Camel жүйесі

Жалпы қаржылық жағдайды анықтауда банктің негізі көрсеткіштерін және капиталдың сәйкестілігін , активтердің сапасын , басқаруды (менеджмент), табыстылығы мен өтімділігін бағалайтын CAMEL жүйесі қолданылады. Банктің қаржылық жағдайын жан-жақты тексерулер барысында мынадай сұрақтар қамтылады:
а) Банктің қаржылық жағдайымен жүргізілетін операциялардың саласын анықтау.
Бұл активтер мен кассаны түгендеу, ішкі бақылау шараларын орындауын тексеру, белгіленген тәртіптерді сақтау мен құжаттардың дұрыс жүргізілуі;
ә) Басқару сапасын бағалау, олар мыналарды қамтиды:
— операторлар жағынан басшылықтың бақылауын бағалау;
— банк басшылығына берілген құзыреттер мен олардың
жүзеге асу тәртібін зерттеу;
— қызметкерлердің қызметке сәйкестігін және қайта дайындау тәртібі;
— иерархиялық құрылым мен екі жақты бақылау.
б) Заңдар мен инструкцияларды сақтауына бақылау жасау.
Құжаттар мен заңдардың және белгіленген әдістердің сақталуын тексеру;
в) бухгалтерлік есеп беруді жүргізудің дәлдігі.
Аудиторлық тексеру нәтижесінде алынған санкциялар мен рекомендацияларды сақтау, келісімдер бойынша құжаттарды жүргізудің дәлдігін және дұрыстығын бағалау.
        
        CAMEL  жүйесі:
Жалпы қаржылық жағдайды анықтауда банктің негізі көрсеткіштерін және
капиталдың ... , ... ... , ... ... мен ... бағалайтын CAMEL ... ... ... жағдайын жан-жақты тексерулер барысында мынадай сұрақтар
қамтылады:
а) Банктің қаржылық жағдайымен жүргізілетін операциялардың саласын
анықтау.
Бұл активтер мен ... ... ішкі ... ... ... ... тәртіптерді сақтау мен құжаттардың дұрыс жүргізілуі;
ә) Басқару сапасын бағалау, олар ... ... ... ... ... бақылауын бағалау;
* банк басшылығына берілген құзыреттер мен олардың
жүзеге асу тәртібін зерттеу;
* қызметкерлердің қызметке сәйкестігін және қайта дайындау тәртібі;
* ... ... мен екі ... бақылау.
б) Заңдар мен инструкцияларды сақтауына бақылау жасау.
Құжаттар мен заңдардың және ... ... ... ... ... есеп ... ... дәлдігі.
Аудиторлық тексеру нәтижесінде алынған санкциялар мен рекомендацияларды
сақтау, келісімдер бойынша құжаттарды жүргізудің дәлдігін және
дұрыстығын бағалау.
г) Активтердің сапасын тексеру.
Операторлар ... ... ... ... ... ... қамтиды:
* жеке тұлғалар мен компанияларға бсрілетін несиелердің қатынасы;
* банктер үшін қолайлы бағалы қағаздардың түрлері;
* бағалау тәртібі;
* ... ... ... ... бағалау әдістемесі;
—несиенің қайтарылуы мен несиелік ... ... ... ... тоқтатылуы мен несие бойынша шығындарды
жабу үшін резервтерді құру.
д)Банктің төлем қабілеттілігін бағалау. Бұдан ... ... ... мен банк ... ... Бұл ... ... жоғары
менеджментімен және аудиторларымен жеке-жеке қарастыруды қамтиды.
Тексерушілер сондай-ақ банктің қызметін АҚШ-тың ... ... ... ... ... сәйкес бағалайды.
Банктің табыстылығын тексеруде СПРЭД-тің банктің қызметкерлерінің еңбек
өңімділігіне және активтер сомасынан пайда алу коэффициентінің қатынасына
мән береді.
Басқа жағынан ... ... ... тексеру банк басшылығымен немесе
оның акционерлері мен салымшыларға қатысты алаяқтық жағдайлар мен ... ... ... айқындайды. Мұндай іс-әрекеттер, әсіресе
қазіргі кезде банктік алаяқтардың өз құралдарын халықаралық ... ... ... ... шығаруға барлық мүмкіндіктерін салуынан
көрініп отыр. Банкті тексерушілер ... ... мен ... ... ... да органдармен ақпараттар алмасу саласында тығыз қарым-
қатынас жасайды.
Инспекциялау банктің қызметтерінің толық немесе жеке бір ... ... ... оның ... қаржылық және институционалды жағдайы туралы
мәліметтерді ... үшін және ... ... ... ... қызметінін қазіргі заңдылыққа сәйкестігін тексеру үшін
жүргізіледі. Банктерді ... ... ... ... ... ... ... басқа ұйымдардан мамандарды шақыру ... ... ... ... ... және ... ... мүмкін.
Банкті тексеру бойынша комиссияның, басшысы қажет болған жағдайда, оның
мүшелері арасында нақты міндеттердің болуы мен ... ... ... инспекциялауды жүргізу барысында өзінің жұмысын өз ... және ... үшін ... ... ... құжаттарды алуға
құқылы. Банк талап етілген құжаттарды дайындауға және тексерушілерге беруге
жауапты өз мамандарын анықтайды.
САМЕL рейтинг ...... есеп беру ... мен ... ... ... банктің жағдайына баға беруге болатын банкті
қаржылық талдаудың әдісі.
Рейтинг жүйесінің ... ... ... алғашқы
әріптерінен құрылған:
С — (capital adequacy) – капиталдың ... ... ... ... ету үшін ... ... ... капиталдың көлемі бағаланады.
А — (asset quality) – активтердің сапасы, мұнда ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге және
проблемалы несиенің жалпы банктің қаржылық ... әсер ... ...... менеджмент - банк қызметінің тиімділігіне, қалыптасқан
жұмыс тәртібі мен заңды және нормативтік ... ... ... әдістерін ескере отырып, банкті басқару әдістері
бағаланады.
Е — ...... ... - ... ... перспективалары үшін, оның табысының жеткіліктілігі
тұрғысынан банктің рентабельділігі бағаланады.
L — (liquidity) — өтімділік , банктің ағымдағы және ... ... үшін ... ... ... ... деңгейі анықталады.
САМЕL жүйесінің компоненттерін бағалау Ұлттық банкке берілетін қаржылық
есеп берулердің мәліметтері бойынша жүргізіледі. Бірақ та оларды ... үшін ... ... жүргізу қажет. Бұл жүйе ... ... ... ... ... табылады. Дегенмен де бағалауды
инспекциялық тексерудің соңында жүргізгенді дұрыс санайды.
Банк қызметін рейтингтік бағалау
САМЕL жүйесінің бес компонентінің ... ... ... сапасын басқару, табыстылығын және өтімділігін бағалауды
жүргізгенде мынадай принциптер мен тәртіптерді ескеруі қажет:
1-рейтинг ... өте ... ... мен ... ... өте жоғары немесе басқа банктерге қарағанда жоғары.
2-рейтинг (қанағаттанарлық):
қызметінің нәтижелері қанағаттанарлық (күрделі мәселелер табылған жоқ);
қызметінің ... ... ... ... орташа деңгейде;
қаржы операцияларының қауіпсіздігі мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін
қажетті жағдайлар жасалған.
3-рейтинг (орташа):
* ... ... ... ... ... немесе қанағаттанарлықтан төмен;
* сапасы орташадан төмен.
4-рейтинг (шекті):
— орындалуы орташа деңгейден төмен;
... ... ... ... банк ... ... анық ... тұр.
5- рейтинг (қанағаттанарлықсыз):
— қызметінің нәтижелері сөзсіз ... ... ... және тез ... ... ... ... етеді;
— егер кемшіліктерді жою бойынша шаралар қолданбаса, ... ... ... ... ... ... салымшылардың құралдарын қорғайтын ең
басты құрал болып табылады. Тұрақты ... бар ... ... ... ... үлкен шығындарды өз мойнына алу мүмкіндігі
болады.
Сонымен ... ... ... ... етуі ... оларды
бірінші немесе екінші топқа жатқызуға ... ... банк ... жеке бақылау белгілері бар.
Меншікті капиталдың (МК) жеткіліктігіне ... ... ... үшін ... көрсеткіштерді есептеуге болады:
Активтердің
өсу
=
_қарқыны_______________________________________________
Өткен жылғы есепті
кезеңдегі активтер
Меншікті
капиталдың
(МК) өсу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... рейтингісін жүргізудің жалпы принциптері
мынадай:
1-рейтинг (тұрақты):
•банктің меншікті капиталының жеткіліктілік коэффициенттері (К1, К2)
белгіленген минималды белгілерден екі ... одан көп есе ... ... 12% және 24%-ға тең ... одан ... ... ... капиталының көрсеткіштері басқа банктермен
салыстырғанда жоғары болса.
Осы рейтингтегі банктер сәйкесінше капитализацияланған және болашақта
жақсы капитализацияланған деп ... ... К1, К2 ... ... 14%-ға ... ... ... бойынша банктерді салыстыру тобында ең бір жақсы
банктердің бірі ... ... ... ... ... активтерінің сапасы
қанағаттандырылған немесе орташа.
Бұл деңгейдегі банктер қазіргі кездегі капиталдары жеткілікті және ... да ... деп ... ... (орташа):
• К1, К2 коэффициенттерінің көрсеткіштері ... ... яғни 6% және 12%-ға ... ... ... ... ... тобында ең аз дегенде
орташа жағдайда орналасатын банктер;
ипспекциялық тексерулер нәтижесінде анықталған активтердің сапасы
орташа банктср.
4-рейтинг ... ... (К1, К2 ) ең ... ... орындап
жүрген немесе капитал жеткіліктілігі көрсеткіштері 6 % және 10 %-ға тең
банктер;
банктерді ... ... ... ... ... ... ... орналасқан банктер;
ипспекциялық тексерудің нәтижелері бойынша әлсіз пемесе активтердің сапасы
жағынан проблемалары бар банктер.
Бұл ... ... ... ... және оның жағдайы
банктің өмір сүруі мен төлем ... ... ... ... ... ... ... нормативтерден төмен
немесе теріс көлемді капиталы бар банктср;
банктерді капитал кәрсеткіштері бойынша салыстыру ... ... ... ... ... ... ... бойынша активтерінің сапасы
шекті немесе қанағаттанарлықсыз болған банктер.
Бұл ... ... ... ... басқа да қолдау көздері
жағынан ... ... ... талап етіледі. Қаржылық және ... да ... ... ... қабілеттілігіне қауіп төндіреді.
Активтердің сапасы. Банктің активтерінің сапасын талдаудың мақсаты болып
банктің есеп беруінде олардың өмір сүру ... меп құны ... ... ... деңгейін анықтауда активтердің әр деңгейдегі
тәуекелінің бар екенін ескеру ... ... бір ... ... ... ... ... Мысалға, к а с с а д а ғ ы
қол м а - қол ақша ... ... ... ... ... Бұл активтерге қарама-қарсы 100% тәуекелі бар активтер бар. Мысалы,
оларға банктен берілетін несиелер жатады.
Активтердің сапасын талдау ... ... ... ... тыс активтер мен проблемалы активтердің негізгі ... ... ... қамтиды. Сондықтан несие портфелінің сапасын талдау көп
көңіл бөлуді қажет ... Бұл ... ... ... ... ... етуді талдау болып табылады. Біріншіден, инспектор
келесі жақтарына көңіл аударуы керек:
несиені өтеу келісімшартқа сәйкес жүргізіліп жатыр ма, әлде ... ... ... алушы кәсіпорынның қаржылық жағдайы тұрақты ма, әлде қаржылық
жардайы нашарлап қалды ма?
2) қарыз алушы несиені қайтара алмаған жағдайда ... ... ... үшін ... ... ету ... немесе несиені қайтарудың
басқа түрлері бар ма?
Егер банк несие бойынша шығындарды жабуға провизиялар құрған болса, ... ... ... ... ... ... ... тасталынады.
Активтердің сапасын талдау жіктелінген активтердің орташа құны мен ... ... ... ... ... ... активтер құнының ... ... ... ... | |
| 5 %-дан кем емес | 1. ... |
|5 %-дан 15 %-ға ... |2. Қанағаттанарлық ... %-дан 30-ға ... |3. ... ... %-дан 50-ға ... |4. ... ... жоғары |5. ... ... ... ... ... немесе жіктелінген
активтсрдің саны аз, несиенің нашар орналастырылуына қарсы тұру үшін ... ... мен ... ... жеткілікті банктер.
Бұл рейтингтегі банктердің диверсификацияланған несиелік портфелі болуы
және бір қарыз алушыға келетін тәуекелдің ең ... ... мен ... ... ... байланысты талаптарды орындауы керек.
2-рейтинг — (қанағаттанарлық). 1-рейтингке жатқызылған ... бұл ... ... ... ... ... ... мөлшері үлкен болады, бірақ проблемалы активтердің
көлемі орташа, ал жалпы активтердің сапасы қанағаттандырарлық болады.
Несие саясаты мен ішкі бақылау жүйесінің ... ... ... ... ... кез келген айқындалған шығындарды жұмыс тәртібінде
түзеуге болады.
Бұл рейтингтегі банктердің де ... ... ... және бір қарыз алушыға келетін тәуекелдің ең жоғарғы ... ... ... ... ... байланысты талаптарды орындауы керек.
3-рейтинг (орташа). Бұл рейтингтегі банктердің мерзімі ... ... ... көлемінің жоғары болып келуі қауіп төндіреді.
Жалпы жіктелінген активтердің деңгейі ... ... ... етпейді, бірақ жағдайдың нашарлап кету мүмкіндігі бар. Мұндай банктер
берілген ... ... ... ... ... деңгейде қамтамасыз
етпеген.
Банктің жағдайын жақсарту үшін ішкі бақылау әдістерін жетілдіру ... ... Бұл ... ... ... ... ... активтердің көлемі шығынды және активтердің сапасы нашар деп
бағаланады. Жағдайды түзетуге байланысты жедел түрде ... ... ... деңгейі мен ауыртпалығы болашақта банктің ... ... ... ... ... несиелерді басқаруы нашар, несие саясаты мен ... ... ... болады және басқару мен иемдену мәселелері бойынша
заңсыз іс-әрекеттердің де болуы мумкін. Бұл банктердің ... ... ... қатынастағы тұлғалардың белгілі бір санымен ғана шектеледі.
Банктер мен ... ... ... ... талаптардың
орындалмауын сипаттайды.
5-рейтинг (қанағаттанарлықсыз). Бұл рейтингтегі банктердің мерзімі
кешіктірілген және жіктелген ... ... ... ... және ... қаблеттілігіне нақты қауіп туғызады.
Сауықтыру бойынша бірнеше механизмдерді іске ... және ... ... ... ... ... ... қолданбаса, банктің
банкротқа ұшырау қаупі бар.
Табыстылық. Табыстылық псн ... банк ... ... ... ... ... ең ... мынадай факторларды ескеру қажет:
- банкте уақыт өткен сайын ... ... ... ... ... құралдар) амортизациялау тәжірибесі бар ма?
* салық бойынша қарыздың есептелуі дұрыс жүргізіле ... ... ... ... ... ... түрінде төленген
сомалардың есеп баптарында көрсетілуін тексеру.
Өйткені дивиденд ... ... таза ... ... ... банк
пайдасының көп бөлігін өз капиталын көбейтуге жіберілетін бөлінбеген пайда
түрінде сақталмағандығын көрсетеді.
Берілген есеп беру мәліметтердің растығын тексерген соң ... ... ... ... үшін ... ... жүргізіледі.
Пайдалылықты талдау жылдың соңында жүргізіледі.
Банктің пайдалылық көрсеткіші активтердің орташа құнына қатысты
қайтарымдылық коэфициенті болып табылады. Ол төмендегідей түрде есептеледі:
Дивидендтерді төлегенге ... және ... ... таза ... ... ... ... талдау үшін кез келген көрсеткішті қолдану
мүмкін емес және САМЕL ... ... ... ... анықтау үшін
инспектор бірнеше факторларды ескере отырып, өзінің жеке ойын басшылыққа
алуы қажет:
1) салымдардың көлемін, яғни банктің ... ... ... ... ... ... ұзақ ... қалатын депозиттер), оның алдын
ала ескертусіз шоттардан алынуы мүмкін салымдар бөлігімен салыстыруды
(талап еткенге дейінгі депозиттер);
активтердің өтімді түрде болуы ... ... ... ... ... ... болуы (өтімді түрде активтер көп болған сайын
өтімділік деңгейі жоғары болады);
банктің қарыз қаражаттарына ... ... ... яғни ... ... ... ашу келісімі бойынша алынған қаражаттар немесе
Ұлттық банктен алынған қаражаттардың тартылған ресурстардың жалпы көлеміне
қатынасы (бұл деңгейдің ... ... ... ... ... ... ... өтімділік деңгейін басқару қабілетін және банктің
өтімділікті реттеудегі өзінің жеке ішкі ... мен ... ... әр ... төмендегідей қатынастарды қолдануға болады:
Берілген несиелер
1) ... ... ... __________________________________________________
Салымдар
САМЕL жүйесі бойынша өтімділікті талдаудың ... ... ... Бұл ... ... ... активтерінің
көлемі жеткілікті. Банктің ішкі бақылау әдістері мен ақпаратты ... ... ... ... ... ... отырады. Банкте депозит түрінде
несиелеудің үлкен көлемді көздері бар. Өтімділік деңгейі бойынша банктерді
салыстырғанда бұл банктің өтімділік ... ... ... Бұл ... ... ... төмендеуі мен қарыз қаражаттарына тәуелдігінің жоғары
тенденциялары байқалады. Банкте депозит түрінде несиелеу көздерінің белгілі
бір бөлігі ғана бар және тез ... ... ... ... ... бір
мүмкіндігі бар. Өтімділік коэффициенті басқа банктермен салыстырғанда
орташа деңгейден жоғары.
3-рейтингі (орташа). Бұл рейтингтегі банктерде өтімді активтер көлемі
жеткіліксіз. ... ... ... ... ... ... (шекті). Бұл рейтингтегі банктердің өтімді активтерінің
көлемінің жеткіліксіздігінен өтімділік көрсеткіштері наиіар. Яғни ... ... ... ... Банк ... ... ... көрсеткіштері басқа банктермен салыстырғанда орташадан төмен.
5-рейтинг (қанағаттанарлықсыз). Банктің өтімділік көрсеткішінің өте
нашар жағдайда болуы оның өмір сүруіне қауіп ... ... ... және ... ... ... сақталмауы байқалады.
Мұндай банктерге тез арада реттеу шараларын қолдану керек.
Менеджмент. САМЕL аббревиатурасының жазылуында менеджмент үшінші
компоненті болғанымен, менеджменттің ... ... ... ... ... ... ... менеджментті бағалау басқа 4
компонентке тікелей тәуелді болады және басқаруды бағалау САМЕL жүйесіндегі
субъективті компонент болып табылады.
Капиталды ... ... ... мен ... ... ... бағалау үшін коэффициентті көрсеткіштсрді қолдану мүмкін емес.
Басқару ... ... ... ... жүйесі бойынша басқа 4 бағытының
рейтингісін ескеру қажет.
Менеджментті талдау кезінде мынадай факторлар ескерілуге тиіс:
* банктерге тексеру ... банк ... ... ... ... және ... қабілеттілігін көрсетуі керек;
* банк басшылығының экономикалық жағдайдың өзгсруіне, сондай-ақ банктік
жүйенің ... ... ... болу керек және Ұлттық банк пен
сыртқы аудиторлардың ұсыныстарын
орындауы ... банк ... банк ... ішкі ... ... және ... жауапты болуы керек;
* банк басшылығы білікті басқаруды қамтамасыз ету үшін қызметкерлерді
оқытып отыруы қажет;
* банк ... кез ... ... ... айқындалған жағдайда,
әсіресе банкпен ерекше қатынастағы тұлғаларға жеңілдікпен несие бергені
үшін сыналуы керек.
САМЕL рейтинг жүйесі бойынша барлығы 3 компоненттің бағалануы жүргізіліп
болған соң, ... ... ... ... ... жиынтық рейтингісін
анықтайды.
Жиынтық рейтингісін есептеу үшін 5 ... ... ... ... ... ... 5-кс бөлеміз. Мысалы:
капитал жеткіліктілігі = ... ... = ... = ... = ... = ... компонентгердің сомасы 11-ге тең болса, оны 5-ке бөлеміз,
нәтижссі — 2,2, оны бүтін санға айналдырсақ , жиынтық рейтинг 2-ге тең
немесе ... ... ... немесе тұрақты рейтингісін алған банктерге келесі жағдайлар
тән:
* қаржы жағдайы барлық аспектілер бойынша ... ... ... ... емес және ... ... ... болады;
* банктің қаржылық жағдайы экономикада немесе банктік секторда болып жатқан
мәселелер мен өзгерістерге қарағанда тұрақты.
2-рейтинг немесе қанағаттанарлық ... ... ... ... ... ... кемшіліктер айтарлықтай емес және олар банк
басшылығымен түзелуі мүмкін;
* ... ... ... өз ... ... ... банктің,
экономикалық конъюнктураның жағдайы мен банк секторының жұмысының
өзгерістеріне бейімделу қабілеті
болуы керек;
• банктік қадағалау департаментін мазасыздандыратын тексеру
немесе есеп беруді талдау ... ... ... ... ... түрде шешілуі керек.
3-рейтинг немесе орташа рейтингісін алған банктерге тән жағдайлар:
* банк әлсіз, егер экономикада немесе банктік сектордағы жағдайлар ... ... онда ... ... жағдайы нашарлауы мүмкін;
* тез арада жіберілген қателіктерді ... ... ... қолданбаса,
банктік қаржылық жағдайы нашарлайды.
• банктің жағдайы банктік қадағалау департаментін ... ... ... ... ... ... мына жағдайлар тән:
* қаржы қызметінде айтарлықтай кемшіліктер болады;
* жағдайының ... ... бар және ол ... ... қалыпқа
келтірілмеген;
* егер жағдайды түзету бойынша шаралар қолданбаса, жағдайдың асқынып кетуі,
банктің болашақта өмір сүруіне қауіп төндіруі мүмкін;
* банктің банкротқа ... ... ... ... ... департаменті жағынан қатақ қадағалау мен бақылауды
қажет етеді.
Сондай-ақ мәселелер мен кемшіліктерді жоюға байланысты ... ... ... ... ... ... ... алған банктерге келесі
жағдайлар тән:
* жақын арада банкротқа ұшыраудың жоғары деңгейдегі мүмкіндігі бар;
* бірнеше қауіпті кемшіліктері бар, ... өте ... ... банктің
* акционерлері тарапынан немесе басқа да қаржы көздерінен ... ... ... етеді;
* жағдайды түзету бойынша жедел шараларды қолданбаса және қаржылық көмек
көрсетілмесе, күштеп таратуды ... ... ... ... кезеңдегі МК
Берілген жылғы есепті кезеңдегі МК
Өткен жылғы есепті кезеңдегі активтер
Берілген жылғы ... ... ... ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктік бақылау мен қадағалаудың түсінігі,түрлері23 бет
Банктің қаржылық тұрақтылығын талдаудың теориялық аспекттері29 бет
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь