Қазақстан Республикасында еңбек нарығының қалыптасуы туралы ақпарат


Жоспар
Кіріспе .
I. бөлім. Қазақстан Республикасында еңбек нарығының қалыптасуы.
а) . жұмыссыздық деңгейін төмендету шаралары.
б) . еңбек нарығының әлемдік үлгілер.
II. бөлім. Еңбек нарығын қалыптастыру мен әлеуметтік жағдайын көтеру .
а) . еңбекпен қамтамасыз ету саясаты.
б) . жұмыссыздық түрлері.
III. бөлім. Нарықтық экономикаға өту кезіндегі еңбек нарығының қалыптасуы.
а) . еңбек нарығының қалыптасуына әсер ететін факторлар.
б) . жұмыстың түрлері
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Нарықты экономиканың және нарық қатынастарының ең маңызды жағы адамдардың еңбек қызметтерін толассыз жандандыруында. Еңбектің табиғаты, қоғам дамуындағы рөлі өзгермесе де, әлеуметтік - экономикалық және қоғамдық - саяси сипаты жағынан байланыссыз болса да нарықтық экономика кезеңінде еңбек қатынастары, еңбекті басқару, еңбекті қолдану түбегейлі өзгереді. Егер нарық қатынастары еңбек әлеуетінің нәтижесіне, еңбек өнімділігінің сапасына, адамдардың еңбекке деген көзқарасының өзгеруіне әсерін тигізбейтін болса, онда нарықты экономика өзінің жоғары деңгейлі мәнін жоғалтқан болар еді.
Нарықты экономика кезеңінде адамның кез келген еңбек қызметі, атап айтқанда, ой- қуаты, энергиясы, уақыт шығындары нысанына, жұмыстың тәсіліне қарамай еңбек болып есептеледі. Еңбек қатынастарында еңбек уәжін де атап айту қажет.
Қазақстан Республикасының «Еңбек туралы» Заңында « еңбек қатынастары - тараптардың әдетте жеке еңбек және ұжымдық шарттар негізінде белгілі бір еңбек қызметін жүзеге асыруы жөнінде туындайтын жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы қатынастар » - делінген.
Адамның алдына қойған мақсаты, оны ынталандыратын уәждер зор рөл атқарады, олардың бастысы еңбекті, жұмыс күшін ақшалай бағалау, еңбек қатынастарын реттеу.
Сонымен қатар нарықты экономика еңбек нарығы мен жұмыс күшінің қажеттілігінен туындайды. Қызметкерлер жұмыс күшін өздері жұмыс берушілерге сатылады. Олар нарықта еңбегін мамандығына, талабына, сапасына, еңбек қабілетіне, біліктілігіне қарай бағалайды. Нарық болса, сұранысқа байланысты жұмыс күшінің бағасын төмендетуге тырысады. Ал адам жұмыс күшінің иесі ретінде, бәскелестік кең жайылған шақта сапасын, жұмыс қабілеттілігін, мамандығын жоғарылатуға тырысады. Олай болмаған күнде жұмыссыздар санының көбейу қаупі туады.
Нарық жалдау қатынастарын да қарастырады, одан барып жұмысқа орналасу мәселелері туады. Жалданатын жақ жалданатын жұмыскерлерге қойылатын талаптарында өзіне қажеттілігіне, оның жай - күйіне, біліктілік - мамандық деңгейіне, жынысы, жасы, сипаттамасына моральды - психологиялық мінездемесіне қарай қабылдайды. Жалданатын жақ төленетін еңбекақы деңгейіне, еңбек жағдайларына жұмыс орнының мамандығына сай келуіне, еңбектің бағалылығына, жұмыстың сапалық - психологиялық ахуалына, басқарушының мәдениеттілігіне қарай зерделейді. Егер сұраныс пен ұсыныс дәлме - дәл келсе жал туралы келісім шешіледі.
Еңбек қызметі процесінде еңбек қатынастары өзара келісім - шарт арқылы реттеледі. Өзара шарт - бұл жалдаушы мен жалданушы арасындағы қысқа мерзімге тұжырымдалатын келісім. Егер өзара шартта көрсетілген талаптар орындалмайтын болса, келіспейтін жақ тоқтатуына болады.
Еңбек қатынастарындағы өзара шарттық бәсекелестікпен қатар тапшылықтың жұмыс орнын қамтуы нарық экономикалық тұтқасы. Мұның өзі қызметкердің еңбек өнімділігінің өсуіне, жоғары нәтижеге жетуіне, оның еңбек ұжымының және жолдауының алдында жауапкершілігін күшейтуіне әсерін тигізуі ықтимал. Егер екі жақ бір - біріне сенімділік білдірсе өзара шартты ұзартуына, тіпті өмірлік шарт жасауға болады.
I. Қазақстан Республикасында еңбек нарығының қалыптасуы.
Қазақстан Республикасы нарықтық қарым - қатынасқа көшіп жатқан кезеңінде көптеген күрделі мәселелерді дәйекті шешуге тура келді Олардың бірі - еңбек нарқын қалыптастыру және дамыту.
Еңбек нарқының негізгі мақсаты - еңбек ресурстарын жұмыспен тиімді және нәтижелі қамту. Еңбекке жарамды адамдарды жұмыспен қамту аса күрделі әрі мемлекеттік маңызды мәселе. Нарыққа бет алған сайын бұл мәселе экономикалық өмір тіршілігінде өткір және батыл қойылған саяси - экономикалық және әлеуметтік мақсаттарға жетудің шартты жағдайларының бірі.
Сонымен қатар еңбек нарығында бүгінгі күнгі ең маңызды мәселелер - ол халықты жұмыспен қамту ғана емес, оған жұмыссыздық та кіреді. Осы мәселелерді шешу үшін ең алдымен еңбек нарығын жүйелі түрде талдап, сонан соң ондағы болып жатқан өзгерістерді бағалап, әрбір аймақтың өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып, еңбек ресурстарын басқару жүйесін жетілдіру қажет.
Жұмыспен тиімді және нәтижелі қамту, демек нарқын қал ыптастыру өндірістік қатынас негізінен туындаған оның ерекшеліктерінен бейнелейтін сапа белгісі. Жұмыспен тиімді қамту әрбір елдің, нақтылы даму кезеңдерінің деңгейіне сай жұмысқа жарамды адамдарды үнемді және нәтижелі пайдаланып, оларды шаруашылық сфералары мен салалары және территория бойынша бөлудің және қайта бөлудің оптималды тепе - теңдік үлесімділігіне жету. Қорыта айтқанда, Республикамызда еңбек нарығын қалыптастырудың және дамытудың негізгі мақсаты осы. Олай болса Қазақстан Республикасының нарықтық қатынасқа өту кезеңіндегі еңбек нарығын құрудың ауданы қандай, осы бағыттағы нақтылы көкейкесті мәселелерді шешудің барысы қалай ?
Қазіргі жағдайда, нақты және анық айтатын болсақ, еңбек нарығы жөнінде әңгімелеу әзірше ертерек. Еңбек нарығын қалыптастыру және дамыту бірнеше кезеңдерден тұратын және белгілі бір мерзімді қажетсінетін аса күрделі және өте жауапты экономикалық- әлеуметтік әртекті кешенді процестердің жиынтығы.
Осы айтылғандар өзара әсер ететін үндес және сабақтас жатқан процестер. Еңбек нарығын қалыптастыруда және дамыту барысында Республикамыздың тарихи дамыту белестерін, дәстүрін, тәжірбиесін, аймақтың ерекшеліктерін әр кез есте сақтаған абзал. Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайында еңбек нарығының қалыптасуына саяси ахуал, экономикалық - әлеуметтік даму, нарықтық инфрақұрылымдар, демографиялық процестер, аймақтық ерекшеліктер тікелей әсер етіп отыр. Қазір саяси ахуал және ұлтаралық қатынастар тұрақтана түсуде. Өркениетті бағыт өзінің қиындығына қарамастан тура қалыптасып келеді. Осы мәселе жөніндегі бүкіл әлемдік үлгіге бет алуымыз тарихи маңызы бар жұмыс, еңбек нарығын дамытуға берері мол жұмыс.
Еңбек нарығын қалыптастыру және дамытудағы келесі жағдай - экономикалық - әлеуметтік дамуы. Осы дамудың деңгейі мен қарқыны нарыққа өту кезеңінде жіберіліп жатқан кемшіліктер мен қателіктердің арқасында оңды сипатқа және нәтижелерге әлі де болса қолымыз жетпей тұр. Экономикалық өмірдің ауыр салмағы халыққа оңай тиіп жатқан жоқ. Экономиканы толық тұрақтандыру күн тәртібіне өткір қойылып отыр. Халықтың күн көріс әрекеті сырғақ бағытқа ие болды, әлеуметтік қорғау шараларының жүзеге асуы өте баяу, заман талабынан әлде қайда төмен жатыр. Республикамыздағы нарықтық инфрақұрылымдардың дамуы қандай да бір жеңіл - желпі сынды көтере алмайды. Осы жағдайлар еңбек нарығының дамуына белгілі дәрежеде тосқауыл болуда.
Еңбек нарығының дамуына әсер ететін келесі жағдай - демографиялық ахуал. Бұл бағыттың алғаш өзгерістерімен өзіне тән ерекшеліктері бар. Атап айтқанда, өмірге келетін сәбилердің деңгейі біршама төмендейді, өлім көбейді, өмір сүру жасының ұзақтығы аздап та болса азайды, жасы ұлғайған адамдардың үлес салмағы өсті және он жеті жасқа дейінгі жас өспірімдердің үлес салмағының деңгейі салыстырмалы түрде жоғары. Қорыта айтқанда, Қазақстан Республикасының халқының ұдайы өсімі (демографиялық процесс) прогрессивті типте. Демек, экономикалық және мәдени дамуға қажетті еңбек ресурстарымен қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасында еңбек нарығын дамытуда аймақтық ерекшеліктер бар. Тұрғындардың көпшілігі ауылдық жерде тұрады, үй шаруашылығымен айналысатындардың үлес салмағы жоғары. Оңтүстік Қазақстан аймағында еңбекке жарамды адамдардың 28, 5% пайызы үй шаруашылығында жұмыс істейді. Кейбір жекелеген облыстар мен аудандарда бұл көрсеткіш біршама жоғары. Үй шаруашылығында жұмыс істейтіндердің кәсіби білімі және біліктілігі қажеттілікпен көбі төмен екендігін еске алсақ еңбек нарығының дұрыс қалыптасуына жеке ілгері дамып кетуі қалыптасуына және ілгері дамып кетуіне тигізіп отырған әсерін аңғару қиын емес.
Қазақстан Республикасында еңбек нарығын дамытудың келесі актуалды мәселесі - жұмыссыздық. Негізгі себебі өндірістің бүтіндей немесе жартылай тоқтап қалуы. Республикамызда демалысқа шығуға мәжбүр болғандардың саны 1 астам. Бұлардың 65% пайызы демалыс ақысын алмағандар. Республикамыздың бір ғана Оңтүстік Қазақстан аймағында зиянға белшесінен батып отырған 350 - ден астам әр түрлі кәсіпорындар бар. Басқа аймақтар жөнінде де осыны айтуға болады. (Өндірістен қол үзіп босап қалу, сөйтіп жұмыссыздар армиясының қатарын молайту жөнінде де осыны айтуға болады) . Өндірістен қол үзіп босап қалу, сөйтіп жұмыссыздар армиясының қатарын молайуы жөнінде айта кететін ақиқат бар. Ол - нарықтық қатынас жағдайында осы процестің үнемі және үздіксіз болып тұратындығына. Демек, жұмыссыздық нарықтық қатынастан туындайтын объективті процесс, бұдан планетамыздағы ешбір мемлекет қашып құтылған емес. Экономикалық өмір шынысының тағы бір шындығы бар. Ол - жұмыссыздықтың деңгейі (көлемі мен шегі) . Бұл жөнінде осы мәселені арнайы зерттеушілер бір пікірге келе алмай отыр. Біздің пікірімізше, жұмыссыздықтың көлемі мен шегі мәңгілік емес, өзгермелі шама, барлық мемлекетте бірдей болуын армандау қиялдың ғана жемісі. Әрбір жеке мемлекеттің өркендеу белестеріне және ерекшеліктеріне сәйкес келетін жұмыссыздықтың оптималды деңгейі болуы қажетті және шартты жағдай. Мақсат - тиімді және оңтайлы дәрежеге ұмтылу және оны қалыптастыру. Осыған орай, Республикамызда кезек күтпейтін мәселелердің бірі - жұмыссыздардың заңды статусын белгілеу, оларды әлеуметтік қорғаудың жүйесіне жасау, төлемдердің көлемдерін белгілеу, оларды есептеу және таратып берудің ыңғайлы қарапайым жүйесіне көшу және т. б.
Бұрын кеңес өкметі кезінде жаңадан зауыт, фабрикалар іске қосылып жатса, оған керекті техниктерді, инженерлерді негізінде Ресей жақтан әкелетін.
Қазіргі кезде Қазақстандағы жастардың еңбек нарығындағы жағдайы, соңғы жылдары едәуір шиеленісіп нашарлауда. Қазіргі кезде жастар арасындағы жұмыссыздық көлемі өсіп бара жатыр. Соған орай, жас адамдардың мүмкіндіктері шектеулі, бәсеке қабілетіліктері төмен басқа халық категориясымен салыстырғанда.
Мемлекет ғана 70 - жыл бойы жұмыс беру монополиясы еді. 1991жылға дейін құқылы жалпыға бірдей жұмыс бастылық принципі істеді. Сол кезде көптеген кәсіпорындарда жұмыс күші көп болды. Тіпті 90 - жылы 10 миллион адамнан 20 миллион адамға дейін анықталды. Ал қазір жас балалары, жұмыс таба алмай отырған адамдары бар отбасыларының жағдайы қиындап кетті.
а) . Жұмыссыздық деңгейін төмендету шаралары.
Жұмыссыздық деңгейін төмендету үшін елімізде жасалып жатқан шаралар өте көп, солардың бірі 1996 жылғы мемлекеттіміздің қолдауымен «Европаның даму және реканструкция » банкінің қаржыландыруымен жасалған шараның басты себептері:
1) . Жұмыссыздық деңгейін төмендету;
2) . Кедейшілікпен күрес;
3) . Орта және шағын бизнесті дамыту;
4) . Ауылды жерлерде тұратын адамдардың әлеуметтік жағдайын көтеру;
5) . Жалпы ұлттық өнімді көтеру;
Жоғарыда айтылғандар Қазақстанның алты облысына жасалды, осы облыстарда жұмыссыздық деңгейі өте жоғары еді. Бұл облыстар Оңтүстік Қазақстан облысы, Қызылорда, Жамбыл, Қарағанда, Алматы, Шығыс Қазақстан осы облыстарға жасалды. Бұл былай жүрді, «шағын кредит» беру арқылы, ал шағын кредит сол жергілікті «Еңбек биржасында» тұратын азаматтарға берілді. Ал шағын кредиттің мөлшері үш түрге бөлінді:
1) . 400 доллардан, 800 долларға дейін берілді.
2) . 800 доллардан, 3000 долларға дейін берілді.
3) . 3000 доллардан, 15000 долларға дейін берілді.
Осы аталған соманы уақытысында бірінші мөлшерді әкелгендерге, екінші және үшінші мөлшерлі кредит беріліп отырды. Ал кредит берілуінің мерзімі белгіленген болды, бірінші мөлшерлі кредиттің мерзімі алған күнен бастап, келесі жылдың сол күніне дейін берілді, ал екінші мөлшерлі кредиттің мерзімі бір - жылдан, үш - жылға дейін берілді, ал үшінші мөлшерлі кредиттің мерзімі үш - жылдан, бес - жылға дейін берілді. Бұл берілген кредитті уақытысында қайтарғандарға, және бизнес көлемінің ұлғаюына байланысты беріліп отырды. Осының салдарынан шағын бизнестің дамуы байқала бастады, жұмыссыздық деңгейі 30% пайызға төмендеді, ал жалпы ұлттық өнімнің көрсеткіші 8 - 15 % пайызға дейін көтерілді. Осы аталған шаралар оңды нәтиже көрсеткенен кейін, ол Қазақстанның басқа да облыстарында жасала бастады, осындай шаралар тек қана, 1996 жылы ғана емес, кейінгі жылдарда да жасалып жатыр, бұл шаралар мемлекеттіміздің «Даму бағдарламасына» сәйкес жасалған, осы шараларды қаржыландырушылар жылдан - жылға көбейіп бара жатыр. Қазір еңбек нарығының әлемде үш үлгісі бар олар:
б) . еңбек нарығының әлемдік үлгілері.
1) . Жапондық еңбек нарығының үлгісі;
2) . Американдық (АҚШ) еңбек нарығының үлгісі;
3) . Шведтік еңбек нарығының үлгісі;
Осы аталған елдер экономикасы дамыған елдер, бірақ та қандай да ел болмасын барлық елдерде жұмыссыздық кездеседі, бірақ ол жұмыссыздық деңгейі әртүрлі болады, экономикасы дамыған елдерде жұмыссыздық деңгейі төменірек болады, дамушы елдерге қарағанда, ал экономикасы өтпелі кезеңдегі елдерде жұмыссыздық деңгейі төменірек экономикасы дамушы елдермен салыстырғанда. Қорыта айтқанда жұмыссыздық мәселесі, ғаламдық мәселе ол мәселені мүлдем жоюға болмайды, оның текқана деңгейін төмендете аламыз.
Қазіргі кезде «халықаралық еңбек ұйымының» (ХЕҰ) конвенциялары халықаралық еңбек құқығының негізгі қайнар көзі болып саналады. Бұл олардың көптеген мемлекеттер тарапынан бекітілуімен ғана, емес сондай - ақ олардың көлемділігімен және мұқият өңделуімен түсіндіріледі.
Сот тәжірбиесі мен халықаралық заңдарды қалыптастырудың алғашқы қадамы, мемлекеттердің сот тәжірбиесі мен заңдары туралы мәліметтерді жинау болып табылатыны анық. Халықаралық стандарттар бос орында жасалмайды. Олар көптеген мемлекеттердің тәжірбиесімен тығызболуы қажет. Демек ХЕҰ - ң басқарушы органы халықаралық ережені қабылдауы мақсатында еңбек мәселелер халықаралық конференцияның күн тәртібіне белгілі бір сауалды енгізу ХЕҰ міндетті түрде «Осы мәселеге қатысты әр түрлі мемлекеттердің өз күшіндегі заңдары мен тиісті сот тәжірбиесінің қысқаша есебін шығарады.
Валтикос тұжырымдауды, қабылдау процесін былайша сипаттайды: Дүниежүзінде әрекет күшіндегі заңдарға жалпы шолу жасаудан кейін басқарушы орган мәселені конференцияның күн тәртібіне енгізу қажеттігі туралы шешім қабылдайды. Оны енгізген жағдайда екінші мейлінше нақты компаративтік зерттеу жүргізілуі қажет. ХЕҰ әртүрлі елдердің заңдары мен сот тәжірбиесінің принципті тұстарын көрсететін алдын ала есеп дайындайды. Есеп осы сұраққа қатысты әртүрлі мемлекеттердің нормативтік актілері мен тиісті саладағы жалпы қабылданған басқарушы принциптеріне көңіл аударады.
Заңдар мен сот тәжірбиесін компаративті зерттеумен қатар, ХЕҰ үкіметтерге олардың өз ұсыныстарын негіздеуді сұрайтын анкета таратады. Үкіметтер берген жауаптардың негізінде ХЕҰ, барлық мүшелердің немесе көпшілігінің көзқарасын көрсететін резолюция шығару мақсатында, конференцияда қарауды талап ететін принциптік мәселелерді көрсеткен құжатты дайындайды. Бұл құжат конференция мүшелерінің арасында пікірталас арасында талқыланады. Нәтижесінде нақты халықаралық ережені қабылдау туралы қорытынды жасалатын бірінші талқылаудан кейін, ХЕҰ кеңесулердің екінші бөлімін өткізіп және одан кейін бір немесе бірнеше шешімінің не ұсыныстың жобасын жасайды. Одан кейін үкіметтерге оларды түсіндіру жөнінде өтініш жасалды. Жарыссөзді өткізгеннен кейін конференция мүшелері соңғы мәтіндерді қабылдайды.
Компаративтік әдіс, сондай - ақ, ең төмен халықаралық стандарттарды анықтау кезінде де қолданылады.
Европалық кеңес және Европалық қоғамдастық, 1961 жылы Европа кеңесімен жарияланған, 1988 жылы түзетулер енгізілген Европалық әлеуметтік хартиясын айтып кету қажет. Хартияның орындалуын бақылау, негізінен, үкіметтермен екі жылда бір берілетін есептерді қараумен айналысатын тәуелсіз сарапшылар комитетінің құзіретіне кіреді.
1950 жылы қабылданған «Адам құқықтары мен негізгі бостандықтарының» Европалық конвенциядағы белгілі бір баптардың да (4, 10, 11) маңыздылығы төмен емес.
Компаративизм Европалық экономикалық қоғамдастық шеңберінде өткізілетін еңбек заңдарын келісімге келтіру процесінде де үлкен орын алады. Қоғамдастық мақсаттарының бірі - жұмысшылардың тұрмысы мен еңбек жағдайларын жақсартуды көздеген әлеуметтік саясатты анықтау болып табылады. Еңбек қоғамдастық (ЕҚ) шартында «бұл әлеуметтік жүйелерді келісімге келтіру үшін жағдай жасайтын жалпы «Нарық» қызметінің ғана нәтижесі емес, сондай - ақ әкімшілік және заң ережелерін жақындатудың да нәтижесі» (117 - бабы) деп көрсетеді. Алайда, еңбек заңдарын келісімге келтіру ЕҚ - ның жалғыз мақсаты болып саналмайды. Қоғамдастық «аумақ жағынан шектеулі басқа заң жүйелері тарапынан шарт мақсаттарын жүзеге асыру кезінде кедергі туындаған жағдайда ғана келісуге көмектесетін шараларды ұсынуға құқы бар.
Европа қоғамдастығының мемлекеттік қызметкері Джерк Пипкорн ЕҚ - ның ережелерінің жобасын жасау кезіндегі компаративтік әдісті қолдану бойынша нақты ұсыныс береді: «Қазіргі жағдайдағы әлеуметтік және еңбек заңдарын келісімге келтіру бойынша әрекеттерді көздей отырып құзіретті ведомство (мысалы: әлеуметтік мәселелер бойынша бас директорат) ЕҚ - ның барлық мүше елдерінің дәрежелі сарапшыларына (көбінесе бұл еңбек және әлеуметтік құқығының профессорлары) тиісті мемлекеттің заң саласындағы жағдай туралы есеп дайындауды сұрайды. Сарапшылардың біреуіне келісімге келтіру қажеттілігін анықтау мақсатында осы есептерді топтастырып қорыту және оның қортындыларына баға беру тапсырылады. Есептерді талдаумен айналысатын бас баяндаушы (ЕҚ комиссиясының құзіретті лауазымды адамдарының көмегімен) барлық есептердің қаралып отырған мәселелерге келісілген тәсілмен біріккен құрылымы болуын қадағалап отыруы керек. Бұл оларды ары қарай компаративті зерттеу үшін қажет. Бас баяндаушы мен ЕҚ өкілдері осы мақсатта, әр елден келген баяндаушылармен талқыланғаннан кейін, олардың есептеріне негіз болатын анкета дайындайды. Бас баяндаушының жинақталған есебінің жобасымен қатар, бұл құжаттар қаралған мәселелердің шешілу мүмкіндіктерін анықтау мақсатында ары қарай талқылауды қажет етеді.
Егер мәселенің шешімін іздеу ЕҚ қызметкерлері үшін қиындық тудырмайтын болса, олар ЕҚ барлық мүше - елдерінде жоғарыда айтылған мәселелер бойынша компаративтік зерттеу жүргізуді бір немесе екі сарапшыға тапсырып дайындық жұмыстарын жеңілдете алады.
Зерттеу жүргізетін сарапшылар санына қарамастан нәтижесінде белгілі бір сәйкессіздіктермен қатар жеке автордың ерекшеліктеріне байланысты мүмкін болатын кейбір шектен шығушылық та міндетті түрде көрініс тауып отырады. Бірақ сарапшылардың санына қатыссыз, бұл кемшіліктер жұмыстың келесі кезеңдерінде анықталады. Жалпы есепті дайындау аяқталғаннан кейін, комиссияның жауапты «Бас Директораты» оны жұмыс берушілер мен кәсіподақ ұйымдарына сондай - ақ ЮНИСЕ (ЕЭҚ өнеркәсіп конфедерациялар одағы) және ЕКК - ға (Европалық Кәсіподақ Конфедерациясы) жібереді. Бұл ұйымдар есептің көшірмесін барлық ЕҚ мүше - елдеріндегі өз филиалдарына жібереді және олардың ортақ көзқарасын баяндайтын құжат дайындайды. Екі ұйым да бұл құжаттарды комиссияға жібереді және оларды жауапты ведомстволармен бірге талқылайды.
Одан кейін комиссияның жауапты ведомствасы біріктірілген есеп пен мүмкін болатын келісу шараларын талқылау үшін мүшелердің үкіметтері тағайындаған сарапшылардың жұмыс тобын жинайды.
Ең маңызды және шешуші кезең комиссиямен берілген ұсынысты кеңесте талқылау. Әрине, Кеңесте талқылау барысында ұлттық жұмыс берушінің де, еңбекшілер ұйымның да көзқарастары ескеріледі, сондай - ақ, олардың қызметін реттейтін әлеуметтік - экономикалық саясат принциптері мен негізгі заң ережелері де ескеріліп отырады. Бұл процедура саяси жарыссөз өткізу алдында барлық мүдделі тараптардың дәлелдерін толығымен кепілдеуді қамтамасыз етеді.
II. Еңбек нарығын қалыптастыру мен әлеуметтік жағдайын көтеру .
Қазіргі кезде Қазақстан тұрғындарының еңбекпен қамтылуы экономиканың барлық салаларында, әсіресе кәсіпорындарда, құрылыста және ауыл шаруашылығында төмендеді. 1991 - 1995 жылдар бойы экономиканың салаларындағы жалпы еңбекпен қамтамасыз етілгендердің жылдық орташа шамасның төмендеуі 3, 7% процент.
Еңбек нарығындағы өзгерістер елдің еңбектің потенциалын жалпы сандық және сапалық қолайсыз уақыттында өтті.
Республиканың аграрлық секторындағы өндіріс көлемінің түсуі осы саладағы тұрғындардың еңбекпен қамтамасыз етілуіне қатты ықпал жасады.
Нарыққа өту өндіріс көлемінің түсуіне орай кәсіпорынның еңбектік потенциалын сақтау үшін қолданылған жасырын жұмыссыздық, сонымен бірге, есепке алуға және реттеуге көнбейтін қалыптан тысқарғы еңбектің («шелноктары», патентсіз сауда жасау т. б. ) және көлеңкелі нарықтың кеңеюі сияқты арнайы құбылыстардың пайда болуымен қатар жүрді.
а) . еңбекпен қамтамасыз ету саясаты.
Аталмыш ахуал еңбекпен қамтамасыз ету саясатын жүзеге асыруға керекті басты бағыттарды анықтап берді:
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz