Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны

Кіріспе

Негiзгi бөлiм
1Бөлiм. Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны.
2 Бөлiм. Жер қойнауын пайдалануға салық салудың
түсінігі және қағидалары
3 Бөлiм. Жер қойнауын пайдалануға төленетiн
салықтың түрлерi

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Жер қойнауының ұғымы кен байлығы ұғымынан кең. Кен байлығы-жер қонауының ең маңызды құрамдас бір бөлігі. Бағалы кен байлығы, пайдалы қазбалар мемлекетіміздің әлеуметтік – экономикалық жағдайында, өнеркәсіп өндірісін ұлғайтуда көрнекті орын алады. Қазақстан – кенге бай өлке. Мұндағы кеннің жалпы қоры ондаған млрд. тонна болуы мүмкін. Республикамызда бірінші ірі кенді алқаптар бар. Орталық Қазақстанда оның алып жатқан ауданы 800000 шаршы шақырым1. Мұнда көмір, темір, марганец, мыс, вольфрам, молибден, қорғасын, мырыш, т.б. пайдалы қазба кендері бар. Олардың жалпы саны 5500 – дей. Бұлардың ішіндегі ең ірілері – Қарағанды, Екібастұз кендері. Кенді Алтай ұзындығы 500 шақырым, ені 50 шақырым ауданды алып жатыр. Онда мыс, қорғасын, мырыш, алтын, күміс, сирек кездесетін металл, жанғыш тақтатас кендері бар.
1. ҚР Конституциясы. 30.08.1995 ж.
2. "Қазақстан республикасының Конституциясына өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы" 07.10.1998 жылғы Қазақстан Республикасының Заңы.
3. Қазақстан Республикасының “Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы” Заңы 27.01.1996 ж.
4. Қазақстан Республикасы Президентiнiң 28.06.1995 жылғы № 2350 "Мұнай туралы" Заң күшi бар жарлығы.
5. Қазақстан Республикасының салық және бюджетке төленетiн өзге де мiндеттi төлемдерi туралы заңы. Салық кодексi. 12 маусым. 2001 ж.
6. Қазақстан Республикасының “Инвестиция туралы ” Заңы. 8 қаңтар. 2003 ж.

ІІ. Арнайы әдебиеттер:
1. Қазақ Совет энциклопедиясы. Алматы, 1974 ж.
2. Мамбетқазиев Е, Сыбанбеков Қ. Табиғатты қорғау. – Алматы: Қайнар, 1990 ж.
3. САПП. №30, 1998 ж.
4. ҚР Конституциясы. Түсініктеме. – Ред. басп. Ғ. Сапарғалиев. – Ауд. С. Бақтыгерейұлы. – Алматы: Жеті Жарғы, 1999 ж.
5. ҚР Жоғарғы Кеңесінің жаршысы, 1998 ж., №11. 76-құжат.
6. Мухитдинов Н.Б. Правовые проблемы пользования недрами. – Алматы: Наука, 1973 г.
7. Башмаков Т.С. Право пользования недрами в СССР. М.: 1974 г.
8. Сыродоев Н.А. Правовой режим недр. М.: 1969 г.
9. Заславская Л.А. О понятиях объекта права государственной собственности на недра земли и пользования ими. “Ученые записки ВНИИСЗ”, 1969 г., вып. 16
10. Мухитдинов Н.Б. Основы горного права. – Алма-Ата: “Казахстан”, 1983 г.
11. Якушева А.Ф., Хамн В.Е., Славин В.И. Общая геология (под редакцией Хамна В.Е.) – М.: МГУ, 1988 г.
12. Петров В.В. Экологическое право России. М.: БЕК, 1995 г.
13. Блинчук М.М. Экологическое право. – М.: Юрист, 1998 г.
14. Боголюбова С.А. Экология – М.: Знание, 1997 г.
15. Косанов Ж.Х. Право собственности, право землепользования и иные права на землю. Монография. – Алматы: Данекер, 2002 г.
16. Правовое регулирование недропользования. Материалы семинара.- алматы, 1997.-275с.
17. Налоговый режим недропользования каким он будет завтра?// Журнал Петролиум №1, февраль 2001г.
18. Сборник по разъяснению основных положений Кодекса Республики Казахстан О налогах и других обязательных платежах в бюджетналоговый кодекс для недропользователей// Минестерство государственных доходов РК. Астана2001.-20с.
19. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң "Мұнай операцияларын жүзеге асыратын мердiгерлермен келiсiм шарттарда Ұлттық компанияның келiсiм шарттары мiндеттi үлестiк қатысу арқылы мемлекеттiк мүдделердi бiлдiру ережесiн бекiту туралы" қаулысы 29.26.2002, №708
20. Мухитдинов Н.Б. Законодательство о недрах РК. Актуальные вопросы коммерческого законодательства в РК//Материалы семинаров, выпуск 6, АлматыӘділет Пресс, 1997.
21. Худяков А.И. Налогооблажение недропользователей. Актульные вопросы коммерческого законодательства в РК.//Материалы семинаров, выпуск 6, Алматы Әділет Пресс, 1997.
22. Минерально-сырьевые ресурсы и устойчевое развитие Казахстана. Материалы научно-практической конференции.-Алматы-Кокшетау,1998.
23. Худяков А.И. Налоговое право РК. Алматы, 1998 .
24. Найманбаев С.М. Салықтық құқық . Алматы, 2000.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
Негiзгi бөлiм
1Бөлiм. Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны.
2 Бөлiм. Жер қойнауын пайдалануға салық ... және ... ... Жер ... ... ... ... әдебиеттер
КІРІСПЕ
Жер қойнауының ұғымы кен байлығы ұғымынан кең. Кен байлығы-жер
қонауының ең ... ... бір ... ... кен байлығы, пайдалы
қазбалар мемлекетіміздің әлеуметтік – экономикалық жағдайында, ... ... ... орын ... ...... бай ... кеннің жалпы қоры ондаған млрд. тонна болуы мүмкін. Республикамызда
бірінші ірі кенді алқаптар бар. ... ... оның алып ... ... ... ... ... көмір, темір, марганец, мыс, ... ... ... т.б. ... ... ... бар. ... жалпы
саны 5500 – дей. Бұлардың ішіндегі ең ірілері – ... ... ... ... ... 500 шақырым, ені 50 шақырым ауданды алып
жатыр. Онда мыс, ... ... ... ... ... ... ... тақтатас кендері бар. Қостанай облысындағы Торғай ойпатының ... ... ені 80 ... ... Бұл ... ... сапалы темір, көмір,
асбест, никель, боксит, титан, т.б. кендер бар. ... ... ... ... мырыш, ванадий және фосфорит кендерінің ... бар. ... ... ... мен газ ... Көкшетау, Ақмола,
Семей облыстарында алтын және ... ... ... ... ... кездерде Батыс ... ... ... ... тиісті аймағында, Қызылорда облысының шығысына ... ... ... ... ... Талдықорған облысындағы Текелі кен орны
бұрыннан белгілі. Жамбыл облысында фосфорит, түсті ... тас ... ... селитра, т.б. кендер бар. Қазақстан Республикасының барлық
облыстарында кен ... бар ... ... Оның саны мен ... іздестірулер ғана белгілеп бере алады.
Жер қойнауының пайдалы қазбалары қайтадан қалпына келмейтін ... ... ... ... - ... үшін ... ... радиоактивті
элементтердің кендері - қуат көзі, көптеген тау ... ... ... ... Қазба байлықтарды пайдаланудағы кемшіліктер де аз емес.
Оларды кешенді, яғни ... ... ... ... Тау – ... ... өзіндік құнының арзандығына қызығып, кен байлығының
қаймағын ғана сыпырып алады, яғни тау ... ... бай ... ... ... ... үйіндіге кетеді[1].
Республикамыздың кен байлығы – халқымыздың негізгі байлық көздерінің
бірі. Оны ... ... ... үшін ... ...... Республикасы азаматтарының мүддесі.
Ол үшін қолда бар мүмкіндіктерді, соның ішінде шетелдік заңды тұлғалар
мен жеке ... ... жер ... ... пайдалануымыз
керек. Бұл салада туындайтын барлық қатынастарды реттейтін ... да бар. Ол ... ... ... жүзеге асыру
мемлекеттік шараларға жатады.
Алдымен, ... ... “ Жер ... және жер ... ... ... және осы ... байланысты қабылданған ережелер,
нұсқаулармен басқа заңды ... ... ... қызметте жүзеге асырып
отырса, аталған игілікті іске әр адам өзінің үлесін қосатыны сөзсіз. Жер
қойнауын ... мен ... осы ... ... ... бар. Олар жер ... ... қатар оны қорғауды да
көздейді. Сол сияқты жер қойнауын ... ... ... ... ... ... ... жер қойнауын қорғау
құқықтары мен міндеттері бар.
“Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану” заңның3 ... ... ... қорғау қызметі осы заңның арқауы ретінде орын алады . ... жер ... ... қызметі осы заңның арқауы ретінде орын алады
немесе тікелей көрсетіледі. Жер қойнауын ... ... ... ... арнаулы бөлімінде қаралған.
Негiзгi бөлiм
1 Бөлiм. Жер салығының экономикалық мәні және мазмұны.
Салықтар дегеніміз – мемлекеттік бюджетке ... және жеке ... бір ... және ... ... ... ... болып
табылады.
Салықтар – шаруашылық жүргізуші ... жеке ... екі ... ... ... қаржы көздерін
құруға байланысты туындайтын ... ... ... ... ... мәні ... ... салықтар шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халық табысының
қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін ... ... ... ... ... мен ... ... белгілі
бір мөлшерін мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың ... ...... ... ... қайнар көзі.
Қазақстан Республикасында салықтардың мынадай негізгі қызметтері бар:
- фискалдық қызметі;
- реттеушілік қызметі;
- ... ... ... ... ... ... кіріс бөлімі құрылып,
салықтардың қоғамдық міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірісін топтастыра отырып, әлеуметтік, ... ... тағы ... ... іске ... қамтамасыз етеді.
Реттеушілік қызметі салық механизмі арқылы іске асырылады. Оның
ішіндегі негізгі тетіктер ... ... мен ... ... ... тетіктері тек қана өндірістің дамуын реттеп қана қоймай, сонымен
қатар ақша және баға ... ... ... ... ... кіші ... ... жұмыстарын жүзеге асыруы қажет. әрине
салықтық реттеу тетіктері ... ... ... үшін ... ... ... тетіктерімен тығыз байланыста болуы керек.
Салықтардың келесі негізгі қызметі ол бақылаушылық қызметі, яғни
салықтық ... ... ... ... ... ... қызмет етуінің тиімділігі бағаланады, қаржы ресурстарының
қимылына бақылау ісі ... ... ... мен ... ... ... қарастырылады.
Салық механизмінің қызметі белгілі қағидаларға сүйеніп іске асырылады.
Қазақстан Республикасының Салық Кодексі салық ісін мынадай ... ... ... ... ... ... ... салық төлеуші салықтық міндетін толық және
белгіленген мерзімде орындауы тиіс;
- нақтылық қағидасы бойынша Қазақстан ... ... ... мен салықтар нақты болуы тиіс;
- әділеттілік қағидасы бойынша Қазақстан Республикасында салық салу жалпыға
бірдей және ... ... жеке ... жеңілдік жасауға рұқсат
етілмейді;
- біртұтастылық қағидасы бойынша Қазақстан Республикасы аумағында жалпыға
бірдей ... ... ... жариялылық қағидасы бойынша салықты реттеуші нормативтік құқықтық
кесімдер ресми ... ... ... ісін тиімді ұйымдастыру мақсатында салықтарды белгілі ... ... ... ... белгілері бойынша жіктейміз:
1. салық салу объектісіне байланысты;
2. қолдануына қарай;
3. салық салу органына байланысты;
4. ... ... ... салық салу объектісін бағалау дәрежесіне қарай.
Салық салу объектісіне қарай ... ... және ... ... ... салықтар тікелей табысқа немесе мүлікке салынады.
Тікелей салықтарға мынадай салықтар жатады:
- корпорациялық табыс салығы;
- жеке ... ... жер ... ... құралдарына салынатын салық және тағы басқа.
Жанама салықтарды тұтынушы төлейді. Тауар немесе қызмет бағасына алдын
ала ... ... іс ... оны ... ... ... Жанама
салықтарға мыналар жатады:
- қосылған құнға салынатын салық;
- акциздер.
Салық Кодексінде Қазақстан Республикасында қолданылатын салықтар ... ... ... да ... төлемдер, атап айтқанда 9 салық, 13
алым, 9 ... 1 ... баж, 4 ... алым ... 9 ... ... жер салығын қарастырайық.
Дамыған елдерде жер салығының екі түрі қарастырылған:
1. ... ... жер ... жер салығы.
Құрылыстан алынатын жер салығы елдің аумағында жатқан ... ... ... ... меншіктегі ғимараттардан алынбайды.
Құрылыстан алынатын жер ... ... ... ... ... және жөндеуді басқару ... ... құн ... ... жер ... ... аумағында жатқан және құрылыстан алынатын жер
салығын салуға жатпайтын меншіктің барлық түрлерінен жыл сайын алынады. ... ... ... ... ... түсімдер мөлшері біршама төмен.
Қазақстан Республикасына келетін болсақ, біздің елде жер салығы 1992 ... Жер ... ... ... ... жерді
оңтайландырылған экономикалық әдістерді және жер құрылғылары ... ... ... үшін ... ... ... ... жоғарылауын, олардың қорғаныстарын, сонамен қатар аумақтың
әлеуметтік-мәдени дамуын қамтамасыз ету.
Республикадағы жер ... ... ... ... жер ... ... ... Жер Кодексінде
бейнеленеді. Қазақстанның Жер Кодексінде жер ... ... ... айтылған. Жерді иелену және пайдалану үшін төленетін ақы жер ... ... Бұл ... ...... ... ... ету және жерді сақтау, құнарлығын ... ... ... ... үшін ... ... іске асыру үшін
бюджетке түсетін табыстарды құру. Жер салығы толығымен ... ... ... бұл жергілікті өкімет органдарының аталған салықты
жинауға мүдделерін ... ... және ТМД ... қолданылатын жер салығын зеттеу
негізінде, Н.Зенец ... ... ... есебіменолардың
элементтерінің келесідей жеке жіктемесін ұсынған:
- жер салығының ...... ... ... жер
салығының әсер етуінің нақты нысандары (фискалдық, реттеушілік);
- салықты төлеудің қайнар көзі – ... ... ... сол ... ... ... ... мөлшерінің орнатылуы – салық салудың ауыртпалығын анықтау тәсілі;
- ... салу ...... ... ... ... құрамы;
- салықтың ставкасын анықтау үшін база – мысалы, баға, рентаның мөлшері,
жерді бағалау балы;
- салықты алушылар – қай ... ... ... бұл ... ... ... ... қарым-қатынас;
- жалпы салық салу жүйесінде жер және басқа салықтар арасындағы қызметтерді
бөлу;
- жер ... ... ...... ... ... және тағы ... салығын төлеушілер – меншігінде немесе тұрақты пайдалануында жер
учаскесі бар заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... және ... иелік етуші жеке тұлғалар.
Жер салығының мөлшері жер учаскесінің саласында, құнарлығына, орналасу
аймағына және сумен қамтамасыз ету мүмкіндігіне қарай ... және ... мен ... ... шаруашылық нәтижесіне байланысты болмайды.
Жер салығы жер алаңының ... үшін жыл ... ... ... түрінде
белгіленеді. Ал басқа мемлекеттерге берілген жер учаскесін пайдаланғаны
үшін салық салудың ... мен ... ... ... осы
мемлекеттермен жасасқан шарттарымен анықталады.
Жер салығының ... салу ...... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың ... жер ... ... атап ... ... олар ... Ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланатын жерлер;
2. Елді мекендік жерлер;
3. Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге де ... ... ... ... ... жерлер;
5. Орман қоры жерлері;
6. Су қоры жерлері;
7. Қордағы (запастағы) жерлер.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтағы жерлеріне, орман қоры жерлеріне, су
қоры ... ... ... жерлеріне қандай да бір нысаналы
мақсатта ... ғана жер ... ... ... ... ... ... салықтан босатылатын
төлеушілер:
- біртұтас жер салығын төлеушілер;
- діни бірлестіктер;
- мемлекеттік ... ... ... ... уәкілетті органның қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеті
мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындары;
- салық салу режимінің екінші үлгісі бойынша (шикі ... мен ... ... ... ... ... үстеме пайдаға салынатын салық,
жер салығы бойынша, ал ... ... ... ... ... жер
қойнауын пайдаланушылар;
- құрылыс пен құрылғыларды қоса алғандағы, тұрғын үй қорындағы және үй
жанындағы жер учаскелері бойынша – ... ... ... алған, “Алтын
алқамен” марапатталған көп балалы аналар;
- құрылыс пен құрылғыларды қоса алғандағы, тұрғын үй қорындағы және үй
жанындағы жер ... ... – Ұлы Отан ... ... мен
оларға теңестірілген тұлғалар, бала кезінен мүгедек тұлғаның ата-
анасының біреуі:
- тұрғын үй қоры, ... ... оның ... ... ... алып ... жер ... үй маңындағы жер учаскелері;
- жеке үй шаруашылығын жүргізуі, бау-бақша шаруашылығы үшін ... ... алып ... ... қоса алғанда, саяжай құрылысына
арналған жер учаскелері;
- гаражға арналған жер учаскелері бойынша.
Бірақ ... ... ... ғана ... ... ... ... жазаларды атқару саласындағы түзеу ... ... діни ... ... ... ... жер ... бойынша салық төлеуден босатылмайды.
Жекелеген жағдайларда салық салу объектісін анықтау:
1. Темір жолдар, оқшаулау белдеулері, темір жол ... ... жер ... қоса ... ... ... ... жол көлігі ұйымдарының объектілеріне берілген жер учаскелері темір
жол көлігі ... үшін ... салу ... ... ... Электр беру желілері мен кіші станциялар тіректері алып жатқан жер
учаскелерін қоса алғанда, ... ... беру ... бар энергетика
және электрлендіру жүйесі ұйымдары үшін осы ... ... ... ... жер ... ... салу объектісі болып
табылады.
3. Мұнай құбырлары, газ құбырлары алып ... жер ... қоса ... ... ... газ құбырлары бар, мұнай мен газ өндіруді,
тасымалдауды жүзеге асыратын ұйымдар үшін осы ... ... ... берілген жер учаскелері салық салу объектісі болып
табылады.
4. Байланыс желілерінің тіректері алып жатқан жер учаскелерін қоса алғанда,
балансында ... әуә, ... ... ... бар байланыс
ұйымдар үшін осы ұйымдарға заңдарда белгіленген тәртіппен берілген жер
учаскелері салық салу объектісі болып ... ... ... үшін жер ... ... ... ... болып
табылады.
Орман қоры жерлерінен салық салуға жататындар:
- ауыл ... ... үшін ... ... ... шаруашылығы органдарының үйлері тұрған жерлер;
- ағаш дайындаушы кәсіпорындардың пайдалануына берілген жерлер.
Мына тұлғалар жер ... ... ... 0,1 ... ... ... және төлейді:
- балаларды сауықтыру мекемелері, ... ... ... ... ... ... мен ботаникалық бақтар,
мемлекеттік табиғи және зоологиялық ... ... ... ... ... кәсіпорындар;
- жүйке аурулар және туберкулез мекемелері жанындағы емдеу-өндірістік
мекемелер;
- ғылыми кадрларды мемлекеттік аттестациялау ... ... ... ... ... ... ормандардың табиғи әлеуметін
көтеру, өртпен күрес тәрізді жұмыстар негізгі қызмет түрлері болып
табылатын мемлекеттік кәсіпорындар;
- діни бірлестіктерден ... ... емес ... ... 51 ... ... және оларға жұмсалатын шығындар
жалпы еңбек ақы қорының 51 пайызынан кем болмайтын ұйымдар.
Бірақ бұл ... ... ... ... ... жер ... ортақ тәртіппен төлейді.
1-кесте
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік бюджетінің ... ... ... жер ... ... ... | 2000ж. | 2001ж. | 2002ж. |
| ... |Үлесі |Сомасы ... ... ... |
| ... |(%) ... |(%) ... |(%) ... |1048116 | 100 |1271584 |100 | | ... | 524058 | 50 |635792 | 50 | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... салығы | 5506 | 0,5 | 5454 | 0,4 | | |
| ... |518552 | 49,5 | 630338 | 49,6 | | ... | | | | | | ... ... ... ... кірісіндегі жер салығының үлесі
қарастырылған.
Осы кестенің мәліметтері ... 2000 жылы ... ... ... теңге болды, яғни жалпы түсімдердің 50%-ын құрады. Ал оның ішіндегі
жер ... ... 0,5% ... 2001 жылы ... 1271584 млн. теңгені
құрады, ал салықтық түсімдер жалпы түсімдердің 50%-ын ... 2000 ... 2001 жылы жер ... ... 0,4% ... келсек, жер салығы басқа салықтармен салыстырғанда аз ... ... Жер ... ... ... ... және ... мемлекеттік бюджеттің ең мол түсім көздері болғандықтан, олар
қандай да болмасын мемлекеттің өсіп-өрендеуінің ... ... ... ... ... ... мақсатының басты бағыты салықтардың
көмегімен бюджетке кірістерді тарту арқылы ... ... және ... ... ... саяси
құрылыс бағдармаларын ақшалай қамтамасыз ету болып табылады.
Бұл жерде мемлекетті қоғамның саяси ... ... ... оның ... аясы тек өз ... ... шешіп қана қоймай,
сонымен қатар қоғамның да ақшалай инфрақұрлымын құруға бағытталған. ... ... ... ... ... ... бір уақытта екі сипатта
болады:
1) саяси ... ... ... ... ... жұмылдырылған ақша қаражаттарының меншік иесі
ретінде.
Салықтар мен өзге де міндетті төлемдердің ... және ... ... ... ... жүзеге асырылады. Мемлекеттің
салықтық қызметінің негізгі бағыттарына мыналар жатады:
1) салықтар мен ... да ... ... ... ... мен ... да ... төлемдерді алу және олардың төленуін
қамтамасыз ету;
3) салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің уақытылы және толығымен
төленуіне салықтық бақылауды ... ... тек ... ... ... ... жүзеге асыратын
мемлекеттік салықтық қызмет органдарының жүйесін құру;
5) салықтық құқық бұзушылық үшін заңи жауапкершілік белгілеу15.
Салықтық қызмет ... ... ... асырылатын болғандықтан, оған
қатысатын әр дәрежедегі мемлекеттік органдарының өз ... ... ... ... етеді. Осы органдар мынадай тәртіппен
орналастырылады:
І. Мемлекеттік өкімет билігі органдары:
1) жоғарғы өкілді және заң шығарушы орган – ҚР Парламенті;
2) жергілікті ... ...... ... ... ... (мемлекеттік басқару) органдары:
1) жалпы құзыретті органдар:
а) Қазақстан Республикасының Үкіметі;
ә) жергілікті әкімдер;
2) арнайы құзыретті органдар:
а) Қаржы Министрлігі;
ә) Қаржы ... ... ... мен ... Мемлекеттік кірістер Министрлігі;
в) Мемлекеттік кірістер Министрлігінің салық қызметі органдарының, салық
полициясы комитеті және ... ... ... ... пен ... жан-жақтымұқтаждарын
қанағаттандыру және өндірісті дамыту дамыту мақсатында ұлттық табысты және
жалпы ішкі ... ... ... ... ... ... ... байланысты
экономикалық қатынастарды көрсетеді. Сондықтан, олар мемлекеттің заңды және
жеке тұлғалармен арасындағы экономикалық ... ... ... ... ... ... экономикалық-құқықтық маңызы олардың құрамындағы қаржылық-
экономикалық және құқықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... тиісті бюджетке белгіленген
ақша қаражаттар сомасын берулері кезінде, ал құқықтық қатынастар салық
заңдарымен ... ... ... қатысушы мемлекеттік салық
қызметі органдары мен салық төлеушілердің арасында ... мына ... ... тән белгілерімен сипатталады:
1) салық мемлекет тарапынан жасалған белгілену;
2) салық біржақты түрдегі белгілену;
3) ... ... ... ... құқыққа сай төлем;
5) салық мәжбүрлі түрде алынады;
6) ... ... ... ... ... ... алу;
8) салық баламасыз төлем;
9) салық тұрақты міндеттеме туындатады;
10) салық тек ... ... ... ... ... ... ... тек белгілі бір салық төлеушіден – нақты тұлғадан алынады;
13) салықтың ... ... ... ... ... ... мөлшері нақтылы төлем;
15) салық белгіленген мерзімде төленетін төлем;
16) салық меншік нысанының ауысуын білдіретін төлем16.
Салықтардың функционалдық сипаттамасын нақтыландыру, яғни ... ... ... ... ... мәнін және экономикалық табиғатын,
сондай-ақ атқаратын қызметтерінің ... ... ... ... ... ... мемлекет алдында тұрған негізгі ... ... ... ... ... ... және реттуші болып
табылады.
Салықтардың қалыптасқан түрдегі үш негізгі функциясы бар:
1) ... ... ... реттеуші.
Негізінде экономикалық теория және басқа тиісті оқулықтарда осы ... ... ... ... ... ... ... қоса тағы бірнеше функциялар аталады.
Фискалдық функция – салықтардың және басқа да ... ... ... және ... ... ... ... етеді. «Фиск» -
латын тілінде мемлекеттік қазына ... ... ... ... ...... қызмет, яғни мемлекеттік қазына –
бюджетті салықтар мен басқа да міндетті төлемдер ... ... ... ... бөлу ... ... шаруашылық субьектілерінің табыстарының
белгілі бөлігін мемлекет пайдасын ... бөлу ... Бұл ... ... ... өнім ... ... үлесі анықталады, яғни
ұлттық табысты бөлу және ... құру ... оның ... да ... ... қорға қосылғанын көрсетеді.
Реттуші функция – салық түрлерін азайту және негізделген ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... қойнауын пайдалануға ақы төлеуді енгізу біздің мемлекетімізде
өткізіліп жатқан ... ... ... жер қойнауы құқықтық
қатынастардын қата құрудың тікелей салдарлары болып табылады. Жер ... ... ақы ... ... жерге тек қана
мемлекеттік меншіктің болуын өзгерткеннен кейін, жер қойнауы ... жер ... ... ... сату-сатып алу және басқа да азаматтық
құқықтық мәмілелердің ... ... ... ... ... ... ... ақы төлеуді қалыптастырудың келесідей
негізгі мақсаттары бар:
– жер ... ... ... ... ... ету;
– жер қойнауын тиімді пайдалану мен оны қорғауға жер қойнауын
пайдаланушылардың мүдделілігін арттыру;
– жер ... ... ... ... ... ... асыру
үшін бюджет кірістерін қалыптастыру;
Жер қойнауын пайдаланудың ақылығы – бұл ... ... ... тепе – ... ... тұру үшін қоғамның алдында
тұрған шығындарға кететін қуралдарды концентрациялау ... ... ... ақы ... ... ... ... үшін
қалыпты табиғи алғышарттарды қалпына келтірудің қажетті ... ... қана ... сондай-ақ табиғи ресурстарды ұқыпты
пайдалануға ұмтылдырады. “ Жер ... ... ... ... және ... кәсіпорындарының материалдық шығындарын азайтуға
ұмтылдыру үшін, - деп ... В.Ф. ... - жер ... ... және ол үшін ақы төлеуді енгізу қажет.18 Оның пікірінше, табиғи
ресурстарға ақы төлеуді ... ... ... жеке ... ... ... қарауын қамтамасыз етеді.
Жер қойнауын пайдалану принциптері:
1) Жер қонауын ұтымды, кешенді және қауіпсіз ... ... Жер ... және қоршаған табиғи ортаны қорғауды қамтамасыз ету;
3) Республикалық және аймақтық мүдделердің үйлесуін ... ... ... ... базасын толықтыруды қамтамасыз ету;
5) Жер қойнауын ... ... ... ... ... Жер қойнауын пайдаланудың ақылы болуы;
7) Жер қойнауын пайдалану жөнінде операцияларды жүргізуге инвестициялар
тарту үшін қолайлы жағдайлар туғызу.
Жер ... ... ... ... үшін осы ... мемлекеттік экологиялық сараптама берген оңды қорытынды және
соның негізінде айналадағы табиғи ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... шарт ретінде
тиісті экологиялық негіз болып табылады.
Жер ... ... ... ... ... іс – ... айналадағы табиғи ортаға тигізетін ... ... ... ... ... және ... қужаттарды және Барлау
мен Өндіру, жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды тоқтату ... ... ... ... қою ... ... қоса. “Айналадағы
табиғи ортаны қорғау” бөлімін тапсыруды қамтамасыз етуге міндетті.
Жер қойнауын пайдалану құқығы ... ... ... ... ... ... абстракцияның құндылығы мынада: ол қандай да болмасын
құбылыстарға тән және ... ... ... ... ... ... береді.
Принцип – бұл қоғамдық қатынастардың субъектісі сүйенетін бастау.
Жер қойнауын тауар болып табылмаса да, олар қоғамдық ... ... ... ... қатысады. Тауар өндірісіне жер қойнауының
қатысуы пайдалану құқығымен байланысты.
Жер қойнауын ... ... ... жетекші принцип болып
табылады. Экономикалық жйне заң әдебиеттерінде жер ... ... ... ... ... даулы болды. Бірақ нарықтық қатынастарға өту
тараптарына сәйкес, жер қойнауын пайдалануға ақы ... ... ... ... және ... пайдаланудың әрекет етуші экологиялық
стимулы табылады.
3 Бөлiм. Жер қойнауын пайдалануға төленетiн салықтың түрлері
Техногендік минералды ... ... ... алуда қоса,
Қазақстан Республикасында жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды
жүзеге ... жеке және ... ... ... жер ... пайдаланушылар)
жер қойнауын пайдаланушылардың үстеме пайдаға салынатын салығы мен ... ... ... ... қазбалар өндіруді жер қойнауын пайдалануға келісім шарт
жасалғанға ... ... ... жер ... ... жер ... үшін республикалық ... ... ... ... ... ... ... түрінде аударымдар
жасайды.
Жер қойнауын пайдаланушы үшін белгіленетін салық режимі тек қана
Қазақстан ... ... ... ... жер ... ... ... – шартта айқындалады.
Жер қойнауын пайдаланушылардың салық және бюджетке төленетін басқа да
мәндетті ... ... ... ... жер ... ... байланысты басқа актілерге ... ...... белгіленетін салық режимі жеке және заңды тұлғалардың
салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... қол ... ... – шарт жасалған) күні
қолданыстағы салық заңдарының ережелеріне сәйкес келуі тиіс.
Салық заңдары салық сараптамасы өткізілген күннен бастап ... ... күн ... ... ... жағдайда, салық
сараптамасы қайтадан өткізіліп, салық режимі осы ... ... ... ... ... бойынша жер қойнауын пайдалануды бірнеше салық
төлеуші жүзеге асыратын жағдайларда ...... ... ... барлығы үшін бірыңғай болып табылады.
Бұл ретте:
1) Осындай келісім – шарт шеңберінде ... ... ... бойынша
салық төлеушілер салықтың салыну ... ... есеп ... және ...... ... салық пен төлемдерді төлеуге міндетті;
2)Бір келісім-шарт бойынша жүзеге асыратын резидент емес жер қойнауын
пайдаланушыларға келісім – ... ... ... бойынша салық
салынуға тиіс.
Жер қойнауын пайдаланушы келісім – шартта көзделген ... ... ... ... ... және осы ... – шарт ... тыс
қызмет бойынша салық міндеттемелерін есептеу үшіг бөлек есеп жүргізуге
міндетті.
Осы ереже кең таралған пайдалы ... ... және жер асты ... ... ... – шарттарға қолданылмайды.
Жер қойнауын пайдаланушы келісім – шартта көрсетілмеген ілеспе пайдалы
қазбаларды коммерциялық мақсатта өндірген ... олар ... ... кодексінің 28-бабында белгіленген тәртіппен жасайды.
Жер қойнауын пайдаланушыларға салық салу келісім – шарттардың ... ... екі ... бөлінеді.
1) Жер қойнауын пайдаланушының салық кодексінде көзделген ... пен ... ... ... барлық түрлерін төлеуін көздейді;
2) Жер ... ... ... бөлу бойынша Қазақстан
Республикасының үлесін беруін сондай-ақ ... ... ... ... ... да ... төлемдердің барлық түрлерін төлеуін көздейді,
оларға:
- ішкі ... мен ... да ... ... ... акциз;
- үстеме пайдаға салынатын салық;
- жер салығы;
- мүлік салығы қосылдайды.
Салық режимінің ... ... ... ... ... үлгісі
белгіленетін өнімді бөлу туралы келісім – шарттарды қоспағанда барлық
келісім – ... ... бөлу ... ...... ... ... бөлінуіне қарай
Қазақстан Республикасының үлесі республикалық және ... ... ... ... және ... жылға арналған республикалық бюджет туралы
заңда белгіленетін мөлшерде тиісті ... ... ... ... ... үлгісі бойынща келісім – шарттарда көзделетін
жер қойнауын пайдаланушының салық міндеттемелерінің деңгейі бірінші ... кем ... ... – шарт ... жүзеге асырылатын қызмет бойынша салық
міндеттемелерін орындау жер қойнауын пайдаланушыны осындай міндеттемелердің
пайда болған күні ... ... ... ... ... келісім – шарт
тыс қызметті ... ... үшін ... кодексінде көзделген салық
міндеттемелерін орындаудан босатпайды.
Жер қойнауын пайдалануға ... ...... белгіленген салық
салу шарттары тараптардың келісім ... ... ... ... ... мүмкін.
Салық заңдарындағы өзгерістер нәтижесінде жер қойнауын пайдаланушыға
салық шарттары жақсарған жағдайда, жер ... ... ...... ... ... экономикалық мүдделерін
қалпына келтіру мақсатында салық салу ... ... ...... ... салық және бюджетке төленетін басқа да
мәндетті төлемдердің жекелеген түрлерінің жойылған жағдайда, жер ... ... ... ...... ... өзгерістер
енгізілгенге дейін келісім – шартта белгіленген ... және ... ... ... ... ... - құзыретті орган жасаған келісім – шарт жобасына,
оған толықтырулар мен өзгерістер талдау жасау мен баға ... ... ... ... оның ... ... ... заңдарына
сәйкес жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... мен ... ... ... ... ... қойнауын пайдалану жөніндегі барлық келісім – шарттарға қол
қойылғанға дейін олар Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... сараптамасынан өткізуге тіис. Осы ереже
бұрын ... ...... ... ... ... да қолданылады.
Салық сараптамасының нәтижелері бойынша белгіленген ... ...... ... ... ... түрде ешбір өзгеріссіз және
түзетусіз енгізілуге тиіс.
Бонустар жер қойнауын пайдаланушының тіркелген төлемдері болып табылады
және жер қойнауын ... ... ...... белгіленген
мөлшерлерде және тәртіппен ақшалай нысанда төленеді.
Жер қойнауын ... жер ... ... ... ... негізге ала отырып, бонустардың мынадай түрлерін:
1) қол қойылатын;
2) ... табу ... ... келісім – шарттың техникалық - экономикалық есептеулеріне
сәйкес бонустардың бір немесе екі түрі де ... ... ... ... жер ... пайдаланушының келісім – шарт жасалтын
аумақта жер қойнауын пайдалану жөніндегі қызметті жүзеге асыру құқығы үшін
біржолғы ... ... ... ... және ... – шарт ... ... қойнауын пайдаланушы қол қойылатын бонус бойынша деклорацияны
тіркелген жері бойынша органына төлеу мерзімі ... ... ... ... дейін табыс етеді.
Коммерциялық табу – келісім-шарт аумағы шегінде ... ... ... ... ... ... қазбалардың белгілі-бір түрінің
запастары.
Жер қойнауын пайдаланушы роялтиді Қазақстан Республикасы ... ... ... әр түрі ... оның ... ... ... жөнелтілгеніне) немесе аз қажетке пайдаланылғанына
қарамастан жеке төлейді.
Бұл ретте:
a) пайдалы қазбалардың өзі:
мұнай, ... газ және газ ... және ... ... ... сулары, оның ішінде бастапқы өңдеуден өткен сулар;
слюда, асбест, құрылыс материалдарын өндіруге арналған шикізат;
металлургияға арналған руда емес шикізат;
b) бағалы ... ... ... ... химиялық таза
металдар;
c) қара, түсті, сирек кездесетін және радиоактивті металдардың, кен-химия
шикізатының концентраттары;
d) асыл тастар, ... ... ... ... ... ... ... басқа пайдалы қазбалар бойынша – бастапқы өңдеуден өткен ... ... ... өнім ... салу объектісі болуы мүмкін.
Өнімді бөлу туралы контракт, оған ... ... ... ... ... ... ... контракт аумағындағы пайдалы
қазбаларды өндіру және ... ... ... жүргізуге құқық береді,
және ол келесі талаптарды мазмұндауы тиіс(
1)бөлініске жататын өнімнің жалпы мөлшері(
2)Қазақстан Республикасы мен жер ... ... ... ... анықтау(
3)пайдалы өнімді бөлу нысаны(
4)алынған өнімнің контраакты бойынша жұмыстарды орындау шығындарының
орнын толтыру үшін жер ... ... ... ... бөлігі(
5)ақшалай эквивалентте өнімнің үлесін алу ... ... ... және бағасын бекіту.
Қазақстан Республикасының өнімді бөлу бойынша үлестер төлемі жөніндегі
салық кезеңі күнтізбелік күн болып табылады.
Қазақстан Республикасының өнімді бөлу ... үлес ... жер ... ... ... тіркелу орны бойынша салық кезеңінен кейінгі
айдың 10-нан кешіктірілмей беріледі.
Қазақстан Республикасының өнімді бөлу бойынша ... ... ... ... ... ... ... шығындар дегеніміз-жұмыс бағдарламаларын орындау кезінде ... ... ... ... ... ... мыналар
жатады(
- контракты күшіне енгенге ... жер ... ... шеккен
шығындар(
- жер қойнауын пайдаланушының контракты күшіне енген күннен бастап ... ... ... ... ... ... өнімнің есебінен өтелмейтін шығындар:
- жер қойнауын пайдалану құқығына конкурсқа қатысуға жарна ... ... ... алуға кеткен шығындар(
-акционерлердің талабы бойынша өткізілген ... ... ... ... ... ... ... кеткенi үшiн шеккен шығындар(
-жер қойнауын пайдаланушыға тиесiлi ... ... ... ...... ... ... шығындар (
-жер қойнауын ... ... ... ... ... ... тиiсiнше орындамағаны үшiн пайда
болған шығындар(
-экскурсиялар мен ... ... ... төлеумен байланысты
шығындар(
-несие пайыздарын және заемдық ... ... ...... ... ... шығындар(
-жер қойнауын пайдаланушыдан кез ... ... ... алған айыппұлдар мен өсiмдер(
-контракты бойынша жүзеге ... ... ... емес
шығындар.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының Заңдарына сәйкес, жер қойнауын пайдаланғаны
үшін ақы ... ... ... ... ... нысанды таңдап алу жер ... ... ... ... ... қатынастардың құқықтық табиғатына да, экономикалық мәніне
де сәйкес келмейді. Салық салық ... ... ... ... ... ... қозғалысын орталықтандырады. Басқа сөзбен
айтқанда, салықтық қатынастар баламасыз сипатты иеленеді. ... ... , ... ... және ... бұйрығы болып табылады.
Салықтық қатынастар – бұл әрқашан .
Бұдан ... , жер ... ... ... беру ... ... айырбасты құнмен орталықтандыратын қатынастар , ... ... ... ... ... элементі болып табыла
отырып, мәміленің ақшалай элементі болып табылатын ақы үшін ... ... жер ... ... ... беру заңи ... ... болып
табылатын азаматтық құқықтық қатынас шегінде жүзеге асырылады.
Техногендік минералды құрылымдрдан пайдалы қазбалар ... ... ... жер ... ... ... операцияларды
жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар жер қойнауын пайдаланушылардың
үстеме ... ... ... мен ... ... төлеушілер болып
табылады.
Жер қойнауын пайдаланушының салық кезеңіндегі әрбір жеке ... ... ... таза ... ... ... пайдаға салынатын салық
салу объектісі болып ... ... ... салық салықтық кезеңнің аяғына таман
пайданың ішкі нормасының қол ... ... ... ... ... есептеледі.
Пайдалы қазбалар өндіруді жер ... ... ... ... жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар жер қойнауын
пайдаланғаны үшін ... ... ... ҚР ... ... ... ... аударымдар жасайды.
Жер қойнауы үшін белгіленетін салық режимі тек қана ҚР ... ... жер ... ... ... ... ... пайдаланушылардың салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдерді ... ... ... жер ... ... ... ... актілерге енгізуге ... ... ... режимі жеке және заңды тұлғалардың
салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... қол ... ... жасалған)күні
қолданыстағы салық заңдарының ережелеріне сәйкес келуі тиіс.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
І. Нормативтік құқықтық актілер:
1. ҚР Конституциясы. 30.08.1995 ж.
2. ... ... ... өзгерiстер мен толықтырулар
енгiзу туралы" 07.10.1998 жылғы Қазақстан Республикасының Заңы.
3. ... ... ... ... және жер қойнауын пайдалану
туралы” Заңы 27.01.1996 ж.
4. Қазақстан ... ... ... ... № 2350 ... Заң күшi бар жарлығы.
5. Қазақстан Республикасының салық және бюджетке төленетiн өзге де мiндеттi
төлемдерi туралы заңы. Салық кодексi. 12 ... 2001 ... ... ... ... ...... 8 қаңтар. 2003 ж.
ІІ. Арнайы әдебиеттер:
1. Қазақ ... ... ... 1974 ... ... Е, Сыбанбеков Қ. Табиғатты қорғау. – Алматы: Қайнар, 1990
ж.
3. ... №30, 1998 ... ҚР ... ... – Ред. ... Ғ. ... – Ауд. ... – Алматы: Жеті Жарғы, 1999 ж.
5. ҚР Жоғарғы Кеңесінің жаршысы, 1998 ж., №11. 76-құжат.
6. Мухитдинов Н.Б. ... ... ... ... – Алматы: Наука,
1973 г.
7. Башмаков Т.С. Право пользования недрами в СССР. М.: 1974 г.
8. Сыродоев Н.А. Правовой ... ... М.: 1969 ... ... Л.А. О ... ... ... государственной собственности
на недра земли и пользования ими. “Ученые записки ВНИИСЗ”, 1969 г., вып.
16
10. Мухитдинов Н.Б. ... ... ...... ... 1983 г.
11. Якушева А.Ф., Хамн В.Е., ... В.И. ... ... (под ... В.Е.) – М.: МГУ, 1988 г.
12. Петров В.В. Экологическое право России. М.: БЕК, 1995 ... ... М.М. ... ... – М.: ... 1998 г.
14. Боголюбова С.А. Экология – М.: Знание, 1997 г.
15. Косанов Ж.Х. Право ... ... ... и иные ... землю. Монография. – Алматы: Данекер, 2002 г.
16. Правовое регулирование недропользования. Материалы семинара.- алматы,
1997.-275с.
17. Налоговый ... ... ... он ... ... ... №1, ... 2001г.
18. Сборник по разъяснению основных положений Кодекса ... ... ... и ... ... ... в ... кодекс( для
недропользователей// Минестерство ... ... ... ... ... Үкiметiнiң "Мұнай операцияларын жүзеге асыратын
мердiгерлермен келiсiм шарттарда Ұлттық компанияның келiсiм шарттары
мiндеттi ... ... ... ... мүдделердi бiлдiру ережесiн
бекiту туралы" қаулысы 29.26.2002, №708
20. Мухитдинов Н.Б. ... о ... РК. ... ... ... в ... семинаров, выпуск 6,
Алматы(Әділет Пресс, 1997.
21. Худяков А.И. ... ... ... ... ... в РК.//Материалы семинаров, выпуск 6,
Алматы( Әділет ... ... ... ... и ... ... ... Материалы
научно-практической конференции.-Алматы-Кокшетау,1998.
23. Худяков А.И. Налоговое право РК. Алматы, 1998 .
24. Найманбаев С.М. ... ... . ... ... Якушева А.Ф., Хамн В.Е., Славин В.И. Общая геология (под ред. Хамна ... М., МГУ, 1988 ... ... Е., ... Қ. ... ... – Алматы, Қайнар,
1990 ж., 273-274 бб.
3 Бұг заң 27 ... 1996 жылы ... ... - ... ... Худяков А.И. Налоговое право РК. – Алматы 1998 ... ... С.М. ... ...... 2000 ж.
17 Шкредов В.П. Социалистическая земельная собственность. – М.: 1967 ж.,
143-145 б.
18 Тихонов В.Ф. Плата за железную руду в ... В ... ... ... недр”. – Ленинград, 1971 ж. 156-157 б.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жер салығы – тұрақты не уақытша пайдалануға берілген жер телімі6 бет
Қазақстан Республикасындағы жер кадастрын нормативті - құқықтық реттеу10 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет
Бірыңғай жер салығын есептеу механизмі33 бет
Еліміздегі корпоративтік табыс салығының мемлекеттік бюджет табыстарын қалыптастырудағы, сондай-ақ жалпы экономикадағы ролі33 бет
Жанама салықтар жүйесіндегі қосылған құн салығы28 бет
Жеке табыс салығының бюджеттегі орны35 бет
Жеке табыс салығының есебі4 бет
Жеке табыс табыс салығы және оны жетілдіру жолдары48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь