Жекешелендіру: еуропа және азия тәжірибесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.ТАРАУ.НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАҒА ӨТУДЕ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ
ПРОЦЕСІНІҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.1 Меншік қатынастарының эволюциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Жекешелендіру туралы жалпы ұғым. Жекешелендірудің түрлері мен
формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.3 Нарықтық экономикаға өтудің концепциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

2.ТАРАУ. ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУДІҢ ШЕТЕЛДІК ТӘЖІРИБЕСІ ... ... ... ... ... ... 10
2.1 Дамыған елдердегі жекешелендіру процесінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... . 10
2.2 Дамушы елдердегі жекешелендіру процесінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ..13

3.ТАРАУ. ҚР.ДЫҢ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ ПРОЦЕСІНДЕГІ ӨЗІНДІК
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
3.1 Қазақстан өтпелі экономика кезеңінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
3.2 Жекешелендіру ұлттық бағдарлама ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
3.3 Жекешелендірудегі шетелдік тәжірибенің іс жүзінде қолданылуы ... ... ... .22

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуы ең алдымен басқару саласындағы еңбек ететін терең ойлы, ұйымдастырушылық қабілеті мол, экономиканың даму заңдарын, өз елінің ерекшеліктерін егжей-тегжейлі білумен қатар, қазіргі кездегі өркениетті елдердің өсіп өркендеуі жолдарын да жақсы түсінетін, әрі айрықша ынтамен қызмет ететін жас мамандарға байланысты. Сол себепті мамандарды дайындаудағы күрделі мәселелердің бірі – өтпелі экономиканың маңызды кезеңі - жекешелендіру процесін жүргізуді, мақсаттарын, қағидаларын жете түсіндіріп, оларды жүзеге асыруға бағдар беру болып табылды.
Мамандарға жекешелендіру туралы жалпы ақпарат беру, Қазақстан Республикасында жекешелендіру процесі қалай жүрді, Қазақстан Республикасы жекешелендіру кезінде Еуропа және Азия елдерінде қолданылған тәжірибелердің қайсысын пайдаланғаны жөнінде өзімнің осы курстық жұмысымда егжей-тегжейлі жазып кеттім.
Өтпелі кезеңде нарықтық экономикаға өту мемлекет үшін қиын мәселелерді тудырды: меншік қатынастарын өзгерте, қайта құру, жалпы жаппай мемлекеттік меншіктен өндіруші мен меншіккердің жақындасу түрлерін табу, тіпті солардың толық бірігуін толық қамтамасыз ету болып табылды.Сондықтан да экономиканы реттеп басқару үшін жекешелендірудің ұлттық бағдарламасы қолданылды.
1. «Экономика ілімдерінің тарихы»
Ө.Қ. Шеденов, Я.С. Ядгаров, С.Ә. Досқалиев.
Алматы «Қазақ университеті» 2003ж.
2. «Экономикалық теория». В. Крымова
Алматы ИД «Аркаим» 2003ж.
3. «Қазақстан экономикасын басқару негіздері»
К.Б. Бердалиев. Алматы «Экономика» 2001ж.
4. «Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері»
Ж.О. Ихданов, Ә.О. Орманбеков.
Алматы «Экономика» 2002ж.
5. «Жалпы экономикалық теория»
Ө.Қ. Шеденов, Ү.С. Байжомартов, Б.А. Жүнісов, Б.И. Комягин.
Алматы – Ақтөбе 2002ж.
6. «Экономикалық саясат». Алматы «Экономика» 2004ж.
7. «Экономикалық теория». Ә. Абдуллаев.
Алматы,2003ж.
8. «Қазақстан Республикасының экономикалық дамуы»
Алматы «Экономика» 1999ж.
9. «Казахский экономический менталитет».
С. Сатубалдин. Алматы КИМЭП 2004г.
10. Жекешелендіру. Қазақстанда жекешелендіруге қатысты
құжаттар мен материалдар. 5-том. Алматы «Атамұра» 1995ж.
        
        Тақырыбы: Жекешелендіру: Еуропа және Азия тәжірибесі
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................3
1-ТАРАУ.НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАҒА ӨТУДЕ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ
ПРОЦЕСінің
МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ...........................................................5
1.1 ... ... ... ... жалпы ұғым. Жекешелендірудің түрлері мен
формалары...................................................................
...............................................6
1.3 ... ... ... ... ШЕТЕЛДІК ТӘЖІРИБЕСІ........................10
2.1 ... ... ... процесінің
ерекшеліктері..................... 10
2.2 ... ... ... ... ... ... ПРОЦЕСІНДЕГІ ӨЗІНДІК
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...............................................................
................16
3.1 Қазақстан ... ... ... ... ... ... шетелдік тәжірибенің іс ... ... ... ... ең ... басқару
саласындағы еңбек ететін терең ойлы, ұйымдастырушылық қабілеті ... даму ... өз ... ... ... білумен
қатар, қазіргі кездегі өркениетті елдердің өсіп өркендеуі ... да ... әрі ... ... ... ... жас мамандарға байланысты. Сол
себепті мамандарды дайындаудағы күрделі мәселелердің бірі – ... ... ... - ... ... ... қағидаларын жете түсіндіріп, оларды жүзеге асыруға бағдар ... ... ... ... ... ақпарат беру, Қазақстан
Республикасында жекешелендіру процесі қалай жүрді, Қазақстан Республикасы
жекешелендіру ... ... және Азия ... ... ... ... жөнінде өзімнің осы курстық жұмысымда егжей-тегжейлі
жазып кеттім.
Өтпелі кезеңде нарықтық экономикаға өту ... үшін ... ... меншік қатынастарын өзгерте, қайта құру, жалпы жаппай
мемлекеттік меншіктен өндіруші мен меншіккердің жақындасу ... ... ... толық бірігуін толық қамтамасыз ету болып табылды.Сондықтан
да экономиканы реттеп ... үшін ... ... бағдарламасы
қолданылды.
Менің осы курстық жұмысымда өтпелі экономикадағы ... ... ... ... ... ... ... туралы, жекешелендірудің түрлері туралы мәліметтер
көрсетілген.
Мен курстық жұмысымда жоғарыда аталған мәселелерден басқа экономиканы
мемлекеттік реттеудің ... ... ... ... нарықтық
экономикасы дамыған елдердегі мемлекеттік реттеудің негізгі ... ... ... мен ... ... Азия елдеріндегі нарықтық
қатынастарды ... және ... ... реттеу туралы құнды-құнды
ақпараттар келтірдім.
Курстық жұмыстың өзектілігі:
Мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... күн тәртібінде бізге келесі мәселелерді көрсетіп берді:
жоғарыда атап ... ... ... экономикасына қаншалықты
қолайлы және оны енгізуге бола ма, әлде нарыққа өту ... ... үшін ... жүргізудің өзіндік моделі болуға тиіс пе? Осы
сұрақтарға ... беру ... ... ... ... ... туындады.
Ол проблемалардың кейбіреуіне тоқталып кетсем:
− Шаруашылық модельдерін өзгертуде және экономикалық жаңартуда
қандай жол ...... па, ... ... Экономиканы мемлекеттік реттеу механизмдерінің басыңқылығы мен
құрамы әр кезеңде қандай себептерге ... ... ... Экономиканы мемлекеттік реттеу шаралары қандай ғылыми негізде
және ... ... іске ... ... да ... осы сияқты проблемалардың қалай шешілгені туралы осы
курстық жұмысымда жазып кеттім.
I ТАРАУ. НАРЫҚТЫҚ ... ... ... ... ... ... ... өндіріс құрылымында өндіргіш күштер өндірістік қатынастармен
диалектикалық бірігу жағдайында болады. Өндірістік қатынастар – ... ... ... ... ... ... қатынастар – бұл
меншіктік қатынастар.
Адамзат қоғамы өзінің бүкіл тарихында өндіргіш ... ... ... ... ... ... объективті туындаған қайшылықтардың
әсерінен бір күйден екіншісіне, бір ... ... ... төменгі өркениет баспалдағынан ... ... ... ауысуына байланысты жаңа прогрессивті өндірістік қатынастар
пайда болады.
Адамзат ... ... ... ... отырып,
қауымдастық (қоғамдық) меншік ... ... ... ... ... ... ... тек қана рынокпен немесе тек
қана ... ... ... жағдайда өндіргіш күштер мен өндірістік
қатынастардың арасындағы қайшылықтар адамзат қоғамының аралас ... ... ... мен ... ... басқару тәсілінің аралас
(рынок пен мемлекеттік) жүйесіне көшумен жойылады.
Тарихқа үңіле отырып байқағанымыз, бұрынғы заманның ... ... таза ... боған емес, олардың кез келгенін басқасымен аралас
күйінде кездестіреміз. Мұндай жағдай көрнекті ... ... ... VI – IV ... ... Рим мен ... ... байқалады. Ол
елдерде сол кезде көне дүниелік (антикалық) меншік болған.
Көне дүниелік (антикалық) меншік – қауымдық меншік ... ... ... құрайды. Бұл мемлекеттік міндеттерді және әрбір ... ... ... ... ... ... ол ... шешім қабылдай алады. Осы
дәуірге Ертедегі Афина мен Ертедегі Рим ... ... ... ... ... ... ... азаматтық саяси және экономикалық
өмірдің дамуы қарқынды болғаны тән.
Бұрынғы социалистік елдерде, ... қоса ... ... ... сипаты өндіргіш күштер даму деңгейімен қайшылыққа
келді. Бұл мемлекеттік ... ... ... 90% ... ... өндіріс аясын терең монополиялап, экономика дамуын ... Осы ... ... ... ... ... қысымында
болып, экономикалық мүдделікті жоққа шығарып, ғылыми-техникалық прогреске
селқос көңіл бөлді. ... ... ... ... ... ... ... тапшылығы жалпы белең алды. Экономика өндірістің
жеткіліксіз дамуынан ... ... тап ... ... ... өтудің объективті қажеттілігі туды. Өтудің қажеттілігі 1985-жылғы
сәуірден бастап анық байқалады. Сол ... ... ... басқару
аппаратында «қайта құру» термині пайда болып, ол 1987-жылдың маусым айынан
«рынок» басқарудың бөлінбейтін ... ... ... ... ... ... елдерді алатын болсақ, оларды бір-бірімен
былай: нарықтық экономикадағы мемлекеттің ролі бойынша, ... ... ... әр ... меншік түрлеріндегі үлесі ... ... ... ... ... өтуі ... ... дамуындағы
қайталанбас нәрсе. Олардың рыноктық экономикаға өтуінің өзіне ... бар. Бұл өту ... ... ... ... ... ... аздаған мемлекеттердің өзіне қатысты ерекшелігімен сиптталады.
Жоспарлы экономикадағы аздаған елдердің ... өту ... ... ... ... ... ... ТМД елдерінде жеке
мешік болған емес, ал 90% ... ... ... үлесіне тиді. Сондықтан
мемлекеттен алу мен жекешелендіруге ... мен ... ... ... ... ... Жекешелендіру туралы жалпы ұғым. Жекешелендірудің түрлері мен
формалары
Өтпелі кезеңде нарықтық экономикаға өту мемлекет үшін қиын мәселелерді
көлденең тартады: меншік ... ... ... ... жалпы жаппай
мемлекеттік меншіктен өндіруші мен меншіктердің жақындасу түрлерін ... ... ... ... ... ету. ... мемлекеттік меншікті
реформалау, оны жекешелендіру, мемлекеттік мүліктің жеке объект және ... ... ... ... ... туындайды. Мемлекеттік
кәсіпорындарды жекешелендіру ғана кәсіпорынның экономикалық ... ... ... ... ... алады.
Бұрынғы кейбір социалистік елдерде мемлекеттік меншік басқа меншік
түрлерінің жалпы құрылымына ... ... ... Осы ... ... бәсекелестіктің болмауына алып келіп, өндіріс ... ... ... ... ... төстеуіне және тапшылық
экономикасының пайда болуына алып келді.
Олардың барлығы бәсекелестік нарықтық ортаны құру үшін ... ... ... ... ... жүзеге асыру өндірушінің
тұтынушыға өктемділігін ... ... ... ... ... сапалы тауар мен қызмет көрсетумен барынша толтыра түседі.
Өтпелі экономика ... ... ... ... ... тәжірибесі меншік түрлерін өзгнртудің эволюциялық тәсілін,
жекшелендіру тәсілін кеңірек қолдануды дәріптейді.
Экономикалық әдебиеттерде мына екі ... ... алу» ... ... ... ... ... термині мемлекеттен тікелей басқару қызметін алып
тастауды түсіндіреді. Басқаша айтқанда, ... ... ... беру ... ... ... ... емес. Мемлекетсіздендіру
мемлекеттік кәсіпорндардың ... ... ... ... ...... дейінгі аралық баспалдақ. Ал
«жекешелендіру» термині мемлекеттік ... жеке ... ... ... және ... ғылымында мемлекеттік болып табылмайтын
меншік «жеке» деп танылады. «Жеке» жеке-дара және топтық (аралас меншік)
бола алады.
Нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... туындатты. Бұл мемлекетсіздендіру және жекешелендіру арқылы
жүзеге асырылады.
Мемлекетсіздендіру – мемлекеттік ... ... ... ... ... ... және ... өкілеттіктерді беру
арқылы түрлендіру.
Жекешелендіру – заңды және жеке ... ... ... объектілерін, сондай-ақ мемлекетті кәсіпорындар мен ұйымдардың
өзгертілуі ... ... ... ... ... ... алуы.
Мемлекеттік меншікті жекешелендірудің ... ... ... екі ... бар: «қатаң» варианты
жекешелендіруді қарқынды жүргізу, ... ... ... жүргізу.
Жекешелендіру төмендегідей тәсілдермен жүзеге асырылады:
− Аукцион немесе ... ... ... ... алу: ...... баға ұсынылғанда, сатып алушы қойылған
шартты орындауға келіскен жағдайда мемлекеттік меншік объектілерін
сату;
... ... ... ... ... Конкурс
(инвестициялық) – коммерциялық конкурсқа ұқсас, бірақ жеңіс
критерийлері жекешелендіру объектісінің ... ... ... болып табылады.
− Аукцион – ашық ... ... ... кәсіпорынды сату, бұл
жағдайда сатып алушыға ... баға ... ... ... ... экономикаға өтудің концепциясы
Нарықтық экономикаға өтудің тұтас концепцисы қалыптасты:
1. Меншікті мемлекетсіздендіру мен жекешелендіру.
2. Нарықтық инфрақұрылымды өмірге куелтіру (тауар, қор ... ... ... ... ... жол ашу, ... Бағаны либерализациялау (ырықтандыру), баға сұраныс пен ... ... ... қолдауды күшейту, халықты нарықтық экономикаға үйрету.
6. Экономиканың әлеуметтік бағытын күшейту үшін ... ... ... ... күш-қуаты, ғалымдары, үкімет басшылары,
қоғамдық ұйымдары мен партиялары, ... ... ... ... іздеді. Бұрынғы социалистік жүйе елдерінің және Ресейдің нарыққа
өту тәжірибесі әміршілдік-әкімшілдік жүйені трансформациялаудың екі жолын
көрсетті.
Біріншісі, ... ... яғни ... ... ... ... Бұл жолмен Қытай, Венгрия елдері жүрді.
Екіншісі, «шоковая терапия», «естен тандыра емдеу». Мұны Ресей, ... ... ... ... таңдап алды. Соңғы жол амалсыздықтан,
қаржы және т.б. жағдайлармен, тауар дефицитіне байланысты болды. ... ... ... жүзеге асыруға қатысқандар Б.Гайдар,
Г.Явлинский және т.б. ... ... өту ... ... ... ... өз
көзқарастарын білдірген көрнекті экономисттердің ... ... ... ... ... нарыққа көшіру барысында «естен
тандыра емдеу» тәсілін қолдану екі негізгі бағытта жүрді:
1) ... ... ... ... ... ... институционалдық реформаларды – меншіктің түрін өзгерту
және т.б. – ... ... ... ... ... ... экономикалық
бағдарламаларын жүзеге асыруды екі сатыға бөлді
Бірінші сатыда (1-2 жыл) ... ... ... ... ... ... ... Екінші сатыда (10-15 жыл) экономикада
іргелі қайта жаңару жүргізіліп, оның ... ... ... ... ... ... тандыра емдеу» барысындағы
институционалдық өзгерістерге мыналар жатады:
- Бағаны ... ... ... ... ... өз ... жіберілді;
- Шаруашылық секторлары мен салаларында бірыңғай салық салу;
- Антимонополистік заңдар қабылдау;
- Мемлекеттік кәсіпорындарды толық коммерциялық есепке ... ... ... жоспарлауды жою;
- Шағын жекешелендіруді жүргізу (сауда мен қоғамдық ... ... ... ... ... ... жасау;
- Халық шаруашылығының барлық салаларында жеке секторды дамыту.
II ... ... ... ... ... ... ... прроцесінің ерекшеліктері
Жекешелендіру – мемлекеттіік меншіктің жеке меншікке ... ... ... ... ТМД ... ... Шығыс Еуропада және нарықтық
экономикасы дамыған ... ... ... ... мен ... ... Алайда, жекешелендірудің мақсаты нарықтық экономикасы
дамыған елдер мен нарықтық экономика түскен елдерде әр түрлі. Егер ... ... ... ... мемлекеттік бюджетке қосымша
қаржы тартуды мақсат етсе, ... ... ... жеке ... ... (құралы) болып, соның негізінде бәсекелестік нарықтық ... ... ... ... бұрыннан экономикалық өзара көмек
Кеңесінің құрамында ... ... ... ... ... ... мен ... құрылымы біркелкі болуына қарамастан орталықтандырылған
шаруашылық жүйесінен ... ... өте ... ... ... ... олардың айырмашылығы меншік түрлерінің өндіріс
құралдарымен қатынасына, өнеркәсіптің ... ... ... ... мен ... ... байланысты болуда.
Экономикалық реформаны әр ... ... ... қолдану арқылы, яғни
үдемелі қарқындық пен мерзімдік арқылы, әр түрлі жүйелер мен ... ... ... ... ... ... Міне осы тұрғыдан алға
қойған міндеттерді шешуге нарықтық экономикаға көшкен ... ... жаңа ... ... ... жүргізуге көшу. Шаруашылық
жүргізудің бір түрінен екігші түріне көшуде жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне қарамастан меншікті жекешелендіру және шаруашылық
әрекетіне жағдай жасау;
- Мемлекеттік кәсіпорындарды ... ... ... және ... ... ... ... көрсетілген шараларды ... ... ... ... ... әр елде ... ... есепке
алынады. Ең қолайлы жағдайда Венгрия болды. Бұл елде ... ... жыл ... басталған. Венгрида кәсіпорындарды жұмыскерлері сатып алды.
Онда жұмыскерлердің қаржылары ғана ... ... ... ... ... несиелері қолданылды Мемлекеттік кәсіпорындарды ... ... ... ... қолданылды. Мемлекеттік
жекешелендірулер көп жағдайла уақтау және жұмыс істеп тұрған ... құру ... ... ... ... үш ... (1989-1991жж.)
елде шағын және орта кәсіпорындар төрт есе көбейді. Конъюктураның өзгеруіне
байланысты ... ... ... ... ... ... тарапынан бұл процесс қолдау тапты. Қаржы-шаруашылық жағдайлары
мен ... ... ... өнім шығаратын кәсіпорындар банкрот
жағдайына ұшыраса, жеңілдік несие ... ... ... ... ... басқа меншікке (соның ішінде шетелдіктерге) берілді.
Экономикадағы дағдарыстық жағдайдан шығуда банкротқа ... ... ... ... ... алды. 1993 ж. ... ... ... ... ... ... ал ... жоғарысы өнеркәсіптердің ... ... ... ... ... даму
«төменен» негізделіп, жоғарыдан ұйымдық, құқықтық, экономикалық жағдай
жасалауы керек.
Дамыған елдерде жекешеледіру негізінен бір ... ... ... ... ... ... банк, сақтандыру компанилары, кейде
тұрғындардың сатып алуына негізделген еді.
АҚШ-та ... ... сату ұзақ ... – 5 жылдың
аумағында жүргізіледі. Бір мезгілдегі ... ... ... жалпы
төленетін соманың 20%-нан аспауы керек. ТМД мен Шығыс Еуропа елдерінде
жекешелендірудің өте күрделі ... ... ... шаруашылық жүргізуге дайын Австрия болды. Баға құру
мен еңбек ... ... ... ... ... ... ... либерализациялау, ақша айналымын тұрақтандыру,
ұлттық валютаны конверсиялау туралы ... ... жеке ... ... ... ... орталықтандырылған және нарық
құрылымдарының байланысын үйлестіруге, халықтың басым көпшілігінің тұрмыс
дәрежесін жақсартуға» негіз болды.
Қаржы ... ... бөле ... ... ... ... пен шағын бизнесті қолдауға ерекше көңіл бөлді. Австриялық
тәжірибедегі үкімет ... ... ... ... ... қолайлы жағдай туғызуымен ерекшеленді Бұл жерде әсіресе ... орта ... ... және әлем ... процестеріне ұлттық
экономиканың араласуын қолдау шаралары көрсетіледі. Мұндай ынталандыру жаңа
құрылған ... орта ... ... тарапынан жәрдемақы немесе
жеңілдетілген салық салу түрлері арқылы жүргізіледі. Осындай фирмалардың
(өнеркәсіптердің) ... ... сату ... ... емес
бәсекелестікке жүргізілген шаралар, жергілікті жабдықтау, картельдер туралы
т.б. заңдар құқықтық негізі болып табылады.
Өнеркәсіптерді бақылау және ... мен ... ... ... ... мемлекеттің құқықтық қызметтерінің бірі болып
табылады.
Австрияның тиісті мемлекеттік органдары ... ... ... экспорттық түсімдердің және импорттық төлемдердің
тең ... ... ... ... ... монополистік жағдайы
жойылуына байланысты елдің ... ... мен ... ... де ... процесін жүргізуде коммерциялық банктердің қызмет ету
аясы ... ... ... ... Еуропалық елдерде жекешелендіру
процесі әр түрлі формаларда қабылданған: мемлекеттік кәсіпорындарды жеке
заңды және жеке ... ... ... жеке ... қатысуымен
мемлекеттік кәсіпорындарды қайта капитализациялау; мемлекеттің ... ... ... бақыланатын кәсіпорынның жарты акцияларын сату.
Ұлыбританиядағы жекешелендіру баяу қарқынды сипатқа ие: бір 2-3 ... ... ... ... ... ... ... капитал сыйымдылығы, өндірістік
еңбектің ең төменгі тиімділігімен ... ... ... ... 3 ... ... (1979-1984 жж.) – нақты салалардағы кәсіпорындарды сатумен
сипатталады. Бұл мемлекеттік ... ... ... ... Бұл ... ... емес компаниялар.
2-кезең (1984 ж. жазы – 1987ж. күзі) – бұл кезеңнің мақсаты ... ... ... осы формалары ретінде Британ телефон корпорациясы
(Бритиш телеком) және Британдық газ ... ... ... ... ... ... ... сақтап қалып оларды
толығымен сатты.
3-кезең (1987 ж. ... ... ... ) – ... ... ... ... олардың бәсекелестік басымдығын арттыру
мақсатымен сипатталады.
Көршілес Ресейдегі жекешелендіру тәжірибесі ... ... ... ... басым болуынан бұл процесс ... ... ... жарлығымен 1992 жылы жекешелендіру чегі
енгізілді. Ол – ... ... ... ... ... номинал құны
бар, еркін сатылады және сатып алынады. Жекешелендіру чегіне ... ... ... акцияларын сатып алуға болады.
Ваучерге сатып – ... ... ... құны ... ... ... рубль тұрады. Бұл федеральді бағдарлама бойынша, жекешелендірілетін
қорлардың 35% құрайды. Осы көлемде ваучер шығарылады. Оның номиналды құны ... ... жылы ... 1992 – 1994 жж. ... және ... жекешелендіру туралы Заң қабылданды. Жекешелендіруге жататын
барлық кәсіпорындар үш топқа ...... ... ұсақ кәсіпорындар (200 жұмысшы, негізгі қорлардың
баланстық құны – 1млн. рубль).
2 – топтағылар ірі кәсіпорындар (1000 жұмысшы, негізгі баланстық ... 500 млн. ... Олар ашық ... ... қоғамдар құру арқылы
жекешелендірілді.
3 – топқа жоғарыдағыларға жатпайтын ... ... ... ... бәрі ... ... тәсілдерімен жүреді.
Кәсіпорындар жекешелендірілгенде жеңілдіктер берілді: ұжым ... бар ... ... құрылтай капиталының 25% құрайтын акция, ... 15% және т.б. ... ... ...... түрдегі акционерлік
қоғамдарға тән. 1994 жылы Ресейде мұндай қоғамдар саны – ... ... ... ... ... ... кезеңінде экономиканың құқылық, өндірістік, қаржылық ... ... ... ... ... еді. ... жекешелендіру процесі
Ресейде екі кезеңде жүрді.
1 – кезең 1994 жылы аяқталды. Сауда, қоғамдық тамақтандыру ... ... ... ... ... Бұл ... кәсіпорындардың 70 % құрады. Мемлекеттік ... ... чек ... ... Алайда, 1 – кезеңде жекешелендіру
процесінде айтарлықтай қателіктер болды: ... ... ... көшуі
бұқаралық сипат ала алмады, әсіресе кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... – кезең РФ президентінің жарлығымен 1994 жылы 1 шілдеде ... ... ... - ... экеономикның тиімділігін көтеру, меншік
иелерін көбейту, ... ... ... ... ... ... қорғау шараларын ұлғайту. Ақшалай жекешелендіруде
мамандандырылған ақша аукциондары мен инвестиция бәсекесінің маңызы ... ... ... ... ... аударылды.
Методологиялық және теорилық жағынан алғанда Ресейдің және ... ... ... ... ... ... ... қоғам құруды мақсат еткенге ұқсайды. Бұл елдерде
аралас экономика теорисындағы көзқарастар мен ... ... ... көшу жаңа ... тәсілдерімен толықтырылып, өтпелі
кезең проблемаларының бұрынғы экономикалық ілімдерімен тарихи сабақтастығы
сақталып, дамып отырды. Сондықтан Ресейдің экономикалық ... ... ... зерттеу ізденістерінің басты бағыттары:
− Шаруашылықтың түрлері, қаржы проблемалары, жоспарлы экономика,
аграрлық қатынастар, еңбекке ... ... ... ... елдердегі жекешелендіру процесінің ерекшеліктері
Жекешелендіру процесі және басқару нарықтық экономикада орын алған
басқа ... ... ... ... Республикасында болған жекешелендіру процесінің тәжірибесі
белгілі бір қызығушылық туғызады.
70-жылдардың соңында ... ... ... ... ... ... ... фактілерді куәландырады:
Біріншіден – меншік жүйесіндегі құрылымдық өзгерістери ... ... ... орын ... Меншіктің мемлекеттік емес
нысандары қазіргі кезде: өнеркәсіп – 44%, сауда – 64%, ...... ... ... ... мемлекетке қарағанда тез өсіреді,
ал меншіктің қоғамдық емес ... ... ... және ...... да ... нәтижелерге ие.
1978-1979жж. арасында мемлекеттік өндіріс көлемі 3,8 есе, ұжымдық
кәсіпорындарда 8 есе ... 1989 ж. ... ... емес ... ... жалпы өнімдердің 8,25% тиді, ал 1980 жылы ... ... тең ... 1989 ... соңында жеке қызметпен 12,5 млн.
әр түрлі өндірістік және сауда ... ... 19,4 млн. ...... шаруашылық дербестігі көтеріледі, шаруашылық
құқығында және меншіктің бөлінуінде қалыптасқан әр ... ... ... ... ... ... мемлекеттік Кеңесімен қабылданған (5
желтоқсан 1986 ж.) ... ... ... және ... әрекетін жандандыру» туралы құжат шаруашылық жауапкершілік жүйені
енгізуді және ұсақ ... ... ... беруді заңдаған. 1986
ж. соңында жалға беру 3,5 мың өнеркәсіпті кәсіпорындарды қамтыды.
Қытайда мемлекеттік меншікті басқару жүйесі істейді.
Осы жүйенің ... ... ... ... ... және ... ... деңгейдегі органдар қатарлары тұр. Бұл органдар орталық
басқармамен қабылданған аймағында ... ... ... бар.
Басқарманың аймақтық органдары бухгалтерлік ревизия жүргізуге құқы бар және
мемлекеттік мүліктің жағдайын бағалау, жекеменшік құқығының өзгеру ... ... ... бірлескен кәсіпорындарды құру, т.б. жұмыстар
жүргізіледі.
Қытайдағы мемлекеттің иелігінен алу кезеңі төмендегідей:
1) Кәсіпорынның аяқталуынан дербес шаруашылыққа ауысады, ол заңды ... ... ... ... рұқсат береді;
2) Екіншнің яқталуынан ... ... ... тек ... (темір жолдар, электр станциялары,
телефон және телеграф байланыстары) және де мемлекеттік ... ... ... ғана қалады.
Поляк Халық Республикасында жекешелендіру моделіне тездетіп ... бір ... ... ... ... жеке ... қоғамның
экономиклық өмірінде жаңа құбылыс болып ... Оның ... ... ... қоғамдық тамақтану саласында елеулі.
Бұл елде ... ... ... ... және ... ... жөніндегі шаралар «естен тандыру терапиясы» деген ... ... бұл ... ... өндірушілер мен оларды тұтынушыларға ... ... ... ... ... аукцион арқылы сатылса, ірі
кәсіпорындар тұрғындар қаржысын, банк несиелерін және шетел капиталын тарту
арқылы жекешелендірілді. Сондай-ақ ... ... ... ... ... купон мен чектер тегін таратылды. Чек пен ... ... ... ... үшін ... экономикасы дамыған елдерге қарағанда, ТМД мен Шығыс Еуропа
елдерінде, «үшінші әлем» дамушы елдерінде ... ... ... Бұл ...... ... ... Алжир, Марокко, Мексика,
Түркия, сондай-ақ жаңа индустриалды екі елде – Оңтүстік Корея мен Тайваньда
қолданылды.
«Жұмсақ» жекешелендіру ерекшелігі сол, бұл ... ... ... бұзу ... ... оның қызметін басқаша
ұйымдастырып, ұзақ мерзімде жекешелендіру ... Бұл ... ... экономикалық еркіндігін ақырындап ұлғайтумен,
олардың баға саясатының бір бөлігін либерализациялаумен, арнайы ... ... ... бақылау пакет акциясын мемлекеттің сақтауы арқылы
жүзеге асады.
III ТАРАУ. ҚР-ДЫҢ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ ПРОЦЕСІНДЕГІ ӨЗІНДІК ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ... ... ... байланысты түсіндіріледі: ұлттық,
әлеуметтік-демократилық, ... ... ... ... және ... ... ... экономиканың ерекшклігі сонда, Қазақстан өтуді
тұтастық шеңберінде, ... және өз ... ... ... ... ... ... алғашқы рет әлемдік практикада
әкімшілдік-әміршілдікпен ғана емес, сондай-ақ қоғамдық меншіктегі жоспарлы
экономикалық жүйеден, жеке және ... ... ... негізделген нарыққа
өтуді жүзеге асырды. Әкімшілдік-әміршілдік экономикадан нарыққа ... ... ... мен ... Кореядағы басқарудың әкімшілдік-
әміршілдік элементін қолданғандығы қажет нәрсе. Бірақ көзді жұмып қойып,
ұлттық құндылық пен ... ... жат ... ... ... салу,
экономиканы реформалауға толық ... ... ... әлемдік
өркениеттіліктің біздің ұлттық құндылығымыз бен дәстүрімізге сай болатындай
тенденциясына ... ... ... ... ... ... -
өркениеттіліктің батыс пен шығысты қосатын ерекше ... ... ... ... ... айырықша әсер етеді.
Төртіншіден, Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... КСРО-ның тарауымен, бұрынғы жалпы одақтық халық шаруашылығы
кешенімен экономикалық байаныстардың ... ... ... ... экономикалық байланыста болған, Республиканың қауқарлы ғылыми-
техникалық, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы әлеуеті талап етілмей ... ... ... ... ... ірі ... химиялық және химия-мұнай кәсіпорындарынан тұрады.Ауыл
шаруашылығында ірі кәсіпорындар – совхоздар көп болды. Республикада олар ... ... ... ауыл ... ... 75% ... Қазақстан
совхоздары ТМД-дағы ең ірі болып кліп, олардың әр қайсысында орташа алғанда
15 шамасынан аздау егіс көлемі және 16 ... ... ірі қара мал ... ... ... осы аядағы жекешелендіру сипатына әсер етпей
қоймады.
Жекешелендіру тек қана үшінші кезеңде (1996-1998 жж.) ғана ... ... ... мен ... көтеру өнерәсіптегі сияқты
ауылшарушылығында шетел инвесторларының ... ... ... ... ... ... Республикасы таңдап
алған бағыт – аралас әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономиканы қалыптастыру
– республиканың өзіндік ... ... ... құру ... көбірек
ескереді. Қазақстан ары қарай реформаны ... ... ... өтпелі
экономикадағы әлсіздігі мен жетістіктерін ескере ... ... ... тән ... құрды.
Қазақстан тәжірибесі көрсеткендей, холдингтік-акционерлік қоғамды
қолдану жекешелендіру мемлекеттік меншіктің монополиялық жағдайын бұзу мен
экономикаға ... ... ... қана ... ... экономикалық дамуды
тұрақтандыру мен экономикалық өсуге ... ... ... экономикаға шетел инвестициясын тарту;
− Мемлекеттіе субсидияны тарту есебінен ... ... және жеке ... мен ... ... ... ... – тұрғындардың өмір деңгейін көтеру;
− Бәсекелестік нарықтық орта жасау.
Жекешелендіру саясаты. Жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... және ұйымдардың
басқа меншік нысанына өзгеруі еңбек ұжымдары және ... ... ... ... ... ... ... көмегімен жүзеге асырылуы
керек.
3.2 Жекешелендіру ұлттық бағдарлама ретінде
Экономиканы әміршілдік-әкімшілдік басқару жүйесі кезінде ... түрі өте ... ... ... ... ... ... екі олқылығы болды: а) еңбек адамы сол ... ... ... ын ... және оны ... ... ә) өндірісті басқаруда бюрократтану жүріп, экономиканың
артықшылығы тапталады. Шетел тәжрибесі ... ... ... 30-
40% болғанда, нарық өзінің экономикалық тиімділігін сипаттайтын сапасын жоя
бастайды. Сондықтан ... ... ... ... көп укладты экономиканың дамуын қарастырады. Мемлекетік меншікті
меншіктің басқа ... ... мен ... ... ... құқығы экономиканы мемлекеттен алу мен жекешелендіру арқылы
жүргізіліп, мемлекеттік мүліктер азаматтарға берілді.
1991 жылдан бастап Қазақстан ... ... ... ... ... ең ... жеке меншік құқығын анықтады, осы ... және ... ... жасалды. Жекешелендірудің
заңдық негізі «Меншік туралы» және ... және ... ... ... ... жекешелендіру процестерінің тездетілуі және ... ... ... ... бағдарлама құрылды.
Мемлекетсіздендіру және жекешелендірудің 1991-1992 жылдарға арналған
алғашқы ... ... 1991 ... желтоқсанында қабылданған. Негізгі
мқсаты – ... ... ... ... ... ... ... мүлліктерін (бағалы қағаздарын) сатып ... ... ... ... ұлттық бағдарлама 1993 жылдың
наурызында қабылданып, кіші, жаппай ғана емес, сонымен қатар жеке ... ... де ... Осы ... ... мақсаты – нарықтық
экономикаға көшуге жағдай жасау.
Мемлекеттік меншікті ... ... және ... ... арналған үшінші ұлттық бағдарламасы негізінен жекешелендіру
үрдісін аяқтау арқылы экономикада жеке ... ... ... ... ... ... кезеңде (1991-1992жж.) сауда, қызмет көрсету аясындағы кіші
және орта кәсіпорындардың 50%, ал ... ... ... орта ... ... ... үшінші кезеңде (1997-2000жж.)
жекешелендіру үрдісі аяқталды.
Бірінші кезеңнің іске асуы ... 6198 ... ... ... ішінде 4160-ы ... ... ... – 1834, ... тамақтандыру – 535, тұрмыстық қызмет
көрсету – 1596, коммуналды шаруашылық – 195) ... және 2038 ... ... ... ауыл ... ... үлесіне тиді.
Жекешелендіру үрдісі бәрінен де сауда және тұрмыстық қызмет ... ... ... олардың үлес салмағы тиісінше
жекешелендірілген кәсіпорындардың жалпы санының 29,6% және ... ... ... ... ... – 8,8%, ауыл ... 10,1%, құрылыс – 5% болды.
Жекшелендірудің екінші кезеңі шағын жекешелендіру бағдарламасының
аяқталуын, жаппай жекешелендіру және жеке ... ... ... ... 47 ... ... ... пакеті және
мүліктік кешендері өткізілді, соның ішінде мұнай, газ кешендері бойынша –
21, ... – 10, ... ... – 3, ... ... – 4, тау кен
кешені – 6, телекомуникациялар – 1 және т.б. 1997 жылы осы ... ... ... мемлекеттік бюджетке 51 млрд. теңге әклді.
Қазақстан Республикасында үшінші кезеңде: 1997ж. – 6777 ... – 3073, 1999ж. – 2318, 2000ж. – 1724, 2001ж. 1 ... ... ... ... ... түскен ақша
қаражаттары: 1997ж. – 56,5 млрд.теңге, 1998ж. – 67,1 млрд. теңге, 1999ж. ... ... ... 2000ж. – 22 ... ... 2001 ж. – 1,1 ... теңге.
Жекешелендірудің негізгі мақсаты орталық жоспардан нарықты экономикаға
ауысуына қажетті жағдайды қалыптастыру болып табылады.
Ұлттық мүліктің Республика халқына мемлекеттен ... ... ... ... ... ... тиіс.
Бұл мақсатқа жету келесі негізі мәселелерді шешуді болжайды:
− Көптеген мемлекеттік ... ... ... ... ... нарықты жолмен тездетіп қалыптасуы,
мемлекеттік меншік объектісінің кіші және ... ... ... ... субъектісі ретінде жеке иелену ... ... орта құру және ... ... ... және орта ... ... Ірі және теңдессіз ... ... ... ... проектісін шығару (реализация);
− Шетел инвесторларын тарту мен жеке ... ... ... ... құрылымның қалыптасуы;
− Бағалы қағаздар нарығының субъектісі ретінде инвестициялық
құрылым жүйесінің ... және ... ... ... иелігінен алу және жекешелендіруді әр ... ... ... ... әдіс ... анықтайды.
Мемлекет иелігіне алу және жекешелендіруге жататын объектілер тізбегі
осы бағдарламамен байланысты. Жыл сайын үкіметпен бекітіледі.
Мемлекеттік меншік объектілері 2 классификациялық топтарға ... ... ... алу және ... ... ... тыйым салынған объектілер.
Қазақстан Республикасының меншігінен шығарылып ... ... ... Жер, су, әуе ... ... және ... ... табиғат
ресурстары, т.б.
Жекешелендірудің негізгі бағыттарында жекешеленген әдістері мен
нысаналар кешені арқылы ... және ... әр әр ... байланысты іске асырылады.
Критерийлер барысында ... ... ... ... ... ... ... халық шаруашылық мағынасы;
− Салаға қатыстылығы;
− Қызметкерлер саны;
− Негізгі қорлардың құны.
Кәсіпорынның және ... ... ... ... ... бөлінеді:
− Жұмыс істеушілердің саны 20 ... кем емес ... ... ... саны 200-ден 5000 ... ... ... ... саны 5000 ... ... ірі кәсіпорындар;
Жекешелендіру объектісіне жыл сайынғы тізім жасалған ... ... ... және ... ... ... отырып кәсіпорынның кіші, орта және ірі ... ... ... ... ... ... бағдарлама мемлекеттің иелігінен алу
және жекешелендірудің процестерін нақты бағытталуының ашылуын қарастырады.
Ол бағыттар келесідей:
− Жеке жобалар ... ірі және ... ... ... Орта ... ... Кіші кәсіпорындардың аукцион және конкурстық сауда, коммуналдық
шарушылық, тұрмыстық ... ... ... ... ... жеке ... халық шаруашылығының шешуші аласы
базалық кәсіпорындарының оңтайлы ұйымдық құрылымын жасауға мүмкіндік ... ... ... жеке және ... ... ... ... қатар, шетел инвесторларын тарту, жобаны дайындау кезеңдерінен
басталады.
Жеке жобаларға ерекше әлеуметтік өнім ... ... түрі бар ... ... ... болатын бірегей сатылар жатқызылады:
− Істің таңдаулылығы жан-жақты және объектінің бәсекелес ... ... ... оның ... ... ... бағалануы;
− Ұйымдастыру – құрылымдық ... сай ... ... ... ... ... Жекешелендіру нысаналарын және әдістерін таңдау;
Жеке жобаладың өтуі (реализация) келесі әдістермен орындалады:
− Қосымша түсінік жағдайындағы белгілі бір ... ... ... ... конкурс арқылы өткізу;
− Басқаруда келісім-шарт жасау;
− Акциялардың ашық сатылуы.
Жаппай жекешелендіру республиканың көп ... өз ... ... ... жасайды, бағалы қағаздар мен жұмыс істеуге
тәжірибе алуға ... ... ... ... өз ... таңдау еркіндігін,
бәсекелестік, процесті басқарудағы қарапайымдылығы және ... ... ... көптеген қатысуына меншікті тиімді ... ... ... ... ... ... көмегімен қалыптасады:
− Республика тұрғындарына жекешелендірілген ... ... ... ... негізінде жұмыс істейтін инвестициялық
жекешелендірілген ... ... ... ... ... ... ... және қызмет пен қызметпен
қамтамасыз ететін көптеген меншік ... ... ... нақты тұғырын
қалыптастырады. Ол жекешелендіруге жатқызылатын өлшемі өте лкен ... ... ... кәсіпорын мен ұйымдарды қамтиды.
Осы бағыт айналасында жекешелендірілген объектілердің негізгісі
көтерме және бөлшек сауда, ... ... және ... қызмет өрісі
болып табылады.
Шағын жекешелендіру процесі 3 кезеңнен тұрады:
Бірінші кезеңде, объектілерді ... және ... ... анықтау қажет;
Екінші кезеңде, объектінің аукционда сатылуын дайындау;
Үшінші кезеңде, объектінің сатылуы.
Бұл процесс ашық сипатта болуы тиіс, ал ... ең ... ... сатып алушыға ауысуы керек.
Шағын жекешелендірудің негізгі ерекшелігі болып ұлттық бағдарлама
сатып ... ... ... ... ... үй ... 50% тұратын мемлекеттік меншіктің ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президентінің ... (23 ... ... ... процестері іске асырылды.
Президенттің осы жарлығына байланысты жекешелендірудің нақты
элементтері ... ... ... түсінігінің мазмұны,
объектілері, субъектілері, түрлері және ... ... ...... Жекешелендірудің түрлері
Жекешелендірудің негізгі субъектілері болып саналатындар:
− Сатушы, мемлекеттік орган, жекешелендіруді іске ... ... ... ... ... жариялық,
бәсекелестік, құқықтық ауысуы, сатылуға қойылған объектілер ... ... және ... жүргізуді заңды лауазымды
тұлғалар жауапкершілігі болып табылады.
Жекешелендірудің объектілері болып мемлекеттік мүліктің келесі түрлері
болады:
− өндірісті және ... емес ... және ... ... ретіндегі ... ... ... ... ... ... ... мүлкі, кәсіпорынның құрамына жекешелендіруге
жататын, оның ісіне қолданылатын мүліктің барлық ... ... ... ... ... ... серіктестіктерде жарғылық қордың акциялары ... ... ... ... ... ... түрінде іске
асырылады.
Жекшелендірудің ұлттық бағдарламасын жүзеге асыру нәтижесінде
Республикада 1996 жылы жеке ... ... 86%, ... ... 86%, ауыл ... 95%, ... ... 85%-ға жетті.
Қазақстандағы жекешелендіру процесінің көптеген олқылықтары болды. Жас
ғалым Б. Байжұмаев «Өтпелі дәуір – ... ... (1998) ... ... қатынастарының конструкциясына теориялық ... мен жаңа ... ... ... ... Өтпелі кезеңде
жекешелендірудегі кооперативтік көзқарастарды сынайды, шенеуніктер ... ... ... теріс әсеріне өз көзқарасын
білдіреді. Жекешелендіру процесінің ауыл шаруашылығында асығыс жүргізілуін
аграр-экономист Т. Есіркепов қатты ... ... ... ... ... іс ... ... Республикасының егемендік алуы (1991) елімізде экономикалық
реформаны жедел жүргізуге, ... ... ... ... ... ... асыруға жол ашты. Нарықтық экономикаға көшуді
жақтаған шет елдің ... ... ... ... де бас ... жоқ.
Нарықтық инфрақұрылымдар құрылып, үлкен кемшіліктермен жекешелендіру
жүргізілді.
Қазақстандағы жекешелендіру процесі жоғарыда ... ... ... ... жүзеге асырылды.
Яғни жекешелендіру екі кезеңмен жүргізілді: бірінші ... ... ... ... ... купонын қолдана отырып,
үйлерді (пәтерді) жекешелендіру жүзеге ... ... ... ... ... ... ... Оларды тек инвестицмялық
жекешелендіру қоры арқылы қолдну мүмкіндігі жасалды. Ондай қор ... ... бұл ... ... ... жекешелендіру
инвестициялық купон иесінің өз бетінше шешім қабылдау құқы жоқ, тек ... ... ... сала ... Бұл ... ... кәсіпорынды
жекешелендіруге қатысуына тікелей кедергі жасады.
Жекешелендіру процесі кәсіпорынды жұмысшылардың сатып алу мүмкіндігін
қарастырып, ашық және ... ... ... ... ... оладың
акциясының 51% мемлекетке жатты.
Бірақ мемлекеттің холдинг типіндегі акционерлік ... ... ... ... ... ... болған кәсіпорындар тіріле
алмады. Мемлекеттің координациялық, басқару қызметі кәсіпорын басшыларын
бекітумен, ... ... ... және ... ... ... шектеледі. Бұл айналым қорын жоюға және кәсіпорынды банкроттыққа
алып келеді.
Бір жағына Қазақстан ... ... ... ... ... жекешедендіру чек-ваучерді тегін ... ... ... ... ... оны тікелей жаратуға құқы
жоқ. Сондай-ақ инвесткупонның ваучерден айырмашылығы сол, ... ... Осы ... ... Республикасында бағалық қағаздар
нарығын қалыптастыруды баяулатады. Тағы бір ... ... бірі ... қор ... ... ... ... инвестициялық қорынан
өзгешелігі сол, біздегі әрбір инвестициялық қордың құқы жоқ:
− Қазақстан Республикасы тұрғандары инвестиция ... ... ... ... Бір ... кәсіпорын акциясының 10%-дан артығын ала алмайды;
− Бір ғана жекешелендірілген ... ... ... ... ... сала ... бір ... жай, біз таңдаған нарықтық экономика үлгі-англо-
американдық-монетарлық ... ... ... ... ақша шешеді»,
экономикалық дағдарыстан да монетаристер шығарады дегенге сендік. Қазақстан
Республикасында жекешелендіру қарсаңында (1991) мемлекеттік меншіктің үлесі
90% боса, 1997 жылы жеке ... ... жеке ... ... ... ... ... Республикасы тұрғындарының тұмысында,
мана-сезімінде түбірлі өзгерістер ... ... ... ... жеке меншік, ұжымдық меншік, мемлекетсіздендіру деген сияқты ұғымдар
қалыптасты.
Республика Ұлттық Ғылым Академиясының экономика институты ғалымдары
өздерінің топтама еңбегінде ... жж. ... ... ... Ұлттық бағдарламасын жан-жақты талқылайды. Әсіресе,
кәсіпорындарды шет ... ... ... беру ... ... Республикасының жекешелендіруде өзіндік тәжірибесі
болмағандықтан, Еуропа мен Азияның ... ... ... ... процесіне ұқсастықпен жүзеге асырылды.
Жекешелендіру жөнінде әдейі ... ... ... ... ... қабылданды. Меншікті мемлекетсіздендіру мен
жекешелендіру 3 кезеңмен ... ............ – 1993-1995жж.
3 – кезең – 1996-1998жж.
Әр кезеңнің өзіне тән ... ... ... осы ... ... ... түрлері мен
тәсілдері, формалары туралы құнды ... ... ... - шағын;
- жаппай;
- жеке жобалар
бойынша.
Халықаралық практика көрсеткендей, жекешелендірудің екі варианты ... ... ... ... жүргізу, «жұмсақ» варианты
жекешелендіруді ақырындап жүргізу.
Қазақстан Республикасында жүргізілген жекешелендіру ... сол, ... ... вариантта жүзеге асырылды, яғни
жекешелендіруге дейін ... ... ... үлесі 90% болса,
ұлттық бағдарламаның жоспары ... ... ... ... оны жеке ... жекешелендіру көзделді.
Жекешелендіру процесі Қазақстан Республикасында ... ... ... 2001ж. ... ... тиіс еді, ... бұл
процесс әлі де жалғасуда, яғни ... ... ... ... ... өтуде.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. «Экономика ілімдерінің тарихы»
Ө.Қ. Шеденов, Я.С. Ядгаров, С.Ә. Досқалиев.
Алматы «Қазақ университеті» 2003ж.
2. «Экономикалық теория». В. Крымова
Алматы ИД «Аркаим» ... ... ... ... ... ... ... «Экономика» 2001ж.
4. «Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері»
Ж.О. Ихданов, Ә.О. Орманбеков.
Алматы «Экономика» 2002ж.
5. «Жалпы экономикалық теория»
Ө.Қ. Шеденов, Ү.С. Байжомартов, Б.А. ... Б.И. ...... ... ... саясат». Алматы «Экономика» 2004ж.
7. «Экономикалық теория». Ә. Абдуллаев.
Алматы,2003ж.
8. «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... менталитет».
С. Сатубалдин. Алматы КИМЭП 2004г.
10. Жекешелендіру. Қазақстанда жекешелендіруге қатысты
құжаттар мен материалдар. 5-том. Алматы «Атамұра» 1995ж.
-----------------------
ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ ТҮРЛЕРІ
Шағын – ... саны 200 ... ... ... ... ...... саны 200 адамнан астын орта кәсіпорындарды
жекешелендіру
Жеке жоба бойынша – ірі (5000 адамнан астам) және стратегиялық маңызды
мемлекеттік меншік объектілерін жекешелендіру

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншікті мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру туралы25 бет
Бастауыш мектептің оқу-тәрбие процесін гуманизациялауда оқушыларды жекелеп оқыту182 бет
Жекеменшік экономикалық категория ретінде24 бет
Германияның еуропалық одақтағы рөлi мен ықпалы71 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еуропалық Қауымдастық құқығының заңдық болмысы мен құрылтай және институционалдық сипаттағы негізгі құжаттары58 бет
Орталық Азия мен Еуропа серіктестігі73 бет
Қазақстан Республикасы мен Еуропалық Одақтың ынтымақтастығы79 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет
. Еуропалық қаржы нарығындағы Евро22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь