Қазақстан Республикасында шетелдердің тәжірибесі бойынша ипотекалық несиелеу жүйесінің мүмкін болатын моделін дамыту

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

I. Ипотекалық несиелеудің экономикалық теорияның негіздері
1.1. Ипотекалық несиелеу түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2. Ипотеканың шығу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3. Ипотекалық несиелеудің нарық экономикасына өту кезеңіндегі рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

II. Қазақстан Республикасында шетелдердің тәжірибесі бойынша ипотекалық несиелеу жүйесінің мүмкін болатын моделін дамыту
2.1. Ипотекалық несиелеудің Американдық үлгісі ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2. Ипотекалық несиелеудің Немістік үлгісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3. Ипотекалық несиелеудің Малазиялық үлгісі ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ІІІ. Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің талдауы
3.1. Қазақстан Республикасындағы тұрғын үйді несиелеу (ҚИК) ... ...
3.2. Акционерлі Қоғам “Центр Кредит” банктің ипотекалық қызметіне талдау жасау ... ... ... ... ..
Кіріспе

90 жылдардан басталған реформалардың алға басуы, қоғамдық және экономикалық өмірге жаңа инструменттер мен түсініктерді енгізді. Олардың қатарында ипотека түсінігі. Елімізде экономика дамуының қазіргі таңдағы жағдайлары нарықтық экономиканың қажетті инструменттерінің бірі – ипотеканы қайта өмірге әкелуге көмектеседі.
Ипотеканы ынталандыру бойынша шешілетін мәселелердің кешендігі, тұрғындар үшін тұрғын үй құрылысын ынталандыру барысында әлеуметтік рөлді орындаудан бастап және коммерциялық жобаларды қаржыландыру проблемаларын аяқтаумен оған үлкен салмақ береді. Ипотекалық қаржыландыру механизмдерінің жалпы экономикалық қарқынның ынталандыруымен байланысы маңызды. Олардың дамуынан ипотеканы ынталандыру қазір де құлдыраудың әр түріне төтеп берудің танымал әдістерінің бірі.
Бүтіндей нақты сектордың және жекелей құрылыстың стагнациясы нәтижесінде қалыптасқан жағдайлар, құлдыраудан шығуға көмектесетін құрал ретінде де, еліміздің көптеген азаматтары үшін тұрғын үй проблемасын шешетін құрал ретінде де, тұрғын үйді ұзақ мерзімді ипотекалық несиелеудің қажеттігін арттырады. Ипотекалық несиелеу тұрғындардың тұрғын үйге төлем қабілеттілік сұранысын кеңейте отырып, тұрғын үй аясына, тұрғын үй құрылысына және құрылыс материалдар өндірісіне бюджеттен тыс қаражаттарды тартуға көмектеседі. Бұл диплом жұмысы тақырыбының өзектілігі, Қазақстан Республикасының халық шаруашылық кешенінің дамуына, яғни жеке айтқанда тұрғын үй құрылысына ипотекалық несиелеудің әсер ету мүмкіндіктерімен анықталады. Бұл тұрғындардың жинақтауын ынталандыра отырып, қаржылық тұрақтылыққа әсер етеді, тұрғындардың, әсіресе зейнеткерлердің өмірлік деңгейін көтереді. Отандық компаниялар (зейнетақы қорлары) үшін өздерінің бос қаржылық ресурстарын отандық экономикаға жарналауға мүмкіндік туады.
Елімізде тұрғын үй нарығы тұрғындардың төлем қабілеттілік сұранысын қолдайтын сәйкес несие-қаржы механизмдерімен қамтамасыз етілмеген.Егер бұрынырақ тұрғын үй жағдайларын жақсарту мүмкіндігі мемлекеттік тұрғын үй алу ғана болса, бүгінгі күні бұл мәселе тұрғындардың өз меншік қаражаттар жинақтары есебінен тұрғын үйді алу немесе оның құрылысымен шешіледі. Бюджеттік ресурстардың шектеулілігі, мемлекеттің көңілін, тұрғындардың жеке топтарының тұрғын үй мәселесін шешуіне аударды.Тұрғындардың негізгі бөлігі қажет жинақтарының және оларды жинау мүмкіндігінің болмауынан өздерінің тұрғын үй жағдайларын жақсарта алмады.
Тұрғындар үшін ипотекалық несиелеу тұрғын үйді сатып алу үшін қаражаттарды жинаудың ұзақ мерзімді альтернативасы болып табылады.
Ол пәтер алуды маңызды деңгейде қысқартуға көмектеседі, бұдан басқа, тұрғын үй бөлшектеп төлеумен алынады. Банктер үшін бұл ұзақ мерзімді инвестициялаудың перспективті аясы. Мемлекет немесе қалалық билікті алсақ, олар тұрғын үй құрылысының сұрақтарын шеше отырып, қоғамда әлеуметтік басымдылықты шешеді. Ипотека Қазақстан Республикасының экономикасын көтеру үшін фундамент бола алады және болуы тиіс. Көптеген дамыған елдердің мысалы көрсеткендей, тұрғын үй мәселесін шешумен қатар ипотека, мемлекетте сапалы жаңа қаржы-несие қатынастарының, кепілзат және бағалы қағаздардың жоғары дамыған нарығы есебінен қаржылық және экономикалық тұрақтылықтың туындауына көмектеседі.
Ипотекалық несиелеу әлеуметтік және экономикалық мәселелерді шешуге көмектеседі. Ипотекалық нарық қазіргі таңда қаржы нарығының белсенді бөлігі ретінде дамуда. Сондықтан осы тақырып бойынша диплом жұмысын таңдадым.
Диплом жұмысының мақсаты – экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз ететін ипотекалық несиелеу жүйесін құру және жүзеге асыруды теориялық және әдіснамалық түсіндіру болып табылады. Қойылған мақсат диплом жұмысының мазмұнын анықтайды және келесі міндеттерді қалыптастыруға көмектеседі:
- ипотекалық несиелеу түсінігін ашу
- ипотеканың шығу тарихын қарастыру;
- ипотекалық несиелеудің нарық экономикасына өту кезеңіндегі рөлі
- ипотекалық несиелеудің шетелдік үлгілерін анықтау;
- Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеудің тәртібін талдау (ҚИК);
- Акционерлік қоғам “Центр Кредит” банктің ипотекалық қызметіне талдау жасау;
- Қазақстан Республикасындағы ипотекалық нарық мәселелерін анықтау;
- Қазақстан Республикасында тұрғын үй саясатын дамыту бағдарламасының түсінігін ашу.
Зерттеу объектісі ретінде Қазақстандық ипотекалық компанияның, “Центр Кредит” банктің қызметтері болып табылады.
Зерттеу пәні ретінде ипотекалық нарық қатысушылардың өзара қарым-қатынасы болып табылады.
Методологиялық негіздері ретінде келесі отандық авторлардың еңбектері қолданылады: Аникеева Л.В., Бисенова М., Бораш Қ., Досымов Б.С., Донцов С.С., Жумабаева З.С., Иванов М.М., Лисак Махамбетова М.Ж., Мыргыясова М.М., Наурызбаева М., Салихова А.Р., Сағындықова М.О., Сейтқасымов Г.С., Шыныбеков Н.С..
Бұл диплом жұмысы кіріспеден, төрт бөлімнен және қорытындыдан тұрады.
Бірінші бөлімде – ипотекалық несиелеу түсінігін ашып, ипотеканың шығу тарихын, ипотекалық несиелеудің нарық экономикасына өту кезеңіндегі рөлін қарастырдым.
Екінші бөлімде – ипотекалық несиелеудің шетелдік үлгілерін қарастырдым.
Үшінші бөлімде – Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеудің жүйесін, тәртібін, Акционерлік Қоғам “Центр Кредит” банктің ипотекалық қызметін бағаладым.
Төртінші бөлімде – Қазақстан Республикасындағы ипотекалық нарық мәселелерін анықтап, тұрғын үй саясатын дамыту бағдарламасын талдадым.
Жасалған жұмыстың теориялық мағынасы – бұл жерде Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиенің пайда болған уақыттан осы күнге дейінгі құрылу және даму процесі қарастырылған.
Жасалған жұмыстың практикаклық мағынасы – осы тақырыпты зерттеуде жиналған материалдардың маңызы зор және осы жұмысты орындау барысында алынған білім болашақ кәсіпкерлік қызметте пайдасы мол болады.
        
        Жоспар:
Кіріспе....................................................................
.....................
Ипотекалық несиелеудің экономикалық теорияның негіздері
1. ... ... ... ... ... ... ... ... өту ... ... Республикасында шетелдердің тәжірибесі бойынша ипотекалық
несиелеу жүйесінің ... ... ... ... Ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... несиелеудің талдауы
1. Қазақстан Республикасындағы тұрғын үйді несиелеу (ҚИК)........
2. Акционерлі Қоғам “Центр Кредит” банктің ипотекалық қызметіне ... ... ... ... ... алға ... қоғамдық және
экономикалық өмірге жаңа инструменттер мен түсініктерді енгізді. Олардың
қатарында ипотека түсінігі. Елімізде ... ... ... таңдағы
жағдайлары нарықтық экономиканың қажетті инструменттерінің бірі – ипотеканы
қайта өмірге ... ... ... ... ... ... ... үшін тұрғын үй құрылысын ынталандыру барысында әлеуметтік рөлді
орындаудан бастап және коммерциялық жобаларды ... ... оған ... ... береді. Ипотекалық қаржыландыру механизмдерінің
жалпы экономикалық қарқынның ынталандыруымен байланысы маңызды. ... ... ... қазір де құлдыраудың әр түріне төтеп берудің
танымал әдістерінің бірі.
Бүтіндей нақты ... және ... ... ... ... ... құлдыраудан шығуға көмектесетін құрал
ретінде де, еліміздің ... ... үшін ... үй ... ... ... де, ... үйді ұзақ мерзімді ипотекалық несиелеудің
қажеттігін арттырады. Ипотекалық несиелеу тұрғындардың тұрғын үйге төлем
қабілеттілік ... ... ... ... үй ... ... үй
құрылысына және құрылыс материалдар өндірісіне бюджеттен тыс қаражаттарды
тартуға көмектеседі. Бұл диплом ... ... ... Қазақстан
Республикасының халық шаруашылық кешенінің дамуына, яғни жеке ... үй ... ... ... әсер ету ... Бұл ... ... ынталандыра отырып, қаржылық
тұрақтылыққа әсер етеді, тұрғындардың, әсіресе ... ... ... ... компаниялар (зейнетақы қорлары) үшін өздерінің
бос қаржылық ... ... ... ... мүмкіндік туады.
Елімізде тұрғын үй нарығы тұрғындардың төлем қабілеттілік сұранысын
қолдайтын сәйкес ... ... ... етілмеген.Егер
бұрынырақ тұрғын үй жағдайларын жақсарту мүмкіндігі мемлекеттік ... ... ғана ... ... күні бұл ... тұрғындардың өз меншік қаражаттар
жинақтары есебінен тұрғын үйді алу немесе оның ... ... ... ... ... ... тұрғындардың жеке
топтарының тұрғын үй мәселесін шешуіне аударды.Тұрғындардың ... ... ... және ... жинау мүмкіндігінің болмауынан өздерінің
тұрғын үй жағдайларын жақсарта алмады.
Тұрғындар үшін ... ... ... үйді ... алу ... ... ұзақ ... альтернативасы болып табылады.
Ол пәтер алуды маңызды деңгейде қысқартуға көмектеседі, бұдан басқа,
тұрғын үй ... ... ... ... үшін бұл ұзақ мерзімді
инвестициялаудың перспективті аясы. Мемлекет немесе қалалық билікті ... ... үй ... сұрақтарын шеше отырып, қоғамда әлеуметтік
басымдылықты шешеді. Ипотека Қазақстан Республикасының экономикасын ... ... бола ... және ... тиіс. Көптеген дамыған елдердің мысалы
көрсеткендей, тұрғын үй мәселесін шешумен қатар ипотека, мемлекетте сапалы
жаңа қаржы-несие қатынастарының, ... және ... ... ... ... есебінен қаржылық және экономикалық тұрақтылықтың туындауына
көмектеседі.
Ипотекалық несиелеу ... және ... ... ... ... ... ... таңда қаржы нарығының белсенді бөлігі
ретінде дамуда. Сондықтан осы тақырып бойынша диплом жұмысын таңдадым.
Диплом жұмысының мақсаты – экономиканың ... ... ... ... ... ... құру және ... асыруды теориялық және
әдіснамалық түсіндіру болып табылады. Қойылған мақсат ... ... ... және ... ... қалыптастыруға көмектеседі:
- ипотекалық несиелеу түсінігін ашу
- ипотеканың шығу тарихын қарастыру;
- ипотекалық несиелеудің нарық экономикасына өту кезеңіндегі ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үйді несиелеудің тәртібін талдау (ҚИК);
- Акционерлік ... ... ... ... ... ... жасау;
- Қазақстан Республикасындағы ипотекалық нарық мәселелерін анықтау;
- Қазақстан Республикасында тұрғын үй ... ... ... ... ... ретінде Қазақстандық ипотекалық компанияның, “Центр
Кредит” банктің қызметтері болып табылады.
Зерттеу пәні ретінде ипотекалық нарық қатысушылардың ... ... ... табылады.
Методологиялық негіздері ретінде келесі отандық авторлардың еңбектері
қолданылады: Аникеева Л.В., Бисенова М., Бораш Қ., ... Б.С., ... ... З.С., ... М.М., ... ... М.Ж., ... М.М.,
Наурызбаева М., Салихова А.Р., Сағындықова М.О., Сейтқасымов ... ... ... ... ... төрт ... және ... тұрады.
Бірінші бөлімде – ипотекалық несиелеу түсінігін ашып, ипотеканың шығу
тарихын, ипотекалық несиелеудің нарық экономикасына өту кезеңіндегі ... ...... ... ... ... ... – Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеудің жүйесін,
тәртібін, Акционерлік Қоғам “Центр Кредит” ... ... ... ... – Қазақстан Республикасындағы ипотекалық нарық
мәселелерін анықтап, тұрғын үй саясатын дамыту бағдарламасын талдадым.
Жасалған жұмыстың ... ... – бұл ... ... ипотекалық несиенің пайда болған уақыттан осы ... ... және даму ... ... ... ... мағынасы – осы тақырыпты зерттеуде
жиналған материалдардың маңызы зор және осы ... ... ... білім болашақ кәсіпкерлік қызметте пайдасы мол болады.
I. Ипотекалық ... ... ... ... Ипотекалық несиелеу түсінігі
“Ипотека” түсінігі өзара байланысты экономикалық және ... кең ... ... Бұл әр ... мемлекеттің азаматтық
заңнамасында және заңды тәжірибесінің негізінде, нарықтық экономикалық
механизмін ... ... және ... ... ... ... сипаттайтын римдік жеке құқықтың бар екенімен
байланысты. Екі мың жылдан аса ... ... ... ... ... ... Сондықтан ипотека туралы экономикалың заңды
ғылымында, ... ... ... алу ... қарыз деген түсінік
дұрыс болып табылатын сияқты. Әлемдік тәжірибеде бұл ... ... ... әлі ... дейін ипотеканың жеткілікті нақты және жалпы
қабылданған критериелері табылмағанға ұқсайды.
Ипотека – басқа категориялардан ажыратуға көмектесетін түр ... ... ... және ... ... әр ... ... формацияларды әрекет ететін жалпы экономикалық категория болып
табылады.
Ипотекалық несиелеу ... үй ... жеке ... ... ... тексерілген сенімді әдістердің бірі болып саналады.
Ипотека тұрғын үй ... ... ... ... және ... ... – коммерциялық банктердің және басқа да кредиторлардың,
белсенді жұмыста – ... ... ... ... жалпы экономикалық
өсімде – бүтіндей ... ... ... үйлестіруге
көмектеседі.
Ипотеканың басты міндеті – қарыз қаражаттарының қайтарымдылығына ... роль ... ... ... дамуының инвестициялық
қаржыландыруды қамтамасыз ету механизмін құру. ... ... және ... ... шығу ... бірі ... ... құлдырауға төтеп берудің бірнеше жолдарына әсер етуі
мүмкін.
Біріншіден, ... ... ... ... қатарында
өндірістің құлдырауына әсер етуі мүмкін, сонымен қатар экономиканың ... ... оң әсер етуі ... Бүгін кәсіпорындардың көбісі үшін
айналым қаражаттардың жеткіліксіздігі нәтижесінде өндірістің тоқтап қалу
жағдайы сәйкес. Бұл ... ... ... ... ... өнімнің сапасының жоғарылауы мен бәсеке қабілеттілікті ... ... ... ... қою ... алуға болады. Мұның
нәтижесінде бүтіндей мемлекеттің эконоикалық ... ... ... ... ... әлеуметтік тұрақсыздыққа төтеп
беруге оң ықпал етеді. Ипотекалық несиелеудің негізгі ... ... ... ... және ұзақ мерзімді ипотекалық несиелер
есебімен тұрғын үй ... ... үй ... ... принциптеріне
негізделген, орташа табысы бар азаматтарды тұрғын үймен қамсыздандырудың
тиімді жұмыс жүйесін құру. Бұл жүйені құру ... ... ... ... тыс ... ... тұрғын үй аясына ... ... ... және тұрғын үй нарығын активизациялауға көмектеседі.
Ипотекалық ... ... ... ... үйді тек ... етілген
тұрғындар ғана емес, сонымен бірге қарапайым ... бар ... ... үй алуға мүмкіндіктері бар. Өз кезегінде, тұрғын үй-тұрмыстық
жағдайлармен жақсы қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... соғады, осының бәрі тұрғындардың ... ... ... дамуы жұмыссыздық салдарын ... ... ... ... ... ... ... еңбек ресурстары тартылады. Ипотека сондай-ақ, еңбек ресурстарын
ынталандырады. Ипотекалық несиелеу дамымаған елдерде тұрғылықты орынды
таңдау еркі жоқ. ... ... ... ... ... ... ипотека мемлекеттің қызметіне, тұрақтылықтың көтерілуіне
және бактік жүйенің тиімділігіне ... ... ... ... құнымен қамтамасыз етілмеген банктердің активтері өте қысқа мерзімде
бағасын жоғалтады. Мұны 1998 жылдың екінші жартысында ... ... ... ... қаржы-экономикалық құлдырауы растайды.
Сондықтан нарықтық туындаулар жүргізілетін елдерде ... ... ... ... ... қажет.
Қозғалмайтын мүлік кез-келген мемлекеттің активтерінің маңызды бөлігін
сипаттайды, ал ипотекалық капитал нарығы экономиканың барлық ... әсер етуі ... ... ... ... қозғалмайтын мүлік
артықшылығы, орынның тұрақтылығымен, сонымен ... оның ... ... және ... ... түсіндіріледі. Қозғалмайтын
мүліктің физикалық сипаттамалары, обьектіні кепіл берушінің иелігінде және
пайдалануында қалдыруға көмектеседі. Ипотекалық ... ... ... мүліктің сақталуын қамтамасыз етеді, банк-кредиторға несиелік
ресурстарды ұзақ мерзімді ... үшін ... ... ... таңда қаржы нарықтық интеграциясының және ... ... ... ... ... ... қаржыгерлер, банкирлер,
заңнамалық және орындаушылық билік өкілдері, ... ... ... оған нақты сенетін қарапайым азаматтар шеңберінде нақты орын
алады.
Сонда да постсоциалистік ... бар ... ... даму процесі мемлекет тарапынан реттеу механизмдердің жоқтығын
және практикалық міндеттерді ... ... ... ... ұстанады.
Қазақстан экономикасында трансформациялық процестердің талдауы, жүйелік
құлдырауға және ... ... ... ... ... ... ... қарамастан, Қазақстан Республикасындағы
нарықтық жүйе тұрақтылықты сипаттайды. Экономикалық тұрақтылықтың ... ... ... ... ... бірі ипотека институты
болып табылатыны сөзсіз.
Ипотеканы ... ... оның ... ... ... сұрақтар кешенін қарастыру қажет:
- “ипотека” категориясының түсінігі;
қоғамдық ... ... ... әрекет етуі
немесе
әрекет етпеуі;
- дамыған және ... ... ... қызметін
сипаттайтын жалпы және ерекшеленетін белгілерінің қамтылуы;
- “ипотека” категориясының сандық және сапалық ... ... ... ... ... және ... ... пайда болды, сондықтан теориялық көзқарас бойынша оны жаңа
келісім-шарт қатынастарына бағдарланған ... ... ... ... ... ... дәстүрлі дамыған экономикасы бар дамыған
мемлекеттерде де, ... ... бар ... мемлекеттерде де
қолданылады. Дамушы елдердегі ипотеканың қалыптасуына және ... ... ... және ... ... әсер етеді.
Ипотеканың дамуын тежейтін негізгі факторлар: саяси және экономикалық
тұрақсыздық; инфляциялық процестер; ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынастарды реттейтін
нормативтік ... ... ... ... ... ... жеткіліксіз білімі.
Әр түрлі мемлекеттер заңнамасында бекітілген құқықтық формалардың,
құрылдырдың және әдістердің әр түрлілігін есептей отырып, барлық ... ... ... меншік құқығы және оның кепілінің әдістері алады. Бұл
құқықты өткізу әдәсә ретінде ... ... ... ... ... ... ... әсіресе, ипотекалық несиені алу
мақсатымен ақша айналысын ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырады.
Этимологиялық термин “ипотека” қозғалмайтын мүлік кепілін білдіреді
және 3 құқықтық категорияны белгілеу үшін әр ... ... ... ... ...... және ипотекалық қарыз алу мақсатында қозғалмайтын
мүлік кепілі (ипотеканың таза құқықтық функциясы).
2. ... ... ... ... кепіл ұстаушының құқығын растайтын қарыз
куәлігінің басқа да аттары бар).
3. Ипотекалық несие (қарыз ақша), қозғалмайтын мүлікті
кепілге қоя отырып, ... ... ... ... ... ... маңызы – қосымша өнім
алу мақсатында қоғамның құн қозғалысының механизмдерін үздіксіз іздеу.
Ипотекалық несиелеу ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
мақсатқажету үшін қозғалмайтын мүлікті пайдалана білетін ... ... ... ... ... ... ... сай
қозғалмайтын мүлікті тиімді қайта бөлуге көмектеседі.
Ипотекалық несие сенімді негізде кәсіпорындардың, фирмалардың және
тұрғын үй ... ... ... қанағаттандыратын қаржыландырудың
мемлекеттік көздерін алмастыруда үлкен роль ... Оның ... ... ... ... ресурстардың дефициттік жағдайында және
инфляцияның жоғары ... ... ... ... ... ... қатынасының зерттеуі негізіне екі органикалық байланысты, бірақ
өзінше қатысты жақтар жатқызылуы керек: экономикалық мазмұны және ... ... ... әр ... теріс нәтижелерге әкеліп соғуы
мүмкін.
Ипотека институтын ... ... ... ... ... ... фактор болып табылады, ол еңбек өндірісінің өсіміне,
отандық ... ... ... және теңге мен бағаның тұрақтылығына
ықпал етеді.
Нарықтық экономикада ипотеканы кең қолдану үшін ... ... ... Өндірістік қатынастар жүйесі – жалпы негіз, оның ... ... ... ... ... және мүмкіндігін ашатын тауар-
ақша қатынастары болып ... ... ... ... ... ... капитал нарығының бірі
болып саналады, ол экономиканы ұйымдастырудың ... ... ... қорлардың айналым заңдылығы нақты, яғни өндірістік
капиталдың атқарылуы.
4. ... ... ... есептілігі, материалдық
қызығушылықтары.
Ипотеканың тарихи пайда болуы өнеркәсіп революциясының ... ... ... дамуында сапалы жаңа сатылармен, өндірістік
және коммерциялық қызметті кеңейту және күрделендірумен байланысты несиелік
ресурстардың қосымша көлемін тарту қажеттілігімен ... Ұзақ ... ... ... ... ... ... дамыды. Ақша қарызын ала
отырып, қарыз алушы кредиторға оның қайтарымдылығын қамсыздандыру ретінде
өзінің ... ... оған ... ... ... отырып. Кредитор берген
қарызы үшін пайыз немесе дивиденд түрінде нақты табыс алу ... ... ... ... ... ... оның ... принципі ретінде эквиваленттікті айтуға болады.
Нарықтық экономика жағдайында эквиваленттік ... ... ... ... ... және ... ... негізгі
принципі болып саналады. Эквиваленттік принципін пайдалануды жақсарту
қамтамасыз ету кепілі және атқарылуын ... мен ... ... ... ... ... ... барлық шаруашылық субьектілері
арасында алмастыруды сипаттайды. Бұл ... ... ... ... ... талдауға көмектеседі. Қайтарымдылық
принципінің әрекет етуі, пайыздарды ... ... ... ... үшін ... ... ... мүлік құнын өткізу барысында
кредитор мен қарыз алушы арасындағы пайда ... ... ... несиелеу – банкте қарыз алу барысында қозғалмайтын мүлік
кепілі.
Ипотекалық несиелеудің негізгі категориясы – ... ... ... ... ... кепіл берушімен міндеттемелердің
орындалмауы жағдайында бірінші кезекте ... ... ... ... ... құқығын алады. Әдетте, кепіл обьектісі несиелеу
обьектісіне ... ... ... ...... алу үшін мақсат, ал
кепіл обьектісі – қарыз ... ... ... ... ... ... ... ипотеканы қарастыру барысында 3
жақты сипатты қарауға болады:
1. Қозғалмайтын мүлік кепілі өндірісті дамыту үшін ... ... ... ... ... ... ... обьектілерге мүліктік құқықты өткізуді қамтамасыз ете алады.
3. Ипотека көмегімен бағалы қағаздар базасында нақты капиталды ... ... ...... ... мүліктік құқық айналысының нарықтық инструменті.
Ипотеканың экономикалық мәні келесі функцияларды
өткізуденқұралады:
- материалдық өндірісті қолдау және дамыту үшін ... ... құру және ... ... ... қайта бөлу және айналымды ... ... ... кепілзат және өндірісті бағалы қағаздар, сонымен қатар ... ... ... ... ... көп ... нақты капиталды құру.
Ипотекалық несиенің ерекшеліктері:
1. Кепілмен міндетті түрде қамтамасыз ету. Кепіл ретінде сатып алынатын
қозғалмайтын мүлік ... ... ... алушы және оның отбасында
кәмелет жасқа толған мүшелердің барлығы ... ... ... ... ... ... ... береді. Ипотекаға берілетін
тұрғын үй кез-келген шектеулерден босатылуы керек және ... ... ... ... ... беру ... ұзақтығы. Ұзақ мерзімді ипотекалық ... ... 5 ... ... ... (оптималды 20-25 жыл) беріледі. Ұзақ
мерзімде өтелуіне байланысты қарыз алушының ай сайынғы төлем мөлшері
азаяды.
3. Ипотекалық ... ... ... ... ... төмен тәуекелді банктік операция деп есептеледі. Бұл
келесі талаптармен қамтамасыз етіледі:
- несие сомасы, әдетте, сатылып алынатын тұрғын үйді ... ... ... ... ... бойынша ай сайынғы төлем мөлшері қарыз алушының ... ... ... керек;
- кредитор несие өтей алу бағасының процедурасы барысында қарыз
алушының ... ... ... ... ... ақпаратпен
жетекшілік етеді.
Берілген стандарттар мен талаптар кредитор мен қарыз алушы ... ... ... Несиелерді ұсыну және қызмет көрсету
процедураларына нақты стандарттар мен талаптарды орындау, ... ... ... сенімді атқаруға және осы секторға жеке
инвесторлардың ... оның ... ... ... ... ... облигациялар арқылы тартуға мүмкіндік береді.
Отандық және шет ел заңнамасының заңды нормаларын талдау ... ... ... ... ... ... – бұл мүліктің кепілмен шектелуі туралы жеңіл
қолжетімді талап. Бұл мөлшер ... ... ... тіркеу
жолымен қамтамасыз етіледі.
2. Меншік құқығының шектелуі шартында мүлікті қарыз ... ... ... ... түрінде қарыз мөлшерін анықтау.
4. Кепілге қойылған мүлік арқылы қосымша ипотекалық қарыздарды ... ... ... ... ... Қозғалмайтын мүлікті жоғалту немесе мерзімінде қарызды төлемегені үшін
оны үшінші тұлғаға өткізу.
Заңды мағынада ...... ... жер ... немесе
оны пайдалану құқығымен байланысты кәсіпорын, құрылыс, ғимараттар кепілі.
Экономикалық мағынада ипотека – банкте немесе басқа қаржылық ұйымда ... ... ... мүлік кепілінің әр түрлілігі. ... ... ... ... ... ... ... қозғалмайтын мүлік
нарығында өткізуге болатын нақты ... баға ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
“Ипотека” категориясының келесі авторлық анықтамалары ұсынылады.
Ипотека – бұл, нәтижелері ... ... ... енгізілетін,
ұзақ мерзімді қарызды алу және тиімді пайдалану мақсатымен ... ... ... ... ... ... арасында пайда болатын
экономикалық-құқықтық ... ... ... категория.
Берілген сипаттамада басқа зерттеушілермен көзделмеген сәттер белгіленген:
- ипотека қоғамдық ұдайы өндірістің құрамдас ... ... ... инструменті ретінде, экономиканы құлдыраудан шығаратын
механизмдердің бірі ретінде ... ... ролі ... ... ... ... ... категорияларға негізделуі
керек. Ипотеканың экономикалық мазмұны құқық ... ... ... шығу ... ... жүйесіне қатысу, несиелеу мөлшерлемесінің ақырындап
төмендеуі және оның ... ... үшін ... ... ... үй ... ... механизімін классикалық ипотекалық жүйеге
жақындата түсуде.Ипотека дамыған капитализм елдерінен келген ... сөз ... Ол ... IV ғасырда ежелгі Грецияда пайда болып,
дамыған. Сол кезде бірінші қарызға ... ... ... ... ... ... алушыдан жер учакесін алған. Қарыз алушының жер учаскесінің
шекарасында баған орнатылған. Ол бағанда жер учаскесі белгілі бір ... бір ... ... ... ... ... Бұл баған «ипотека»
деген гректің сөзімен аталды, ол қозғалмайтын мүлік деген ұғымды ...... ... ... ол ... қарыздардан босатылмаған немесе
кепілденген деген тәуекелдің бар екенін білдіреді. Ипотека мүліктің басқа
иеге өтуіне кедергі болған. ... өте келе ... ... ... белгілеу
үшін қолданылатын болды.
Ежелгі Римде ипотекалық құқық екі қажетті сапаны қамтымаған ... және ... ... да ... ... ... бермеген. Римдіктер ипотеканың заңды алаңын кеңейтті.
Оны ... ... ... ... ... болады. Бір жағынан ол
кредиторды нақты қамсыздандырудан ... ... ... ... ... заң келісімге байланыссыз ипотекалық құқықты ... Бұл ... ... ... ... ... ... орта ғасырлық еуропалық заңнамаға кіруде.
Германияда ол XIV ... ... ... ... ... үшін жеке ... ... Францияда XVI ғ. аяғынан бастап жариясыз ипотека болған.
Ипотекалық банктер XVIII ғ. алғашқы рет Германияда пайда ... ... банк ... 1770 жылы ... Бұл ірі ... қожалықтарына
қаржылық көмек көрсететін мемлекеттік банк болған. XIX ғ. ... ... банк ... ұсақ ... ... ... ... шаруашылықтарға
таратылған.
Америка Құрама Штаттарында (АҚШ) 1916 жылы 12 ... ... ... ... ала ... ұзақ мерзімді қарыздарды беру үшін
федералдық жер банктері ... ... ірі жер ... ... ... ... және оның филиалы – Кәсіпкерлер бөлімі («Котуар дез ... ... және ... ... ... үй және ... қарыздар ұсынады. Ипотекалық операциялар орта және ұзақ мерзімді
ипотекалық қарыздарды берумен байланысты – ... ірі ... мен жер ... ... үй және ... ... 3 жылдан 20 жылға дейін.
Канадада ипотекалық банктер несиелік институттардың дәстүрлі түрі болып
табылады. Негізінен олар қозғалмайтын ... ... ... бірге мемлекеттің және корпорациялардың ұзақ мерзімді бағалы
қағаздарына ... ... ... ... жүйе 1783 және 1871 ... жарғылармен
енгізілген, ал Саксонияда – 1843 жылғы жарғымен және 1863 ... ... ... ... ... ... екі ... біріншіден,
ол тек қана қозғалмайтын мүлікке ғана ... ... ... ... сатылуы кредитордың өзімен ... ... ... ... үшін ... ... ... қарызгердің мүлкін
қабылдамай және кредиторлардың бәсекелестігінен қорықпай «қарыз бойынша
қамсыздандыруды» алудың ең сенімді құралы болып ... ... ... ... ипотека өзінің табиғаты бойынша
бөлінбейді, ол ... алу ... ... ... ... Ипотека қозғалмайтын мүлікке иелерінің ауысуына қарамастан кеңінен
таралды. Римдік құқық бойынша ипотека ... және оның ... ... ... және қанағаттану алу мақсатымен
кредитордың шығындарын есептей отырып кеңінен ... ... ... заңнамалары бойынша XVIII-XIX ғасырларды талаптың нақты сомасы
оның жариялануымен, оның ... ... ... ... анықталды.
Қазіргі кезде ипотека АҚШ-та, Канадада, Англияда, Францияда, Швецияда
жоғары деңгейде ... ... ... ... ... ... доллармен есептеледі.
Нарықтық қатынастары дамыған елдерде несиенің әр түрлері жүзеге асуда.
Олар несиелеу ... ... ... ... ... ету
әдісіне, ипотекалық облигациялар нарықтық сипатына, несиелеу субъектісіне
байланысты әр түрлі ... ... ... ... объектілері: жер
учаскелерін иелену, жер учаскелерін игеру, тұрғын үй құрылысы. ... ... ... ... және ... да несиелер.
Ипотекалық облигация нарығы: бірінші немесе екінші нарық. ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелерді қарыздарға бөлуге болады: жер
учаскелерін алу үшін; тұрғын үй құрылысына; жер учаскелерін игеру.
Ипотеканың ұзақ ... ... ... ... ... тарихының есебі оның қазіргі түрін бүгінгі күнге дейін әрекет ететін
және Францияда ипотекалық несиелік мекемелерді құруға рұқсат беретін ... ... ... Луи ... ... (Decret sur les societes ... foncier) түсіндіруге болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жою, сонымен қатар
ауыл шаруашылық несиені дамыту. Ұзақ мерзімді ипотекалық несиелеу жүйесінің
бастаушысы деп ... ... ... ... ... қарыз
алушылардың мекеме-ассоциациясын құру ынталандырылды. Credit Foncier ... деп ... ... жүйе ... ... Еуропада кеңінен
таралып, Еуропаның көп ... ... ... ... үлгіге қатысты, 1852 жылғы жарғы нәтижесінде құрылған Франциядағы
бірде-бір ипотекалық банк банкротқа ұшырамаған.
Берілген ... ... ... банк ... ... ... құн
бойынша қозғалмайтын мүлікке салымдарды қаржыландыруда қарыз алушылардың
сұраныстарын және өтімді, жоғары ... ... ... ... түзететін қаржылық делдал рөлін атқарады. Ол үшін ... ... ... ... ... ала ... ... стандартқа
сәйкес қарыз ұсыну. Қарыздар – жеке ... ... үй ... ... ... ... және ... тұлғаларға
қозғалмайтын мүлікпен байланысты қандай да жобаларды орындауға ... ... ... ... үшін ... ... коммерциялық қарыздар.
- одан кейін берілген несиелер, түрлеріне байланысты кепілзаттың ... ... Ең ... адым, кепілзат пұлымен және оларды нарыққа
орналастырумен қамтамасыз етілген ипотекалық облигациялар эмиссиясы
болып табылады. ... ... ... ... ... толығымен
ипотекалық банктің – эмитент мүлігімен кепілденеді.
Сонымен, инвесторлар өздерінің бос қаражаттарын орналастыру үшін
сенімді ... ... ... банк ... ... ... қарыз алушылар несиелер бойынша икемді ... ... ... ... талап құқықтары, ... ұзақ ... ... ... ... банкте қалады.
Берілген жүйенің тұрақты атқарылуы үшін көп шектеулер бар, олар ... ... ... ... банктік капиталдың ең реттелген
қосымша аяларының бірі болып табылады.
Сонымен қаттар ипотекалық банктерге ... ... ... ... ... ... көп ... тыйым салынады,
бірақ оларға ғана ипотекалық облигациялар эмиссиясына рұқсат берілген.
Несиелер ... ... ... ... ... ... және
сақтандыру ұйымының қамсыздандыру деңгейіне байланысты жіктеледі. АҚШ-та
кепілзат беттерімен ... ... ... ... ... ... ... ісі бойынша Басқармамен сақтандырылған
және сақтандырылмаған.
Ипотекалық облигация нарықтық сипатына ... ... және ... ... ... ... бөлінеді.
Несиелеу субъектісіне байланысты тұрғын үй құрылысына ипотекалық
қарыздар тікелей болашақ иесіне ұсынылатын несиелерге және ... ... ... ... ... кепілзатпен қамтамасыз етілген
ипотекалық облигациялар шығарылады және бос қаражаттары барлардың барлығына
сатылады, ал бұл зейнетақы ... ... ... және ... ... ипотекалық облигация нарығының көлемі американдық
корпорациялардың акциялар нарығының көлемінен жоғары. 1930 ... ... ... өздерінің меншік үйлерін сатып алу үшін қарыз алуға
ынталандыратын ... ... ... ... ... ... мысалы бойынша тұрғындардың салымдарын жинау және тұрғын үй алуға
несиелер ұсыну үшін ... ... ... құрылды. Бұдан басқа қарыз
алушыларға кепілзат ... ... ... ... ... ... ... және депозиттерді сақтандыру тегін. Бұл кепілзат бойынша
пайыздардың төмендеуіне көмектесті.
АҚШ-та ипотеканы Үкімет тапсырысы бойынша қарайтын ... ... ... Мэй» - ... ... ... ассоциация;
2. «Фредди Мак» - ... үйді ... ... ... ... Мэй» - ... ... ипотекалық ассоциация.
Бұл ұйымдар кредиторларға кепілдер береді, бұл ипотекалық несие және %-
дар аз қаражаттары бар қарыз ... ... ... түсіндіреді.
«Джинни Мэй» мөрімен басылған бағалы қағаздар, мысалы, ... ... ... ... АҚШ ... ... ... дейін көтерілді.
Болуы мүмкін кризистер барысында корпорация акциялары биржада түседі, ал
бағалы қағаздар – ... ... ... ... өседі. АҚШ
Үкіметі олар бойынша тұрақты табысты кепілдейді және 20-30 ... ... өз ... ... ... нарықтық қатынастардың қалыптасуы бойынша ... ... ... ... ... бірі ... болып
табылады, оның белсенділігі кейінгі кездері бірқатар макроэкономикалық
себептермен байланысты:
- нарықтық туындылардың тереңдеуі және ... ... ... ... ... дамуы және қалыптасуы;
- қаржылық ұйымдардың, әсіресе, банктердің жұмыста «ұзын»
позициясы бойынша қайта бағдарлануы;
- тұрғындардың ақша қаражаттарын сақтау және жинаудың
тиімді ... ... ... ... әсіресе, тұрғын үй өтімділігінің жоғары
деңгейі;
- көптеген отбасы үшін тұрғын үй мәселесі ... ... ... бір ... табыс деңгейінің көтерілуі
және т.б..
1.3 Ипотекалық несиенің нарық экономикасына өту кезеңіндегі рөлі
Кеңес дәуіріндегі тұрғын үйді қаржыландыру жүйесі тұрғын үй саясатына
толық ... ... және ... ... ... ... қаржыландыру
үшін бюджет қаражаттарын орталықтан бөлу орын алды. Нәтижесінде өзінің
тұрғын үй ... ... ... не ... үй алу ... тұрған
азаматтарға үй тегін берілген болатын. Кеңес үкіметінің ... ... үй ... ... қатынастардың көрініс алуы ... ... ... алып келді. Бұл реформаның алғашқы қадамдары 1993 ж.
“Жаңа тұрғын үй саясаты мемлекеттік бағдарламалары және оның іске ... ... ҚР ... Жарлығымен жүзеге асты. Бағдарлама
мемлекеттің тұрғын үй ... ... ... ... ... ... үй ... қатысты құқықтық нормаларға ... мен ... ... ... үй ... және тұрғын үй-
коммуналдық шаруашылықтарды ... ... ... тұрғын үй құрылысы құнын төмендету және оны ... ... ... ... ... үй ... процессіне
қатысушыларға және бұл процеске көптеген азаматтар мен заңды тұлғалардың
қатысуын мақсатында ... ... ... және ... тұрғын үй
саласында жалға ... ... ... жүзеге асыру; ... ... ... тұрғын үй құрылысына арналағн жер
телімшелерін бөлу және тіркеу процедураларын ... ... ... ... ... ... үй ... дамыту; мемлекеттің
тұрғын үй саясатын жүзеге асыруы үшін тиімді ұйымдық құрылымдар құру;
тұрғын үй және ... ... ... инфрақұрылымын дамыту.
Бұл құжат мемлекеттің тұрғын үй мәселесін шешуде маңызды ... осы ... ... ... құжатта көрсетілген шаралардың
маңызды бөлігі орындалмаған десе болады. ... ... ... күні ... ... және оны қаржыландыру жүйесін әрі қарай реформалау ... ... ... үшін өте маңызды.
Тұрғын үй құрылыс саласындағы нвестициялық ... ... ... ... экономикалық жағдайына теріс ықпал ... ... үй ... ... ... саны ... Шын
мәнісінде мұндай жағдайда тұрғын үй құрылысына ... тыс ... ... ... жаңа ... ... ... арта
түседі. Ондай механизм ретінде тұрғын үй ... ... ... болады және оның көмегімен құрылыс саласындағы дағдарысты
тоқтатып, ... ... ... ... және ... ... үй мәселесін шешуге мүмкіндік туады.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесі бұл ... үй ... ... ететін тұрғын үйді несиелеу прцессін ұйымдастыруды
анықтайтын элементтердің жиынтығын білдіреді.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу ... 3 ... ... ... ... үй ... қаржыландыруға қажетті қаражаттармен қамтамасыз
ету.
2. Тұрғын үй ... беру және ... ... ... ... ... ... үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің өзге экономикалық
механизмдер сияқты, өзіне тән ішкі құрылымдық элементтері болады.
Тұрғын үйді ... ... ... ... ... жатқызуға болады: тұрғын үйді ипотекалық несиелеу түрлері; тұрғын
үйді ипотекалық несиелеу ... ... үйді ... ... тұрғын үйді ипотекалық несиелеу принциптері; тұрғын үйді
ипотекалық несиелеу шарттары; ... үйді ... ... ... ... ... технологиясы.
Тұрғын үй ипотекалық несиелеу жүйесінің ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады:
қарыз алушылар;
несие берушілер; риелторлық және сақтандыру компаниялары;
инвесторлар; үкімет.
Бұл аталған субъектілер тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... үйді ... несиелеу субъектілері: мақсаты мен
қызметтері*
|Субъектілер ... және ... ... ... ... қарай жақсы үй сатып алу, |
| ... ... ... бойынша ай сайынғы |
| ... ... әзір ... ... ... (екінші |Қарыз алушының төлем қабілетсіздігіне |
|деңгейдегі ... және өзге ... ... ... арқылы |
|қаржы-несие институттары) |пайданы ... ... ... (жеке тұлғалар) |Үйді тиімді бағада сату. ... ... ... бір ... ... бойынша, оның|
| ... үйді ... ... ... одан |
| ... ... ... сыйақыны алу. |
|Жылжымайтын мүлік жөніндегі ... ... ... жылжымайтын|
|орталық ... ... ... ... ... ақпарат |
| ... ... және ... ... компаниялары |Мәмілені толық сақтандыру, пайда табу. ... ... ... ... ... заты ... |
| ... тұрғын үйді бағалау және оның |
| ... ... ... ... ... компаниясы|Ипотекалық несие беру, ипотекалық ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... |
| |алу. ... ... органы |Кәмелетке толмаған азаматтардың құқықтары |
| |мен ... ... ... ... ... ... тұрақты және |
| ... ... ... ... ету; банк |
| ... ... қорғау мақсатында |
| ... ... ... ... |
| ... ... және ... жүргізу; |
| ... ... ... ... үй ... |
| ... жағдай жасау. ... Н.С. ... ... үйді ... ... //Хабаршы//
№5(45), 2004ж., 40-43 беттер.
Кестеден көріп отырғанымыздай тұрғын үйді ... ... ... қатысушылар қызмет етеді. Мұндай қатысушылардың болуы
тұрғын үйді ... ... ... ... ... тәжірибеде тұрғын үй ипотекалық несиесін берушілерге ... ... ... ... ... ... ... Мұндағы
маманданған банкке – Тұрғын үй құрылыс банкін, ал ипотекалық ... ... ... ... ... ... жасап жатқан
несиелік мекемелерді жатқызуға болады.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің келесі бір элементіне ... ... ... үйді ... ... объектісіне мыналар
жатады: тұрғын үй құрылысына арналған жер телімшесі; тұрғын үй құрылысы
және қайта құру; ... үйді ... ... үйді ипотекалық несиелеу объектісіне ... үй ... ... ... болады:
Тұрғын үй құрылысына арналған жерді сатып алуға берілетін несиелер.
Тұрғын үй құрылысына және қайта құруға берілетін несиелер.
Тұрғын үйді ... ... ... ... банктік тәжірибедегі ипотекалық несиелеу ... ... ... екі несие түрінің өзара айырмащылығын былай беруге
болады: тұрғын үй құрылысына берілген несиеде ... ... ... ... талап етеді және ол қысқа мерзімдік сипатта болуы мүмкін, ал
халықтың ... үй ... ... ... ... бойынша кепіл заты ретінде
сол сатып алынған үйдің өзі алынады және мұндай несиенің ... ... ... ... ... 10-15 жыл және одан ... ... айта кететін бір жәйт, егер де салынып жатқан тұрғын
үй, соның ... жеке ... ... қамтамасыз ету заты болмаған
жағдайларда оларды тұрғын үйді ипотекалық несиелеу ... ... үйді ... ... ... келесі элементіне
ипотекалық несиенің мәнін және ... ... ... ... ... объективті экономикалық заңдардың талаптарын
бейнелейтін тұрғын үй ипотекалық несиелу принциптері жатады. ... ... ... ... ... мерзімділігі; несиенің
қайтарымдылығы; несиенің ақылылығы; несиенің қамтамасыз етілуі.
Мұндағы ең маңыздысы ... ... ... өз ... ... ... ... табылады. Мұндай несиенің қамтамасыз ету көзіне
мыналар жатады:
алғашқы көзі: ... ... ... ... қаншалықты қарыз алушының
табыс алу, не алмауына байланысты ... ... ... ... болуын қалайды;
екінші реттегі көзі: сатып алынатын тұрғын үй.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеудегі қамтамасыз ету заты – ... ... заты ... ол ... ... ... ... қарыз алушының иелігінде қалады. Бұл оның ... ... ... ... “ипотека” термині мынадай 3 құқықтық
категорияларды сипаттайды:
Ипотекалық несие алу үшін жылжымайтын мүлікті кепілге беру (таза ... ... ... ... ... басқа да аты бар)
Ипотекалық несие (ақшалай займ) – жылжымайтын мүлікті ... ... ... тұрғын үй несиесі – ипотекалық несиенің бір түрі. Ипотекалық
несие әрқашан ... ... ... ал ... ... ... тек қана ... үй жылжымайтын мүлігімен қамтамасыз
етіледі. Аталған несиелеу нысанында бір ғана қамтамасыз ету ... ... ... ... үй жатады. Мұндай жағдайда банк пен қарыз
алушының арасында ... ... және ... ... қарыз алушы –
кепілдік беруші, ал қарыз беруші қарыз алушының несиені және ... ... ... ... ... ... ... болып саналады. Кепілдік беруші (қарыз алушы) өз ... ... ... ... ... ... кепілге қойыған
мүліктің құны есебінен өзінің талабын қанағаттандыруға құқы бар.
“Жылжымайтын ... ... ... ҚР ... заң күші бар
жарлығына сәйкес жылжымайтын мүлік ипотекасы (ипотека) – кепілдік берушінің
немесе үшінші бір тұлғаның ... не ... ... жылжымайтын
мүлік түрі.
Мұндай қамтамасыз ету түрінің өзіндік кемшіліктері бар. Атап ... ... ... кепіл заты ретінде оны рәсімдеу қымбаттылығы; несиені
қайтармаған жағдайда тұрғын үйді ... ... (бұл ... ... ... ... алғаннан соң жасаған қосымша шығындары есепке алынбай қалуы); ал
банк үшін: несиені беруден бұрын кепілге алатын ... ... ... ... ... ... қажеттігі; жылжымайтын мүліктің
өтімділігінің төмен болуы; ұзақ мерзімді несиелеу барысынды кепілге ... ... ... қаупінің болуы.
Жалпы тұрғын үй ипотекалық несиесін қамтамасыз етуде, қажет уақытында
қамтамасыз етудің өзге де нысандары кепіл-хат, ... және ... де ... ... ... ... ... тәжірибесі бойынша ипотекалық
несиелеу жүйесінің мүмкін болатын моделін дамыту
2.1 Ипотекалық ... ... ... ... практикалық дамуы мен ұйымдастырылуына әр
елдегі жағдайлар мен факторлардың бүтіндей кешені үлкен ықпал етеді.
Ипотекалық ... ... әсер ... ... ... ... жалпы тұрақтылығы, сыртқы қауіп-қатердің бар немесе жоқ ... ... ... ... ... экспансиясы, экспроприоциондық
шаралардың мүмкіндігі.
Осының барысындағы саяси жағдайдың тұрақсыздығы ипотекалық несиелеудің
дамуына әсер етеді. Керісінше, ипотеканың жетісті ... ... ... ... ... шараларының бүтіндей жүйесін енгізу
маңызды көмегін тигізуі мүмкін. ... ... ... шараларын
ұсыну:
- мақсатты несиелік ресурстар;
- екінші нарық үшін бағалы қағаздар шегінде іске асырылатын
ипотекалық несиелер мен ... ... ... ... үй құрылысына немесе бизнестің дамуына ипотекалық несие
алатын ... ... ... қолдауының көп түрлі
нысандары.
Құқықтық ... ... ... ... ... ... Осының барысында ипотеканың дамуына ... ... ... ... ... ... объектілерін қорғау қабілеті әсер
етеді.
Осы факторлардың тобына қозғалмайтын мүлік тіркеуінің, сонымен бірге
кепіл тіркеуінің нақты ... бар ... жоқ ... ... ... ипотеканың жетісті дамуы, ипотекалық ... ... іске ... мазмұны мен тәртібін жариялайтын заңдар
мен қаулылардың арнайы блогын бөлу барысында ғана мүмкін.
Ипотекалық несиелеудің дамуына әсер ... ... ... ... ... қаржы-несие нарығы мен бағалы қағаздар нарығының
жалпы дамуы, валюта ... және ... ... ... ... ... ... және динамикасын анықтайтын тұрғындардың төлем
қабілеттілігі.Факторлардың осы тобында ерекше ... ие, бұл – ... ... ... болатын экономикалық тәуекелдердің сақтандыру
жүйесінің дамуы. Осы бойынша ипотеканың қалыпты ... үшін ... ... ... ... ... өмірін және берілетін
несиелерді, сонымен қатар қозғалмайтын мүлікке ... ... ... ... ... мен ... ... қажет.
Тарихи жағдайлар мен факторлар ипотекалық несиелеудің ... ... ... бір мөлшерде әсер ете алады. Осы бойынша негізгі рөлді
қаражаттарды ... ... ... қатар тұрғындардың несиеге деген
қатынасы атқарады. Ипотека ... ... ... ... ... мен өткізуінің арнайы сәттері ықпал етеді. Жоғарыда қарастырылған
барлық факторлардың көп ... ... ... ... ... ... және варианттарын құру үшін негіз болды.
Осының барысында ... ... ... әр ... ... мен
варианттары бір уақытта өткізіледі. Тағы да, түрлердің арасында жиі болатын
айырмашылықтар ... ... бар ... ... Сан ... ипотекалық бизнес практикасы ипотекалық несиелеу ұйымы жүйеінің әр
түрлі үлгілерінің тууына алып келеді.
Ипотекалық несиелеудің қарапайым үлгілерінің бірін
«қарапайым-ашық» үлгі деп атауға ... Бұл үлгі ... ... ... ... жүзеге асады. Осы үлгі ... ... ... ... берілген қарыздар бойынша, оларды сырттан
тартылатын қаржылық ресурстар бөлігін ... ету ... әрі ... пайдалану жүргізілмейді. Осы үлгі «ипотеканың қарапайым
құрылымының» - арнайы ... ... ... ... саны бойынша
өткізіледі. Қарапайым үлгі ... ... ... ... ... несиелеу бөлімдерін қамтитын әмбебап банктерде қолданылады.
Бұл үлгінің бастапқы принциптік сипатына ... ... ... барлық клиенттердің жалпы өтініші банктің меншікті ... ... ... ... ... клиенттердің
қаражаттары; банкаралық несиелер және т.с.с. есебінен қамтамасыз етіледі.
Қарапайым ашық үлгінің ... бір ... ... ... бойынша белгіленетін пайыз мөлшері елдегі несие-қаржы нарығындағы
жалпы ... ... ... ... ... Бұл ... ... несиелеуге байланысты олардың активтеріне және ауқымына ... ... үлгі ... ... несиелеуді ұйымдастыру, әсірісе қаржы
нарығы мен бағалы қағаздар нарығы толық қалыптасып ... ... іс ... кеңінен таралған.
Қарастырылған үлгіден белгілі бір айырмашылығы бар «кеңейтілген-ашық»
үлгі деп аталатын үлгіні қарастырайық. Кеңейтілген-ашық үлгінің өткізілуі
мемлекеттің нақты ... және оның ... ... айналыста жүретін
бағалы қағаздар эмиссиясын бөлшектеп бақылау барысында ... ... ... құру жағдайында ғана қамтамасыз етіледі.
Кеңейтілген-ашық үлгі жүйеге, ... ... ... қамтамасыз ететін
бағалы қағаздардың көбісі алдын-ала хабарланған табыс пен өтеу ... ... ... ... ... ... бұл ... да
белгілі шегі бар. Осы үлгінің, сонымен қатар қаржы-несие нарығының жалпы
жағдайының әсер ету ... де бар. Сол үшін ... ... кең ... өте ... елдерде ғана іске асады. Осыдан шығар бұл үлгінің
дамуы АҚШ-та байқалады. Осы ... ... ... ... жиі
«ипотеканың американдық үлгісі» деп те атайды. Бұл үлгі 1 – ... 1. ... ... ... ... Мақыш С.Б. “Ипотекалық несиелеудің үлгілері” //Ақша айналысы және несие
//, Алматы: ИздатМаркет, 2004 ж., 84-90 ... ... ... ... ... ... ... бар адам
сол мезетте дайын тұрғын үй алады. Ол адам тұрғын үй құнының ... ... ... ... ... ... соманы – ипотекалық банктің арнайы
қарыз ақшаларымен төлейді, олар ... ... ... ... ... қозғалмайтын мүлікті кепілге ала отырып беріледі. Бұл
несиенің қайтарымдылығы қарыз алушының жылдық табысына және ... ... ... ... 15-30 жыл ... ... асырылады.
Ипотекалық банктер, компаниялар салымдарды таза түрде тартпайды,
бастапқы операциялар меншік ... және ... ... ... Олар несиелерді береді және қызмет көрсетеді. Одан кейін
компания ... ... ... ... ... қозғалмайтын
мүлікке кепілзатпен қамсыздандырылған ... ... ... ... және ... ірі ... ... қайта сатады.
Бұл корпорациялар екінші нарықта ірі салымшыларға, мысалы, әр ... ... ... ... және ұсақ ... ... сатады.
Кепілзат портфелінің сатылуынан түскен ... ... жаңа ... бере ... ... айналысқа жібереді. Олардың
пайдасы несиелерді және төлемдерді ұсынудан және оларға қызмет ... ... ... ... ... ... ... да, олардың артынан несиелерге қызмет көрсету ... ... үйді ... ... ... ... берілген
ипотекалық кепілзаттардың сатылып жатқан нарығының болуын ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді
қаржылық тәуекелдердің дефицит мәселелерін шешумен байланысты көптеген
банктерді тартады.
Осы ... үлгі ... ... ... ... ... және ... әрі банктерден тікелей ипотекалық ... ... әрі ... ... ... ... ... бойынша
өздерінің кепілдемелерін ұсынатын «Фенни Мэй», «Джинни Мэй», «Фредди ... ... ... ... ... ... АҚШ-та жоғары дамыған
деңгейге ие.
Таза Үкіметтік ұйым ретінде 1936 жылы құрылған ... Мэй» 1968 ... және ... ... ... ... құрылған
«Джинни Мэй» корпорациясына өтті. Жекешелендіруге және сәйкес «Фенни Мэй»
корпорациясының толық өзіндігіне қарамастан, оның жарғысы АҚШ ... ал оның ... АҚШ ... ... Осы ... ... ... үшін ресурстарды банк мобилизациялайтын кез келген
басқа әдістері кедергі емес. Бұл ... ... ... ... да ... ... банктің өздерінің және ... ... ... ... ... шараларын енгізеді.
Несиелерді сатып алу немесе ипотекалық банктерден бағалы қағаздар
бойынша кепілдемелерді ұсыну, нақты ұйымдастырылуды және тек қана ... ... ... ғана емес, сонымен бірге қаржылық ... ... ... ... ... ... несиелеудің
барлық прцедуралары мен операцияларын стандарттауды талап етеді.
Кесте 2-Шетел банктерінің ипотекалық несиелеудің негізгі ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |1 |2 |3 ... |80-90% |15-20 жыл |3-4% ... | | | ... | | | ... |50-70% |15-20 жыл |8% ... | | | ... | | | ... |Берілгендер |3-20 жыл |Берілгендер жоқ|
|ипотекалық |жоқ | | ... | | | ... ... |15 ... ... ... |жоқ ... | ... | | | ... М.О. ... ... ... ... ипотечного
кредитования в Казахстане: механизм реализации, условия, ... ... №6, 2001г., ... ... ... процесінде мемлекеттің қатысуы есебінен
екі мақсат іске асады: біріншіден, тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... төмендетіледі, яғни
банктік жүйенің үлкен тұрақтылығына қол жетімділік.
Компанияның және олармен көрсетілетін қызметтердің көптүрлілігі, әр
түрлі ... ... бар жеке ... ... несиенің
қолжетімділігі туралы айтады. Бұл ... ... ... ... үшін ... ... ... және орта деңгейлі табысы
бар азаматтар) несие алудың қолайлы жағдайларын қамтамасыз етеді.
Қарапайым-ашық және ... ... ... таза ... ... сипаттайды. Олардың шектеулеріндегі
ақшаның сұраныс және ұсыныс көлемі мен балансы негізінен екі ... ... ... ... ... ... ... банктік
пайыздармен және екінші нарықта орналастырылатын, бағалы қағаздардың
табыстылығымен анықталатыннесиелік ... ... ... ... ... қоса ... ипотекалық нарықтың барлық маманданған
қатысушыларының көрсетілген ... ... ... қарауды талап ететін үшінші үлгі – «балансталған автономды».
Бұл үлгінің ерекшеленетін белгісі, оның ... ... ... ... ... Осы ... ... несиелік ресурстардың жиынтық портфелі
капиталдың ашық нарығында қарызға алынбайды, ол ... ... ... ... болашақта қарыз алушылардың жинақтарын тарту ... ... Осы үлгі ... ... ... қарыз алуға
құқығы, егер ол ертерек өзінің уақытша бос ақша ... ... ғана ... болады, жинақ сомасы несие сомасына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... алушы үшін қозғалмайтын мүлікті алу мүмкіндігі уақыт бойынша
жылжитындықтан, минус ... ... ... ... автономды үлгіде,
қаржы-несие нарығының жалпы ... ... ... ... да бар. ... автономды үлгіні өткізу барысында
ипотекалық банк үшін қайда және қандай бағада несиелік ... ... ... ... ... тек қана ... ... қызметі үшін
қолайлы маржаны белгілеу қажет. ... ... ... ... ... және ... пайдаланғаны үшін пайыз мөлшерлемелері
ойланбаған деңгейде ... ... Банк ... ... ... ... және ... 3% маржаны белгілеп, несиенің бағасы ретінде
осы ... ... ... табыс 10%-ға есептелуі мүмкін, сонда
несие бойынша пайыз 13%-ға тең ... ... ... ... ақшаның нарықтық ауыспалығына ғана емес, осы
бағаның жалпы деңгейіне де ... ... ... ... бұл ... ... экономикасы бар елдерде ипотекалық несиелеудің
дамуы үшін ерекше маңызға ие. ... ... ... жағы – оның
шеңберінде кредитордың қарызды ... ... ... ... жатқан үлгінің практикалық атқарылуының көздері әр елде ... ... Олар ... ... кезеңде, Ресейде, өзара несиенің
көп түрлі одақтары мен қоғамдарының қызметтері нәтижесінде шықты.
2.2 Ипотекалық несиелеудің Немістік үлгісі
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Мұнда бүкіл елді қамтитын «құрылыс жинақ жүйесі» құрылған, ол жинақ
механизмдерін нақты азаматтарды несиелеу ... ... ... ... мен ... үй ... ... қаражаттарды
пайдаланумен байланысты азаматтардың көзқарасын қаржылық қолдау бойынша
мемлекеттің протекционизм механизмдерімен сәйкестендіреді.
Тұрғын үй алғысы келетін ... ... үйді алу ... ... ... жыл ... ... қаржы-несиелік жүйемен өзара әрекет жасасады. Жиі
кездесетін бұл – тұрмыс ... ... ... ... ... ... Өздерінің мүмкіндіктерінен шыға отырып, арнайы банктерге немесе
жинақ кассаларына (Bausparkasse, Schwabisch Hall және т.б. ... ... ... үй ... 45% ... ... ... салады. Одан кейін мемлекеттік ... ... үй ... ... және ... үй ... жетпеген бөлігі үшін жеңілдік несиесін алуға
құқық алады. Бұл ... өтеу ... 10-15 ... созылады. Германияның
үлгісі 2 – суретте көрсетілген.
Сурет 2. Ипотекалық несиелеудің Немістік үлгісі*
* Мақыш С.Б. “Ипотекалық ... ... ... ... және ... ... ... 2004 ж., 84-90 беттер.
Немістік құрылыс жинақ жүйесінің негізгі артықшылығы, оның ... ... ... ... берілетін, банк есептейтін мақсатты
құрылыс жинақ және мөлшерлемелерге пайыздық мөлшерлемелердің ... ... ... және ... ... ... ... емес. Берілген сызбаның басты сипаты оның шектеулігін көрсетеді,
яғни несиенің берілу көзі ретінде құрылыс қаражаттарын жинақтау ... ... ... ... қаражаттарды қолданылуынан
байқауға болады. Бұл жүйені пайдаланатын банктер мақсатты салымдар бойынша
нарықтан төменгі жағдайда несиелер беру ... ... ... ... ... жеке ... ... жеке меншік жинақ кассалары мен банктер жүргізеді. Оларда
әлеуетті қарыз алушылар ипотекалық банкте ... алу үшін ... ... жинақтауды іске асырады. Келісім-шарт бойынша бұл жүйенің салымшы-
қатысушылары жалпы кассаға жарна ... ... одан ... нақты сызба
бойынша жалпы белгіленген соманы төлейді. Жалпы жинақ сомасына ... ... ... ... 40-50%) және қарыз (құрылыс немесе тұрғын үй
сатып алу үшінқажет жалпы сома мен ... ... ... ... ... ... ... дейін салымшы кредитор болады, ал
қарызды ... ... ... жинақ кассасы жағынан ол оның қарызгері
болып табылады.
Келісім-шартқа отыру барысында салымшы-қатысушы ... ... ... Осы қарыз бойынша пайыздық мөлшерлеме, әрекет етудің ... ... ... және ... тыс ...... ... дейін.
Тарифке байланысты қарыздың мерзімі мен әрекет етуі 6,5 жылдан 18 жылға
дейін өзгермелі және ... ... ... ... әсер етеді. Құрылыс
жинақ жүйесі барысында сырғанақ немесе ауыспалы пайыздық мөлшерлемелер
қолданылмайды. Салымшыға ... ... ... ... ұсынылады.
Жинақ кезеңі 2-10 жылға созылады, ол экономикалық жағдайлармен және
клиенттің мүмкіндіктерімен ... ... ... ... қарыз
алушының әлеуметтік мәртебесіне және қарызды беру туралы келісім шарттарына
байланысты 2,5%-4,5%-ды құрайтын пайыздық мөлшерлеме есептеледі.
Қарыз келесі жағдайлар ... ... ... сәйкес 18 ай
құрайтын жинақтаудың минималды мерзіміне қол ... ... ... ... ... 50%-ға дейін құрайтын жинақтаудың минималды көлеміне қол
жеткізу және банк иелігіндегі ... ... ... болу ... үлгісіне негізделген бөлудің бұл әдісінің шегінде жинақ
қаражаттарының ... ... ... яғни ... ... ... ... сома. Бөлуден кейін қарыз белгіленген мерзімде салымшымен
өтеледі.
Немістік құрылыс жинақ жүйесі ... ... ... ... ... нарығына байланысты емес;
- қарыз бойынша пайыздық мөлшерлеме басында ... және ... ... сондықтан салымшы үшін пайыздың өзгермелігінен
тәуекел жоқ;
- қарыз берушінің төлем мөлшері ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлеме, немістік құрылыс жинақ
жүйесінің шегінде, ... ... және ... пайыздар кезеңі
салымшыға қалатынына қатысады;
- жинақ кассалары іске ... ... ... үй ... дамуына алып келеді.
Несиелік ресурстардың негізгі көзі ретінде азаматтардың мақсатты
жарналарына немістік ... ... ... ... екі ... пайданы
анықтайды:
- мерзімінде жинақталған, қарыз алушының ай сайынғы ... ... және ... ... ... ... алу ... келтіруде қаржыландыру көлемін көбейтетін меншік капиталы;
- пайыздық мөлшерлеменің ауыспалығы нәтижесінде қарыз алушының ... шегі ... ... ... ... буфер
ретінде қызмет көрсетеді. Егер меншік капиталдың үлесі жоғары
болса, онда тек ... ... бір ... ғана ... ... ... ... ретінде қызмет көрсетеді.
Германияда құрылыс жинақ жүйесіне мемлекет тарапынан ... ... ... үй құрылысына сый ұсыну жолымен меншік капиталын жинақтауды
ынталандырады. Салымшының ынталандыру түрін өзінше таңдау ... ... ол сый ... ... ... ... онда жинақ үшін максимум
мөлшерінде 300DM (тұрмыс құрмағандар үшін) ... 1600DM ... ... ол ... ... 10% ... Бұл сыйлар табыстың нақты шегінің
көтерілмеуі жағдайында ғана ұсынылады.
Бұл сыйақылар табыстың ... ... ... ... ... ... ... үшін – 27мыңDM және тұрмыс құрғандар үшін ... DM). Бұл ... ... ... қамсыздандыру шығындары
ретінде табыстан өзінің жинағының бөлігін санауға мүмкіндігі бар.
Мемлекет үшін құрылыс жинақ жүйесінің пайдасы:
- мемлекет елдегі ... үй ... шешу ... ... ... мүмкін және сндықтан өздерінің көзқарасын
қолдайды;
- мемлекет үшін тұрғын үйге меншікті құру, жалға пәтерлерді ... ... ... ... ... ... ... болады.
- мемлекет халық шаруашылығының тұрақтылығына жарна қосады;
- мемлекет құрылыс жинақтарды азаматтардың ... ... ... төлемдерін қосу көмегімен, бір уақытта олардың
салық салуын есептей отырып ынталандырады.
Американдық және ... ... ... ... ... олар
екеуі де таза банктік болып табылады. Олар ... ... ... ... ... емес. Инвестициялық-құрылыс
компаниялары әдетте, дайын тұрғын үйді сату ... ... ... ғана ... ... ... ... қаражаттарын алады,
ал бастапқы сатыларда ... ... ... ... американдық үлгісі мен немістің құрылыс жинақ жүйесінің
жалпы немесе өте ұқсастығы, ... ... ... қоя ... ... ... және осы несиелерді өтеу мен қызмет
көрсету болып табылады.
2.3 ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеу жүйесі Европа және ... ... Азия ... ... ... жақсы дамыған.
Малазияның ипотекалық жүйесі “Кагамас” атты ... ... ... ... дами ... Оның құрамына Малазия
банкісі (20%), қаржы компаниялары (19,5%), коммерциялық банктер (60,5%)
кірді. Корпорацияның қаржылық ... ... ... 40 млн. АҚШ ... Бұл ... ... рөлі – ... құрылыстың төменгі
құнымен, ипотекалық несиенің ұзақ мерзімімен және ... үй ... ... ... ... ету болып табылады.
Малазиядағы ипотекалық несиенің процесі екі этапқа ... а) ... ... ... б) үй ... ... ... процесі. Тұрғын үй
құрылысы үшін тұрғын үй салушыға мерзімі 2-3 жылдар ... ... ... және де ... үй салушы ашық түрде қоғамға үй ... ... ... ... ... үйді алдын ала сатуды және
үйді сатып алушылар толық қаржыландыруды ... ... ... ... ипотекалық несиенің секьюритизациясы жүзеге асырылады.
Несиелендірудің негізгі шартына 70% - 80%-ға дейін қаржыландыру ... 20-25 жыл ... ... ... ... ... ... негізгі қарыз сомасы қарыз алушының табысынан ай сайын 1/3 көлемінде
төлену керек және ... ... ... ... сақтандыру туралы
келісім ұсынылады. Сыйақының максималдық мөлшері 9% құрайды.
Секьюритизацияның процесі несие ... ... ... ... беруден басталады. Кейіннен оларды корпорацияға сатады.
Корпорация ... ... және ... ... ... алудан
түскен түскен өзінің шығындарын жабу үшін ұзақ мерзімді бағалы қағаздарды
шығарады. Содан кейін оларды инвесторларға сатады. Қалыптасқан ... ... құру және ... ... ... несиелеуді,
механикалық қайта қаржыландыруды жүзеге асыратын жоғары ... емес ... ... қиын ... ... Қазақстан
жағдайында ең тиімді болып Малазия ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... ... ЖАҚ ... ... банктердің
банктердің ипотекалық пұлымен қамтамасыз етілген ипотекалық облигацияларды
шығару арқылы тұрғын нарығын дамытады. Ал бұл өз ... ... ... модельдерді қолдану мүмкіншілігін туғызады.
Сонымен, ипотекалық несиелеу ... ... ... ... ... ... ... бұдан басқа, қаржыландырудың
қосымша көзі ретінде қызмет көрсететін ... ... ... ... ... Осы ... бай әлемдік тәжірибе, ипотекалық несиелеу
кезінде тәуекелдер бар, бірақ олар біркелкі бөлінуі және ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын
оны кепілге қоя ... ұзақ ... ... ... әр ... пайдалану идеясын өткізетін инструмент ретінде рөл ... ... ... тәуекелін төмендету үшін ипотека затын, әр
клиенттің өмірі мен еңбек қабілеттілігін, сонымен бірге ... ... ... ... үйді ... ... барысында несиелік тәуекелдерді
сақтандыру жүйесін құрудың мақсаттары:
- орта және одан да ... ... бар ... үшін ... ... несиесіне қол жетімділікті көтеру;
- несиелік ұйымдардың тәуекелін төмендету;
- ипотекалық несие нарығының жалпы көлемін кеңейту;
- қосымша стандарттарды және ... ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсету;
Несиелік тәуекелдерді сақтандырудың негізгі шарттары:
- сақтандырушымен келісілген, несиелік ұйымның несиелерін ... ... ... ... ... аяқталғанға дейін сақтандыру шартын бұзу мүмкін
емес;
- несиені өтемеу жағдайында кепілге қойылған мүліктің ... ... ... ... әсер ... ... ... сақтандыру төлемдердің жиілігі – жыл бойына сақтандырылған несие
үлесі;
- шығындар деңгейі – жыл бойына ... ... ... шығындардың орташа пайызы, олар бойынша сақтандыру сыйақысы
төленеді;
- капитал құны – ... ... ... ... ... анықталады;
- андеррайтинг жүргізуге кеткен шығындар – сақтандыру құнына
қосылатын ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет кез келген аяда өмір мен мүлік
шығындарының тәекелдерімен байланысты, олардың уақыты мен көлемін ... ... ... ... ... ... тиімді басқаруға
көмектесетін институттар қатарын ... Шет ... ... ... ... – тек қана бизнесте кәсіпкерлер
шығындарын баланстауға ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ел үшін азаматтарды қымбат емес, қазіргі таңдағы тұрғын
үймен қамсыздандыру ... әлі ... ... ... әлеуметтік
саясатының негізгі факторлары болып табылады. Көп елдерде берілген
міндеттің ... ... ... жүйесін және ипотекалық несиелеу жүйесін
қалыптастыру болып табылады.
Қазақстанда ... ... ... ... үшін келесі ұсыныстар
мен нұсқауларды іске асыру дұрыс болып есептеледі:
1. Ипотекалық несиелеудің ... ... ... ... ... ... ... және төмен табысы бар тұрғындар үшін
қолдану.
2. Ипотекалық несиелеу жүйесі, мемлекеттің жоғары емес пайызбен және ... ... ... ... үй ... ... ... қажет. Мемлекет тұрғын үйді несиелеу ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру, олар бойынша банк қаражаттарының
қайтарымсыздық тәуекелін төмендету үшін олардың ұсыныстарын ... ... ... ... ... ... ... үшін
мемлекеттік ипотекалық хедж-қорын құру туралы сұрақты қарастыру.
4. Қарыз алушы өзінің несиелік міндеттемелерін ... ... ... ... алып ... ... ... Екінші деңгейдегі банктер мен Қазақстандың ипотекалық компания кепілге
алынған мүлік құнының бағалауын жүргізу.
6. Қор ... ... ... ... ... бөлігін аудару үшін
екінші деңгейдегі банктерді ынталандыру бойынша жағдайлар құру. Банктің
несиелік портфелінде ипотекалық несиелердің үлесі жоғары болса, ... ... ... алу ... ... ... ... беру керек. Банктің резервтерінің ... ... осы ... ... ... ... қамтамасыз етуге және де инфляциялық емес көздерден
мемлекеттік бюджетті қаржыландыруға көмектеседі.
7. Ипотекалық несиенің ... ... өтеу үшін орта және ... ... ... ... несие алу алдында нақты соманы
ақырындап жинау бойынша шаралар жасау және қолдану.
Мысалы, Маврикия Үкіметі ... үй ... ... несие ұсынады.
Тұрғын үйді бірінші рет алатындарға 20% көлемінде субсидиялар береді.
Ұлыбританиядағы ... ... үй ... ... іске ... Мұнда муниципалдық тұрғын үйді оның
нарықтық бағасының жартысына сатып алу мүмкіндігі тууда. Ерекше әдіс
Нигерияда әрекет етеді. Нақты деңгейден ... емес ... бар ... ... ... үй қорына 2% жарна салуға міндетті, бұл қордан
тұрғын үй несиелері беріледі.
8. Компаниялардың тұрғын үй мәселесін шешуде жеңілдіктерді
ұсыну, инцестициядан ... ... ... ... ... үй ... ... ынталандыру. Кез келген
жағдайда тұрғын үй объектілеріне көмек көрсету мемлекетке қалады.
Ипотекалық ... ... ... көмек көрсететін жеке
компаниялармен беріледі. Ямайкада мемлекеттік бюджеттің 5% ... ... үй ... жұмыс істейді.
Шет елдердің тәжірибесі бойынша, қарыз алушылардың ... ... ... ... ... ... өмір
деңгейінің, менталитеттің және ұлттық дәстүрлердің даму ерекшеліктерін жан-
жақты ескеру қажет. ... ... бола ... онда ... ... бар, ... өсім үшін ... әлеуеті бар, шағын
қамсыздандырылған қарыз алушыларға жақын ... ... ... ... ... жұбайға өмірінде бір рет олардың ипотекалық несиесінің бір ... ... ... ... ... Қазақстанда шағын қамсыздандырылған қарыз
алушыларды мемлекет тарапынан ұқсас қолдау ... ... онда ол ... ... және ... жағдайын жақсартудың күшті факторы
болушы еді.
Прагма (USAID) корпорациясының ... ... ... ... ипотекалық несиелеу көлемі жиынтық ішкі ... ... ... ... ал ... ... ... ол 0,1%-ды құрайды.
Төмендегі кестедегі мәліметтер, ҚР үшін де ... ... ... ішкі ... % ... ... ... | | ... |65 | ... |57 | ... |53 | ... |27 | ... |26 | ... ... |2015 жылы Қазақстан |
| | ... ... топ ... |8 |2008 жылы ... |
| | ... болжам |
|Греция |7 | ... |5 | ... |2 |2005 жылы ... |
| | ... болжам |
*Бисенова М. “Состояние и перспективы ... ... ... в ... ... //Аль Пари// №1, 2001г., с.50-54.
Жиынтық ішкі өнімнен % түрінде ипотекалық несиелеу ... ... 57%, ... 53%, және ... Қазақстанның
үлесіне 2% тиесілі (Қосымша 1 қараңыз).
Прагма корпорациясының ... ... 2015 ... ... өсімі 12 млрд. долларға дейін болатыны
болжамданады, яғни республиканың болжамды жиынтық ішкі
өнімінің өсімі есебімен ипотека нарығы ... ішкі ... 25%-ды ... республикада ипотекалық несие берудің көлемі 2005 жылы 600 ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеудің талдауы
1. Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеу (ҚИК)
Ипотекалық кредит беру – тұрғын үй саласына инвестициялар ... ... ... ... Дәл осы ... ...... үй жағдайларын
жақсарту, банктердің – тиімді және пайдалы жұмыс істеу, құрылыс кешенінің ... ... ... ... және ... ... ... беруді кең
қолдануға жәрдемдесетін экономикалық өсуге ынталы мемлекеттің мүдделерін
үйлестіруге мүмкіндік береді.
Азаматтарға ... ... ... ... ... банктер 1998
жылдан бастап жүзеге асыруда. Ипотекалық несиелер ... ... ... ... 20%, ... ... мөлшері 40-50%-ға жуықты
құрады, несие 5-10 жылдан ... ... ... ... несие берудің дамуымен ипотекалық несие берудің
негізгі өлшемдері азаю жағына қарай өзгерістерге ... ... ... бастап екінші деңгейдегі банктердегі сыйақы мөлшерлемелері жылына
шамамен 12-15%-ды құрайды, бастапқы жарна ... ... ... ... ... беру мерзімі орта есеппен 10-15 жылды құрады.
Алайда, ипотекалық несие беру жүйесінің осындай дамуы кезінің өзінде
қызметтер көрсетудің бұл түрі ҚР ... аз ... ғана ... ... ... бірі ... ... төлеу мен бастапқы жарна
үшін жеткілікті қаражаттың жоқтығы болып табылады. ... ... ... ... ... жүйесінің малазиялық моделін
таңдады. Оның негізінде нарықтың екі деңгейлі ... - ... ... ... ... арқасында банктер ипотекаға арналған ... ... ... ... нарығында аккумулировать ете алады. Сонымен қатар
"ұзақ" және ... ... емес % - бен) ... үй ... ... ... Бұл ... I-деңгей - несиелердің өздері, ал ІІ деңгей -
арнайы ипотекалық бағалы қағаздар (облигациялар, салынған мүлік ... ... ... несие иелерінің қамтамасыз етілуі ... ... ... ... 2000 ... желтоқсан айының
соңында "Қазақстан Ипотекалық Компаниясы” (ҚИК) ЖАҚ түрінде құрылды
(Малазиялық ... ... ... ... ... Ол ... ... ипотекалық бағалы қағаз нарығының құрылуы
үшін ұиымдастырылды.
Қазіргі кезде ҚИК-тің жарғылық капиталы 2,5 ... ... ... деңгейдегі банктердің ипотекалық несиелер беру көлемін ұлғайту үшін
ипотекалық несиелер бойынша талап ету ... ... алу ... екінші
деңгейдегі банктерді қайта қаржыландыру ҚИК ... ... ... ... ... ... компания І – деңгейдегі нарықта
коммерциялық банктермен жұмыс істейді, ал ІІ – ... ... ... ... яғни ІІ – ... ... ... несиелерді және осы несиемен қамтамасыз етілген
ипотекалық облигациялардың шығарылуын ... ... ... жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие бойынша екі ... ... ... 1 – ... ... 1. Ипотекалық несиелеудің екі сатылы жүйесі
11 12 13 1 ... ... ...... нарық
1 — тұрғын үй үшін ақша құралдарын тапсыру;
2 — ... үйге ... ... ...... несиені беру;
4 — мүлік кепілдігі(ипотека);
9 — қарыз алушының өмірін және кепілдегі мүлікті сақтандыру;
10 — сақтандыру ... ... ... сақтандыру өлшемін төлеу;
11 — кепілдегі мүліктің тәуелсіз бағасы;
12 — ипотеканы тіркеу және жылжымайтын ... ... іс ...... ... өзінің міндеттерін орындамаған жағдайда кепілге берілген
мүлікке .........................................
ІІ – деңгейлі нарық
5 — уступка прав ... по ... ...... ... үшін ақша ...... облигацияларды орналастыру;
8 —ипотекалық облигациялар үшін ақша құралдары.
ҚИК ... ... ... ҚИК ... резервтері мен эмиссияға жұмсалатын ... ... ... ... мөлшерлеме бойынша талап ету құқығын сатып
алады. Қызметтің барлық ... ... ... ... ... ... ... ұшырады. Мәселен, 2002 жылы баға белгілеу
мөлшерлемесі 14%-ды ... ... ... ол 9,6%-ды құрайды. Баға белгілеу
мөлшерлемесі туралы 1-қосымшада көрсетілген.
ҚИК-тің қатысуымен ипотекалық несие беру жүйесінде 14 банк ... ... ... ... ... асыратын 3 ұйым жұмыс
істейді. ҚИК-ның ... ... ... ... беру ... қызметін жүзеге асыратын АҚ «Центр Кредит» банкі, АҚ ... ... ... ... АҚ ... АҚ ... АҚ ... АҚ
«Темірбанк», АҚ «Қазақстан Халық Банкісі», АҚ «Казкоммерцбанк», АҚ ... ... АҚ ... АҚ «Қазақстан Индустриалдық » банкісі, АҚ
«Валют-Транзит» банкісі, АҚ «АТФ» банкісі, сияқты екінші ... ... АҚ «БТА ... АҚ ... ЖШС «Құрылыс Ипотека» қаржы
ұйымдары ҚИК-ның серіктестері ... ... ... ... екінші
деңгейдегі банктердің бірқатары тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... 1 наурыздағы жағдай бойынша ҚИК екінші деңгейдегі банктерден 10
млрд. теңгеден астам ... ... ... ... талап ету
қүқықтарын сатып алды.
Ипотекалық несиелерге ... беру ... ... ... банктер мен ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекелдерді бөлу жолымен ипотекалық
несиелерге қолжетімді арттыру үшін ... ... ... бағытталған
Ипотекалық несиелеу бағдарламасы Алматы жэне Астана қалаларында
ойдағыдай іске ... ... ... ... ... ҚИК жалпы сомасы 300
млн. теңгеге ипотекалық тұрғын үй несиесі ... ... аса ... ету
құқықтарын сатып алды. Несиенің орташа мөлшері 1 млн. ... ... ... қарыз алушылардың 85% мөлшерінде ай сайын 200-300 доллар құрайтын
табысы бар. Барлық несиелер теңгеде беріледі. Бастапқы жарна ... ... 15%-ын ... ... ... - 3 ... 10 ... дейін. Сыйақының
баға кесу мөлшерлемесі жылдық 14%. ... ... ... ... маржа мөлшерін белгілеуге құқығы бар, бірақ ол 4%-дан аспауы керек.
Қарыз алушылар үшін сенімді тұрақтылықты қамтамасыз ету ... ... ... ... ... жыл ... 4,5% - дан асып өзгеруге тиісті
емес.
Ипотекалық несие жүйесін ұйымдастыру бойынша 2002 жылы ҚИК- мен ... емес ... және II ... төрт ... ... ... туралы
бас (генеральные) келісімдер жасалған болатын. 2002 жылдың 1 ... ... ... ... 320 млн. ... құрады. Бұл жеке
тұлғаларға 280 ипотекалық тұрғын үй несиелерін бергендігін білдіреді. ... ... ... жеке ... ... үйді ... ... көлемі 5,3 млрд. теңгеге дейін жетті. Халықаралық талаптарға сай
ипотекалық тұрғын үй несиесінің стандарты ... өте ... ... – сы ... ... ... аймақтық бөлімшелермен Қазақстанның
барлық аумағында - ... және ... ... Астана, Ақтау, Ақтөбе,
Атырау, Жезқазғанған, Қарағанды, Көкшетау, Орал, Өскемен, Шымкент сияқты
қалаларда ... ... ... ... несие жүйесі тұтыну
несиесі нарығында динамикалық және ... ... бола ... ... ... көп ... ... үй сатып алудың жаңа
формасына өтуге дайын болды ма? - ... ... ... 2002 ... ... ... қаласында "КОМКОН - 2 Евразия" компаниясымен ипотекалық несие
жайында халықтан сұрау ... ... Ол ... ... жартысынан
да азын сұраған кезде , 43 % -ы ғана ... ... не ...... алды. Қалған сұрақтар тек ипотека жайында мағлұмат білетін адамдарға
қойылды. Бірінші интервьюден кейін тек 696 адам ... 300 ... ... ... ... ... бойынша 5%-і ипотекалық несиені қолданғаны
туралы айтты. Бұлардың ... ... ... ... ... ... 95%-ы ... жайында не білетіні туралы айтты. Бұл ... ... ... ... 40%-ға жуық халық өзінің тұрғылықты жерін қанағаттанарлықсыз
көзқараспен қарайды (оның ішінде 30-39 жастар ... өте ... ... ... үй ... жақсартқысы келмеді. Сонымен қатар
32%-ға жуық халық ипотеканы қолдануға дайын екенін білдірді. Бірақ, ... ... ... - ақша табысының тұрақсыздығы жэне халық жұмыстың
келешекте болмай қалуының салдарынан да қорқынышы ... 4. ... ... ... ... шешімге әсер ететін негізгі
қиындықтар( %) *
|Тұрақты ақша табысы жоқтар |28,3 ... ... ... ... |21,7 ... ... ... ... ... |9,6 ... ... алу үшін ... ... ... |10,9 ... білмейтіндер | ... ... ... сенімі жоқтар |4,4 ... |2,2 ... ... қиналып тұрғандар |13,0 ... ... ... ... ... Авторы: "Комкон-
2 Евразия" - Интернет газета "Навигатор", 14 тамыз
Қорытындылай келсек, сол кездегі сұрау бойынша халық ипотекалық несие
алуға ... емес ... ... Оның ... - ... ... бойынша
мәліметі аз болды және халықтың көбісінің әлеуметтік ... ... 2003 жылы ... ... ... дамуында жағымды жағдайлар
көріне бастады. Егер де 2002 жылғы ... ... ... ... 1 ай ... 205-300 ... ... несиелер және тұрғын үй
сату-сатып алу келісімдерінің жалпы саны 10% - 13% ... ... онда 2003 жылы ... ... ... тез арада жоғарылап
кеткенін байқауға болады. Қазіргі кезде 600-700 ... ай ... ... ... ... болады (25-30%). 2001 жылы
ипотекалық несиенің мөлшері 20%-дан 24%-ға дейін ... ... 5 ... ... 2002 жылы ипотекалық несиенің мөлшері 16% - 19%-ға ... ал ... 10 ... ... ұзартылды, 2003 жылы 12,5% жылдық
мөлшерімен және мерзімі 20 ... ... ... ... ... туды. Айта
кететін бір жай, несиенің белгіленген мерзімі мен оны ұзартқаннан кейінгі
мерзімнен өте көп ... жоқ. ... 12% ... 20 ... 10000
у.е несие алсақ, онда ай сайынғы төлем 110 у.е құрайды. Сол ... ... 25 ... ... ... ай ... төлем 105 у.е құрайды, 5 у.е
ғана ... және де ... 5 ... ... 2003 жылы ... несиелеу
Қазақстанның барлық аумағында дамымады. Негізінен тек Алматы, Астана ... ... ... ... ... болады, өйткені, бұл жердегі
жылжымайтын мүлікке деген баға ... ... ... әсер ... ... болжам жасауға болады. 2003 жылға қарай ... ... ... күрт ... ... ... Ақтөбе, Орал, Өскемен, Карағанды,
Павлодар сияқты ... ... ... беру ... ... ... ... тез арада дамуы ТМД-ң басқа қалаларына, әсіресе,
Украина үшін үлгі болды. 2003 ... ... ... ... ... ... басшылығымен Қазақстан Республикасына Украина делегациясы келді.
Бұл делегацияда ипотекалық несие жүйесінің дамуы және ... ... ... жылы ... ... ... нарығы өздігінен Қазақстан
Республикасындағы Үкімет тұрғын үй бағдарламасындағы көрсеткіштерге ие
болды. 14 ... ... ... ... ... ... ... Қайрат Келимбетов Үкімет жиналысында: ҚИК-мен және қаржы
ұйымдарымен берілетін несиелердің мерзімі 15-20 жылға дейінгі ... ... ... 15%-дан 30%-ға дейін, және пайыздық мөлшерлеме 12-13%
болуы керек, ал Тұрғын үй бағдарламасындағы несиенің пайыздық мөлшерін 9-10
% ... ... ... ... ... үй құнынан 10% деңгейде
болу керек екенін қарастырды. Сонымен ... ... ... 20 жылға дейін
берілетінін. Бірақ, несиелеудің шарттары жылдан жылға ... ... ... жылдары ипотекалық несиелеу жүйесіндегі нәтижелер, ипотекалық
несиелеу ... ... көзі – ... ... ... ... ... Ипотекалық облигацияны шығару және орналастыру
процесімен ҚИК-тің ипотекалық дамуының бүтіндей динамикасы байланысты, ал
тұрғындар үшін ... ... ... ... ... ... ... облигацияның басқа қаржылық инструменттерден
ерекшелігі, ҚИК-ға жататын ипотекалық несие бойынша талап ету ... ... ... ... етуі ... табылады, ол облигацияларға
инвестициялау объектісі ретінде жоғары ... ... ... ... мүлік кепілін тіркеу туралы заңға сәйкес компания
тіркелген ... ... ... ... ... ... ғана ... бірге облигация бойынша кепіл құны ... ... ... ... ... ... өкілдер және
тәуелсіз аудитор үздіксіз бақылайды.
Алғашқы рет тек Қазақстанда ғана ... ... да ... компания 2002 жылы, қарашада орналастырды. Ипотекалық
облигацияның пайда болуымен ... ... үшін ... ... ... ... ... облигация нарығының дамуы
ҚР ҰБ-імен бүтіндей қор нарығының дамуының басым бағыттарының және жекелей
зейнетақы жүйесінің бірі ... ... ... ... ... ... инвесторлар (зейнетақы және
инвестициялық қорлар) ипотекалық облигациялардың негізгі ұстаушылары ... ҰБ және ... ... ... ... ... үшін ... заңнамасына өзгертулер енгізу бойынша үлкен жұмыс
жүргізді. Практика ... ... ... ... ... ... ... ақшаны қайтару мәселесі туады. Осымен
байланысты, «Банкроттық туралы» ... ... ... оған сәйкес
ипотекалық облигация бойынша ... ету, ... ... оның ... ... ... конкурстық массадан
шығарылады және инвесторлар ... ... ... ... болады.
Ипотекалық облигациялар – осындай артықшылықтарды қамтитын тек бір ғана
қаржылық ... ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктер үшін пруденциалдық
номативтер қарастырылған. ... ... ... ... ... ... ... өлшеу, сонымен қатар оларды мемлекеттік бағалы
қағаздар қатарында өтімділігі жоғары активтер тізіміне қосу.
Отандық ... ... ... категориясы –
зейнетақы қорларын ... үшін ... ... Олар ... ... зейнетақы активтерін инвестициялаудың жеке нормативы –
зейнетақы ... ... 15%-ға ... қарастырылған. Бұдан басқа,
компанияның облигацияларына зейнетақы жинақтарын ... ... ... ... ... - ... және ... деңгейінде негізделетін
сыйақы мөлшерлемесінің құрылымы. Сонымен бірге, Қазақстанның қор нарығында
бірінші рет қолданылған ... ... ... белгілі бір
шектері қарастырылған. ... ... ... 10 жыл ... ... Бұл ... облигацияларын өз кезегінде басқа
корпоративтік облигациялар үшін «бенчмаркқа» ауыстыруға ... ... ... ... ... ... ... жетісті
шығаруға көмектесті. Бүгінгі күні компания ... ... ... ... корпоративтік облигациялар ... ... ... инвестициялық сапасын іске асыру бойынша жұмыс, оның ішінде
ҰБ-пен біріккен осы аядағы құқық қатынастарын реттейтін ҚР-ның заңнамасын
іске ... ... ... те жалғасуда. Бағалы қағаздардың негізгі
элементтерінің бірі – оның ... ... ... үшін әр ... өтімділік – бұл, ҰБ-пен ... ... ... ... компанияның ипотекалық облигацияларының өтімділігін тереңдету
үшін, оларды ҰБ-пен қайта қаржыландыру үшін сәйкес ... ... ... ... ... ... кепіліне алынған ... ... ... мен ... ... мүмкіндігі
қарастырылады.
Орналастыруға арналған облигациялар.
2005 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша Компания ипотекалық
облигациялардың он ... ... ... ... толығымен
таратылған. Сондай-ақ 20 млрд. теңге сомасына арналған ... ... ... ... жетінші және сегізінші шығарылымдардың, сондай-
ақ облигациялық бағдарламаның шеңберінде ... және ... ... ... ... ... негізгі параметрлері төменде 5-кестеде берілген:
Кесте 5. Ипотекалық облигациялардың шығарылымдары
|№ |Сипаттамалар ... ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... |атаулы купондық |
| ... ... ... |
| ... ... ... |ипотекалық, агенттік |
|2 |Ұлттық ... ... |
| ... | | |
| ... | | |
|3 ... түрі ... ... |
|4 ... және ... ... ... ... (KZT) |
| |қызмет көрсетілу | | |
| ... | | |
|5 ... |5 000 000 000 (бес |5 000 000 000 (бес |
| ... ... |миллиард) теңге ... ... |
|6 ... құны |1 (бір) ... |1 (бір) ... |
|7 ... |5 000 000 000 (бес |5 000 000 000 (бес |
| ... ... дана ... дана |
| ... | | |
|8 ... |01 ... 2004 жыл |01 қазан 2004 жыл |
| ... күні | | |
|9 ... |01 ... 2011 жыл |01 қазан 2014 жыл |
| ... күні | | ... ... ... ... басталған |Айналымның |
| | ... ... жеті ... күнінен бастап|
| | | |он жыл ... ... ... ... бүкіл |облигациялардың бүкіл |
| | ... ... ... ... ... ішінде |
|12 |Тираждарды, ... ... |
| ... өткізу | | |
| ... | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... |- ... ... |- Облигациялар бойынша |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... (2005 ... 01 |жатқан (2005 жылдың 01 |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... қайта |мерзімге) немесе қайта |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... айдағы |айдың алдындағы айдағы |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |инфляцияның деңгейі] |
| | ... [100] плюс 0,1. ... [100] плюс |
| | | ... ... ... ... |әрбір күнтізбелік |әрбір күнтізбелік жылдың|
| ... ... ... 01 ... және |01 ... және 01 қазаны|
| |қарау |01 ... | ... ... |Егер де мәні ... де мәні |
| ... ... ... ... ... ... |
| |қараудың ерекше |минус 100] теріс болса,|минус 100] ... ... |
| ... ... дефляция орын |берсе, яғни дефляция |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... үшін ... ... |
| | |0 ... тең ... ... үшін 0 ... |
| | ... мәні |тең ... деңгейінің |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... | |
| | ... және төменгі |Облигациялар бойынша |
| | ... ... ... ... |
| | ... басталу |үстіңгі және төменгі |
| | ... ... ... ... |
| | ... сыйақы |Айналымның басталу |
| | ... ... ... ... |
| | ... мәні ... ... ... |
| | ... ... |ставкасының үстіңгі |
| | ... ... ... мәні құрайды: |
| | ... 12 ай ... ... көрсетілімдегі |
| | |2004 ... ... ... деңгейі |
| | ... ... [100] ... 12 ай ... |
| | ... маржа] плюс|2004 жылдың мамыр айына]|
| | |4,5 ... ... ... ... [100] плюс |
| | ... |[бекітілген маржа] плюс |
| | ... ... |4,5 ... ... ... |
| | ... жағдайы |бес). |
| | ... ... | |
| | ... төменгі |Айналымның басталу |
| | ... мәні ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... деңгейі |ставкасының төменгі |
| | ... 12 ай ... ... мәні ... |
| | |2004 ... ... ... көрсетілімдегі |
| | ... ... [100] ... ... |
| | ... маржа] |(соңғы 12 ай ішінде) |
| | ... 4,5 ... ... |2004 ... ... ... | ... бес). ... [100] плюс |
| | | ... ... ... | | |4,5 ... ... ... |
| | | ... |
|1 |2 |3 |4 ... | | | |
| ... ... ... толық |Облигацияларды толық |
| |өтеу ... ... ... облигациялар |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... бір ... ... бір ... |
| | ... құн ... |номиналды құн бойынша |
| | ... ... |
| | ... өтеу ... өтеу күні|
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |облигациялар бойынша |
| | ... ... өтеу ... ... өтеу |
| | ... жүргізген соңғы |үшін жүргізген соңғы |
| | ... күні ... күні ... | ... | |
| | | | |
| | ... өтеу ... өтеу |
| | ... өтеу ... өтеу |
| | ... ... 1 (бір) |күніне дейін 1 (бір) |
| | ... күн ... күн ... |
| | ... ... ... бойынша |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... реестріне |
| | ... ... ... | ... ... ... шоттарына |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | | | |
| | ... де сыйақыны төлеу | |
| | ... ... ... де ... ... |
| | ... ... ... |немесе облигацияны өтеу |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... төлем демалыс |мейрам күндеріне сәйкес |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... келесі бірінші |немесе мейрам күнінен |
| | ... күні ... ... ... |
| | ... Облигацияларды |жұмыс күні жүргізілетін |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |мұндай кешіктірілуі үшін|
| | ... да ... ... ... ... да |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... жоқ. ... етуге құқығы жоқ. |
| | | | |
| | ... ...... ... – |
| | ... ... ... төлеуді және|
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... қол емес |
| | |қол емес ... ... жүргізеді. |
| | ... | |
| | | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... |"RG Securities" ЖШС, |"RG Securities" ЖШС, |
| ... ... |2001 ... 11 |2001 ... 11 |
| ... |сәуіріндегі № ...... | ... ... ... ... |
| | ... Бағалы |Бағалы қағаздар |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |комиссияның номиналды |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |клиенттердің шоттарын |
| | ... ... ... ... ... | ... ... ... нарығында |
| | ... ... ... және ... |
| | ... және ... айналысуға |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |2003 жылдың 05 |
| | |2003 ... 05 ...... | ...... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... қызметпен |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... | ... |Реестр ұстаушы |«Қор Орталығы» ЖАҚ, ... ... ЖАҚ, |
| ... мәліметтер|орналасқан мекен жайы: |орналасқан мекен жайы: |
| | |480091, ... ... |480091, ... ... |
| | ... ... 92; |Мәуленов көшесі, 92; |
| | ... ...... ... № |
| | ... ... ... Қазақстан |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... жөніндегі |
| | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... ... |реестрін жүргізу |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |айналысуға берген |
| | ... ... ... |
|19 |Облигацияларды ... ... |
| ... ... ... ... ... |мүдделерін ... ... және өз |
| | ... өз кілеттіктерін |кілеттіктерін Қазақстан |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |жасалған қызметтер |
| | ... ... ... туралы шартқа |
| | ... ... ... ... ... осы |
| | ... ... осы |Шығарылым проспектісіне |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... атқарушы |өкіл болып «Қазақстан |
| | ... ... ... |Халық Банкі» АҚ |
| | ... ... АҚ ... ... |
| | ... ... |мекен жайы: 480046, |
| | ... ... 480046, ... ... |
| | ... ... ... көшесі, 97; |
| | ... ... 97; ... ... |
| | ... ... |(3272) ... |
| | |(3272) ... ... |
| | ... | |
|1 |2 |3 |4 ... ... |1.   ... |1.   ... |
| ... ... ... |банкроттыққа ұшыраған |
| | ... ... ... ... |
| | ... |ликвидациялық конкурстық|
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |тасталады; |
| | |2.   ... |2.   ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... үстеме құны |бекітілген үстеме құны |
| | |бар, яғни ... |бар, яғни ... ... | ... ... ... |
| | |3.   ... |3.   ... |
| | ... ... |облигациялар болып |
| | ... ... ... ... |
| | ... |байланысты |
| | ... ... ... | ... операциялардан|операциялардан түскен |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... (МБҚ ... (МБҚ ... |
| | |4.   ... К2 |4.   ... К2 |
| | ... |капиталының |
| | ... ... |
| | ... ... |коэффициентін есептеу |
| | ... үшін 20( ... үшін 20( |
| | ... ... ... дәрежесі бойынша|
| | ... ... ... ... |
| | ... эмитенттердің |эмитенттердің басқа да |
| | ... да ... ... |
| | ... – 100(); |облигациялары – 100(); |
| | |5.   ... ... ... ... |
| | ... ... ... | ... есептеу |есептеу мақсаттары үшін |
| | ... үшін ... ... |
| | ... ... |активтердің құрамына |
| | ... ... ... (МБҚ ... |
| | ... (МБҚ ... |6.   ... жеке |
| | |6.   ... жеке ... ... |
| | ... ... ... зейнетақы нарығына|
| | ... ... ... ... ала |
| | ... қатысушылар |алады |
| | ... ала ... | ... ... ... |- 01 ... 2005 жыл, 01|- 01 ... 2005 жыл, 01 |
| |күндері |қазан 2005 жыл ... 2005 жыл |
| | |- 01 ... 2006 жыл, 01|- 01 ... 2006 жыл, 01 |
| | ... 2006 жыл ... 2006 жыл |
| | |- 01 ... 2007 жыл, 01|- 01 ... 2007 жыл, 01 |
| | ... 2007 жыл ... 2007 жыл |
| | |- 01 ... 2008 жыл, 01|- 01 сәуір 2008 жыл, 01 |
| | ... 2008 жыл ... 2008 жыл |
| | |- 01 ... 2009 жыл, 01|- 01 ... 2009 жыл, 01 |
| | ... 2009 жыл ... 2009 жыл |
| | |- 01 ... 2010 жыл, 01|- 01 ... 2010 жыл, 01 |
| | ... 2010 жыл ... 2010 жыл |
| | |- 01 ... 2011 жыл, 01|- 01 ... 2011 жыл, 01 |
| | ... 2011 жыл ... 2011 жыл |
| | | |- 01 ... 2012 жыл, 01 |
| | | ... 2012 жыл |
| | | |- 01 ... 2013 жыл, 01 |
| | | ... 2013 жыл |
| | | |- 01 ... 2014 жыл, 01 |
| | | ... 2014 жыл |
|1 |2 |3 |4 ... |Сипаттамалар |облигациялық бағдарлама|облигациялық бағдарлама |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |
|1 ... |атаулы купондық |атаулы купондық |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... агенттілік |
|2 |Ұлттық ... ... |
| ... | | |
| ... | | |
|3 ... түрі ... ... |
|4 ... және ... ... ... теңгесі (KZT) |
| |қызмет көрсетілу | | |
| ... | | |
|5 ... |5 000 000 000 (бес |5 000 000 000 (бес |
| ... ... |миллиард) теңге |миллиард) теңге |
|6 ... құны |1 (бір) ... |1 (бір) ... |
| | | | |
|7 ... |5 000 000 000 (бес |5 000 000 000 (бес |
| ... |миллиард) дана |миллиард) дана |
| ... | | |
| | | | |
|8 ... |01 ... 2005 жыл |01 наурыз 2005 жыл |
| ... күні | | |
| | | | |
|9 ... |01 ... 2008 жыл |01 наурыз 2010 жыл |
| |өтелу күні | | |
| | | | ... ... ... ... ... |Айналымның |
| | ... ... үш жыл ... ... ... | | |бес жыл |
| | | | ... |Айналым мерзімі |облигациялардың бүкіл |облигациялардың бүкіл |
| | ... ... ... ... ... ... |
| |Тираждарды, | | ... ... ... ... ... |
| |талаптары | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ставкасы – |Сыйақы ставкасы – |
| | ... ... |
| | ... ... алғашқы |
| | ... ... ... бойынша |
| | ... ... ... ... ... | ... ... |бойынша белгіленеді. |
| | ... ... ... сауданы |
| | ... ... қор ... қор ... |
| | ... АҚ ... |АҚ ... және |
| | ... ... ... ... |
| | ... табылады. ... ... мәні |
| | ... мәні ... ... ... |
| | ... бүкіл |бүкіл айналым мерзіміне |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |бекітілген ставкасы |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... Сыйақы ставкасы|ретінде мамандандырылған|
| | ... ... ... |
| | ... ... кесу ставкасы |
| | ... ... ... |
| | ... кесу ... | |
| | ... | ... |Сыйақыны төлеу |Облигациялар бойынша |Облигациялар бойынша |
| | ... ... ... ... ... құқығы бар |
| | ... ... ... |
| | ... ... мерзімі|реестрін бекіту мерзімі |
| | |– ... ... |– ... ... |
| | ... ... ... кезеңнің соңғы |
| | ... ... ... ... |
| | ... бір ... екі ... бір жылда екі рет|
| | |рет ... ... |
| | |01 ... 2005 жыл - 31|01 ... 2005 жыл - 31 |
| | ... 2005 жыл; 01 ... 2005 жыл; 01 |
| | ... 2005 жыл - 28 ... 2005 жыл - 28 |
| | ... 2006 ... 2006 жыл; |
| | |жыл; |01 ... 2006 жыл - 31 |
| | |01 ... 2006 жыл - ... 2006 жыл; 01 |
| | ... 2006 жыл; 01 ... 2006 жыл - 28 |
| | ... 2006 жыл - 28 ... 2007 жыл; |
| | ... 2007 жыл; |01 ... 2007 жыл - 31 |
| | |01 ... 2007 жыл - 31|тамыз 2007 жыл; 01 |
| | ... 2007 жыл; 01 ... 2007 жыл - 29 |
| | ... 2007 жыл - 29 ... 2008 жыл; |
| | ... 2008 жыл. |01 наурыз 2008 жыл - 31 |
| | | ... 2008 жыл; 01 |
| | | ... 2008 жыл - 28 |
| | | ... 2009 ... ... | | |2009 жыл - 31 ... 2009|
| | | |жыл; 01 ... 2009 |
| | | |жыл - 29 ... 2010 ... |2 |3 |4 |
| | | | ... ... ... ... ... өтеу ... өтеу |
| |өтеу ... ... ... ... |
| | ... соңғы |сыйақының соңғы |
| | ... бір ... ... бір уақытта |
| | ... құн ... ... құн ... |
| | ... |жүргізіледі. |
| | | ... өтеу |
| | ... өтеу ... өтеу |
| | ... өтеу ... ... күннің|
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |жағдайы бойынша |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... | ... |ұстаушылардың шоттарына |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... | |
| | | ... құнды және |
| | ... ... және ... ... сомасын |
| | ... ... ... ... ... құн мен |
| | ... ... құн мен|соңғы сыйақы сомасын |
| | ... ... ... ... ... бар |
| | ... ... бар |облигация ұстаушылардың |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... күнінен|кейінгі келесі күнінен |
| | ... ... ... |соң 5 (бес) ... күні |
| | |соң 5 (бес) ... күні ... ... |
| | ... ... | |
| | | ... өтеу ... | | ... ... |
| | ... өтеу ... мерзімінің |
| | ... ... ... күні табылады. |
| | ... ... |
| | ... ... ... төлемдерді – |
| | ... ... ... ... | | ... өтеуді |
| | ... ...... ... қол емес |
| | ... ... ... жүргізеді. |
| | ... ... | |
| | ... ... ... | |
| | |қол емес ... | |
| | ... | |
| | | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... |"RG ... ЖШС, |"RG ... ЖШС, |
| |беруші туралы |2001 жылдың 11 |2001 ... 11 |
| ... ...... № 0401200407|
| | ... ... ... ... |
| | ... Бағалы |Бағалы қағаздар |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... номиналды |
| | ... ... ... ретінде |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... құқығымен бағалы|
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... және дилерлік |
| | ... және ... ... |
| | ... ... ... лицензиясы; 2003 |
| | ... ... ... 05 ... № |
| | ... 05 ... №|0403200074 бағалы |
| | ... ... ... ... |
| | ... портфелін |басқару жөніндегі |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... лицензия |
| | ... ... | ... ... ... ... |
| |ұстаушылардың ... ... ... ... ... қорғаушы |қорғаушы және өз |
| | ... өз ... ... Қазақстан|
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... туралы шартқа |
| | ... ... ... ... ... осы |
| | ... ... осы |Шығарылым проспектісіне |
| | ... ... ... өкіл |
| | ... ... өкіл ... ... |
| | ... ... ... орналасқан |
| | |АҚ ... ... ... |
| | ... жайы: |050022, ... ... |
| | |050022, ... ... ... ... 100; |
| | ... ... 100; ... ... |
| | ... телефондары: |(8-3272) 584-158, |
| | ... 584-158, |598-598 |
| | |598-598 | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... |1. ... |1.   ... |
| |басымдылығы ... ... ... ... |
| | ... ... |жағдайда кепіл |
| | ... ... ... | ... массадан |массадан алынып |
| | ... ... ... |
| | | |2.   ... |
| | |2. ... ... ... |
| | ... ... |табылады, осыған |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... | ... |операциялардан түскен |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... (МБҚ ұқсас); |
| | ... (МБҚ ... ... К2 |
| | | ... |
| | | ... |
| | |3. ... К2 |коэффициентін есептеу |
| | ... ... үшін 20( |
| | ... ... дәрежесі бойынша|
| | ... ... ... ... |
| | ... үшін 20( ... ... да |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... – 100(); |
| | ... эмитенттердің |4.   Ағымдағы өтімділік |
| | ... да ... ... банктердің|
| | ... – 100(); ... ... үшін |
| | | ... ... |
| | |4. ... өтімділік |активтердің құрамына |
| | ... ... (МБҚ ... |
| | ... ... |5.   Компанияның жеке |
| | ... үшін ... ... |
| | ... ... |түрде зейнетақы нарығына|
| | ... ... ... ... ала |
| | ... (МБҚ ... ... |
| | | | |
| | |5. ... жеке | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ала ... | ... үйді ... алу және жөндеу үшін ипотекалық түрғын үй қарызын
алу жөніндегі басшылықты Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... және Қазақстан Республикасында ипотекалық
несиелендірудің мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асырып жатқан ... ... АҚ ... отырып дайындады. Бағдарламаның мақсаты:
жеке тұрғын үй ... ... ... бірақ оған қажетті қаржы
жинағы жоқ тұлғаларға барынша тартымды жағдайлар жасау болып табылады.
Бұл ... ... ... ... АҚ ... асырып жатқан
халықты ипотекалық несиелендіру бағдарламасына ... ... ... түсіндіру үшін көмекші құрал ретінде жасалған. «ҚИК»
АҚ–ның бағдарламасының кейбір ғана артықшылықтарын келтірсек:
1)     максималды шегі бар және ... үшін ... ... ... үй ... қарыздары бойынша төмен сыйақы
мөлшерлемелері;
2)    несиелендірудің ұзақ мерзімі;
3)    тұрғын үй ипотекалық несиесін ... алу ... ... айырбастау бағамының жағымсыз ауытқуынан қорғайды;
4)      аннуитенттік төлемдер қарызгер ... ... етіп ... ... ... және қарызгерге елеулі шығындар тигізбей
мерзімінен бұрын төлеу мүмкіндігі;
6)      ... ... ... несие – алынатын қозғалмайтын мүлік кепілі бойынша тұрғын
үй алуға жеке тұлғаларға берілетін қарыз. Тұрғын үй, көп ... ... ... ... ... арналған коттедждегі жеке үй немесе пәтер.
Тұрғын үйге ... қол ... бос ... азаматтық айналыстан алынбау, кепілде,
пікір-сайыста немесе сот ... ... ... ... ... тұрғындардың денсаулығын және қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... және ... ... ... сай ... басқа үйлерден немесе пәтерлерден бөлек ас үй, яғни коммуналдық
пәтерлер кепілге қабылданбайды;
- сәйкес органдар рұқсатымен үйлерді немесе ... салу ... ... ... үй ... ... арқылы өз тұрғын үй жағдайын
жақсартқысы келетін адамды әдетте қандай сұрақтар қызықтырады.
 
«Қазақстан Ипотекалық ... ... ... тұрғын үй
ипотекалық қарызын алу тәртібі мынадай кезеңдерден тұрады:
1.                  Қарызгердің алдын-ала біліктілігін жүргізу. Бұл
кезеңде Сіз несиелендіру шарттары жөнінде, Сіздің ... ... ... ... қажетті ақпараттарды ала
аласыз және сонымен қатар тұрғын үй ... ... ... өз ... ... ... ... ала
біліктілікті Қазақстан Ипотекалық Компаниясының офисінде
(Алматыда) немесе ... ... ... ... банктің есеп айырысу-кассалық бөлімінде өтуге болады.
2.                  Тұрғын үйді таңдау (оны сатып алуға қарыз алған
жағдайда). Сіз алғыңыз ... үйді ... ... ... Бұл кездегі ең маңыздысы банктің бұл тұрғын үйді тұрғын
ипотекалық қарыз бойынша кепілдік ретінде қабылдауға келісуі
болып ... Сіз ... ... үйді ... Сіз ... үйді мемлекеттік лицензиясы бар тәуелсіз бағалаушы
бағалайды. ... ... жер ... бар тұрғын үйлерді
«Жылжымайтын мүлік жөніндегі Орталық» РМК бағалайды.
4.                  Андеррайтинг. Бұл кезеңде Сіз ... ... ... өтеу мүмкіндігіңізді бағалайды және Сіз ұсынған
ақпараттардың нақтылығын ... Бұл ... ... ... ... Сіздің өміріңіз бен еңбек қабілеттігіңізді сақтандыру
болып табылады.
5.                  Шарттардың бекітілуі:
а) Сіз бен Банк ... банк ... ... ... Сіз бен ... ... тұрғын үй сату және сатып алу
шарты.
6.                  Тұрғын үй сатушысымен есеп ... ... ... ... үйді ... жылға
сақтандыру.
8.                  Ипотека шартын бекіту және оны ... ... ... ... ... ... қандай мерзімге алған дұрыс:
 
Қазақстан Ипотекалық Компаниясы өз қарызгерлеріне 3 жылдан 20 жылға
дейін ... ... ... ... Өтеу ... Сізге ыңғайлы болу үшін
Сіз өзіңіз несиелендірудің қолайлы мерзімін таңдай аласыз.
Соның ... ... ... ұзақ ... ... ... ... білдіреді, бірақ негізгі ... ... ... ... ... ... қарызды өтеу уақытын ұзартуға мүмкіншілік
береді. Яғни, ай сайынғы қаржылық жүктеме едәуір азаяды, яғни Сіздің жеке
өзіңізге немесе ... ... ... ... ... ... немесе сатып алынған тұрғын үйді сәтсіз оқиғалардан
сақтау:
 
Ежелгі ... ... ... ... ... деп ... екен. Өмірде
бәрі болады және көптеген жағдайда адам оқиғаның себепшісі болмайды.
Қазақстан Ипотекалық ... ... ... ... үй
ипотекалық қарызын алудың бір шарты – Сіздің өміріңіз бен ... және ... ... ... ... үйді ... егер бір ... туындаса, Сіздің қарызыңызды сақтандыру
компаниясы ... ... ... ... ... ... ипотекалық
қарыздар және олардың тұрақты мөлшерлемесі бар шетел валютасында берілетін
қарыздардан айырмашылығы:
Сыйақының ауытқымалы мөлшерлемесі дегеніміз қарыз мерзімінің ... ... ... ... Қайта қараудың барлық шарттары мен
мерзімдері банк қарызы шартында белгіленеді.
Қазақстан Ипотекалық Компаниясының ауытқымалы мөлшерлемесі ... ... және ... ... ... қарастыру жүзеге
асырылады. Соның нәтижесінде, қарыз мөлшерлемесі ... өсуі ... ... Есте ... ... ... ... индексі және
АҚШ долларына қатысты теңге бағамы дегеніміз бірдей ұғым емес.
Мысалы, 2002 жылы ... ... 2001 ... салыстырғанда, 0,2%
көтерілді ( 6,4 %-дан ... ... ... Бұл егер Сіздің осындай
қарызыңыз ... ... ... ... ... жылдық 0,2 %-ға
көтерілген болар еді дегенді білдіреді. ... егер ... ... 18 пайызды құраса, онда ол жылдық 18,2 % көтерілуші еді.
АҚШ долларының бағамы осы ... 3,3 ... ... яғни бұрын
қарыздарын АҚШ долларымен немесе бағам ... ... ... ... ... ... % -ға көбірек төлейтін болды.
Мысалы. Екі қарызгер (А және В) 2002 жылы 5 ... ( яғни 60 ... 18 ... мөлшерлемесімен 600 мың теңге ипотекалық қарыз алды.
Бірақ, А қарызгері қарызды Компанияның бағдарламасы бойынша, ал В ... ... ... индекстелген түрде алды.
Ай сайын олар 15 236 теңгеден ... ... ... жылы А қарызгеріне сыйақы мөлшерлемесін 0,2%-ға көбейтті, содан
ол жылдық 18,2 %-ды құрады. Енді ол 15 301 теңге төлейді.
В ... ... ... ... осы ... ... АҚШ
доллары бағамы 3,3 %-ға өсті және оның төлемі 2003 жылы 15739 ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі
тұрақтылық туралы ой туғызады. Көптеген қарызгерлер осылай ойлайды. Тек
калькуляторды қолға алып, есептеп ... - ... пен ... ... ... несиені қай валютада алған дұрыс:
 
Қазіргі таңда қаржы нарығында ипотекалық несиелер теңгемен және ... ... ... ... яғни ... ... валютасында
алғанда, қарызгерлер банкке теңге бағамының төмендеу салдарынан құралатын
айырмашылықты төлеулері қажет. Мысалы, 2002 жылы ... АҚШ ... ... ... ... ... ... егер ипотекалық
несие жылдық 18% мөлшерлеме негізінде алынса, теңгемен ол жылдық [18 +3,3 =
21,3] %-ды құрайды.
Көптеген банктер мен ... емес ... ... несиені теңгемен
ұсынады, бірақ АҚШ долларына байланыстырып қояды (валюталық баламалығын
белгілейді немесе ... ... ... ... ... ... – кредитор банк шетел валютасының бағамына
байланысты несие ... ... ... ... дегенді білдіреді. Мұндай
несиелердің шетел валютасындағы несиелерден еш ... ... ... ... ... алғанда, теңге бағамы жайлы қам
жемейсіз. ... да ... ... ол ... ... ықпал етпейді,
яғни Сіз өз несиеңізді ... ... және ... ... ... ... Сіздің несие өтеу қабілетіңізге нұқсан келмейді.
Теңгемен алынған несие де инфляция индексіне негізделген ... ... ... ... индекстендіріле алады. Бұл индекс
тұрақтылау, себебі оны мемлекет тиімді ... ... ... ... оның ... ... .
 
Егер ипотекалық несиенің сыйақы мөлшерлемесі ... ... ... онда ол ... ... ... белгілеуі: 
 
Қазақстан Ипотекалық Компаниясы халықаралық тәжрибені зерттеу
негізінде сыйақы ... ... ... қорғайтын механизм
жасады, атап айтқанда жаңа инструмент – сыйақы мөлшерлемесінің ... ... ... ... шегі – ... факторларға қатыссыз
ипотекалық несие бойынша белгіленетін мөлшерлеменің максимальді мәні.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекіткен Әдістемеге ... ... ... ... ... 4,5 ... ... көбейтуге
болмайды. Бірақ, бұл тек инфляция индексінің айтарлықтай өскен ... ... ... ... 4,5 %-дан аса ... ғана (мысалы 5%-ға),
ал сыйақы мөлшерлемесі тек ... өсуі ... ... ... ... бойынша алынған
ипотекалық несиенің сыйақы ... ... 4,5 %-ға өсуі екі ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының
басты бағыттарына сәйкес 2003-2005 жылдарда инфляцияның ары ... ... ... ... және ... ... ... ипотекалық несиені өтеу бірдей ай сайынғы төлемдер, аннуитеттік деп
аталатын төлемдер арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ай сайынғы төлем сомасы азайтылып отырады. Бұл төлем
құрылымының аннуитеттіктен ... ... Бұл ... ... аз дегенді білдіре ме?
 
Шынында да, кейбір банктер өз қарызгерлеріне ай ... ... ... ... ... несие алуды ұсынады. Төлем сомасынан
есептеу келесі түрде жүзеге асырылады:
1) ... ... ... ... ... бөлінеді;
2) Сыйақы мөлшері сыйақы мөлшерлемесі мен ... ... ... ай сайын есептелінеді;
3) Қарызгер өтейтін сома, негізгі қарыздың төленуі тиіс сомасы ... қосу ... ... 600 мың ... мөлшерінде 5 жылға (яғни 60 айға) ... ... ... ... ... алды.
Ай сайын қарызгер мына сомадағы негізгі қарызды өтеуі керек:
 
600 000 / 60 = 10 000 ... ... ... мөлшері:
600 000 * 13,0 / 100 / 12 = 6 500 теңге.
Осылайша, қарызгер бірінші айда:
10 000 + 6 500 = 16 500 ... ... ... өтелетін сома мөлшері негізгі қарыздың қалдығы 590 мың
теңгеге тиісті 590 000 * 13,0 / 100 / 12 = 6 391,67 ... ... ... ... ... екінші айда қарызгер :
10 000 + 6 391,67 = 16 391,67 ... ... ... айда ... ... қалдығы 10 мың теңгені
құрағандықтан төлем сомасы:
10 000 + (10 000 * 13,0 / 100 / 12) = 10 000 + 108,33 = 10 ... ... ... ... бұл ... ... бойынша
аннуитеттік жүйемен салыстығанда ешқандай қаржылық ... ... ... солайша 13 пайыздық жылдық мөлшерлеме бойынша несиесін өтейді.
Қарызгер несиені аннуитенттік жүйе ... ... де ... сыйақы
төлейді. Тек ай сайынғы төлем құрылымы мен сомасы әр түрлі болады.
Мысалға, дәл сондай 600 мың ... ... ... ... 13 және 5
жылдық мерзімге алынған несие бойынша ай сайынғы ... ... ... ... – ай ... ... осы екі ... айырмшылығы, бірінші жағдайда өтеу –
біркелкі емес, яғни несиенің мерзімінің бірінші ... жеке ... ... ... ... ... ... Керісінше, аннуитеттік
жүйе бойынша, қарызгер біден белгілі бір сомаға бағдар ... ... біз ... мысалда бірінші 27 ай бойы бірінші
сұлба бойынша өтеу аннуитеттік жүйеге қарағанда ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық бағдарламаларының көпшілік бөлігі алынған
несиелерді мерзімінен бұрын өтеу ... ... ... ... ... ... шарттары бар. Мысалы, уақытша мораторий
болуы мүмкін, яғни бұл кезеңде өтеу ... ... ... ... ... өтеуге айыппұлдар қарастырылған, олар ... ... әр ... ... Ипотекалық Компаниясы өз ... ... ... бұрын өтеу мүмкіншілігін береді, олар несиені жарым-жартылай
немесе толығымен өтей алады. Мораторий – 6 ... ... ... ... 2 ... құрайды.
 
Бастапқы салым, оның мөлшері және бастапқы салымды төлеуге жинаған
қаражат жетпеген жағдайда не істеу керек?
 
Бастапқы салым – қарызгердің өзі ... ... үй ... ... ... несие сомасы бастапқы салым мен несие қаражатына сатылып
алынатын тұрғын үй құнының айырмашылығын құрайды.
Қазақстан Ипотекалық Компаниясының бағдарламасы ... ... ... ... арналған ипотекалық несие алғанда бастапқы салым тұрғын үй
құнының 15 ... ... және 15 ... ... Г.П.О. сақтандырылуы
қажет, несиенің жалпы сомасы тұрғын үй құнының 85 ... ... Егер ... не одан да ... ... төлесеңіз, онда сақтандырудың қажеті жоқ.
Егер Сіз өз меншігіңіздегі тұрғын үйді ... ... ... келсе, несие сомасы жөнделетін үй құнының 50 пайызына дейінгіс
оманы құрай алады.
Сонымен ... өз ... ... үйді ... ... ... ... ретінде ұсыну мүмкіндігіңіз бар. Бұл жағдайда несие
сомасы сатып алынатын тұрғын үй құнының 100 пайызын ... ... ... ... үйдің (қосымша қамсыздандырудың) құны осы үйдің және
сатып алынатын тұрғын үйдің жиынтық құнының 30 пайызын құруы тиіс.
 
Егер ... ... ... ... ... банк ... ... кепілді алу процесін бастау керек.
 
Өз кірістері мен шығындарын жоспарлау мәселесі өте күрделі ... ... оны дер ... шеше ... ... ... ... өз қарызгерлеріне мерзімі өтіп кеткен берешегін ... 60 ... ... Осы мерзім аяқталғанша Сінді өз қаражат ... ... ... ... ... ... девальвациясы: 2000 жылы – 5,2%, 2001 жылы –
3,8%, 2002 жылы – 3,3%.
 
Мысал 2.
Соңғы жыдардағы инфляция ... 2000 жылы – 9,8%, 2001 жылы – ... жылы – ... 3.
Сіз құны 1 000 000 теңгені құрайтын тұрғын үй ... ... ... 30 ... яғни 300 000 ... ... жинағыңыз жоқ. Онда Сіз 15
пайызын, яғни 150 000 теңге ... де ... 15 ... сақтандырасыз.
Бұл жағдайда қарыз сомасы 85 пайызды несе 850 000 теңгені құрайды.
Сіз 3 ... ... ... ... онда Сізге 8 айға 150 000 теңгені
сақтандыру қажет. 5 пайыздық сақтандыру ... ... ... ... 000 * 5 / 100 / 12 * 8 = 5 000 ... ... 4.
Сізде құны 750 000 теңге тұратын тұрғын үй бар. Сіз жаңа үй алғыңыз
келеді және ескі ... ... ... ... ... ... ... жоқ. Сіз меншігіңіздегі үйді ... ... ... ... ... ... үй ... барлық сомасына қарыз
алуға дайынсыз.
Егер меншіктегі үйдің құны қамсыздандыру ретіндегі меншіктегі үй мен
жаңа үйдің жиынтық ... 30 ... ... ... құрамайтынын есепке
алсақ, онда меншіктегі үй мен жаңа ... ... ... 000 / 30 * 100 = 2 500 000 ... ... Сіз жаңа үйді мына сомаға ала аласыз:
2 500 000 – 750 000 = 1 750 000 ... 2. ... ... ... ... ... Ипотекалық облигациялар
Несиелерді иемдену,
қызмет көрсеткені
Стратегиялық ... ... ... ... Несиені беру және ОД ... ... ... ... + % ... несие немесе ипотека – бұл Қазақстанның кез келген ... ... ... пәтерді кепілге қойып, тұрғын үйді сатып ... ... ... ... ... ... айтқанда – сіз жаңа пәтеріңізге
қоныстанып, бірте-бірте ... ... үшін ... өтеп ... ... өздерінің ипотеалық несиелерін ұсынып ... ... алу ... үшін қол ... ... болып қалды. Өйткені,
банктер өздерінің несиелік тәуекелдерін ... үшін ... ... (12-14%) белгіледі, бастапқы жарна сомасы тұрғын үй құнының 15-
50%-ын құрады, ал несиелер бойынша қысқа мерзімдер – бар ... 5-10 ... үшін ... ... төлеу мүмкіндігін бірден жоққа шығарды.
Ипотекалық несиелерді берудің ... ... ... деңгейдегі кірісі бар
нақты заем алушыны тұрғын үйді сатып алуға ... алу ... ... тарапынан мұндай қатаң талаптарды да ... – бұл ... ... ... ... барынша азайту.
Кесте 6. Қазақстандағы ипотекалық несиелеу нарығындағы ... ... ... ... сомасы, |
| |млн. АҚШ ... ... |7 308 620 ... ... |6 500 000 ... |5 639 404 ... ... ... ... Банкі |5 080 000 ... |5 080 000 ... |5 080 000 ... |6307 264 ... М.М. ... ... в Казахстане” //Рынок ценных бумаг
Казахстана// №5, 2001г., ... ... ... ... алып отыр.Оның үлесіне 28%
тиесілі,ТұранӘлемБанктің үлесіне 22%, Казкоммерцбанктің үлесіне 18% тиесілі
(Қосымша 2 ... біз ... ... жүйесінің келесі ... ... ... 2003 жылы ... ипотекалық
кредиттерге кепілдік беру қоры (бұдан әрі – ... ... ... ... беру ... құру Қазақстанға ипотекалық несиелер
рыногын ... және ... ... ... Ипотекалық
кредиттерге кепілдік беру (сақтандыру) жүйесі ... ... ... ... ... 50%-ын ... ... көздейді. Қазіргі
кезде қордың жарғылық капиталы 500 млн. ... ... ... ... азаматтарымызда өздерінің тұрғын үй ... ... ... ... беру ... ... ... болды, әрі ол банктердің несиелік тәуекелдерін бөлу арқылы берілетін
ипотекалық несиелер бойынша шарттарды жеңілдетеді.
Қазақстандық ипотекалық ... ... беру қоры – ... және оны ... ... мен Ұлттық Банк ипотекалық несиелерге
халықтың қол ... алуы үшін ... ... үй ... дамытудың
мемлекеттік бағдарламасын іске асыру Қордың қызметін ... ... ... ... ... жас отбасылары мен
мемлекеттік мекемелердің ...... ... ... яғни ... ... мен аз ... да кірісі барлар
үшін. Жаңа тұрғын үй бағдарламасы бойынша заем ... ... ... тиімді талаптармен ипотекалық несиелерді ала алады: бастапқы жарнасы –
10%, ... ... – 20 ... ... және ... ... бар болғаны 9-10%,
тек Қор кепілдігінің болу шартымен ғана. Қазақстан ипотекалық компаниясының
осы бағдарламасы ... ... ... ... ... алу үшін заем алушыға ипотекалық несиеге
кепілдік беру бойынша сыйақыны (жарнаны) төлеу жөніндегі шартқа қол ... ... Одан ... ... ... үйді ... алғаннан кейін
сатушымен бірге бастапқы жарнаны өз ақшасымен төлеу жөніндегі ... Ең ... ... ... ... ... үшін ... сыйақы
төленеді.
Қор коммерциялық ұйым емес болып ... ... да ... ... заем ... ... ... жалпы талаптарымыз
бар: несиені алушының төлей алу қабілетін бағалау, ... ... ... ... жылжымайтын мүлікке қойылатын талап. Кейбір банктер –
Қор әріптестері ипотекалық несиелерді өздерінің жеке бағдарламаларына ... әрі олар ... заем ... ... алу ... растауды талап
етпейді, мұндай жағдайда заем алушының Қордың кепілдігін алуға ... ... ... ... Кредит” банктің ипотекалық қызметіне талдау
1988 жылы қыркүйекте “Алматы Орталық Кооперативтік ... ... ... ... ең бірінші банк болды. 1991ж. тамыз айында
банк – “Қазақ Акционерлі ... ... ... ... 1993ж. ... ... Қазақстан Қор биржасының мүшесі болды. Қазақстандағы екінші деңгейдегі
банктер арасында ЕБРР ... ... ... ... бірі
болды. Қазақстан Интернационалды Банкі Chase Manhattan Bank пен ... 100% ... ... иемденді. 1998 жылы тамыз айында АҚ “Банк
Центр Кредит” ЖАҚ «Жилстройбанк» пен бірігу нәтижесінде, АҚ ... ... ... ... ... ... ... тіркелді. Банк заңды
тұлға болып табылады. Мүлікке меншік құқығы бар және өзінің ... ... ... ... ... Мүліктік және өзінің мүліктік емес құқықтары мен
міндеттерін өзінің ... ... және ... ... ... сонымен қатар
сотта талапкер және ... бола ... ... міндеттемелері
бойынша банк жауапты емес.
Банктің официальдық статусы ... ... ... банк болып мемлекеттік ... және ... ... Банк ... ... ... ... анықталады.
Ел экономикасының дамуына үлес қосу және Банк акционерлерінің таза
табысты алуын ... ету – банк ... ... ... ... өзінің еншілес банктерін, филиалдарын, өкілеттілігін ҚР
территориясында және одан тыс ... ... ... банктің стратегиясындағы өзгертулерге сәйкес, ҚР
Ұлттық Банктің талаптары есебімен, елдегі және әлем нарықтарындағы ағымды
экономикалық және әлеуметтік жағдайға ... ... даму ... ... ... банк несиелік саясат бойынша мынадай қызметтерді
жүзеге ... ... ... процесін ұйымдастыруға бақылау жасауға негіз ретінде
болу;
• Несиелеуді жүзеге асыратын бөлімдердің қызметкерлері үшін ... және ... ... болу;
• Несиелік бөлімдердің жетекшілері үшін ... ... ... ... ... ... ... талдау және аудит ... ... ... ... ... болатын талаптарды анықтау.
Банктің несиелеу процесі мынадай кезеңдерді қамтиды:
• Несиеге деген өтінішті қарау;
• Несиелік қабілетін талдау;
• Несиелік келісім шарт ... ... ... ... мәміленің орындалуына бақылау жасау.
Несие тапсырысын қарау кезеңдері:
1. Клиентке несие беру туралы ... ... үшін ... ... ... ... ... Алдын-ала біліктілік барысында Несиелік офицер клиентпен келісе
отырып, несие бойынша ай сайынғы төлемнің ... ... одан ... мүмкін болатын несиелеу мерзіміне және клиент
тілегіне сәйкес несиенің максималды ... ... ... ... және ... ұсынатын
құжаттардың қажет
пакетінің жағымды нәтижелері барысында, клиент бекітілген
тарифтерге сәйкес несие тапсырысын қарағаны үшін комиссияға төлем
жүргізілуі;
4. Бөлшектеп несиелеу бөлімі ... ... ... ... ... ... несие және төлем қабілеттілік талдауы негізінде
заңды қорытындысыз ... ... ... ... нәтижелері бойынша Несиелік офицер
клиентпен мүмкін және келісілген ай сайынғы ... ... ... максималды сомасының анықталуы;
6. Қарыздың максималды сомасы тұрғын үйдің нарықтық құнынан 85%
дан аспауы керек, қосымша сақтандыру есебімен ... ... ... ... кем болмауы;
7. Егер клиенттің төлем қабілеттілік талдауы нәтижесі бойынша,
олардың талап еткен ... ... банк ... ... ... ... ... беру мүмкін болатын несиелеудің басқа
шарттарын қолдану ... ... ... ... айтқанда:
а) ай сайынғы төлем мөлшерін өзгерту;
б) несие мерзімін ұзарту;
в) несие сомасын азайту;
г) кепілдің ... ... және ... ... етуді ұсынуды
қарау.
8. Егер несие шарттары қарастырылған болса, Несиелік офицер клиентті
хабардар етеді.
9. Несие тапсырысын қарау ... ... ... ... ... ... ... туралы мәселесі Бөлшектеп несиелеу комитеті
қарауына шығарылады.
11. Комитет хаттамашысы шешімді ... және ... ... Кіші ... ... ... ... Бөлшектеп несиелеу комитетінің шешімі екі ай мерзім бойына ... Осы ... ... ... несие тапсырысын клиент қайта
қалыптастырған құжаттар пакеті негізінде қайта ... ... ... ... ... ... ... үйді тапқаннан кейін Несиелік
офицер үйді қарау үшін бағалаушының әрекет етуі туралы ... ... ... ... ... Несиелік офицерге тұрғын үйдің
нақты нарықтық құнынан 30% мөлшерінде кепіл мүлігіне, азаюдың
бірдей коэффициентін белгілеу ұсынылады.
15. Егер ... ... ... кепіл құны несиенің бекітілген
сомасын қанағаттандырмаса, онда клиент бастапқы жарна мөлшері
көбейтуі немесе несие бойынша қосымша қамтамасыз етуді ұсынуы
қажет.
16. ... және ... ... құжаттар пакеті қалыптасқаннан
кейін Кіші несиелік офицер несиені рәсімдеу және беру үшін клиент
пен сатушының банкке қай күні және қай сағатта келетіні ... ... ... болғаннан кейін Кіші Несиелік офицер қажетті
құжаттарды рәсімдейді:
а) қарыздың типтік келісімі;
б) қозғалмайтын мүлік кепілінің типтік келісімі, онда қарыз келісімінің
номерін және қол ... ... ... мүлік бойынша
орталықта, тұрғын үйді сату-сатып алу келісімін тіркеудің номерін
және күнін толтыру үшін орын қалдырылады.
18. Келісілген уақытта банкке нотариус ... ... ... және беру, Кіші Несиелік офицер және филиал
заңгері қатысуымен жүргізіледі.
20. Кіші Несиелік офицер тұрғын үйді, ... ... ... ... ... ... бойынша сақтандыру полистерін
рәсімдейді.
21. Қарыз алушы шығысты кассалық ордер бойынша несие сомасын
алады. ... ... үшін ... ... ... ... орнына ұсынады.
Несиені қайтару және оған сыйақы ... ... ... ... маңызды кезеңі. Несиелер бойынша қарызды қайтару
тәсілі банк қаражаттарының пайдалану ұзақтығына және ... ... ... рөліне байланысты.
Несиенің берілуі сияқты несиені қайтарудың бірегей жасалған үлгісі
жоқ.
Іс жүзінде несиені ... ... ... варианттары
болады:
1) мерзімді міндеттемелер негізінде ... ... ... ... ... және несиеге деген есеп айырысу
шотына кажеттіліктің азаю шамасына қарай қайтару;
3) ... ала ... сома ... ... ... қайтару;
4) түскен түсімді бірден несиелік қарызды жабуға есептеу;
5) несиенің қайтарылу мерзімін созу;
6) мерзімі ... ... ... ... ... ... аудару;
7) банк резерві есебінен мерзімі өткен несиелерді шегеру.
Несиенің қайтарылуын арнайы құжат арқылы ... да, ... ... ... қайтарылуын негіздейтін құжаттарға: клиенттің жазбаша
үкімі, банктің өзінің үкімі, ... ... ... ... ... ... ... шегеру туралы берген үкімі жазбаша да және
ауызша да болады. Несиенің қайтарылуы қағазсыз, яғни ... ... да ... ... қайтарылуына бақылау жасау үшін банкте несиелер ... ... ... ... Банк ... қайтарылатын мерзімі жеткен несиелерді қарай отырып, қарыз
алушының есеп ... ... ... ... үкім-ордерін береді.
Жартылай қайтаруға байланысты төлемдер уақыты ... ... ... ... ... ... белгілерін жасайды. Егер де қарыз
алушының ... шоты ... ... ... болса, несие бойынша қарызды
және ... ... ... ... төлем тапсырмасы негізінде
жүргізіледі. Жекелеген жағдайларда, ... ... ... ... ... ... банк қайтару мерзімін кейінге қалдыруға
руқсат етуі мүмкін, бірақ бұл қарыз жоғарғы сыйақымен ... ... оны ... ... және тәртібі, сондай-ақ оларды
іздестіру механизмі несиелік келісімшартта анықталады. ... ай ... ... және т.б. есептелуі және қайтару кестесіне сәйкес іздестірілуі
мүмкін.
Пайызды есептеу ... ... ... айдағы күндер саны — 30, ал
жылдағы 360 күнмен ... ... ... ... ... ... алған несиені
пайдалануына және оны толық қайтаруына бақылау жасайды. Осы мақсатта қарыз
алушының шаруашылық қызметіне, оның ... ... ... ... ... жағдайларда, орнында ақшалай және есеп айырысу құжаттарын,
бухгалтерлік жазуларды, есептік ... ... Осы ... ... ... ... ... ақпараттар түрлері мен басқа да ... ... да ... ... ... ... ... клиенттің
несиелік ісін жүргізу жүйесі болады.
Несиелік келісімшартқа ... өз ... ... қарыз
алушыларға қатысты банк қарыз алушыға әрі қарай несиелеуді тоқтату туралы
ескерту жасауға; ... ... ... ... ... ... Қарыз алушы несиелік келісімнің шарттарын жүйелі түрде ... банк ... ... ... ... талап етуге құқылы.
Қазіргі несиелеудің басты ерекшелігі бойынша банк ... ... ... ... ... ... несиелік шарт жасасу үшін
несиелеу субъектісімен ... ... ... ... ... банк пен ... ... келісімшарт негізінде шешеді.
АҚ “Центр Кредит” банктің ипотекалық келісім-шартының негіздері:
1. Келісім-шарт ... ... ... ... Жақтардың құқықтары мен міндеттері.
- Ерекше шаралар.
- Қорытынды жағдайлар
- Жақтардың ... ... және ... ... ... ... ... алдында банктік қарыз келісім-шартына
сәйкес берілген қарызды өтеу бойынша міндеттемелерді өз уақытында ... ... ... ету. ... өтеу ай сайынғы тең төлемдермен,
аннуитеттік төлемдердің келесі формуласы бойынша есептеліп, жүргізіледі.
Ай сайынғы төлем сомасы = Несие * ... ... ... ... жылдық сыйақы
мөлшерлемесі; n-айлар саны.
Қарыз бойынша сыйақы мөлшерлемесі келесі формула бойынша есептеледі:
Сыйақы мөлшерлемесі = ... + банк ... ... ... бастап, әр екінші тіркелген кезеңнің басында
қарыз алушыға қарыз бойынша сыйақы ... ... және ... ... олар ... ... кезеңде инфляцияның 4,5%-дан
жоғарылауы, не төмендеуі жағдайында қолданылады.
Сыйақы мөлшерлемесінің ... ... ... формуламен
есептеледі:
Жоғарғы/төменгі шектер = өткен тіркелген кезеңдегі сыйақы мөлшерлемесі
+/- 4,5%
Кепіл ұстаушының кепіл берушіге ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі:
- негізгі қарыз сомасы және қарыз бойынша есептелген сыйақы;
- ипотекалық келісім ... ... ... ... ... санкциялары;
- кепілзатын өткізу бойынша шығындардың орнын толтыру;
- кепіл туралы келісімді тіркеу бойынша, оның ішінде, кепілдің пайда болуы,
өзгеруі және тоқтатылуымен байланысты ... ... ... ... ... ... кепіл беруші өзінің ... ... ету ... ... ұстаушыға кепілге өзінің меншік құқығы
бар объектіні ұсынады.
Кепілзатына ... ... ... ... ... ... “Қозғалмайтын мүлік бойынша орталықта” тіркелген сатып алу-сату келісімі;
- пәтер паспорты.
Кепіл мүлігінің белгіленген, келісілген бағасы ... ... ... ұстаушының құқықтарын бұзбайды.
(((. Кепіл беруші кепіл ұстаушыға ипотекалық келісім бойынша ... ... ... ... ... ... бұрын
өткізуге және кепілге алынған мүлік құнынан қанағат алу құқығын ұсынады.
Жақтар төмендегілерге байланысты келісімге келеді:
1.Кепілзаты кепіл берушінің иелігінде және қолданылуында ... ол ... ... сыну тәуекеліне жауапты.
- Кепілзатының сынуы жағдайында немесе әрекет ететін заңға ... ... оған ... ... ... тоқтатылуы жағдайында кепіл беруші
кепілзатын тез арада қалыптастыруға немесе ауыстыруға, оны басқа тең
бағалы мүлікпен толықтыруға ... ... ... ... ... тұлғаға кепілзатына меншік құқығының өтуі
жағдайында құқық иеленуші кепіл берушінің барлық міндеттеріне жауапты.
4.Кепілзатының қайта кепілге алынуы кепіл ұстаушының жазбаша
келісімімен ғана рұқсат ... ... ... құқықтары:
- кез-келген уақытта құжаттар бойынша тексерісті және ... ... бар ... іске асыру;
- кепіл берушіден кепілзатын сақтау үшін қажетті және жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... әрекет ететін мерзімге белгіленген кепіл
затына қатысты құжаттарды ұсынуды және сақтауға өткізуді талап ету;
- кепілзатының жойылуының ... ... ... ... ... етілген міндеттемелердің тез арада орындалуын талап ету;
- кепіл берушінің міндеттемелерін ... ... ... немесе
кепілзатының сынуы жағдайында кешіктірмей қалыптастыруды талап ету.
- кепіл ... ... ... ... ... ... ... шарттарын
орындамаған жағдайда кепілмен қамтамасыз етілген ... ... ... талап ету;
- өзінің қарауы бойынша кез-келген уақытта кепілзатының қайта бағалануын
іске асыру;
- кепілзатының ... құны ... ... ... ... ... ... бойынша оның міндеттемелерін өтейтін жаңа ... ... ... ... ... ... ... кепіл беруші өзіне жүктелген міндеттемелерді
орындамаған ... ... ... немесе басқа да әдістермен
кепілзатын өзінше өткізу жолымен ... ... ... ... ... ... ... кепілмен қамсыздандырылған
міндеттемелерді орындауды қабылдау, мұндай жағдайда орындалған ... ... ... кері талап құқығы өтеді;
- кепілзатын иелену және қолданылуының өтуін талап ... ... ... ... оның ... сәйкес иелену және пайдалану;
- кепілге алынған мүлікті өткізу барысында саудаға қатысу;
4.3. Кепіл ұстаушының міндеттері:
- кепіл беруші кепілзатының құжаттарын ... ... ... ... барлық
міндеттемелерін толық орындағанға дейін, сол түрде сақтауды қамтамасыз
ету;
- кепілзатымен қамсыздандырылған барлық міндеттемлерді ... ... шарт ... кепіл берушінің ... ... ... ... Кепіл берушінің міндеттері:
- нақты шарт әрекет ететін мерзім бойына кепілзатының сақталуы үшін қажетті
шаралар қолдану;
- кепіл ... ... шарт ... ... ... ... ... меншік
құқығын растайтын құжаттарды сақтауға өткізу;
- кепіл ұстаушыға нақты ... ... ... ... ... кепіл ұстаушыға кез-келген нысанда оның шараларын өткізу барысында қарсы
әрекет етпеу;
- физикалық тозу салдарынан кепілзатының құнының ... ... ... ... ... ... ... заңнамалық нормаларға
сәйкес тез арада кепілзатын қалыптастыру немесе кепіл ұстаушының жазбаша
келісімімен оны басқа тең бағалы мүлікпен ... ... ... оған ... ... сонымен қатар сәйкес тіркейтін
органда ипотеканың тоқтатылуы жөнінде мемлекеттік тіркеуден өткізу;
- кепіл ұстаушының ... ... ... арқылы, кез-келген күні
кепілзатының бар болуы, оның жағдайын тексеруге ... ... ... тез ... ... жойылып кету немесе сыну ... ... ... ... ... өтуіне дейін бір ай бұрын кепілзатына иелік ... ... ... ... ұстаушының алдын-ала жазбаша келісімінсіз ... ... және ... ... ... Егер Қазақстан Республикасының заңнамасымен ... ... ... ... ... ... төмендететін ережелер
орнатылса, онда нақты келісім шарттары оның әрекет етуінің барлық мерзімі
бойына сақталады ... ... ... ... бойынша бір жақты тәртіпте
өзгертіледі.
Нақты келісім ... ... ... ... ... ... ... Нақты келісімнің өзгертілуі, толықтырылуы немесе әрекет
ету мерзімінің ұзартылуы ... ... ... келісімдер арқылы
рәсімделеді.
Нақты келісімнің шарттарын орындау процесінде пайда болатын ... ... ... шығару мақсатында сөз алмасу жолымен алдын-ала
тәртіпте жақтармен қарастырылады.
Сөз алмасу жолымен жақтармен ... ... ... ... ... ... ... өтеді.
VI. Нақты шарт, оған қол қою ... ... ... ... ... ... бойынша кепіл беруші өз ... ... ... ... етеді.
- нақты шартты рәсімдеу және тіркейтін органдарда кепілді тіркеу, өзгерту
және тоқтату бойынша ... ... ... ... ... ... өздерінің реквизиттерінің өзгеруі туралы тез арада ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды жақтар Қазақстан Республикасында
әрекет ететін заңнама нормасымен ... ... ... шарт орыс ... және ... күші бар бірдей 3 ... әр ... бір ... және бір ... ... ... ... Кредит” банктің ипотекалық несие мәлімдемесін қарауына арналған
және несие беру мен толтыруға арналған қажетті құжаттар тізімі қосымша ... 3. ... ... ... ... ... серіктестік “Коммерциялық қозғалмайтын
мүлік орталығы” ... ... ... Заң жағдайларына, ҚР
Азаматтық Кодексіне, сонымен қатар №6 ... ... ... ... есебі” және Бағалаудың Халықаралық
Стандарттарына сәйкес қызмет көрсетеді.
Құнның көптеген типтері және оған ... ... ... көптеген ресурстарын бағалаудың негізгі нарықтық ... ... ... ... құн ... баға ... ... бағалау үшін 3 стандартты әдіс қолданылады: шығын бойынша
әдіс (құрушы ... ... ... ... әдісі (салыстырмалы
әдіс) және табыстарды капитализациялау әдісі (табыс бойынша әдіс).
Шығын бойынша әдіс мүмкіндікке негізделеді, мұнда ... ... ... үшін үлкен сома төлемейді, егер ... ... ... және сапасы бойынша ұқсас объектіні жөндеуге кеткен
сома одан ... ... Осы әдіс ... ... ... этаптары мыналар: 1) Бастапқы құнды есептеу. 2)
Физикалық тозудың, ... ... ... әсер ... ... 3) Мүліктің нақты құнын алу үшін – тозу ... ... ... ... ... бұл ... егер берілген нарықта
сұраныс пен ұсыныстың қатысты тепе-теңдігі жағдайында объектінің
тозуын және бастапқы құнының ... ... ... ... ... онда бұл әдіс ... ... алып келуі мүмкін.
Сатылудың тікелей салыстырмалы талдау әдісі тапсырысқа
негізделеді, мұнда ... ... ... ... ... бойынша іске асырады және ақылды сатып алушы ... ... ... ... сатып алғанша, сапасы және
жарамдылығы ... ... ... алуы ... Осы әдіс ... негізгі процедураларының этаптары мыналар: 1) Келісімдер,
баға кесулері, меншік объектілерін сату ... ... ... ... ... ... ... Ұқсас объектілерге
байланысты. 2) Ақпараттың анықтылығын жоғарлату мақсатымен оны талдау.
3) Сәйкес өлшем бірліктерін таңдау және ... ... ... үшін ... ... ... 4) ... жағдайлар
бойынша бағаланатын объектінің түзету бағасы, жеке элементтер ... ... және ... ... ... объектілерді және
салыстыруға арналған ... ... 5) ... ... ... ... ... құнын орнату.
Бағалаудың бұл әдісі, егер ашық нарықта ұқсас ... ... ... ... ... ... алып ... мүмкін.
Табыстарды капитализациялау әдісі, қарапайым ... ... ... ... пайда табуға үміттеніп алатынын сипаттайды,
осымен байланысты ол объект үшін үлкен сома ... Осы ... ... ... ... ... мыналар: 1)
Кәсіпорынның жалпы әулетті табысын бағалау. 2) Толық емес енгізу
шығынын ... және ... ... ... динамикасының
мінездемесін қолдану – нарық анализі бойынша жасалады. Осындай ... ... ... ... шегеріледі, ал барлық көрсеткіш жалпы
нақты табыс болып келеді. 3) Жылжымайтын ... ... ... ... – дәл осы ... ... шығындардың және
фактілік шығындардың анализіне сай құрылады. 4) Саналған көлем жалпы
табыстан шегеріледі. Шығын мақаласында тек ... ... ... ... Ал ... ... ... пайыздар және амортизациялық шығындар шығындар мақаласына
жатпайды. Осындай әдіс бойынша алынған таза ... ... ... ... объектінің ағымдағы құнына қайта саналады. Қайта санау
әдісін таңдау берілетін ақпараттың сапасына байланысты болады. Барлық
болашақ ... ... құны ... ... ... ... ... капитализация әдісі арқылы есептеледі. Бағалаудың бұл
әдісі, егер берілген объектінің табысын нақты ... және ... ... түзу ... ... ғана ... алып келуі мүмкін.
Бұл әдістердің әрқайсысы бағалау объектісінің әр түрлі ... ... ... ... ... ... әрқайсысының артықшылықтары мен кемшіліктерін таразылауға
және сенімді болып есептелген ... ... ... ... ... ақырғы құнын белгілеуге көмектеседі.
Шығын бойынша әдіс. Шығын бойынша әдіспен құнды ... ... ... яғни ... ... және сыртқы әсер, жер
учаскесі құнын қамти отырып, мүліктің құрушы құны ... ... ... ... ... ... ... объектінің
жыл мөлшері және оның физикалық жағдайы есептеледі. Бағаланатын объект
5 сатылы кірпіш ... ... ... ... ... ... ... берілгендеріне сәйкес, физикалық тозу 8,5%-ға тең.
Сонымен бағаланатын объектінің қалдық құны келесідей ... = ...... объектінің жалпы алаңы;
1,2 – коэфициент районирования;
820 – зерттелінген объектінің 1 шаршы метр үшін 2006 ... ... ... сатылатын маркетингтік анализ бойынша түзету құны, АҚШ$.
$820*(1-0,085) және 1 шаршы метр үшін $750,3 ... ... ... ... ... құны ... метр*1,2= $46729 құрайды
немесе 6185518 тг. құрайды.
Сатылудың салыстырмалы талдау әдісі. Бұл әдіс ... ... ... жағдай барысында салыстырмалы меншік объектілеріне
берілгендер жиналады. Одан кейін, ... ... ... және ... ... ... ... сатылу мерзімін
және физикалық сипаттамаларының айырмашылықтарының орнын толтыру үшін құн
компоненттері бойынша ... ... ... ... үйді алу ... ... ұқсас объектілерге сұраныс пен ұсыныстың кең спектрі туралы
шешім қабылдауға көмектесті. ... ... ... ... ... түзетулер жасалады және 1 шаршы метр алаңның құны
есептеледі. ... ... ... ... ... несиелеудің бағаланатын объектісін талдау*
| |Бағаланатын ... ... ... |
| ... ... 1 ... 2 ... 3 |
|Орны |Рыскулова,65 ... ... ... |
| |үй,46 ... |Розовая |Розовая |Райымбека ... |3(5) |3(5) |5(5) |3(4) ... | | | | ... ... ... |кірпіш ... ... | | | | ... ... ... ... |
| | | |н | ... |51,9 |46 |60 |45 ... | |$50000 |$52000 |$51500 |
|1 ... ... |$1087 |$867 |$1144 ... | | | | ... ... банктің жылдық есебі
Кесте 8. Түзету кестесі*
|Сипаттама ... 1 ... 2 ... 3 |
|Сату шартындағы |5% |5% |5% ... ... | | | ... жерінің |0% |0% |-10% ... ... | | | ... ... |0% |5% |0% ... | | | |
|1 ... метр |$1033 |$824 |$1087 ... құны | | | ... ... банктің жылдық есебі
Бағаланатын объектінің 1 шаршы метр құны $959 тең. Сонымен,
берілген әдіспен бағалау ... құны ... ... ... 6588320 тг. ... бойынша әдіс. Табыс бойынша әдіс, табыс алудың
уақытын анықтауды бағалау объектісінің құнына тікелей сараптама жүргізуге
көмектеседі. Бұл әдіс ... ... ... құруды, табысты алумен
байланысты тәуекел бағасын қарастырады. Табыс бойынша әдіс ... ... ... ағымды құнын анықтаудан құралады. Есептемеде
бағалаудың табыс бойынша әдісі ... ... ... сатылудың салыстырмалы әдісінен алынған
құн, қалыптастырылған нарығы бар, меншік ... ... ... ... ... бағалау мақсаттарына толық жауап
береді, осымен байланысты бағаланатын объектінің құны $49772 құрайды. Кепіл
құнын есептеу үшін ... ... ... жағдайлары және маржа есебі ... ... ... ... алып келетін жергілікті ... ... ... ... ... ... ... құн
көрсеткіші $48250). Жүргізілген зерттеулер негізінде 30% мөлшерінде маржа
көлемі белгіленеді.
Сонымен объектінің кепіл құны: $48250*(1-0,30)=$33775 немесе ... ... ... ... ... әдістердің нәтижелері мәліметтерінің
мақсаты оның әрқайсысының артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау және
сонымен бір ... ... ... Шын ... әдістердің біреуі де өте
жақсы немесе өте жаман емес, тек нақты фактілер мен жағдайлар ... ... ... ... көрсетеді.
Объектінің нарықтық құнын анықтауда 3 әдіс қолданылады: табыс бойынша,
шығын ... және ... ... талдауы. Төменде қолданылған
бағалау әдістерінің нәтижелері келтірілген:
- шығын ... әдіс $ ... ... әдіс $ ... ... ... ... Рыскулов көшесі, 65 үй, 46 пәтер мекен
жайында орналасқан пәтердің нарықтық құны екі әдіс бойынша келтірілген.
Жоғарыда көрсетілген жергілікті нарық ... ... ... ... ... ... құны 6386852 тг. немесе $48250. Объектінің
кепіл құны бойынша ұсыныс 4470797 тг. ... $33775 ... ... мүлікке құқықты тіркейтін ұйымдар
Мүлік нарығы
Бағалау фирмалары
Несие құрылтайшылары
(Коммерциялық банктер, ипотекалық ұйымдар)
Қарыз алушы
І- деңгелі
нарық
Сақтандыру компаниялары
ІІ-деңгейлі
нарық
Қазақстан Ипотекалық Компаниясы
(қаржы капиталы – 25-30 ... ... және ... ... ... ... IBRD, Fannie Mae,
USAID, Cagamas
Инвесторлар:
- Жеке тұлғалар
- Банктер
- Зейнетақы қорлары
- Сақтандыру ұйымдары
Қазақстан Ипотекалық
Компаниясы
Реттеуші ұйымдар
ҚР үкіметі, ҚРХБ, Қаржы
Қадағалау Агенттігі
Қарыз алушылар
Тіркелген ДЗ-ні алу. ... ... ... ... ... ... құжаттардың
оригиналын тапсыру. 6-күн
ДБЗ заңгерімен қол қойылған тіркелген ДЗ-ні алу. Несие бергеннен кейін
досьені ҚИК-на сату үшін немесе ... ... үшін ... тапсырамыз. 6-
күн
Несие беру.
5-күн
Несие комитетінің шешімі туралы клиентті хабарландыру.Эксперттік
қорытындыны ОС және НСК ... ... ... ... ... және ... ақы ... ашу,сақтандыруға және бағалуға қол қою. 4-күн
Құжаттарды қабылдау(анкетаны толтыру, құжат пакетін тексеру,көшірмемен
салыстыру,жылжымайтын мүліктің бағасын тағайындау). 1-күн
Қолдан-қолға ... ... қол қою және ... ... № 24 ... Бөліміне жіберу. 14-күн
Кепілдік келісім-шартына қол қою.Жылжымайтын мүлік өкілеттігінің сенімхат
беруі. Кепілдікті тіркеу үшін құжаттарды ... ... ... және оны қауіпсіздік қызметіне жіберу(СБ)
Эксперттік қорытындыны дайындау.Қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ................). 4-күн
Келісім-шарттарды дайындау үшін Заңды бөлімге досье тапсыру. 4-күн
1-ші беттерді дайындау (ипотекалық куәлік толтыру). Жылжымайтын мүлік
өкілеттігіне ... ... ... ... ... алу-сатуды жасау және сатып алу-
сату, ипотекалық куәлік, кепілдік тіркеуге сенімхат.
5-күн
Несие Комитетіне шығару. ... және ... беру үшін ОС ... ... ... ... сатып алу-сату тіркелгеннен кейін оригиналдарды алу (5
күн) және Заңгерге 1-ші бетін тапсыру. 12-күн
Клиентпен кеңесу

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы69 бет
Верификация инфрақұрылымының аналитикалық моделі5 бет
Деректер базасы дегеніміз не? Деректер базасын басқару жүйесі дегеніміз не? Деректер моделінің қандай негізгі типтері бар7 бет
Зерттеу процессі кезіндегі экспериментті жоспарлау әдістері жайлы9 бет
Леонтьев – тарихы, теориясы, экономика моделі13 бет
Математикалық модельдің құрылуы және таралу динамикасы10 бет
Модель және оның түрлері4 бет
Өткір ішек инфекциясының таралу динамикасының математикалық моделін құру12 бет
12-жылдық білім берудегі компьютерлік графиканын мүмкіншіліктері13 бет
Delphi дің мультимедиялық мүмкіндіктері12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь