Жер салығының түсiнiгi


Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 Бөлiм. Жер салығының түсiнiгi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Жер салығының есептелу тәртібі және алыну механизмі ... ... ... ... 9

2 Бөлiм. Жер ќатынастарын реттеудегi ролi ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.1 Жер ќатынастарыныњ дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2 Жер салығы бойынша шетелдік тәжірибе. (Германия, Италия) ... ... 20


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Жер салығы – бұл жер рентасын шеттету нысандарының бірі. VIII ғасырдың соңында және ХІХ ғасыр бойы дамушы саяси экономиканы ұсынушылар, жер меншігі негізгі байлық болып табылады, мемлекетті басқару үшін қажетті мемлекеттік кірістер, осы байлықтың бірінші қайнар көзі сияқты салық салу жолына шығарылуы керек деп бекітті, яғни жерге салық салу керек деген.
Бұл салық жер учаскесін нақты қолдану есебімен кіріске негізделеді. Өткен және қазіргі жүзжылдықта олармен Г. Джордж, С. Корд, Н. Тидеман және көптеген басқа зерттеушілер айналысқан. Соңғы уақытта біздің шарттарда бұл мәселелерді М.Л. Бронштейн, А.А. Калныньш, А.Э. Сагайдан, Б.И. Пошкус айналысқан. Н. Суханованың жиырмасыншы жылдар басындағы маңызды және теориялық өңдеулері сақталған. Рентаның салық салу маңыздылығын сипаттағанда, ол былай деген: “Бұл жұмыс екі бөлікке бөлінеді: біріншіден, жер рентасын салық ретінде қалай алуға болатынын анықтау, және екіншіден қалай рентаны қоғамдық қажеттілікке аударуды шешу керектігін, яғни оны қалай бөлу керек”.
1 Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдер туралы” Заңы (Салық Кодексі), Алматы, 2003.
2 Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу. Алматы, “Қазақ Университеті”, 2003.
3 Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Ғ.А., Налоги и налогообложение. Алматы, 2002.
4 Ильясов К.К., Зейнелгабдин А.Б., Ермекбаева Б.Ж. Налоги и налогообложение. Алматы, Рауан, 1995.
5 Қаржы-Қаражат. Финансы Казахстана. 2002\4.
6 Тютюрюков Н.Н., Налоговые системы зарубежных стран: Европа и США. Учебное пособие. Москва 2002.
7 Финансы Республики Казахстан. Статистический ежегодник. Алматы, 2002.
8 Черника Д.Г., Князева В.Г., Налоговые системы зарубежных стран. Москва, Закон и право, ЮНИТИ. 1997.
9 Черника Д.Г. Налоги. Учебное пособие. Москва, Финансы и статистика, 1997.
10 Статистический сборник 2002 г.
11 «Егемен Ќазаќстан» газеті ЌР
12 «Жер Кодекс» Зањы 26 маусым 2003 жыл.
13 Ќазаќстан Республикасы Џкіметініњ Ќаулысы ќыркџйек2 2003ж.
14 «Егемен Ќазаќстан» газеті, 30 сђуір 2002ж.
15 Џкімет Бюлетені 2002ж№3.
16 «Егемен Ќазаќстан» газеті,1ќањтар 2004ж.
17 «Егемен Ќазаќстан» газеті,19 наурыз 2003ж.
18 «Егемен Ќазаќстан» газеті,30 сђуір 2003ж.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге




Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 Бөлiм. Жер салығының түсiнiгi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Жер салығының есептелу тәртібі және алыну механизмі ... ... ... ... 9

2. Бөлiм. Жер ќатынастарын реттеудегi ролi ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.1 Жер ќатынастарыныњ дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2 Жер салығы бойынша шетелдік тәжірибе. (Германия, Италия) ... ... 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24

Кіріспе.

Жер салығы – бұл жер рентасын шеттету нысандарының бірі. VIII ғасырдың
соңында және ХІХ ғасыр бойы дамушы саяси экономиканы ұсынушылар, жер
меншігі негізгі байлық болып табылады, мемлекетті басқару үшін қажетті
мемлекеттік кірістер, осы байлықтың бірінші қайнар көзі сияқты салық салу
жолына шығарылуы керек деп бекітті, яғни жерге салық салу керек деген.
Бұл салық жер учаскесін нақты қолдану есебімен кіріске негізделеді.
Өткен және қазіргі жүзжылдықта олармен Г. Джордж, С. Корд, Н. Тидеман және
көптеген басқа зерттеушілер айналысқан. Соңғы уақытта біздің шарттарда бұл
мәселелерді М.Л. Бронштейн, А.А. Калныньш, А.Э. Сагайдан, Б.И. Пошкус
айналысқан. Н. Суханованың жиырмасыншы жылдар басындағы маңызды және
теориялық өңдеулері сақталған. Рентаның салық салу маңыздылығын
сипаттағанда, ол былай деген: “Бұл жұмыс екі бөлікке бөлінеді: біріншіден,
жер рентасын салық ретінде қалай алуға болатынын анықтау, және екіншіден
қалай рентаны қоғамдық қажеттілікке аударуды шешу керектігін, яғни оны
қалай бөлу керек”.
1991 жылы елімізде көптеген өзгерістер болды және экономиканың дамуына
көптеген құбылыстар, атап айтқанда, меншіктің көптеген түрлерінің дамуы,
шаруашылық жүргізуші субъектілер мен мемлекет арасындағы қатынастардың
құқықтық негізде жүргізілуі және тағы басқа құбылыстар іске аса бастады.
Салық заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасында жерге белгіленген
базалық ставкасы анықталған. Негізінен Салық Кодексінде топырақ
бонитеттеріне сәйкес, яғни жақсы дақылды шығымдылығының мөлшеріне сәйкес
балл.
Жалпы қабылданған ережелер топырақтың құнарлылығына және толығымен
жыртылған жерге 100 бал қолданылады.
Бұл курстық жұмыс негізінен үш бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімде жер салығының жалпы түсінігі және де оның Қазақстан
Республикасындағы орны қарастырылған.
Екінші бөлімде жер қатынастарын реттеудегi ролi мен шет мемлекеттерiнiң
тәжiрибесi туралы айтылған.
Осы курстық жұмысты жазу барысында көптеген мәліметтер жинадық, жер
салығының есептелу тәртібін және бюджетке төлену жолын жетік білдік,
көптеген әдебиеттерді қолдандық.

1. Жер салығының түсiнiгi

1.1 Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны.
Салықтар дегеніміз – мемлекеттік бюджетке заңды және жеке тұлғалардан
белгілі бір мөлшерде және мерзімде түсетін міндетті төлемдер болып
табылады.
Салықтар – шаруашылық жүргізуші субъектілердің, жеке тұлғалардың
мемлекетпен екі арадағы мемлекеттік орталықтандырылған қаржы көздерін
құруға байланысты туындайтын қаржылық қатынастарды сипаттайтын экономикалық
категория.
Салықтардың экономикалық мәні мынада:
- біріншіден, салықтар шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халық табысының
қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін көрсетеді;
- екіншіден, шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халық табысының белгілі
бір мөлшерін мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын
көрсетеді.
Салықтар – мемлекет қаржысының тұрақты қайнар көзі.
Қазақстан Республикасында салықтардың мынадай негізгі қызметтері бар:
- фискалдық қызметі;
- реттеушілік қызметі;
- бақылаушылық қызметі.
Фискалдық қызмет арқылы мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлімі құрылып,
салықтардың қоғамдық міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірісін топтастыра отырып, әлеуметтік, әскери, қорғаныс, тағы басқа да
шаралардың іске асуын қамтамасыз етеді.
Реттеушілік қызметі салық механизмі арқылы іске асырылады. Оның
ішіндегі негізгі тетіктер салық ставкалары мен салық жеңілдіктері. Салықтық
реттеудің тетіктері тек қана өндірістің дамуын реттеп қана қоймай, сонымен
қатар ақша және баға саясаты, шетелдік инвесторларды ынталандыру, шағын
және кіші кәсіпкерлікті дамыту жұмыстарын жүзеге асыруы қажет. әрине
салықтық реттеу тетіктері тиімді қызмет атқару үшін олардың басқа да
экономикалық тетіктерімен тығыз байланыста болуы керек.
Салықтардың келесі негізгі қызметі ол бақылаушылық қызметі, яғни
салықтық бақылау. Салықтардың бақылаушылық қызметі арқылы салық
механизмінің қызмет етуінің тиімділігі бағаланады, қаржы ресурстарының
қимылына бақылау ісі жүргізіледі, салық жүйесі мен бюджет саясатын
жетілдіру жолдары қарастырылады.
Салық механизмінің қызметі белгілі қағидаларға сүйеніп іске асырылады.
Қазақстан Республикасының Салық Кодексі салық ісін мынадай қағидаларға
негізделіп жүргізілуін талап етеді:
- міндеттілік қағидасы бойынша салық төлеуші салықтық міндетін толық және
белгіленген мерзімде орындауы тиіс;
- нақтылық қағидасы бойынша Қазақстан Республикасындағы бюджетке төленетін
төлемдер мен салықтар нақты болуы тиіс;
- әділеттілік қағидасы бойынша Қазақстан Республикасында салық салу жалпыға
бірдей және міндетті болады, жеке түрдегі жеңілдік жасауға рұқсат
етілмейді;
- біртұтастылық қағидасы бойынша Қазақстан Республикасы аумағында жалпыға
бірдей салық жүйесі қолданылады;
- жариялылық қағидасы бойынша салықты реттеуші нормативтік құқықтық
кесімдер ресми басылымдарда жарық көреді.
Салық ісін тиімді ұйымдастыру мақсатында салықтарды белгілі топтарға
бөліп жіктейміз.
Салықтарды мынадай ерекшелік белгілері бойынша жіктейміз:
1. салық салу объектісіне байланысты;
2. қолдануына қарай;
3. салық салу органына байланысты;
4. экономикалық ерекшелігіне байланысты;
5. салық салу объектісін бағалау дәрежесіне қарай.
Салық салу объектісіне қарай салықтар тікелей және жанама салықтар
болып жіктеледі.
Тікелей салықтар тікелей табысқа немесе мүлікке салынады.
Тікелей салықтарға мынадай салықтар жатады:
- корпорациялық табыс салығы;
- жеке табыс салығы;
- жер салығы;
- көлік құралдарына салынатын салық және тағы басқа.
Жанама салықтарды тұтынушы төлейді. Тауар немесе қызмет бағасына алдын
ала салық енгізілгендіктен, іс жүзінде оны бюджетке сатушы аударады. Жанама
салықтарға мыналар жатады:
- қосылған құнға салынатын салық;
- акциздер.
Салық Кодексінде Қазақстан Республикасында қолданылатын салықтар мен
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер, атап айтқанда 9 салық, 13
алым, 9 төлем, 1 мемлекеттік баж, 4 кедендік алым белгіленген.
Осы 9 салықтың ішінен жер салығын қарастырайық.
Дамыған елдерде жер салығының екі түрі қарастырылған:
1. құрылыстан алынатын жер салығы;
2. жер салығы.
Құрылыстан алынатын жер салығы елдің аумағында жатқан барлық
құрылыстардан алынады. Салық қоғамдық меншіктегі ғимараттардан алынбайды.
Құрылыстан алынатын жер салығының ставкасы меншікті, сақтандыруды,
амортизацияны, күтім және жөндеуді басқару шығындарының есебімен
кадастарлық құн негізінде орнатылады.
Ал жер салығы мемлекеттің аумағында жатқан және құрылыстан алынатын жер
салығын салуға жатпайтын меншіктің барлық түрлерінен жыл сайын алынады. Жер
салығынан дамыған елдердің бюджет кірісінің түсімдер мөлшері біршама төмен.
Қазақстан Республикасына келетін болсақ, біздің елде жер салығы 1992 жылы
енгізілген. Жер салығының енгізілуінің негізгі мақсаты жерді
оңтайландырылған экономикалық әдістерді және жер құрылғылары бойынша
шараларды жүзеге асыру үшін бюджет кірістерін қалыптастыруды, жердің
құнарлылығының жоғарылауын, олардың қорғаныстарын, сонамен қатар аумақтың
әлеуметтік-мәдени дамуын қамтамасыз ету.
Республикадағы жер қатынастары саласындағы өзгерістер Қазақстан
Республикасының жер реформасы жөніндегі заңдарында, Жер Кодексінде
бейнеленеді. Қазақстанның Жер Кодексінде жер Республиканың айрықша меншігі
деп айтылған. Жерді иелену және пайдалану үшін төленетін ақы жер салығы
ретінде қарастырылады. Бұл салықтың мақсаты – жерді ұтымды пайдалануды
қамтамасыз ету және жерді сақтау, құнарлығын арттыру, жергілікті
аймақтардың әлеуметтік-мәдени дамуы үшін қажетті шараларды іске асыру үшін
бюджетке түсетін табыстарды құру. Жер салығы толығымен жергілікті бюджетке
түседі, сондықтан бұл жергілікті өкімет органдарының аталған салықты
жинауға мүдделерін арттырады.
Дамыған елдерде және ТМД елдерінде қолданылатын жер салығын зеттеу
негізінде, Н.Зенец нақты әлеуметтік-экономикалық шарттар есебіменолардың
элементтерінің келесідей жеке жіктемесін ұсынған:
- жер салығының қызметтері – кәсіпорынға, фермер шаруашылығына жер
салығының әсер етуінің нақты нысандары (фискалдық, реттеушілік);
- салықты төлеудің қайнар көзі – салық төленетін шаруашылықтың сол немесе
басқа кірістер бөлігі;
- салық мөлшерінің орнатылуы – салық салудың ауыртпалығын анықтау тәсілі;
- салық салу объектісі – салық салуға жататын жердің құрамы;
- салықтың ставкасын анықтау үшін база – мысалы, баға, рентаның мөлшері,
жерді бағалау балы;
- салықты алушылар – қай бюджетке (республикалық, жергілікті) бұл салық
келіп түседі;
- басқа салықтармен қарым-қатынас;
- жалпы салық салу жүйесінде жер және басқа салықтар арасындағы қызметтерді
бөлу;
- жер салығын төлеушілердің санаттары – кәсіпорындық кооператив,
акционерлік қоғам және тағы басқалары.
Жер салығын төлеушілер – меншігінде немесе тұрақты пайдалануында жер
учаскесі бар заңды тұлғалар (оның ішінде резидент еместер), олардың
филиалдары, өкілдіктері және жерге иелік етуші жеке тұлғалар.
Жер салығының мөлшері жер учаскесінің саласында, құнарлығына, орналасу
аймағына және сумен қамтамасыз ету мүмкіндігіне қарай анықталады және жер
иесі мен жерді пайдаланушының шаруашылық нәтижесіне байланысты болмайды.
Жер салығы жер алаңының бірлігі үшін жыл сайынғы тіркелген төлем түрінде
белгіленеді. Ал басқа мемлекеттерге берілген жер учаскесін пайдаланғаны
үшін салық салудың тәртібі мен шарттары Қазақстан Республикасының осы
мемлекеттермен жасасқан шарттарымен анықталады.
Жер салығының салық салу объектісі – жерге иелік ететін немесе
пайдаланатын заңды және жеке тұлғалардың қарамағындағы жер учаскелері.
Олардың түрлерін атап өтетін болсақ, олар мыналар:
1. Ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланатын жерлер;
2. Елді мекендік жерлер;
3. Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге де мақсаттағы
жерлер;
4. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтағы жерлер;
5. Орман қоры жерлері;
6. Су қоры жерлері;
7. Қордағы (запастағы) жерлер.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтағы жерлеріне, орман қоры жерлеріне, су
қоры жерлеріне, қордағы (запастағы) жерлеріне қандай да бір нысаналы
мақсатта қолданылса ғана жер салығы салынады.
Жер салығы бойынша жеңілдіктер беріліп, салықтан босатылатын
төлеушілер:
- біртұтас жер салығын төлеушілер;
- діни бірлестіктер;
- мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландыратын ұйымдар;
- уәкілетті органның қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеті
мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындары;
- салық салу режимінің екінші үлгісі бойынша (шикі мұнай мен басқа да
пайдалы қазбаларға салынатын акциз, үстеме пайдаға салынатын салық,
жер салығы бойынша, ал мүлік салығы қосылмайды) жұмыс жасайтын жер
қойнауын пайдаланушылар;
- құрылыс пен құрылғыларды қоса алғандағы, тұрғын үй қорындағы және үй
жанындағы жер учаскелері бойынша – “Батыр ана” атағын алған, “Алтын
алқамен” марапатталған көп балалы аналар;
- құрылыс пен құрылғыларды қоса алғандағы, тұрғын үй қорындағы және үй
жанындағы жер учаскелері бойынша – Ұлы Отан соғысына қатысушылар мен
оларға теңестірілген тұлғалар, бала кезінен мүгедек тұлғаның ата-
анасының біреуі:
- тұрғын үй қоры, соның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен
ғимараттар алып жатқан жер учаскелері;
- үй маңындағы жер учаскелері;
- жеке үй шаруашылығын жүргізуі, бау-бақша шаруашылығы үшін берілген
және құрылыс алып жатқан жерлерді қоса алғанда, саяжай құрылысына
арналған жер учаскелері;
- гаражға арналған жер учаскелері бойынша.
Бірақ мемлекеттік бюджет есебінен ғана қамтылған ұйымдар, уәкілетті
органның қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеу мекемелерінің
мемлекеттік кәсіпорындары, діни бірлестіктер пайдалануға немесе жалға
берілген жер учаскелері бойынша салық төлеуден босатылмайды.
Жекелеген жағдайларда салық салу объектісін анықтау:
1. Темір жолдар, оқшаулау белдеулері, темір жол станциялары, вокзалдар
орналасқан жер учаскелерін қоса алғанда, заңдарда белгіленген тәртіппен
темір жол көлігі ұйымдарының объектілеріне берілген жер учаскелері темір
жол көлігі ұйымдары үшін салық салу объектісі болып табылады.
2. Электр беру желілері мен кіші станциялар тіректері алып жатқан жер
учаскелерін қоса алғанда, балансында электр беру желілері бар энергетика
және электрлендіру жүйесі ұйымдары үшін осы ұйымдарға заңдарда
белгіленген тәртіппен берілген жер учаскелері салық салу объектісі болып
табылады.
3. Мұнай құбырлары, газ құбырлары алып жатқан жер учаскелерін қоса алғанда,
балансында мұнай құбырлары, газ құбырлары бар, мұнай мен газ өндіруді,
тасымалдауды жүзеге асыратын ұйымдар үшін осы ұйымдарға заңдарда
белгіленген тәртіппен берілген жер учаскелері салық салу объектісі болып
табылады.
4. Байланыс желілерінің тіректері алып жатқан жер учаскелерін қоса алғанда,
балансында радиорелелік, әуә, кабельдік байланыс желілері бар байланыс
ұйымдар үшін осы ұйымдарға заңдарда белгіленген тәртіппен берілген жер
учаскелері салық салу объектісі болып табылады.
Жер салығын анықтау үшін жер учаскесінің алаңы салық базасы болып
табылады.
Орман қоры жерлерінен салық салуға жататындар:
- ауыл шаруашылығы мақсаты үшін пайдаланылатын жерлер;
- орман шаруашылығы органдарының үйлері тұрған жерлер;
- ағаш дайындаушы кәсіпорындардың пайдалануына берілген жерлер.
Мына тұлғалар жер салығын сәйкес ставкаға 0,1 коэффициентін қолдану
арқылы есептейді және төлейді:
- балаларды сауықтыру мекемелері, мемлекеттік табиғи қорықтар,
мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтар мен ботаникалық бақтар,
мемлекеттік табиғи және зоологиялық бақтар;
- балық өндірісі мақсатындағы мемлекеттік кәсіпорындар;
- жүйке аурулар және туберкулез мекемелері жанындағы емдеу-өндірістік
мекемелер;
- ғылыми кадрларды мемлекеттік аттестациялау саласындағы мемлекеттік
кәсіпорындар;
- табиғи биологиялық ресурстарды ұлғайту, ормандардың табиғи әлеуметін
көтеру, өртпен күрес тәрізді жұмыстар негізгі қызмет түрлері болып
табылатын мемлекеттік кәсіпорындар;
- діни бірлестіктерден басқа коммерциялық емес ұйымдар;
- жұмысшыларының 51 пайызы мүгедектер және оларға жұмсалатын шығындар
жалпы еңбек ақы қорының 51 пайызынан кем болмайтын ұйымдар.
Бірақ бұл тұлғалар жерді коммерциялық мақсатта пайдаланса, жер салығын
жалпыға ортақ тәртіппен төлейді.

1-кесте
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік бюджетінің кірісіндегі салықтық
түсімдердің ішіндегі жер салығының үлесі

Көрсеткіштер 2000ж. 2001ж. 2002ж.
Сомасы Үлесі Сомасы Үлесі Сомасы Үлесі
млн.тг (%) млн.тг (%) млн.тг (%)
Түсімдер 1048116 100 1271584 100
Салықтық 524058 50 635792 50
Түсімдер
Оның ішінде:
Жер салығы 5506 0,5 5454 0,4
Басқа 518552 49,5 630338 49,6
салықтар

Бұл кестеде мемлекеттік бюджеттінің кірісіндегі жер салығының үлесі
қарастырылған.
Осы кестенің мәліметтері бойынша, 2000 жылы салықтық түсімдер 524058
млн. теңге болды, яғни жалпы түсімдердің 50%-ын құрады. Ал оның ішіндегі
жер салығының үлесі 0,5% болды. 2001 жылы түсімдер 1271584 млн. теңгені
құрады, ал салықтық түсімдер жалпы түсімдердің 50%-ын құрады. 2000 жылмен
салыстырғанда 2001 жылы жер салығының үлесі 0,4% болды.
Қорыта келсек, жер салығы басқа салықтармен салыстырғанда аз мөлшерде
төленеді.

1.2 Жер салығының есептелу тәртібі және алыну механизмі.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге салынатын жер салығының базалық
ставкалары 1 гектар есебімен белгіленіп, топырақ сапасы бойынша сараланады.
Далалық және қуаң далалық аймақтардың кәдімгі, оңтүстік қара топырақты,
күңгірт қызыл, қоңыр және қызыл қоңыр топырақты жазықтағы аумақтар
жерлеріне, сондай-ақ тау бөктерлеріндегі күңгірт (сұрғылт қоңыр), қызыл
қоңыр, сұр топырақты және тау бөктерлеріндегі қара топырақты аумақтарға
бонитет балына бара-бар жер салығының базалық ставкалары белгіленген.
Жартылай шөлейт, шөлейт және тау бөктеріндегі шөлейт аумақтардағы
бозғылт қоңыр, қоңыр, сұрғылт қоңыр, бозғылт және кәдімгі сұр топырақты,
сондай-ақ таулы далалық, таулы шалғындық далалық, таулы альпілік және
субальптілік топырақты таулы аймақтардағы жерлерге бонитет балына бара-бар
жер салығының мынадай базалық ставкалары белгіленген.
Бонитет балын Ауыл шаруашылық министрлігі мен жерді зерттейтін
институттар анықтайды.
Азаматтарға жеке қосалқы шаруашылық жүргізу, бақша өсіру және саяжай
салу үшін берілген жерлерге салық ставкасы мынадай мөлшерде белгілінеді:
- 0,50 гектарға дейінгі жер алаңы – 0,01 гектар үшін 20 теңге;
- 0,50 гектардан жоғары жер алаңы – 0,01 гектар үшін 100 теңге.
Жергілікті өкілді органдар өз құзыреті шеңберінде жер учаскесінің
орналасқан өңіріне, оның сумен қамтамасыз етілуіне, шаруашылық жүргізудің
өндірістік және де басқа жағдайларына байланысты жер салығының базалық
ставкасын азайтуға немесе көбейтуге құқылы, бірақ 20 пайыздан артық болмауы
тиіс.
Елді мекендердің жерлеріне салынатын салық ставкасы бір шаршы метр
алаңға есептеліп, төмендегі мөлшерде белгіленеді:

Елді Тұрғын үй қоры, соның Тұрғын үй қоры,
мекеннің түріІшінде оның іргесіндегі және соның
Олардың құрылыс пен ішінде оның іргесіндегі,
Ғимараттар алып жатқан жерді олардың құрылыс пен
Қоспағанда, елді мекен жерле-ғимараттар алып жатқан
ріне салынатын салықтың жерге салынатын салықтың
базалық ставкасы, теңгемен базалық ставкасы, теңгемен
Қалалар:
Алматы 28,95 0,96
Астана 19,30 0,96
Ақтау 9,65 0,58
Ақтөбе 6,75 0,58
Атырау 8,20 0,58
Тараз 9,17 0,58
Қарағанды 9,65 0,58
Қызылорда 8,68 0,58
Көкшетау 5,79 0,58
Қостанай 6,27 0,58
Павлодар 9,65 0,58
Петропавл 5,79 0,58
Орал 5,79 0,58
Өскемен 9,65 0,58
Шымкент 9,17 0,58
Алматы
облысы:
облыстық 6,75 0,39
маңызы бар
қалалар;
аудандық маңы5,79 0,39
бар қалалар.
Ақмола
облысы:
-облыстық 5,79 0,39
маңызы
бар қалалар;
-аудандық 5,02 0,39
маңызы
бар қалалар.
Облыстық Облыс орталығы үшін
маңызы Белгіленген ставканың 0,39
Бар қалалар 85 пайызы
Аудандық Облыс орталығы үшін
маңызы Белгіленген ставканың 0,19
Бар қалалар 75 пайызы
Поселкелер 0,96 0,13
Село (ауыл) 0,48 0,09

Астана, Алматы қалалары мен облыстық маңызы бар қалалар үшін үй
маңындағы жер учаскелеріне салық салынатын. Салынатын салық ставкасы мына
мөлшерде белгіленеді:
- 1000 шаршы метрге дейінгі жер алаңы - әрбір 1 шаршы метр үшін 0,20
теңге;
- 1000 шаршы метрден асатын жер алаңына - әрбір 1 шаршы метр үшін
6,00 теңге.
Қалған елді мекендер үшін үй маңындағы жер учаскелеріне салынатын салық
ставкасы мынадай мөлшерде белгіленеді:
- 5000 шаршы метрге дейін - әрбір шаршы метр үшін 0,20 теңге;
- 5000 шаршы метрден жоғары - әрбір шаршы метр үшін 1,00 теңге.
Жергілікті өкілді органдар шешімі бойынша 5000 шаршы метрден асатын жер
салығы үшін салық ставкасы әр 1 шаршы метр үшін 1,0 теңгеден 0,20 теңгеге
дейін төмендете алады.
Қазақстан Республикасының жер заңдарына сәйкес басқа жер пайдаланушылар
уақытша пайдаланатын жерді қоспағанда, қорғаныс мұқтажы үшін берілген
жерлерге жоғарыда белгіленген ставкалар бойынша салық салынуы тиіс.

Елді мекендер шегінде орналасқан өнеркәсіп жерлеріне (шахталарды,
карьерлерді қоса алғанда) және олардың санитариялық-қорғаныш, техникалық
және өзге де өңірлеріне базалық ставкалар бойынша салық салынады. Елді
мекендер шегінде, бірақ селитебті аумақтан тыс орналасқан өнеркәсіп
жерлеріне (шахталарды, карьерлерді қоса алғанда) және олардың санитариялық-
қорғаныш, техникалық және өзге де өңірлеріне базалық ставкалар жергілікті
өкілді органдардың шешімдерімен төмендетілуі мүмкін, аталған жерлерге салық
ставкасын жалпы төмендету базалық ставканың 30 процентінен аспауы тиіс.

Елді мекендер шегінде орналасқан, аэродромдар алып жатқан өнеркәсіп
жерлеріне белгіленген базалық ставкалар бойынша салық салынады. Елді
мекендер шегінде орналасқан өнеркәсіп жерлеріне, аэродромдар алып жатқан
жерді қоспағанда, әуежайлар алып жатқан жерлерге белгіленген базалық
ставкалар бойынша салық салынады. Аэродром деп әуе кемелерінің ұшуын,
қонуын, бұрылуын, тұрағын қамтамасыз ету және оларға қызмет көрсету үшін
арнайы дайындалып, жабдықталған жер учаскесі ұғылады.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қоры мен су қорының ауыл
шаруашылық мақсаттарындапайдаланылатын жерлеріне 1-кестеде белгіленген
базалық ставкалар бойынша жер салығы салынады.
Жеке және заңды тұлғалар ауыл шаруашылық мақсаттарынан өзге мақсаттарға
берілген ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қоры мен су қорының
жерлеріне белгіленген ставкалар бойынша салық салынуы тиіс.
Елді мекендердің автотұрақтар мен автомобильге май құю станциялары
орналасқан жерлеріне, тұрғын үй қоры, соның ішінде оның жанындағы
құрылыстар мен ғымараттар алып жатқан жерді қоспағанда, елді мекендер
жерлеріне белгіленген базалық ставкалар бойынша он есе ұлғайтылған салық
салынуға тиіс. Автотұрақтар мен автомобильге май құю станциялары орналасқан
басқа санаттағы жерлерге, тұрғын үй қоры, соның ішінде оның жанындағы
құрылыстар мен ғимараттар алып жатқан жерді қоспағанда, таяу орналасқан
елді мекендер жерлері үшін 3-кестеде белгіленген базалық ставкалар бойынша
он есе ұлғайтылған салық салынуға тиіс.
Жерлеріне базалық ставкалар салықты есептеу кезінде қолданылатын елді
мекенді жергілікті өкілді орган белгілейді. Жергілікті өкілді органның
шешімі бойынша салық ставкасы кемітілуі мүмкін, бірақ ол осы белгіленген
ставкалардан кем болмауы тиіс.
Жергілікті атқарушы орган белгілеген сауда орындары тікелей орналасқан
елді мекендердің базарлар аумағына бөлінген жерлеріне, тұрғын үй қоры,
соның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен ғимараттар алып жатқан жерді
қоспағанда, осы елді мекендер жерлеріне белгіленген базалық ставкалар
бойынша он есе ұлғайтылған салық салынуға тиіс. Базарларға қызмет көрсету
өңірлері алып жатқан өзге де базар аумағына осы сәйкес белгіленген
ставкалар бойынша салық салынады. Жергілікті атқарушы орган белгілеген
сауда орындары тікелей орналастырылған базарлар аумағына бөлінген басқа
санаттағы жерлерге, тұрғын үй қоры, соның ішінде оның қасындағы құрылыстар
мен ғимараттар алып жатқан жерді қоспағанда, осы таяу орналасқан елді
мекендер жерлері үшін белгіленген базалық ставкалар бойынша он есе
ұлғайтылған салық салынуға тиіс.
Базарларға қызмет көрсету өңірлері алып жатқан өзге де базар аумағына
осы сәйкес белгіленген ставкалар бойынша салық салынады. Жерлеріне базалық
ставкалар салықты есептеу кезінде қолданылатын елді мекенді жергілікті
өкілді орган ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жер салығының теориялық аспкетілері
Жер салығының қалыптасу тарихы
Жер салығының экономикалық мәні
Жер салығының мәні мен маңызы
Жер салығының қазіргі кездегі жағдайы
Жер салығының теориялық негіздерін зерттеу
Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны
Жер салығының қалыптасу тарихы жайлы ақпарат
Жер құқығының түсінігі
Жер құқығының жалпы түсінігі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь