оның әлеуметтік жағынан да ... яғни ... ... пайда болатын және дамитын өндірістік ... мен ... ... бұл бір ... ... ... ... жағынан, олар оны анықтайды. Бірінші ... - біз ... ... ... ал екінші жағдайда ... ... ... ... ... ... айтуға болады. Несиені оның ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын
мәміленің белгілі бір типі ретінде қарастыруға болады. Бұл жағдайда несие
олардың ... ... ... ... ... ... ... құбылыстардың экономикалык ... ... ... қарастыруға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қабылданады.
Несие теориясы оны техникалык-заңдылық категория ретінде ... ... ... қарастырады. Несиені оның формалды-
заңдылық белгілері жағынан оқып-білудің несиелік мәмілені тек ... ... және оны ... ... түрі ... түсіну үшін
маңызы бар. Сондықтан несие экономикалық категория ретінде ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды білдіретін экономикалық
категория. Несие экономикальқ категория ғанаі емес, ... ... ... ... атап өту керек. Ол өндірістік күштердің тек белгілі бір
дамуында ... ... ... ... - ... ... ... және несиелік қатынастардың пайда болуына табиғи
негіз, тауар шаруашылығы болып табылады.
Тауардың ... ... екі ... ... ... ... тек ... формасы және кұны бар ... ғана ... бола ... ... құндары өзінің екі жақты
сипатына байланысты тауар бола ... ... олар ... ... заты ... және олардың құны болды; екіншіден, қандай да
бір заттар бір-біріне ... ... ... ... үшін ... ... де ортақ ерікті әрекеті, өз ... ... ... отырып, басқа ... ... ... бар ... ... ретінде бір-біріне қарама-қарсы тұрулары қажет.
Тауардың бір тауар иесінен басқаға ... ... ... ... ... ... айырбасы ... ... үшін ... Оның ... болуын ішкі тұтыну үшін ... ... ... ... ... ... қатынасқа түсуге дайын
меншік иелері дербес заңды тұлға ... ... ... ... ... іздеу қажет.
Қолдан-қолға тауарлардьң қозғалысы ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына негіз
болып табылады. Осыған байланысты бір ... ... атап өту ... ... ... айырбас саудаға
айналды; саудамен арнайы ... ... жаңа тобы ... ... ... ... белгілі бір уақытында көпестер мен сатып
алушылар ... ... ... ... болды, жәрмеңкелер, яғни уақытша
нарықтар кұрылды. Көпестермен, жәрмеңкелермен, жалпы ... ... ... ... ... Ірі ... жүргізетін адам үшін ... ... ... ... алу төлемінің мерзімі
сәйкес келмеген ... ... Егер ... ... сатудан бұрын оны
сатып алуға тиіс болса, онда осы ... ... ... алуға деген қажеттілік,
яғни бұл адамға қарыз беру мүмкіндігіне деген сенім ... ... ... ... ... ежелгі әлемде де, орта ғасырлық
қолөнер, ... ... да және ... тауар
шаруашылығында кездеседі. Барлық кезде біз анағұрлым жетілген, бір ... ... ... ... осы ... негізінде ұлғайып отыратын,
құқықтық хатталуы осы мәмілелер болып табылатын өндірістік қатынастардың әр
түрлі шаруашылық жүйелерінде бір-бірінен өте қатты ... ... ... ... ... өндірісі процесінде пайда болатын ... ... ... ... ... әлеуметтік
байланыстарының белгілі бір типі. Сондықтан несие экономикалық ... тек ... ... ... ғана ... ... Бұл
несиені экономикалық мазмұны, көзқарасы тұрғысынан қарастыруға қатысты.
Несие әлеуметтік байланыстың белгілі бір типі бола ... ... ... ... ... өз жиынтығында қоғамдық қатынастар, қоғам деп
аталатындарды кұрайды және ... ... ... ... ... ... ... өзіне тән ерекше сипаты бар қоғамды құрайды" .
Қоғамның негізгі ... ... ... ... ... ... мен ... кәсіпорындар мен мемлекет,
мемлекет пен тұрғындар, адамдардың ... ... ... ... ... ... ... сферасы немесе тауарлар айналысы өндірістік қатынастармен
анықталады. Осылайша, белгілі бір ... ... бір ... айырбасқа және осы әр түрлі жағдайлардың бір-біріне белгілі бір
қатынасына себепші ... ... ... ... ... немесе
меншіктің бір иесінен басқаға ауысуы тірізді әр түрлі тәсілдермен жүзеге
асырылады. ... ... бірі ... деп ... ... ... бір
формасы болған мәміле типі болып табылады. Тауар ... ... ... ... ... ... осы себептен тауарлардың иеліктен
шығарылуы уақыт бойыншэ олардың бағасының өткізілуінен бөлініп қалады. Бұл
шарттар мынаған байланысты: тауарлардың бір типі өз ... көп ... ... түрі анағұрлым аз уақытты талап етеді. Әр түрлІ ... ... әр ... ... ... Бір тауар
өз нарығында пайда ... ... алыс ... ... шегуі қажет.
Сондықтан, әлде бір тауар ... ... бір ... ... ... ... көрінуі мүмкін. ... ... бір ... жиі ... ... ... |сату шарттары
олардың өндіріс ... ... ... ... ... бір ... ... мысалы үйді, белгілі бір ... ... Бұл ... ... ... тек ... өткеннен кейін
ғана шын мәнінде ... ... ... ... Сондықтанда ол
тауарды төлемі төлегеннен бұрын алады.
Ақшаның қажеттілігін ... ... ... ... қажетгілігінің
де себептері болып табылады. Жай ... ... ... айналысының формасы ... ... ... пен ... ... ... ... өндіріс шарттары
несиенің қажеттілігін толығымен ... ... ... ішкі ... құн ... ... қажеттілігі туралы түсінікті
тереңдетеді. Айырбас шаруашылығы жағдайында құн қозғалысы ... ... және ... ... нақтылы түрде көрінеді
және ол несиелік қатынастар ... ... ... ... ... ... ... Артынан несиелік ... ... ... ... ... ... өндіріс процесінің үздіксіздігін қамтамасыз ету
қажеттілігінен келіп ... ... ... ... ол ... ... капиталы ақшалай (негізгі және айнальм),
өндірістік және тауарлық ... бола ... ... ... Бұл ... ... әр түрлі. Шеңбер ... ... ... ... ... құралдарында ... ... ... өндіріс құралдары сатып алынады. ... ... ... ... қаражаттардың тауарға айналуы жүреді,
өндірістік форма тауарлық формаға ауысады, ... ... ... жасалған құн косылады. Соңында, үшінші ... ... және ... ... айналады.
1.2 Несиенің құрылымы.
Несиенің құрылымы белгілі бір ... ... және ... ... ... ... ... Ол несиеде тұрақты,
өзгеріссіз ... ... ... ... ... ... зерттеу
объектісі ретінде, бәрінен бұрын ... ... ... элементтерден тұрады. ... ... ... қарыз беруші және қарыз алушы ... ... мен ... ... ... өндірісі мен тауар ... ... ... процесінде тауарларды өткізу сатушының олардың ақшалай
эквивалентін әр уақытта тез арада алуына ... ... ... ... ... бір мерзімнен кейін төлеуі мумкін. Бір тауар иеленуші колма-
қол тауарды сатады, ал ... ... ... ... ... ақшаның
өкілі ретінде бола отырып тауарды сатып алады. Сатушы - қарыз ... ... ... ... ... ... және ... алушы бір полюсте
эквивалент мерзімінің ұзартылуы, ал басқасында оның төленуі жүзеге асатын
жағдайлардың барлығына ... ... және ... алушы қарапайым қатынастарда болды.
Мүліктік теңсіздіктің тереңдеуіне байланысты ... ... бар ... ... ... ... көріне алатын болды. Алғашқы
өсімқорлар ... ... ... ... ... ... - саудагер, көпес
тәрізді ежелгі кәсіп. Қазіргі ... ... ... ... ол өте үлкен
тарихи жолдан ... ... ... ... ... ... ... едәуір байлықтарын жинақтайтын ... ... ... ... ... өзгеше банкирлік үйлер
болды.
Кредитор - несиелік мәміленің қарызды ... ... ... беру
үшін кредитордың ... ... бір ... болуы керек.
Оның көздері өз қорлары, ресурстары, өз кезегінде ... ... ... ... ... субъектілерінен ... бола ... ... ... ... ... қарызды тек өз меншігіндегі ресурстар есебінен ғана ... ... ... ... ... ... де, ... қатар акция
және облигацияларды орналастыру арқылы жинақталған ... ... ... ... құрылуымен ... ... ... ... ... кредиторлардың өкілі болады. ... ... ... бола ... несиелеу үшін ... ... ... ... ... ... қатар
эмиссия жасай алады. Кейбір жағдайларда босаған ресурстар болып ... да ... ... ... ... ... ... жататын тауарларды қарыз ... ... ... ... ... жүк жіберушіні кредитор етпейді.
Тауарды жөнелту мен сатудан түсетін түсімінің арасындағы уақыт бойынша
үзіліс ... ... ... ... ... Бұл үшін ... эквиваленті төленуінің кейінге қалдырылуына рұқсат берілуі керек.
Мына ... ... ... кредиторды ... ... ... мен оны ... арасындағы уақыт бойынша үзіліс факты
тудырмайды, оны ... ... ... ... ... ... емес ... бір уақыт өткеннен кейін шешетін қосымша келісім
тудырады.
Кредитор ретінде басқа шаруашылық ... ... бір ... ... ... ... ... бойынша кредитор ерікті түрде ... ... ... ... ... ... жағдайда несиелік келісімнің
еріктілігі бұзылады, қарыз алушылармен анағұрлым қатаң қатынастарға ... ... бар ... ... шекарасы несиенің мерзімімен
анықталады. Несиенің мерзімі өз кезегінде ұдайы өндіріс процесінің барысына
байланысты.
Қарыз алушы - ... ... ... ... және ... ... ... жағы болып келеді. Борышқор және қарыз алушы - ... ... ... ... ... ... емес. Борыш - міндетті жалпы
сипаттайтын анағұрлым кең түсінік. Несиелік мәмілеге сәйкес борышқор туралы
емес, ... ... ... айту ... ... ... қосымша ресурстарға
деген қажеттілік танытатын жекелеген тұлғалар болды. Бастапқыда олар өзі
еңбектерімен күн ... ұсақ ... ... ... ... ... бар болуының басқа формасы - ақсүйектердің
көбінесе жер иелеріне ақшалай қарызды беруі. ... ... ... ... ... ... банктерден басқа шаруашылық ұйымдары және мемлекеттің
өзі де қарыз алушылар ... ... ... ... ... ол несиелік ... ... ... ... ол қарызға берілетін қаражаттардың меншІк иесі ... ... ... иесі ... ... өзіне тиісті емес, бөтен
біреудің ресурстарымен жұмыс істейді. ... ... ... қарызға
алынған каражаттарды айналыс сферасында да, ... ... ... ... ... ... ... айырбас фазасы
кезінде де қарызды ұсына алады.
Үшіншіден, ... ... ... ... ... ... ... алынған қаражаттарды қайтарады. Қарыз алушы кредитормен жеткілікті
түрде есеп айырысумен коса ... ... өтеу үшін ... ... ... түсу керек. Төртіншіде, қарыз алушы уақытша пайдалануға
алынған кұнды ғана қайтарып қоймай, сонымен қатар қарыз пайызын да ... ... ... ... ... қойған талаптарын орындауға
тәуелді болады. Қарыз алушының ... ... ... ... алынған қаражаттарды ұтымды пайдалануға, қарыз алушы ... ... ... ... ... және қарыз алушы несиелік қатынас жасай отырып, өз ... ... ... ... ... қатынастар шеңберінде
кредитор және қарыз алушының орындары ауысуы ... ... ... ... ... ... ... мен қарыз алушының өзара әрекеті қарама-қарсылықтардың
бірлігі сипатында болады. Несиелік ... ... ... ... ... алушы оның қарама-қарсы жағында тұрады, Кредитор - қарызды
беруші жақ, қарыз ... - ... ... ... жақ; ... ... ... өздерінің ұдайы өндірістегі ерекше жағдайларына
байланысты өз ... ... ... ... ... ... ... болса, қарыз алушы - анағұрлым арзан несиеге мүдделі.
Сондай-ак, несиелік ... ... ... ... ... алушыға берілетін және қарыз ... ... кері ... ... ... ... Беру объектісіне қарызды
құн жатады. Ол кұнның ерекше бөлігі ретінде болады.
Несиелік қатынас ішіндегі құн ... ... ... ... ... ... ... тауарға тән тұтыну құнынан ... ... мен ... алушы арасында қозғалыс жасай отырып, ... ... ... ... ... алады.
Қарызға берілген құнньң өте маңызды жағы - оны ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызып, қарыз алушының
иелігіне түсу керек. Осы мағынада несие ... ... ... ... құнның жұмыс істеуі кезеңінде оның жасалуы тиіс табыстарды
болжап біледі. Іс жүзінде қарыз алушы кредиторға несие беру ... ... сол ... ... ... ақшалай қаражаттың болмауынан ғана емес,
сонымен қатар ол табыс алуға мүдделі екендігі және сол ... ... үшін ... ... ... ... ... қаражаттарды
авансылаудың ... ... ... ... ]|
Несиенің мәні оның қозғалысының заңдылықтарымен тағы толығырақ
ашылады. Төмендегідей түрде ... ... ... ... ... (НО) ... ... несиені алуы (НА) - несиені пайдалану
(НП) - ... ... (РБ) - ... ... құнның қайтарылуы (ҚҚ) -
несие формасында орналастырылған қаражаттарды кредитордың алуы (ҚА).
Несиені орналастыру (НО) - оның ... ... ... өзінің ресурстары анағұрлым тиімді (рационалды) ... ... ... ... ... кредитор ретінде
аяқтаушы кезеңнің талаптарына сәйкес несие ... - ... ... оның ... пайдаланылуы. Қарыз алушының несиені ... ... ... ... ... бір ... ұсынғанын білдіреді.
Несиені пайдалану процесінде (НП) беру объектісі ретінде оның тұтыну ... ... ... (РБ) ... ... ... процесінде
құнның шеңбер айналымы актінің ... ... ... ... бұл ... оның шеңбер айналымының келесі жаңа фазасына ... ... ... ... табылады.
1.3 Нарықтық экономикада несиенің рөлі.
Несиенің' ұдайы өндіріс процесіне бұлай әсер етуі өнім өндіріліп және
ұдайы өндіріс субъектілерінің ... ... ... ал ... ... ... ... тоқтаған уакытша босаған кұн мен басқа
субъектітің оны қосымша пайдалану қажеттілігі ... ... ... ... ... болады. Несие өндіріс факторы бола келе, өндіріс
пен үлестіруден шыға отырып кайта бөлу ... ... ... ... ... ... ... формасы ретінде
болады.
Несие айырбас сатысында пайда бола отырып, ... ... ... құн ... уздіксіздігін қамтамасыз етуге тиіс. Құн қозғалысы
несие ... ... ... ... Айырбас процесінде мәміленің екі
түрі ажыратылады: қарыз мәмілесі және сатып алу-сату мәмілесі. Несие қарыз
мәмілесі ретінде ... ... ... ... ... ... ... айналысының ерекше формасы және сатып алу-сату мәмілесіне қарсы қойып
салыстыру арқылы сипатталуы мүмкін. Олардың арасындағы негізгі ... ... ... кезінде тауарларды өзара ұсыну бір мезгілде жүреді,
қарыз ... ... ... ... ... қалдырылады.
"Сатушы тұтыну құны ретіндегі тауарды шеттете отырып, оның өзіндік айырбас
құнынымен және ақшаның тұтыну құнын жүзеге ... ... ... сатып
алушы айырбас қүны ретінде ақшаны иелігінен шығара отырып ақшаның ... және ... ... ... Осыған сәйкес тауар мен ақша
орындарының ауысуы жүреді.
Осылайша екі ... ... ... ... ... қайтадан өз барысында тағы да ... ... ... ... ... ... ... бірақ оның бағасын бастапқыда тек идеалды
түрде ғана ... Ол ... өз ... ... ... Алайда ол баға
тек кейінірек, белгіленген ... ... ... ... ... ... ақшаның дамуы болып ... ... ... кейінге қалдырылуы құн ... ... ... сапалық жағынан ... ... ... қарыз мәмілесін сатып алу-сату мәмілесінің бір түрі деп
ойлауға болмайды.
Айырбастьң екі ... ... ... ... ... алу-сату мәмілесі олардың арасында кездейсоқ, өткінші байланысты
жүзеге асырады. "А" тауарды ... ... және одан ақша ... ... ... байланыс тек тауарлар мен ... ... ғана ... ... ... сатып алу-сату мәмілесі
барлық қоғамда ... ... ... ... фактор кызметін
атқарады, бірақ бұл мәміле ... ... ... өткінші байланысты жасайды. Әрбір қарыз мәмілесі, тіпті жеке
алынғаны да, басқа ... ... ... экономикалық қатынастың
басқа ... ... тыс ... ... ... ... қатынасқа көшеді. Өзара ынтымақ, мақсаттың бірлігі
пайда болады.
Сатып алу-сату мәмілесі кезінде тұтыну құнының ... ... ... ... контрагенттерінің қолында қалады. Қарыз мәмілесі ... ... ғана ... ... ... "Біз жай ... туралы, тап
осындай тауар туралы, айтқанда сатып алушы ... ... ... ... әр ... формада; сауда мәмілесіне дейін де және одан кейін
де олардын қолында иеліктерінен ... құн ... ... ... ... формасында, басқасында ақшалай формада болады". Қарыз кезінде
"ақшалай капиталист бұл ... ... ... ... ... болып
табылады; бірақ ол оны ... оның ... ... ғана ... Қарыз кезінде тек бір тарап қана құнды алады,
өйткені оны бір ... қана ... ... ... және ... ... ... түрлері бұл белгілі бір түрдегі экономикалық қатынас ретінде
несиеден келіп шығатын ... бір ... ие оның бір ... ... ... - диалектика категориясы болып
табылмайды, ол несиені ерекше түрдегі ... ... ... ... жіктеудің категориясы болады.
Осыған байланысты несие түрлері ... ... ... бойынша: а) қысқа мерзімді (1 жылға дейін);
ә) орта ... (1 ... 3-5 ... ... ұзақ ... (3-5 ... ... несиелеу объектілері бойынша: а) ... ... ... ә) ... ... берілетін несие;
3) несиелеу әдістері бойынша: а) ... ... ... ә) ... ... ... ... сауда және жабдықтаушы-өткізуші
ұйымдар несиеленеді, ал қалғандарында айналым бойынша да, қалдық бойынша да
несиелеудің элементтері бар.
Мысалы, ... ... ... ... және ... ... мүмкін, ал
халықаралық несиені төмендегідей жіктеуге болады:
1) несиелеу объектісі бойынша: тауарлы және қаржылық несиелер;
2} ... ... ... ... ... ... ... және қаржылық - кез келген мақсат үшін ... ... ... ... ... несие субъектілері бойынша: ... ... және ... ... ... мерзімдері бойынша: кысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді.
Несиелердің категориялары:
а) Қарыз алушыньң типі бойынша:
1. ... ... ... Ауыл ... ... /өнеркәсіптік.
5. Қозғалмайтын мүлік.
6. Энергия.
7. Үкімет - (жергілікті үкімет, ... ... ... Мақсаты бойынша;
1. Тұтыну (мысалы, тұтыну тауарлары, автомобильдер).
2. Айналым ... ... ... Жобалар.
6. Лизингтік қаржыландыру.
б) Әрекет ету мерзімі бойынша:
1. ... ... (бір ... кем ... Орта ... (1 ... 4 ... дейін)
3. ¥зак мерзімді (5 жыл және одан ... ... ... ... ... төлемдермен (мысалы, тұтыну несиесі үшін ай сайын).
2. Кезеңді төлемдермен (тоқсан сайын, жарты жыл ... ... ... ... ... ... ... - "шар",
яғни өтелуі кезінде бұрын жүргізілген төлемдерге қарағанда ... ... ... ... ... Бір рет төлемді (қысқа, орта және ұзақ ... ... - ... ... етілуі бойынша:
1. Қамтамасыз етілмеген.
2. Кепілмен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... жермен, ғимараттармен)
3. Кепілдендірілген.
4. Басқа да ... ... ... келісім,
міндеттемесі бар хат).
Қазақстанда несиелердің келесі түрлері дамыған.
1. ¥лттык баяктің несиелері:
— аукциондық—Ұлттык, банктің ақша ... ... ... құралы болып
табылатын және екінші деңгейдегі банктерге аукциондық негізде, ... 1 ... 3 айға ... ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатындағы берілетін несие;
— ломбардтық - Ұлттық банктің мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... ... несиенің түрі;
- бюджеттік - Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... беретін несиесі.
Ұлттық банктің республикалық бюджетті несиелеуі қысқарып және бұл 1998
жылдан бастап бюджет тапшылығын инфляциялық емес жабуға ... ... ... деңгейдегі банктердің несиелері:
- өз айналым қаражаттарының жеткіліксіздігін уақытша толықтыруға;
- күрделі жүмсалымдарды ... ... ... ... ... үшін ... ипотекалық;
~ несиелік желі негізінде - қарыз алушының бірінші талап етуі бойынша және
белгілі бір кезең бойында келісілген ... ... оған ... беру ... ... ... ... консорциялық - несиелік, ... ... ... да ... бірігіп жүзеге асыру үшін қандай да бір ... ... ... ... екі ... одан да ... беретін несие, бұл кезде бір ... ... ... да ... байланысты бұл функцияларды дербес жүргізуге жетпеуі мүмкін.
- тұтыну мақсаттарына;
- банкаралық.
Банкаралық ... ... ... ... ... ... сату ... ұсынылады. Негізгі кредиторлар ретінде ірі
банктер (Халықтық банк, Қазкоммерцбанк) болады.
3. Қарыз ... ... және ... ... банктердің несиелік
кызметінен келетін шығындарды жабу үшін ... ... ... ... ... ... Ұлттық банк карыздардың, сапалары бойынша
олардың келесі бөлінулерін белгіледі:
... - ... ... әлі жетпеген және сапасы күмән
туғызбайтын несие;
• стандартты емес - ... ... 30 ... ... ... аз және бір ... артық емес
ұзартылған несие;
• қанағаттанарлықсыз - ... ... ... ... шотына
жатқызылған күннен бастап 30 бен 60 күн ... және бір ... емес ... ... ... - қарыздың ұзартылған қарыздар шотына жатқызылған күннен бастап
ұзартылу ... ... 90 ... дейінгі несие;
• шығынды - ұзартылу мерзімі 90 күннен артық ... ... ... ... ... шотына жазылған күннен бастап 90 күн өткеннен
соң тоқтатылады. Пайыздардың ... ... ... ... пайыздардың өсуінің тоқтатылғанын ... ... ... ... тыс жүргізіледі.
Банктердің қарыз портфелінің жіктелуі, оның сапасының ... ... ... ... ... ... жабу үшін резервтер
(провизиялар) қүру мақсатын көздейді және ... ... ... ... даму ... ... етеді.
2.2 Несиенің функциялары.
Экономикалық теорияда функция деп құндық ... ... ... Несиенің функциясы деп оның мәнінің ерекше көрінісін түсіну
орынды, алайда несиенің функциясы - оның мәні ... тек осы ... ... ... үшін ... ғылыми амалдар орынды.
Біріншіден, бәрінен бұрын ... да ... мәні ... ... ... кредитор мен қарыз алушы арасында несиелік қатынасқа түсе
отырып орындайтын белгілі бір "жұмыстың" ... ... ... ... ... кезінде тағы да бір жағдайды ескеру керек: несие
өзінің қозғалыс ... ... ... ... ... ... ... немесе бірнешеуімен өз мәнін көрсетеді. ... ... ... ... белгілі бір сатысында болады, сондықтан өзінің
мәнді көріністерінің барлық жиынтығын бірден көрсете алмайды. Мысалы, ... ... ... бір ... ... құралы функциясын
немесе қор жинау функциясын атқара алмайды. Несие де сол сияқты. ... - бұл ... ... ... ... категория. Несиенің мәнінің
өзгеруімен қатар оның ... де ... ... ... ... ... ретіндегі ерекше көрінісін білдіреді.
Бұл функцияның жеке кредиторға немесе қарыз ... ... ... ... ... түсіндіріледі; несиенің көрінуі, тек егер
ол тең дәрежеде несиелік мәміленің екі қатынасушысына да қатысты ... оның ... ... ... ... басқа, функция несиенің барлық формалары мен түрлерінің ерекше
көріністерін сипаттауы керек. Коммерциялық ... ... ... ... ... жоқ. ... несиенің формалары немесе
түрлері емес, оның экономикалық категория ретіндегі мәні ... ... оның ... функциялары бөлініп шығарылады: қайта
бөлу, нақты ақшаларды несиелік операциялардың ауыстыруы.
Кредитор мен қарыз ... ... ... ... ... уақытша босаған кұнның қарыз алушыға берілуі жолымен қайта бөлу
сатысында пайда ... ... соң бұл құн ... ... иесіне қайта
оралады. Осыған байланысты несиенің қайта бөлу ... ... ... жағдайда кредитор қарыз мәмілесі ... ... ... - ... құндылықтарды бере алса басқа жағдайда ... ... ... екі ... да беру объектісінің формалары
әр түрлі ... мен оның ... ... - құн ... ... Осылайша,
қайта бөлу функциясының көмегімен құн қайта бөлінеді.
Қайта бөлу ... ... ... ... ... ... бөлінеді: аумақ аралық, салааралық, ... ... ... бөлудің барлық түрлерінде берілген құнға меншік
иесі өзгермейтінін ... кету ... ... ... меншік иесі
кредиторда сақталады.
Несиенің тағы бір функциясы ретінде нақты ақшалардың орнын иесиелік
операциялардың басуы ... ... ... ... ... ... несиелік операциялардың басуы үшін қажетті жағдайлар жасалған.
Қарызға берілген құнды тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... ашу, ... тұтыну
тауарларын алуы үшін шоттарды төлеуге пайдалану, қолма-қол ... ... ақша ... ... ... ... ұлғайтуға мүмкіндік береді, осылайша айналыс шығындарын азайтады.
Қазіргі тауар шаруашылығында
қарызға берілген құнньң шаруашылық ... енуі ... ... ... ... ... ал ... айналымда олардың
уакытша орнын басу ... ... ... алушының алған және
шаруашылық, айналымына енген қарызға берілген құн акшаға тән ... ... ... ... алу ... ... және және т.б. ... ақшалардың орнын несиелік операциялар басуының келесідей алғышарттары
бар:
... ... ... ... және төлем айналымын ұйымдастыруда
оның ролінің жоғарылауы;
• екіншіден, ... ... ... немесе талабы бар
төлем құжаттарының дербес айналысы;
... ... ... ... ақшаларды эмиссиялауы.
2.3. Қарыз пайызының экономикалық мәні.
Несиелік ... ... ... экономикалық категория ретінде
тіркелетін тікелей негіз ... ... ... ... ... оны ... қайтарымдылық принципімен пайдалану негізінде пайда болатын
экономикалық қатынастар ... ... ... Бұл эко-номикалық
қатынастардың субъектілері - қарыз пайызын ... ... және ... болатын кредитор және қарыз ... ... ... ... ... ... ... несиелік қатынастармен араластыруға
болмайды.
Олардың айырмашылықтары арқылы қарыз пайызының экономикалық мәні
ашылады, ... ... ... ... ... берілген құнның және несиені пайдаланғаны үшін төленетін пайыздық
сома қозғалысының сипаты;
• несие мен ... ... ... ...... айырмашылық;
• қарызға берілген құн мен пайыз төлеу сомасы козғалысының әр ... ... және ... ... ... ... процесінің әр түрлі сатыларында
пайда болуы.
Бұл айырмашылықтарды толығырақ қарастырамыз.
Егер несие - бұл ... ... ... ... болса,
онда пайыздық соманың төленуі ... ... бір ... эквивалент
алмай берілуін сипаттайды. Несиені пайдаланғаны үшін төленген ... оның ... ... ... ... яғни ... ... Пайыздық соманы төлеуге байланысты қатынастарда оның ... ... ... ... ... ету ... қарыз алушыдан кредиторға
өтеді, ал несиелік қатынастар кезінде ... ... ... құн ... тек уақытша пайдалануға беріледі және белгілі бір мерзім өткеннен
кейін өзінің заңды ... ... ... ... ... ... және ... қалыптасу көздері.
Нарық жағдайында банктердің ресурстық потенциалын өсіру мәселелері
және оның ... ... ету ... ... ... ие. ... халық шаруашылығының уақытша бос ресурстары мен жинақтары
(ақшалай және тауарлай формада) және ... ... ... несиелеу үшін
арналған қаражаттарының жиынтығы.
Несиелік ресурстар ақшалай ... бір ... ... ... ... ... ... дұрысы, несиелік
ресурстардың кайтарымдылық ... ... ... ... бөліктері ретінде айқындалуы болып табылады.
Коммерциялық банктер қарыз беру процесінде пайдалану үшін жинақтайтын
несиелік ... ... ... ... ... депозиттер;
• банкаралық займдар;
• депозиттік емес ... ... ... ... ... ... өту және ... ... ... және сызбасындағы өзгерістер ... ... және ... ... ... Несиелік ресурстардың құрамы
біртекті емес. Несиелік ... ... ... ... ... ... ... олар әр түрлі белгілері бойынша жіктеледі.
Депозиттердің салым ретінде орналастырылуы мүмкін ең ... ... ұғым жоқ. ... ... ең ... шегі бар, ... банк Орталық
банк анықтайтын өз қаражаггары мен ... ... ... ... міндеттенеді.
Депозиттер деп әдетте клиенттердің банкке белгілі бір талаптарының бар
екенін куәландыратын ... ... ... немесе клиенттердің
банктердегі келісімдер және шарттар бойынша салымдар формасындағы ақшалай
қаражаттары түсіндіріледі.
Қорытынды
Қорыта ... ... ... ... байланыстарымен
негізделген несиелік қатынастар тауар айналысы сферасында пайда болады ... ... ... туындайды.
Несиенің қажетгілігі ұдайы өндіріс процесі фазаларының бірлігі мен
өзара әсерін ... ... ... ... құнның тауарлай
және ақшалай формаларының бар болуымен түсіндіріледі.
Әр түрлі халық шаруашылығы жүйелерінде кездесетін ... ... ... ... ... бір ... - ... («сенім»)
бекітіледі, бірақ әр түрлі қоғамдық - экономикалық ... ... бір ... ... ... әр түрлі мазмұнға ие.
Экономикалық категория ретінде несиені ... ... ... ... және ... өндірістік қатынас ретінде анықтау ... ... ... ретінде қарыз мәмілесі өз бетінше сипаттамайды, ал
жүзеге асу формасы қарыз ... ... ... өндірістік
қатынастар сипаттайды.
Несиенің құрылымы оның субъектілері мен объектілері болады.
Несиенің объектісі ... ... құн ... ... ... қатынас субъектілері кредитор және қарыз алушы
ретінде ... ... ... кредиторлардың жинақталуы
қатар жүреді. Банктер барлық басқа кредиторлардың өкілдеріне айналады.
Қарыз алушылар ... ... ... және жеке тұлғалар бола алады.
Қарыз мәмілесінде ... ... ... (кредиторлар
мен қарыз алушылар) қалай өзгергенімен де несиенің формасы ... ... ... ... ... тауарлай және ақшалай ... ... ... екі
негізгі формаларын қарастыру керек: коммерцияльщ және банктік. Егер
коммерциялық несие ... ... ... ... онда ... ... формада беріледі. Банктік несие әмбебап болып табылады,
өйткені банк арқылы қайтарымдылық, ... ... ... бөлінетін
ақшалай қаражаттар экономиканың барлық салаларында ... ... ... және ... ... ету сферасына
байланысты: мемлекеттік, халықаралық және ... ... ... ... негіздері төмендегідей: несиелеу мерзімдері,
несиелеу ... ... ... ету ... ... хат, ... ету), қарыз алушылардың типі (белгілі бір ... ... ... ... ... келесідей қызметтерді орындайды: қайта бөлу және ... ... ... ... ... несие бағасының иррационалды формасында болады (несие
құнының акшалай өрнегі). Ол қайта бөлу фазасында ... ... ... екі ... ... бөлу және ... ... өсіру. Төлеуші және сатушы арасындағы арақатынаста
ол пайыздық мөлшерлеме түрінде болады.
Қолдану сферасына және пайыздық мөлшерлеме ... ... ... ... ... ажыратылады - банкаралық, базалық, нарықтық
пайыздық мөлшерлемелер, ал пайыздық мөлшерлеме ... әсер ... ... - ... және ... ... мөлшерлемелер.
Коммерциялық банктердің несиелік ресурстары мынандай көздер есебінен
кұралады: банктердің ... ... ... мерзімді
депозиттер, ... ... ... есеп айырысу ... ... ... ... ... ... тік ... қаражаттар, бағалы қағаздарды шығару және
орналастыру.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
1. Ақша, несие, ... ... ... ... Н. ... ... ... Жүнісов Б. Нарықтық экономика негіздері.- Алматы,1999ж.
4. Назарбаев Н. Қазақстанның ... ... ... қалыптасуы мен
дамуының стратегиясы.- Алматы,1999ж.
5. Шеденов Ө. Жалпы экономикалық теория.- Алматы,2003ж.
6. Серкебаев Б. Қазақстан несие жүйесіндегі ... // ... ... К. Ақша реформасы уақыт сыны.//Қаржы-Қаражат.-2000.-№1
8.Әлімов Қ. Салық халық несибесі // Қаржы-Қаражат.-2001.-№5
9.Мамыров М. Государство и ... ... А. ... жарға жығады // Қаржы-Қаражат.-2000.-№5

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Толық құнды, толық құнсыз қағаз несиенің мәні мен қызметтері28 бет
Ақша және несие30 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Банктік несиелеу31 бет
Банктердің мәні және атқаратын қызметтері24 бет
Жеке тұлғаға несие берудің ақпараттық жүйесі24 бет
Несие23 бет
Несие және несие жүйесі71 бет
Несие туралы ақпарат38 бет
Несие қызметі93 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь