Кәсіпорынның қаржы тұрақтануына жетудің теориялық негіздері

КІРІСПЕ

І КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫ ТҰРАҚТАНУЫНА ЖЕТУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Қаржы тұрақтануы: оның мәні мен қажеттілігі
1.2. Қаржы тұрақтануының құрамы мен құрлымы
ІІ “ОБЛЖЫЛУКОММУНҚУАТ” ЖОМКК . НЫҢ
ҚАРЖЫ ТҰРАҚТАНУЫНА ЖЕТУ ЖОЛДАРЫН ТАЛДАУ
2.1. “Облжылукоммунқуат ”ЖОМКК.ның
2005.2006 шаруашылық жылдарын талдау
2.2. “Облжылукоммунқуат ” ЖОМКК.ның
қаржы экономикалық қызыметін талдау
2.3. “Облжылукоммунқуат ” ЖОМКК.ның
қаржы . шаруашылық қызметін талдау
2.4. Дебиторлық және кредиторлық қарыздарының
құрылымын талдау
2.5. Дебиторлық қарыздармен кредиторлық қарыздардың
айналымдығын талдау

ІІІ “ОБЛЖЫЛУКОММУНҚУАТ” ЖОМКК.НЫҢ
ҚАРЖЫ ТҰРАҚТАНУЫНА ЖЕТУ ЖОЛДАРЫН ЖЕТІЛДІРУ

3.1. Кәсіпорынның кредиторлық және дебиторлық қарыздарды басқару
бойынша ұсыныстар

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ДЕРЕККӨЗ ТІЗІМІ
Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығы нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның қаржы – экономикалық қызметінің маңызда сипатамасы болып табылады. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығы қаржы ресуртарының болуын, орындалуын және пайдалануын көрсетіп көрсеткіштермен сипатталады. Кәсіпорындардың жаппай төлемге қабілетсіздігі және олардың көптегеніне банкроттық процедурасын іс- жүзінде қолдану жағдайында олардың қаржы жағдайына обьективті және дәл баға беру алғашқы кезектегі мәселе болып табылады. Белгілі бір мерзімге қаржы тұрақтылығын анықтау кезінде кәсіпорынның кезең ағымында қаржы ресуртарын қаншалықты дұрыс басқарғандығына жауап алуға балады. Егер кәсіпорын қаржы жағынан тұрақты, төлемге қабілетті болса, онда оның басқа кәсіпорындар алдында инвестицияны тарату кезінде, несиелерді алуда, жабдықтаушыларды таңдау және маманданған кадрларды іріктеу кезінде артықшылығы бар. Сонымен бірге, ол мемлекетпен және қоғаммен дау-жанжалға түспейді. Өйткені, бюджетке салықты, әлеуметтік қорларға қаржыларды, жұмысшылар мен қызметкерлерге - еңбек ақыны, акционерлерге дивидентерді уақтылы төлейді, ал банктерге несие қайтарымы мен олар бойынща процеттердің төлеміне кепілдік береді.
Неғұрлым кәсіпорынның тұрақтылығы жоғары болса, соғұрлым ол нарық конъектурасының кездейсоқ өзгерісіне тәуелсіз және соғұрлым банкроттық щегігде даму тәуекелдігі төмен.
1. Қазақстан Республикасының заңы «О защите и поддержке частного предпринимательства» (04.7.1992г.)
2. Қазақстан Республикасының заңы «О государственной поддержке малого предпринимательства». (13.06.1997г.).
3. Концепция перехода Казахской ССР к регулируемой рыночной экономике. // Казахстанская правда от 18 августа 1990г.
4. Государственная программа «Социально-экономическое развитие села на 2000-2005гг.» //Казахстанская правда от 19.08.2000г.
5. Ашимбаев Т.А. «Экономика Казахстана на пути к рынку: тенденции и размышления». Алматы. Казахстан, 1994г.
6. «Экономика Казахстана на пороге ХХI-века». Коллективная монография. –Алматы, изд. «Экономика», 1998.
7. Бердалиев К. «Основы управления экономикой Казахстана». Алматы, Экономика, 1998 – 148с.
8. Бердалиев К и др. «Менеджмент òåîðèÿñû ìåí ò¸æiðèáåñi. Íåãiçãi ì¸ñåëåëåð. -Алматы, ЮТА, 2002.
9. Сейтказиева А.М. «Инвестиционная деятельность предприятий Республики Казахстан». -Алматы, Экономика, 1999 – 160с.
10. Лукасевич Н.Я. Анализ финансовых операций. Методы, модели,
техника вычислений. - М.: Финансы, ЮНИТИ, 2001. - 400с.
11. Маркорьян Э.А., Герасименко Г.П. Финансовый анализ. - М.:
ПРИОР,2000.-175с
12. Новикова М.В. Финансовая отчетность в условиях
гиперинфляции - Бухгалтерский учет. - 2000. - № 6. - С.54-60.
13. Пятов М.Л. Относительность оценки показателей бухгалтерской
отчетности - Бухгалтерский учет. - 2000. - № 6. - С. 39-48.
14. Лысакова Н. Управление каналами сбыта товаров промышленного
назначения // Маркетинг. 2000. № 2. С. 42 - 46
15. Гранберг А. «Основы региональной экономики: о структуре, методологии и содержании». -М.: ГУ ВШЭ, 2000г.
16. “Облжылукоммунқуат” ЖОМКК – ның жылдық статистикалық және қаржылық есеп беру үлгілері (есеп беру құжаттары үлгі №1, №2, №3, 1-МП).
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
І КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫ ТҰРАҚТАНУЫНА ЖЕТУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Қаржы тұрақтануы: оның мәні мен ... ... ... ... мен ... ... ЖОМКК – НЫҢ
ҚАРЖЫ ТҰРАҚТАНУЫНА ЖЕТУ ЖОЛДАРЫН ТАЛДАУ
2.1. “Облжылукоммунқуат ”ЖОМКК-ның
2005–2006 шаруашылық ... ... ...... ... ... ... “Облжылукоммунқуат ” ЖОМКК-ның
қаржы – ... ... ... ... және кредиторлық қарыздарының
құрылымын ... ... ... ... ... ... ... ЖОМКК-НЫҢ
ҚАРЖЫ ТҰРАҚТАНУЫНА ЖЕТУ ЖОЛДАРЫН ЖЕТІЛДІРУ
3.1. Кәсіпорынның кредиторлық және дебиторлық ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономика жағдайында
кәсіпорынның ...... ... ... ... болып
табылады. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығы ... ... ... және пайдалануын көрсетіп көрсеткіштермен сипатталады.
Кәсіпорындардың жаппай ... ... және ... ... процедурасын іс- жүзінде қолдану жағдайында олардың ... ... және дәл баға беру ... ... ... ... Белгілі бір мерзімге қаржы ... ... ... кезең ағымында қаржы ... ... ... ... алуға балады. Егер кәсіпорын қаржы жағынан тұрақты,
төлемге қабілетті болса, онда оның басқа кәсіпорындар алдында ... ... ... ... ... таңдау және маманданған
кадрларды іріктеу кезінде артықшылығы бар. Сонымен бірге, ол ... ... ... түспейді. Өйткені, бюджетке салықты, әлеуметтік
қорларға қаржыларды, ... мен ... - ... ақыны,
акционерлерге дивидентерді уақтылы төлейді, ал банктерге несие қайтарымы
мен олар бойынща процеттердің төлеміне кепілдік береді.
Неғұрлым кәсіпорынның ... ... ... ... ол ... кездейсоқ өзгерісіне тәуелсіз және соғұрлым банкроттық
щегігде даму тәуекелдігі төмен.
Қаржы тұрақтылығын ... ... ... бар. ... экономикалық дамыған елдердің тәжірбиесі бойынша ... ... мен ... ... әдістеме кезінен таралған.
Нарықтың экономикаға өту кәсіпорындардан ғылыми-техникалық прогрестің
жетістіктерін, ... ... және ... ... ... ... негізінде өндірістік тиімділігін, өнім мен қызметтің
несиелік өабілеттілігін жоғарлатуды, кәсіпкерлікті бесендіруді талап етеді.
Бұл міндетті ... ... ... ... ... ... талдау маңызды орын ... Оның ... даму ... мен ... ... ... мен ... негізделеді, олардың орындауына бақылау жүгізіледі, өндіріс
тимімділігін ... ... ... ... оның ... мен жұмысшыларының қызметі нәтижелері бағаланады.
І КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫ ... ... ... ... ... тұрақтануы:оның мәні мен қажеттілігі
Нарықтық қатынастары жағдайында кәсіпорынның қаржылық жағдайын
талдаудың маңызы өте зор. Бұл ... ... ие ... ... ... ... ... коммерциялық серіктестер
және де басқа контрагенттер алдында өзінің ... ... үшін ... ... ... байланысты.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... ... "қаржылық жағдай" дегеніміз немесе "қаржылық жай-күй"
дегеніміз не, соны анықтап алған жөн. ... ... ... ... бұл ұғым әр ... түсіндіріледі. Профессор А.Д. Шеремет
"Кәсіпорынның қаржы (активтер) жағдайы ... ... ... және ... ... ... капитал және міндеттемелер, яғни
пассивтер) сипатталады" деп жазған. Профессор Н.А Русак (3) бұл ... ... ... қаржылық жағдайы қаржы ресурстарын жасау,
тарату және пайдаланумен сипатталады. ... ... ... ... ... коммерциялық және басқа да қызмет түрлері
үшін қажетті қаржы ресурстармен қамтамасыз етілуімен және ... ... ... ... және ... сондай-ақ басқа шаруашылық
субъектілерімен қаржылық қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... ... уақтылы төлеу мүмкіндігі
оның қаржылық жағдайының жақсылығын көрсетеді".
В.М. Радионова мен М.А. Федотова кәсіпорынның ... ... ... ... таратылуы және пайдалануымен көрсетіледі" деп
жазады.
М. Н. Крейнина, А.И. ... және В.П. ... ... ... ... ... "Қаржылық жағдай - бұл қаржы ресурстарының қолда
барын, үлестіріліп ... және ... ... ... келе, кәсіпорынның қаржы жағдайы әлсіз және өмір сүру ... ... ... қарайтын бәсекелі нарықтық экономика жағдайындағы
кәсіпорынның сенімді болуын, тұрақтылығын және ... ... ... ... бойынша, сенімділік ... ... және оның ... қабілеттілігін көрсетеді.
Осы берілген түсініктерге сүйене отырып, біз бұл ұғымды ... ... ... ... осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қаржылық
тұрақтылыгын және оның өз ... ... ... ... мен өзінің
қарыз міндеттемелерін уақтылы өтеуі үшін қаржы ресурстарымен қамтамасыз
етілуін көрсетеді.
Ал кәсіпорынның қаржылық тұрақтылыгы нені ... Бұл ... ... ... ... ... Бір ... қаржылық
тұрақтылықты "өз қаражаттарын шебер пайдалану ... ... ... ... ... қаржының жеткілікті болуы" деп
түсіндіреді. Қаржылық тұрақтылық - ... және ... ... деп ... ... ... "өз қаражаттары есебінен активтерге (негізгі қорлар,
материалдық емес активтер, ... ... ... ... ... ... ... және кредиторлық қарыздарға жол
бермейтін және де өз міндеттемелерін ... ... ... ... ... ... ... деп жазады.
В.М. Родионова мен М.А. Федотова бұл ... ... ... тұрақты қалыптасқан табыстың шығыннан артуының ... ... ... ... болып табылады. Ол ақша қаражаттарын еркін
пайдаланып, оларды ... ... ... ... мен ... ... үздіксіздігін қамтамасыз ететін, сондай-ақ қәсіпорынды кеңейтуге
және жаңартуға қажетті шығындарын қаржыланды-ратын кәсіпорынның ... ... ... Қаржылық тұрақтылық кәсіпорынның жалпы
тұрақтылығының негізгі бөлігі болып табылады". Осы еңбегінде бұл авторлар
одан әрі мына ... ... ... ... - бұл тәуекелділікті мүмкін болатын
деңгейінде төлем қабілеттілігі мен несие қабілеттілігін сақтай ... ... ... ... ... мен ... арқылы кәсіпорынның
дамуын көрсететін қаржы ресурсының жағдайы",
В.Г. Артеменко мен М.В, Беллендир бұл ... ... ... ... - бұл ... шығыннан тұрақты дәрежеде артуы. Ол
ақша ... ... ... ... ... және ... ... арқылы өндіру және өнімді сату процесінің үздіксіз болуына жағдай
жасайды. Сондықтан да қаржылық тұрақтылык барлық өндіріс-шаруашылық қызметі
процесінде ... және ... ... ... ... болып табылады" (9). Ал кәсіпорынның жалпы қаржылық тұрақтылығы, ол
ең ... ... ... ... ... ... ... ақша
ағымының қозғалысын көрсетеді. Нарық жағдайында ол ең ... ... ... ... түсетін табыстың тұрақтылығын талап етеді және
оның мөлшері ... ... ... ... және тағы ... есеп ... үшін ... дәрежеде
болуы тиіс. Сонымен қатар кәсіпорынның одан әрі дамуы үшін барлық есеп
айырысулар мен ... ... ... кейін, осы кәсіпорында
өндірісті дамытуға, оның материалдық-техникалық базасын жаңартуға және ... ... ... және ... ... ... табыс қалуы қажет.
Экономикалық өмірде қаржының сыртқы көрінісі қоғамдық өндірістегі ... ... ... қозғалысы түрінде болып жатады. Құбылыстар
бетінде бұл қозғалыс ақшалай соманы қолма-қолсыз немесе қолма-қол ... ... ... бір иеленушіден басқа иеленушіге беруі болып табылады.
Алайда, ... ақша ... ... ... ... ... өйткені ақша түрі құндық экономикалық категориялардың – бағаның,
еңбекке ақы төлеудің, қаржының, кредиттің ... ... ... ... құнының қозғалысын ортақтастырып, жүзеге асырады.
Қаржы – ақша қатынастарының ажырағысыз бөлігі, ол әрқашан экономикалық
жүйе шеңберіндегі қоғамдық ұдайы өндірісітің түрлі субъектілері ... ақша ... ... тек ... ақша ... ... оның ролі мен маңызы экономикалық қатынастарда ... ... орын ... байланысты.
Жалпы қоғамдық өнім мен ұлттық табысты жасау, бөлу және ... ... ... отырып, қаржы қоғамының түпкілікті пайдалануға
жіберілетін ... ... ... ақшалай көрінісі болып
табылады.
Ақша қатынастары ... ... ... кем. ... тек ... атап айтқанда табыстар мен ... ... ... ... ақша ... ғана қамтиды. Басқа ақша қатынастары
қаржы шеңберінен шығып ... ... ... ... ... ... ... ақшалай есепке алу мен бақылау жасау,
өндірілген өнімді ақша нысанында ... ... ... ... ... ... ... ақшалай түсімді есепке алу мен сақтау, ақша
айналысын реттеу және ... ... ... ... ... да, функциялары жағынан ... бар. Ақша – бұл ең ... ... еңбек шығындары өлшенетін жалпыға ортақ балама, ал қаржы ... ішкі ... ... табысты бөлудің және қайта бөлудің экономикалық
тетігі, ақша қорларын жасау мен пайдалануға ... ... ... ... бөлуге және тұтынуға ықпал жасайды және объективті сипатта
болады. Қаржы өндірістік қатынастардың ... бір ... ... және
базистік категорияға жатады.
Қаржыны экономикалық ... ... ... алу үшін ... ... оның ... – зат ... барлық әр алуан
нысандарының бірлігін білдіретін оның ішкі мазмұнын зерттеуге көшу қажет.
Қоғамдық қатынастардың ... ақша ... ... ... ал ... қатынастар өз кезегінде қоғамдық
қатынастар жүйесінің айқындаушы бөлігі - ... ... ... ... ... ...... ТҰРАҚТАНУЫНА ЖЕТУ ЖОЛДАРЫН ТАЛДАУ
2.1“Облжылукоммунқуат ”ЖОМКК-ның
2005–2006 шаруашылық жылдарын талдау
Қазіргі таңда кәсіпорын тиімділігін жоғарылату мақсатындағы басқару
шешімдерін ... ... ... ... барады. Субъектінің
өндірістік, коммерциялық, қаржылық және басқа да қызметтерінің нәтижелері
өзара және ... да ... ... ... және жалпы көрсеткішпен
әртүрлі деңгейде байланысқан факторларға тәуелді. Олардың ықпалдары күшіне,
өзгешелігіне және уақытша байланысты ... ... ... ... де ... ... ... және ықпал ету ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Аталмыш күрделі жұмысты ... ... ... ...
экономикалық көрсеткіштеріне талдау жүргізу арқылы орындауға болады.
Оның негізгі міндеті - ... ... ... ... ашу ... жүзіне асыру.
Талдау барысында бухгалтерлік және статистикалық есеп беру формалары
қолданылады. Аталмыш құжаттың мәліметтері келесі кестеден көрініс табады.
Кесте 1
“Облжылукоммунқуат” ... – ның ... жж. ... ... ... ... ... |2005ж. |2006ж. ... ... | ... | | |- ) |
|1 ... өнім ... |243898 |256115 |12217 |
| ... (тауар, | | | | |
| ... | | | | |
|2 ... жылу ... |187377 |198106 |10729 |
| ... ... | | | |
|3 ... жылу ... |178093 |201803 |23710 |
| ... | | | | |
| ... ... | | | | |
1 – ... жалғасы
|4 |Жалпы кіріс (шығыс) ... |65804 |54312 |-11492 |
|5 ... ... түскен |м.тг. |187377 |198106 |10729 |
| ... ... | | | | |
|6 ... орта |Адам |491 |495 |4 |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... |410 |411 |1 |
| |- ... | | | | |
|7 ... ақы ... ... ... |43626,5 |55858,3 |12231,8|
| |ішінде | |31682,0 |40642,7 |8960,7 |
| |- ... | | | | |
|8 ... ... орта |м.тг. |217717 |245925 |28208 |
| ... ... | | | | |
|9 |Қор ... |тг. |1,12 |1,04 |-0,08 ... 1 – ден көріп отырғанымыздай, жалпы өткізілген (өндірілген) өнім
көлемі ... 2005 жылы 243898 мың ... ... 2006 жылы 256115 ... ... яғни ... жылы 12217 мың теңге өсіп ... Ал ... ... ... 2005 жылы – 187317 м.тг. құраса, 2006 жылы – 198106
м.тг құрап отыр, яғни 10729 мың теңге өсіп ... ... құны - ... жылда – 178093 мың теңге болса, есепті жылы –
201803 мың ... ... яғни ... ... отыр.
Ал жалпы кәсіпорында жұмысшылар саны 2005 жылы – 410 адам болса, 2006 жылы
– 411 адам болды, яғни 1 ... ... ... ал ... ... 4 ... ... жылы көбейді.
Еңбек ақы 2005 жылы – 43626,5 мың теңге болса, 2006 жылы – 55858,3 мың
теңге, яғни ... ... 12231,8 мың ... ... Ал оның ... ... еңбек ақысы есепті жылы 8960,7 мың теңгеге ...... ... ... 2005 жылығы құны – 217717 ... ... 2006 жылы 245925 мың ... ... яғни 28208 ... артық қосымша құрал – жабдықтар сатып алынған. Сол ... ... ... байланысты еңбек ақы қоры да өсіп ... ... ... ... қор қайтарымы өткен жылғыдай 0,08 теңге орындалып отыр.
Келесі кезекте осы еңбекақы қорының өсуі еңбек ресурстарының тиімді
пайдаланылуына ... әсер ... ... ... ... ... талданады.
Кесте 2
“Облжылукоммунқуат” ЖОМКК – ның еңбек ресурстарын тиімді пайдалану
көрсеткіштері /33/
|№ ... ... |2005 ж |2006 ж ... |
| | ... | | |(+; - ) |
| ... өнім ... ... |243898 |256115 |12217 |
| ... ) | | | | |
| ... орта ... |410 |411 |+1 |
| ... саны | | | | |
| ... ... |тг. ... |623150,1 |28276,9 |
Кесте мәліметтері көрсетіп отырғандай, 2006 жылы ... – ның ... ... өнімділіг 28276,9 теңгеге өсіп отыр. Бұл
көрсеткіш кәсіпорындағы еңбек ... ... ... Бұл ... ... ... еңбек ақы қорының үнемді
пайдаланылғанын да көрсетеді.
Негізгі құралдардың тиімді пайдаланылуын қор ... қор ... ... Бұл ... баңа беру үшін ... ... 3
Кәсіпорынның негізгі құралдарының тиімді пайдалану көрсеткіштері /33/
|№ ... ... |2005 ж |2006 ж ... |
| | ... | | |(+; - ) |
| ... өнім ... |м.т.г |243898 |256115 |12217 |
| ... ) | | | | |
| ... ... орта |м.т.г |217717 |245925 |28208 |
| ... ... | | | | |
| |Қор ... |тг. |1,12 |1,04 |- 0,08 |
| |Қор ... |тг. |0,89 |0,96 |+ 0,07 ... ... ... негізгі құралдардың орта жылдық құны
28208,0 мың теңгеге өскен. Қор ... 0,08 ... ... ал ... 0,07 ... ... екі ... негізгі құралдардың келесі жылдардағы ... ... ... ... ... пайдаланылуы
нәтижесінде қызмет көрсетуден табыс 19674,0 мың ... ... ... ... 1,12)*245925).
Материал ресурстарының тиімді пайдаланылу көрсеткіштеріне материал
қайтарымы және материал сиымдылығы жатады. Бұл көрсеткіштерді бағалау ... ... ... ... материал ресурстарын тиімді
пайдалану көрсеткіштері /33/
|№ |Көрсеткіштер ... |2005 |2006 ... |
| | ... | | |(+; - ) |
| ... өнім ... |м.тг |243898 |256115 |12217 |
| ... ) | | | | |
| ... ... |м.тг |138735 |156974 |18239 |
| ... қайтарымы |тг. |1,76 |1,63 |- 0,13 |
| ... ... |тг. |0,57 |0,61 |0,04 ... ... ... ... ... 18239 мың теңгеге
өскен, ал матерал қайтарымы 0,13 теңгеге төмендеген, материал сиымдылығы
0,04 теңгеге ... Бұл ... ... ... ... ... ... ресурстарының тиімсіз пайдаланылуы
нәтижесінде кәсіпорын қызмет көрсетуден 20406,62 мың теңгеге кем ... ((1,63 – 1,76) х ... ... өз ... ... ... ... жатқан жоқ.
Кәсіпорынның қызмет көрсетуден түскен табысы өскенімен өндірістік шығындар
өсімі жоғары болған. Нәтижесінде кәсіпорын ... ... ... зиян
шеккен. Сонымен қатар өндірістік ресурстарын да тиімді пайдалана алмаған.
Осы жағдайларды ескере ... ... ... ... ... етіп ... бағалау мақсатында келесі кезекте кәсіпорынның қаржы
жағдайы бағаланады.
Баланс активі кәсіпорын ... ... ... ... яғни ... ... және материалдық құндылықтарға салынған
салымдар туралы, кәсіпорнынның өндірістік шығындары туралы және ... ... ... ... ... ... орналасқан
капитал түріне жекеленген баланс бабы сәйкес келеді.
Баланс активін топтастырудың негізгі белгісі олардың өтімділік деңгейі
болып табылады. Осы белгіге ... ... ... ұзақ ... активтер
және ағымдағы активтер болып бөлінеді.
Баланс активтері құрамы мен құрылымының динамикасын ... ... және оның ... ... ... және ... өсімінің
немесе азаюының шамасын анықтауға мүмкіндік береді. Активтердің өсуі
(кемуі) кәсіпорын ... ... ... ... ...... экономикалық қызыметін талдау
“Облжылукоммунқуат” ЖОМКК-ның активтерінің ... мен ... ... ... ... ... мәліметтері көрсетпі отырғандай кәсіпорын активтерінің жалпы
шамасы 15941,0 мың теңгеге ... Бұл ... ... ... ... ... ... ЖОМКК-ның активтерінің
құрамы мен құрылымын талдау /33/
|№ |Көрсеткіштер |жыл басы |жыл соңы ... ( +; ... | | |) |
| | ... ... |сомасы, |үлес |сомасы,|үлес |
| | |мың тг. ... |мың тг. ... |мың ... |
| | | |% | |% | |% ... ... мерзімді | | | | | | |
| ... ... ... |41,9 ... |47,3 |23171,0|5,4 |
| ... | | | | | | |
| ... ... |116811,0 |40,3 |135965,0 |44,5 |19154,0|4,2 |
|2. |Ағымдағы активтер ... |58,1 ... |52,7 ... |
| ... ... | | | | | | |
| |- ... |54939,0 |18,98 |67322,0 |22,04 ... |
| ... |289496,0 |100 ... |100 ... |
| ... | | | | | | |
| ... ... |59,3 ... |66,6 |31537,0|7,3 |
| |потенциалының құны | | | | | | ... ... ... құны 31537,0 мың теңгеге өсіп,
(7,3%), 203287,0 мың ... ... оның үлес ... 7,3 ... ... ұзақ ... активтердің қаражат бөлінуі жыл
басында тиісінше 41,9 және 58,1 пайызды құраса, жыл соңында 47,3 жыне ... ... ... ... ... ... деңгейле. Дегенмен,
ағымдағы активтердің үлес салмағы жыл соңында төмендеген. Осы ... ... ... ... ... ... активтердің құрамы мен
құрылымы талданады.
Кәсіпорын ... ... ... ... ... үлесті
айналым қаражаттары құрайды. Олардың ұтымды орналасуына және ... ... ... ... нәтижесі көп жағдайда
байланысты ... ... ... ... процкесінде ағымдағы
активтердің құрылымы, олардың өндіріс саласында ... ... ... ... кәсіпорынның төлем қабілеттілігіне, қаржы
тұрақтылығына елеулі әсер ететін ағымдағы активтердің ... ... ... ... ... қаражаттардың өсуі
кәсіпорынның қаржы жағдайының тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... ... етуі тиіс. Бірақ ұзақ мерзім
бойына үлкен ақшалай қаражат капиталының дұрыс пайдаланылмауының нәтижесін
көрсетеді. Олар ... алу ... өз ... ... ... басқа
кәсіпорындардың акцияларына және бағалы ... салу ... ... ... түсулері тиіс.
Кәсіпорынның қаржы жағдайына өндірістік босалқылар жағдайы да ... ... ... аз, ... ... ... босалқылардың болуы қаржы
ресурстарының аз ғана бөлігі қорда ... ... Ал ... ... көп ... ... белсенділігінің төмендегенін сипаттайды.
Тауарлы- материалдық босалқылардң көлемі 12369,0 мың теңгеге өскен,
яғни үлес салмағы – 9,2 %-ға ... ... ... ... ... теңгеге кеміді, яғни үлес салмағы 9,1 %-ға, ... ... де 275 мың ... үлес ... 0,1 %-ға ... ... ... активтердің үлес салмағы біршама өткен жылға қарағанда
жақсарған.
Дебиторлық қарыздардың біршамасы ... ... әлі де ... әлеуметтік жағдайы, төлем қабілетсіздігін көрсетіп отыр.
Егер баланс ... ... ... ... ... ... ... көздері көрініс табады. Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі
көп жағдайда оның қарауындағы қаражат түрлеріне және олар неге ... ... ... деңгейі бойынша пайдаланылып отырған капитал ... ... ... ... және қарыз болып (баланс пассивінің
екінші және ... ... ... бөлінеді.
Пайдаланылуына байланысты капитал ұзақ мерзімді ...... ... және ... ... және ағымдағы – баланс пассивінің
үшінші бөлімі болып бөлінеді.
Меншікті капиталдың қажеттілігі ... өзін ... ... ... ... ... ... негізі
болып табылады.
Сонымен қатар қаржы ресурстарының бағасы төмен ... ал ... ... ... ... ... салымының қайтарымын жоғарғы
деңгейде қамтамасыз ете ... онда ... ... ... ... ... рентабельділігін жоғарылата алады.
Демек, кәсіпорынның қаржы жағдайы көп жағдайда ... және ... ... ... ... ... ... көздерін талдау процесінде ... және ... ... ... және ... баға
беріледі.
Активтердің қалыптасу көздерінің құрамы мен ... ... ... ... ... авансталған капиталының құрамы мен
құрылымын талдау /33/
|№ |Көрсеткіштер |жыл басы |жыл соңы ... ( +; ... | | | |) |
| | ... ... |сомасы, |үлес |сомасы,|үлес |
| | |мың тг. ... |мың тг. ... |мың ... |
| | | |% | |% | |% ... |Меншікті капитал |166702 |57,6 |164329 |53,8 |-2373 |-3,8 ... ... ... |5053 |1,7 |5053 |1,6 |- |-0,1 ... ... ... |122794 |42,4 |141108 |46,2 |18314 |3,8 ... ... ... |42,4 |141108 |46,2 |18314 |3,8 |
| ... |289496 |100 |305437 |100 |15941 |- ... ... отырғанымыздай, кәіспорында активтердің қалыптастыру
көздерінің жалпы шамасы 15941,0 мың теңгеге өскен. Ол негізінен ... 18314,0 мың ... ... ... ... ... ... 2373,0 мың теңгеге кеміген. Осыған сәйкес меншікті
қаражаттардың үлесі 3,8 пайызға кеміген. Осы арқылы кәсіпорынның ... 53,8 % ... Бұл ... ... ... ... ... КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫ ЖАҒДАЙЫН САУЫҚТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1. Кәсіпорынның кредиторлық және ... ... ... ... және дебиторлық қарыздарды салыстыру арқылы дебиторлық
қарыздың пайда болу себептерін айқындауға болады. Дебиторлық ... болу ... ... тез ... және ұзартылған түрлерін ажыратуға
болады.Тез арадағы дебиторлық қарыз қолданылатын есеп айырысу түрлерінің
салдарынан ... ... ... ... ... кәсіпорын қызметі туралы көптеген
ақпарат алуға болады. Дебиторлық қарыздардың өсуі келесі себептермен болуы
мүмкін:
- кәсіпорынның несие саясатының ... ... ... ... ... ... төлемге қабілетсіздігі мен дағдарысқа ұшырауы.
- Сату көлемінің үлкен үрдеспек өсуі.
- өнімнің өткізудің қиыншылықтары.
Кәсіпорынның кредиторлық қарыздарын талдау арқылы:
- кәсіпорнының қаржы жағдайын ... ... ... ... ... ... ресурстарын
жоғарлатуын алдына алу
- заемщик – кәсіпорынның қызметін оның тиімділігін арттыру мақсатында
тұрақтандыру.
- Несиелендіру тиімділігін жоғарлату.
Ұзартылған дебиторлық ... ... ... ... ... ... және дер ... төленбеген жөнелтілген тауарлар
мен өткізілген жұмыстар, тауарларға есеп айырысу, несиеге сатылып және ... ... ... алышылардың шоттарына енгізіледі.
Кәсіпорынның төлеуге тиісті қаражаты кредиторлық қарыздары құрайды. Оған
жататындар аванстар, ... ... ... ... ... есеп айырысу бойынша қарыздар.
Дебиторлық қарыздардың айналымдылығы дебиторлық қарыздардың ... ... үшін ... ... ... ... ... немесе төмендеуін көрсетеді.
1. Дебиторлық қарыздардың айналымдылық коэффиценті, ол келесі формуламен
есептеледі:
Кд/қ = қызмет көрсетуден ... ... / ... ... ... ... ... өтеу мерзімі. Бұл коэффицент 360 күнді дебиторлық
қарыздардың орташа шамасына көбейтіп, қызмет көрсетуден ... ... тең ... ... Дебиторлық қарыздарды өтеу мерзімі ... ... оны өтеу ... ... ... ... Дебиторлық қарыздарды өтеу мерзімі. Бұл коэффицент 360 күнді дебиторлық
қарыздардың орташа шамасына көбейтіп, қызмет көрсетуден ... ... тең ... көрсетеді. Дебиторлық қарыздарды өтеу мерзімі ұзақ
болған сайын оны өтеу тәуекеліде жоғары.
3. Айналымдағы ... ... ... ... үлесі.
4. Дебиторлық қарыздардың құрамындағы күмәнді қарыздардың үлесі.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын тұрақтандыру мақсатында келесі іс-
шаралар жүргізіліуі ... ... ... ... ... ... асыру қажет;
• кәсіпорынды басқару шығындарын қысқарту қажет;
• басқару ... ... ... баға құрылу саясатын мұқият қарастыру және жоспарлау қажет;
• өндіріске кеткен шығындарды төмендету резервтерін анықтау қажет;
• кәсіпорын қаржыларын ... және ... ... ... ... ... ... болу мүмкіндігін алдын ала көрсетіп және
оны ... ... ... ... маңызды әдіс болып табылады. Ол
несие алудың мақсатқа сәйкестігін ... ... ... ... және ... ... міндеттерін шешуге мүмкіндік береді.
Қаржы қаражаттарының қозғалысын немесе қаржы ағымдарын ... 4 тобы ... ... ... ... ... ... айырмасы («сальдо», «баланс»);
- нақты бар болуы («өспелі нәтижелі сальдо», топтастырылған «сальдо»),
шоттағы бар ... ... ... ... ... нәтижелі сальдо») теріс болса,
онда ол ... ... ... көрсетеді. Егер бұл қарыздарды жабатын
мүмкіндік ... ал ... ... сот ... ... етсе, ол
банкротқа немесе форс-мажордық жағдайға алып ... ... ... бірінші белгісі, ол -соңгы көрсеткіштің теріс болуы.
Банкроттықтың келесі белгісі сыпайылау, ол тіпті өркендеген кәсіпорынның да
«несиелік қақпанға» түсу мүмкіндігімен ... ... ... қарыз
қаражаттарды алу көлемі қарыз қаражаттарды қайтару ... тең ... ... ... ... кейін бірден кәсіпорынды дамыту үшін жұмсалмағанын
білдіреді, ал олардың төлемі оның ... ... яғни ... ... ... ... ... қызметке және
банкроттыққа алып келеді.
Банкроттықтың ықтималдығын бағалаудың бұл ... ... ... ... Мысалы, Германияда қаржылық ағымдардың талдауы кәсіпорынның
төлем қабілеті жоқтығын анықтау үшін ... ... ... қабілетсіздік қаупі, қарыздарды төлеу уақыты келген кезде қолма-
қол төлем міндеттемесін орындай ... ... ... ... анықтау алынатын және шығатын төлемдер негізінде жасалады.
Төлем қабілетсіздік қаупі болашаққа ... ... ... ... ... ... мен ... көптеген көлемдері,
қаржыльіқ болашағы нақты жағдайға байланысты екенін көрсетеді
Қаржылық ағымдарды ... ... ... есептеудің
қарапайымдылығы, алынған нәтижелердің көрнектілігі, ... ... үшін ... ... ... отыр. Бұл әдістің кемшіліктері
де бар: қажетті деңгейдегі дәлдікті қажет ... ақша ... ... ұзақ ... ... ... көлемін, сонымен қатар
кәсіпорындағы аналитикалық есептің қажетті мәліметтерін жоспарлау өте ... мен ... ... ... ... ... қаржылық жоспар, бағалаудың барабар құралы болып табылады.
Банкроттықтың алдын алып, кәсіпорынның төлем ... ... ... кәсіпорын келесідей батыл әрекет жасауға мәжбүр болады:
а) қозғалмайтын мүліктің бір бөлігін сату;
ә) басы артық ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарын толтыру үшін ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... жасау және жүзеге асыру;
ғ) активтерді басқаруды жақсарту;
д) ... ... ... ... әр ... ... салалық және салааралық ... тыс ... ... ... алу.
Банкроттықты болдырмауға бағытталған жұмыстың басқа жайы маркетингтік
саясатты дүрыс жүргізу болып табылады.
Қорытынды
Нарықтық қатынастарға өту ... ... ... ... ... Оның ... ... көп жағдайда басқару қызметіне
тәуелді болып, ... ...... шынайы экономикалық
дербестігін, оның бәсекелестік қабілетін және ... ... ... ... ол ақпараттық жүйенің басқа да ... ... ... етеді.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңызы өте зор. ... ... ие ... сондай-ақ олардың меншік иелері,
жұмысшылар, коммерциялық серіктестер және де ... ... ... ... ... ... үшін толық
жауапкершілікте болуымен байланысты.
Нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... басты мақсаты (міндеті) келесілер болып
табылады:
• қаржылық ... баға беру және оның есеп беру ... ... мен ... ... ... ... оларды таратудағы ... және ... ... ... ... ... оның өсу ... және
ағымдағы міндеттемелермен арақатынасын анықтау;
• қаржы-есептік және несие ережесін сақтау және ... ... ... артып кетуінің өзіндік
айнасы қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол кәсіпорынның ақша ... ... ... ... оларды тиімді пайдалану жолымен өнімді өндіру
мен ... ... ... ... ... ... ... ресурстарының жағдайын көрсетеді. ... ... ... ... ... компоненті болып табылады.
Сонымен, ұйымның қаржы жағдайына баға беру, ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы – тәуеклділіктің
шекті деңгейі жағдайында төлем қабілеттілігі мен несие ... ... ... мен ... ... ... кәсіпорынның дамуын
қамтамасыз ететін қаржы ресурстарының жағдайы .
Сондықтан да, осы курстық жұмыстың құрылымы ... ... ... ... функциялары, кәсіпорындардың қаржысын ұйымдастыру
негіздері, кәсіпорынның қаржы қорлары мен өндрістік қорлары және ... ... ... ... ... “Облжылукоммунқуат” Жамбыл облысының мемлекеттік
коммуналдық кәсіпорынның 2005 – 2006 жылғы мәліметтері ... ... ... ... қаржы – шараушылық қызмет, онда шығындар, ... ... – ақ ... ... баға ... онда ... активтердің
құрамы және құрылымын, меншікті капитал мен міндеттемелердің құрамы мен
құрылымы және кәсіпорынның төлем ... ... ... ... ... жағдайы сауықтыру ... ... ... ... құрылымына тоқтала отырып
кәсіпорынға қанша ... ... ... ... ... ... және осы
қарыздарыдң айналымдылығына ... ... орта ... ... ... екенін және қандай уақытта өтелуге тиіс екні ... ... ... ... ... көп ... болады.
Осы курстық жұмысты қорыта келіп мынандай ұсыныстарым бар:
1. Материал шығындарын тиімді пайдалану қажет.
2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер дебиторлық ... дер ... ... үшін іс – ... қолдану.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының заңы «О ... и ... ... ... ... Республикасының заңы «О государственной поддержке малого
предпринимательства». (13.06.1997г.).
3. Концепция перехода Казахской ССР к ... ... ... ... ... от 18 августа 1990г.
4. Государственная программа «Социально-экономическое развитие села ... ... ... от ... Ашимбаев Т.А. «Экономика Казахстана на пути к рынку: тенденции и
размышления». Алматы. Казахстан, 1994г.
6. ... ... на ... ... ... монография.
–Алматы, изд. «Экономика», 1998.
7. Бердалиев К. «Основы управления экономикой Казахстана». ... 1998 – ... ... К и др. ... ... ìåí ... ... -Алматы, ЮТА, 2002.
9. Сейтказиева А.М. «Инвестиционная деятельность предприятий Республики
Казахстан». -Алматы, Экономика, 1999 – ... ... Н.Я. ... ... операций. Методы, модели,
техника вычислений. - М.: Финансы, ЮНИТИ, 2001. - 400с.
11. ... Э.А., ... Г.П. ... анализ. - М.:
ПРИОР,2000.-175с
12. Новикова М.В. ... ... в ... - ... ... - 2000. - № 6. - ... Пятов М.Л. Относительность оценки показателей бухгалтерской
отчетности - Бухгалтерский учет. - 2000. - № 6. - С. 39-48.
14. Лысакова Н. Управление ... ... ... промышленного
назначения // Маркетинг. 2000. № 2. С. 42 - 46
15. Гранберг А. ... ... ... о ... ... ... -М.: ГУ ВШЭ, 2000г.
16. “Облжылукоммунқуат” ЖОМКК – ның жылдық ... және ... беру ... (есеп беру құжаттары үлгі №1, №2, №3, 1-МП).

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Корпорацияның қаржылық тұрақтылыққа жету жолдары және қаржылық жағдайын бағалау15 бет
Маркетинг- өнімнің бәсеке қабілеттігіне жетудің кешенді жүйесі59 бет
Наполеон саяси билікке жету жолында13 бет
Экономикалық жүйеге құрылымды және өркениетті жолмен жету25 бет
Қаржылық жағдайдың бағасы және корпорацияның қаржылық тұрақтылығына жету жолдары33 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
"Бу қазанынын беттері"5 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
"Әлеуметтік дезадаптацияның себептері."3 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь