Кәсіпкерліктің дамуы, формалары және бағыттары

Кіріспе
I Кәсіпкерліктің дамуы, формалары және бағыттары
1.2 Кәсіпкерлік қызметінің субъектілерінің ішкі экономикалық қатынасы
II Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің қалыптасу және даму кезеңдері
2.1 Қазақстанда кәсіпкерлікті қалыптастырудың объективті
қажеттілігі
2.2 Кәсіпкерліктің Қазақстан Республикасында қалыптасу
кезеңдері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кәсіпкерлік – адам қызметінің ерекше саласы және ол еңбектің басқа түрлерінен оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисі Гарвард университетінің профессоры Иозеф Алиоз Шумпетер мән берген. Оның айтқан мынандай сөзін эпигроф етіп алуға болады : «Кәсіпкер болу – басқаның істегенін ітемеу». Екінші жағынан жайлы француз экономисі Жан Батист Сэй былай деген: «Кәсіпкер – адамдарды өндірістік шеңбер ауқымында ұйымдастыратын адам». «Кәсіпкерлік» терминін алғашқы рет ағылшын экономисі Ричард Кантильон ендірді. Бұл ағымға ол нарықтық тәуекелділік жағдайында табыс алу мақсатымен өндірісті ұйымдастырудағы адам белсенділігін жатқызған.
1. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында. Қазақсатанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» ҚР-ның Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы // Егемен Қазақстан 2006жыл,2 наурыз.
2. Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриялды-инновациялық даму стратегиясы // 2003жыл,17 мамыр
3. Сергеев .Экономика педпиятия.:Учеб – М,2003
4. Кәсіпорын экономикасы. Под. ред. В.М. Семенова, - М., 1998 ж.
5. Құрылыс экономикасы. Под. ред. И.С. Степанова, - М., 1998 ж.
6. «Жамбылгипс» АҚ-ның мәліметтері бойынша.
6. Экономика предприятия. В.Я. Горфинкеля В.А. Швандара. Москва 2000
7. Экономика учебная.А.П. Казанов.Москва 1999 г.
8. Экономика предприятия С.Т. Купешова
9. Снитко Х.Ф. Өнеркәсіптік кәсіпорында негізгі қорлар есебі, конспект шолуы. – Минск: Экаунт, 1993 ж.
10. Ашимбаев Т. Қазақстанның нарық жолындағы экономикасы, Қазақстан, 1994 ж.
11. Шмолен Г. Кәсіпорын экономикасының негіздері және проблемалары – М., 1996 ж.
12. Окаев О., Дюкова Е.М. Нарық жағдайындағы өнеркәсіптік кәсіпорын экономикасы. Алматы, 1994 ж.
13. Хамзин С.К. Құрылыс өндірісінің экономикасы. Алматы:«Баспа», 2002 ж.
14. Бухгалтерлік есептің Қазақстандық үлгілері және оларға методикаалық ұсыныстар. Бөлім 1. Журнал. Алматы: «Бико», 2002 ж.
15. Статистикалық есептеме, форма 11 «Кәсіпорын негізгі қорларының қозғалысы және бар болуы» 2000-2001 ж.ж
16. Кәсіпорынның жылдық жиынтық табысының декларациясы, форма 100.
17. Кәсіпорынның 2005 жылғы негізгі қорлар амортизациясының журналы.
18. Экономика предприятия В.Я. Хрипач Г.З. Сума. Экономпресс 1999 г.
19. Экономика предприятия. Н.В. Минеева.
20. Нарықтық экономика негіздері. Б. Жүнісов.У. Байжомартов.Ү. Мамбетов А-ты 1999 ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе
I Кәсіпкерліктің дамуы, формалары және бағыттары
1.2 Кәсіпкерлік қызметінің субъектілерінің ішкі экономикалық ... ... ... ... қалыптасу және даму кезеңдері
2.1 Қазақстанда кәсіпкерлікті қалыптастырудың объективті
қажеттілігі
2.2 Кәсіпкерліктің Қазақстан Республикасында қалыптасу
кезеңдері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Кәсіпкерлік – адам қызметінің ... ... және ол ... ... ... ... Бұған кезінде атақты неміс экономисі Гарвард
университетінің профессоры Иозеф Алиоз Шумпетер мән ... Оның ... ... ... етіп алуға болады : «Кәсіпкер болу – ... ... ... ... жайлы француз экономисі Жан Батист Сэй
былай ... ...... ... ... ауқымында
ұйымдастыратын адам». «Кәсіпкерлік» терминін алғашқы рет ағылшын экономисі
Ричард Кантильон ендірді. Бұл ... ол ... ... ... алу ... өндірісті ұйымдастырудағы адам ... ... ... пен ... ... ... жиі кездеседі.
Бизнес пен кәсіпкерлік жақын ұғымдар болғанымен, оларды бір-бірімен
баламалап, теңестіріп қарауға болмайды. Бизнес – ... ... кез ... ... Рас бизнес кәсіпкерлік қызметпен тығыз ...... іс. ... ... – ол ... ... айналысатын адамдар, осы көзқарас тұрғысынан еш уақытта кәсіпкер
бола алмайды. ... ... ... ... ... бар.
Ол дегеніміз адамның бизнесте ... аша білу ... ... ... барлығының қолынан бұл келе бермейді. Басқа жұрт
қалғып, қыдырып, той-думан жасағанда, барлық күш ... ... ... ... ... ... яғни ... тез арада байланыс жасау қабілеттілігі, олармен өзара жақсы қатынастар
құра ... ... ... ... ... көз қараспен
қарауда оқшауланып тұрады. Бизнесмендердің ішінен мұндай қабілеттілікпен
оқшауланатындар жиі кездесе қоймайды. Демек, бизнес бұл – ... ... ... ... ... – бұл да адамның экономикалық
қызметі, бірақ бұл қызметті жаңа ізденіске бағыттайды және осы ... ... үшін ... бас ... ... саласында жүзеге асады, сондықтанда
экономикалық әдебиеттерде олар үнемі пара-пар ұғым ... ... егер ... ... ... қарастыратын болсақ, онда кәсіпкерлік
қызмет термині қолданылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... және ... кәсіпорын жайлы» жарлығына сай кәсіпкерлік қызмет
шаруашылық серіктестігінің түріне қарай жеке және ұйымдық болуы мүмкін:
- жай, ол ... ... ... негізделген;
- толық, барлық мүлікке ынтымақтастық жауапкершілік жүктелген;
- жауапкершілігі шектелген, салынған салым құны ... ... ...... жауапкершілік (біреудің толық мүлікімен және
басқаның салынған салымымен);
- қосымша жауапкершілікпен, өзінің ... және оған ... ... ... ... ... ... және тұтыну кооперативтері;
- консорциумдар;
- акционерлік қоғамдар.
Мемлекеттің және қазыналық кәсіпорындар. Біріншісі, ... ... ... ... – оперативті басқару ... Шын ... ... ... ... екі түрі ... мемлекеттік – толық шаруашылық есеп, қазыналық – толық емес шаруашылық
есеп.
Кәсіпорын кәсіпкерлік қызмет өндірістің звеносының ... ... Осы ... ... және ары ... «кәсіпорын» мен «фирма» ұғымын
баламалап қараймыз. Рас, олардың бір-бірінен өзара ... ... ... ... ... оған бір немесе бірнеше кәсіпорын мен өндіріс
енуі мүмкін. Әдетте, кәсіпорынға бір жақты, бір ... ... ... Қазіргі жаңа жағдайда нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпорын
өзінің өндірістік қызметінде толық өз ... ... ... Ал ... ... ... ... ұйымдық, экономикалық және құқықтық
тұрғыдан дараланған. Кіспорынның ... ... ... ... түрімен
айқындалмақ. Олар мынандай түрде болуы мүмкін:
- азаматтар меншігіне негізделген жеке ... ұжым ... ... ... Кәсіпкерліктің мәні, формалары мен бағыттары
1.2 Кәсіпкерлік қызметінің субъектілерінің ішкі ... ... ... белсенді өкілдерінің бірі – кәсіпкерлер.
«Кәсіпкер» ұғымын алғаш рет XVIII ғасырдың басында ағылшын экономисі Ричард
Кантильон ... Одан ... ... «кәсіпкерлік», «кәсіпкер»
ұғымдарына өзіндік ... ... ... ... экономикалық теориядағы классикалық мектептің ... ... ... ... ... тағы ... ... үлес қасты.
Сондай–ақ П.Друкер, Дж.М.Кейнс, Т.Питерс, П.Самуэлсон, Д.Эванс, Ф.Хайек
тәрізді ... ... ... ... ... ... және орта бизнестің теориялық және әдістемелік
негіздері талданып, зертеленген.
Ғылыми ... ... үш ... ... ... ... ... ойлау типі ретінде; шаруашылық
жүргізу тәсілі ретінде.
Экономикалық категория ретіндегі кәсіпкерліктің сипаттамасы ... ... оның ... мен объектісін анықтау болып табылады.
Кәсіпкерліктің объектісі жеке тұлғалардың (жеке, отбасылық, шағын және орта
бизнес ... т.б.) ... ... ... ... күшінің еңбегін
пайдалану арқылы қалыптасады.
Ал, кәсіпкерлік қызметінің субъектілері дегеніміз – заңмен ... және ... ... ... ... атқару, тауар сату, ... ... ... ... ... жеке ... өз тәуекеліне
бел–байлап жүзеге асыратын азаматтық құқық субъектілерін айтамыз. Сонымен
қатар, жеке тұлғалар және заңды тұлғалар кәсіпкерлік ... ... ... ... жеке ... іс–әрікетті заңдастыру ... ... ... Жеке тұлғалар кәсіпкерлік қызметтің
субъектілері болғандықтан, оған мысал: үй шаруашылығы, ... бір ... ... және т.б.
Әрбір заңды тұлғаларда өздерінің заңды құқықтық базалары бар.
Мемлекеттік кәсіпорындар үшін ... ... ... акционерлік
қоғамдарға «акционерлік қоғамдар» туралы заңдар табылады. Осыдан келіп
серіктестіктер, кооперативтер, ... ... ... ... ... ... ... қатар кәсіпкерлік қызметтің субъектілерінің тізбегіне:
• белсенділік іс-қимылын толығымен өзінің экономикалық және заң алдында
жауапкершілігіне ... ... ... адамдар, яғни кәсіпкерлер;
• кәсіпкерлердің ұжымы және кәсіпкерлік бірлестіктері;
• кәсіпкерлер өндірген ... ... жеке не ... ... не бірлестіктері;
• тікелей келісімге қатыстары бар мемлекеттік құрылымдар, кәсіпкерлерге
берілетін мемлекеттік тапсырманы ... ... ... ... ... ... ... атқару кезеңінде кәсіпкерлерге көрсетілетін
жеңілдіктердің бағытын белгілеу жатады. Мемлекеттік құрылым ... ... ... ... ... ... ... аталған субъектілердің бірнеше категориясына өзара іскерлік
қатынастар арқылы, жұмыс қатынастары арқылы ... ... ...... ... ... ... процестің
орталық бейнесі. Ол қоғамдағы керекті тауарлар мен қызмет үшін, одан ... ... ... ... Бұл ... ... ... экономиканың басқа да субъектілерінің іскерлік байланыс жасау
арқылы іске асады.
Фирма – бұл осы ... ... ... ... ... ... Жеке ... өзіне бір немесе бірнеше кәсіпорындарды
кіргезе алады, ал фирмалар көп ... ... олар ... ... ... бірлестіктері түрінде бола алады.
Кәсіпкерлік қызметтің субъектілерінің арасындағы жаңа комбинацияларды
орындауда, белгілі экономикалық жүйелер теориялық бағытта бекітілуі керек.
Субъектілердің ішкі ... ... ... ортамен, яғни сыртқы әлемнің
әсер етуіне байланысты сынақтан өтеді. Адамдар ... ... ... ... ... ... сауда фирмалары үнемі
айналымдағы өзгерістерді зерттейді (өткізу нарығы, бәсекелердің тәртібі,
баға динамикасы, жеткізушілер мен ... ... ... ... ... ... жетілдіреді. Осыдан біз мынандай
тұжырымдарға тоқталамыз. Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... мүмкін және әртүрлі өзгермелі факторларды
сипаттайды: ұйымдардың қызметтерінің мақсаты мүмкін немесе оның әртүрлі
жеке ... ... ... ... яғни бұл жағдайда ұйымның
құрылымын бір ... не бір ... ... тұра ... Осы ... ... туындауына байланысты, жаңа тапсырмаларды немесе
технологияларды ... алып ... Кез ... ... моделінің басты
қайнар көзі болып адамдар табылады және олардың өндіріс ... ... ішкі ... ... негізгі ерекше орынды
кәсіпорынның ұйымдық мәдениеті иеленеді. Ұйымдық мәдениет, тәртіп тек қана
адамдар арасындағы ... ... ... ... орта мен ... ... түрін анықтауға мүмкіндік береді. Сауда фирмаларының
арасындағы ішкі ... ... ... онда ... ... ... кері әсерлер туындамайды. Бәсекелестік күресте ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінің ішкі
қатынастарын жекелеп көрсетейік.
Кәсіпкер ғана кәсіпкершілік шешетін қызметтер кешенін жүзеге асыра
алады. Негізгі ... ... ... тәуекелділік және шешім қабылдау;
• шығармашылық жаңа идеялар қабылдау және орындау;
• ресурстарды, материалдарды, еңбек, қаржы ресурстарын мобильдеу;
• ұйымдастырушылық көп ... ... қосу және ... ... ... өнімді, технологияны, өндірісті ұйымдастыруға, ... ... ... ... ... сұранысын зерттеу оны
қанағаттандыру;
Кәсіпкерлер өздерінің қызмет ету процесінде іскерлік ... және ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік нарық экономикасы дамыған елдердн айырмашылығы бұрынғы
жүз жылдықта ... ... ... бойынша. Қазіргі кәсіпкерлер
сағатын үштен екісін адамдармен жұмысқа және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды қайта ұйымдастыруға
кетеді. Сондықтан кәсіпкер өзінің дайындығында белсенді әдістерді, іскерлі
рйындарды компьютердің ... жаңа ... ... және өңдеуді
ескергені жөн.
Кәсіпкерлік қызмет экономикалық мүдде мен шарт қатынастары ... ... ... тобы ... ... ... ... бірге,
кәсіпкерлік субъектісі акционерлік қоғамдар, кооперативтер, ... ... ... ... да ... мүмкін. Кәсіпкер
тұтынушыға беймәлім жаңа игіліктерді дайындау ... ... ... нарығының жаңасын игереді. Сонымен қатар нарықтағы
жағдайда, сұраныс пен ... ... баға ... жалпы тауар-ақша
қатынастары жүйесіндегі қалыптасқан жағдайларға тәуелді болып келеді. ... ... ... тұра ... ... ... ... кетуге болмайды. Өйткені тәуекелділік, жүргізілген ... ... өзі ... ... алдын ала алмайды.
Экономикалық ойлаудың ерекше типі ... ... ... жүзеге асырылатын шешімдерді қабылдауға қажет көзқарастар мен
пікірлердің жиынтығын сипаттайды.
Жекелеген ғылыми әдебиеттерде кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... бел буу, ... ... мен басқару
шеберлігі ретінде көрсетеді. Демек кәсіпкерлікті жұмыс түрі ... ... ... ... мен қасиетінің қоры, ерік-жігері, жеңіске жетуге деген
ынтасы ... ... ... ... ... да ... абзал.
Шаруашылық жүргізу тәсілі ретіндегі кәсіпкерлік үшін басты шарт –
шаруашылық тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... жоспар құру, қаржыландыру және оны жүзеге
асыру; өнім өндіру, оған баға белгілеу және оны ... ... ... ... пен ... ... бір ... болғаны дұрыс.
Жалпы нарық процесіндегі басты тұлғалар кәсіпкерлер ... ол ... ... ... заңды негізде пайдалану жөнінде өзінің
бастамасымен барлық шешімдерді қабылдауға және кез келген әрекет жасауға
құқықты ... ... және жеке ... ... ол шешімдер қолданылып жүрген
заңнамалық құжаттарға қайшы келмеуге әрі белгіленген мүліктік немесе басқа
да жауапкершілік пен ... ... ... ... мен ұмтылысы жемісті болу үшін:
- тәуекелге бел буа білуі;
- нарықта кезігетін кез келген жағдайларға дайын болуы;
- ұйымдастыру барысы мен ... ... ... ... жаңа
жолдар мен әдістер жасау;
II Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің қалыптасу және даму кезеңдері
2.1 Қазақстанда кәсіпкерлікті ... ... ... ... әлеуметтік саладағы бағыттары халықтың тауарлар
мен қызметтер жөніндегі қажеттіліктерін ... және ... ... ... ... ... және табиғатты қорғауды
қамтамасыз ету болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... етеді. Ендеше бұл кәсіпкерлікте еңбек ететін
жұмысшылардың және кәсіпкерлердің қызметі олардың өмір сүру құралы ... ... ... тұрады, нақты айтсақ, ... және ... ... Өз ... ... екі түрі бар: ... меншігіне негізделген кәсіпорын және
бірнеше жеке тұлғалардың алға қойған мақсаттарына ... ... ... құрып бірігуі.
Кәсіпкерліктің тұлға кәсіпкерлігі нышанын жүзеге асырушы адам
іскерлікті өз ... ... және ... өзі ... ... ... өзі ... және барлық жауапкершілігі өзі
мойнына ... Ал ... ... ... жүзеге асырушылар ортақ-
үлестік меншікке, яғни ... ... ... меншігіне және «жәй
серіктестің» үлестік қоры арқылы құрылған меншікке негізделеді.
Отбасы меншігіне негізделіп құрылған ... ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай, ел экономикасының дамуына
айтарлықтай дәрежеде өз үлестерін қосып отыр. ... ... ... ... ... 75%-ын ... бизнес және де отбасылық
бизнестегі еңбек ресурсы елдегі тұрғындардың ... ... ... ... ... ... фирмалары барлық әрекет ететін
кәсіпорынның ... ал ... бұл ... 90%-ын құрайды. Отбасы
бизнесі, көбіне бөлшек саудада, қоғамдық ... ... ... ... ... саласында жүзеге асырылады.
Кәсіпкерліктің қайсы бір нышаны болмасын олардың қалыптасып дамуы
рынокты экономикалық ортаның ... ... ... ... Кәсіпкер
өзінің табысын жоғарылату арқылы қоғамға қажетті ... ... ... ... Сонымен қатар кәсіпкер басқа ... ... ... мен ... ... ... да дамуына мүмкіндік
жасайды. Және де барлық кәсіпкерлер салық төлеу арқылы ... ... ... ... ... осы ... көбеюі салық салу
объектілерінің көбеюімен бара-бар. Ал салық – ... ... ... ... ... көзі болып табылатындығы өзімізге
белгілі. Сонымен қатар әлеуметтік бағдарламаларды қаржыландыруды осы ... ... ... ... ... түсу ... үкіметтің
басқару тиімділігін көрсетеді. Демек, жеке дара ... ... ... кәсіпкерліктің дамуы қоғам байлығының үлғаюына тікелей немесе
жанама әсерін тигізеді.
Әлеуметтік-экономикалық дамуды жетелдету қоғамдық ... ... ... әрі ... ... оның жаңа ... көшу ... ғана жетуге
болады. Яғни, қоғамды ресурстарды тиімді пайдалану ғана ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің өсуіне бағыт беру. ... ... ... ... ... әсер ... Қоғамдық өндіріс
деңгейінің жоғары ... ... ... ... ... ұлттық
байланыстың өсуіне әсерін тигізеді.
Өркениетті елдердің дамуының негізгі осы кәсіпкерлік болып табылады.
Жеке ... ... ... ... ... қолайлы әлеуметтік-
экономикалық орта құрылған және де олар экономикалық жетістіктерге ... ... өмір сүру ... жоғарылатқан. 1970-1980 жылдардағы
ғылыми техникалық революцияның жеткен жетістіктері капиталистік елдерде
кәсіпкерлердің жедел ... ... ... ... байланысты кадрларды
дайындаудағы білім деңгейі жоғарылады, елдер мен аймақтар арасындағы ... ... ... ... күшейіп, әлеуметтік өзгерістер
енді. Кәсіпкерлік істің ... ... ... ... ... ... дамушы елдер экономикасында да көрініс тапты. Кәсіпкерліктің
қалыптасуы мен дамуына тән бұл ... да ... елге ... ... ... ... жеке кісіпкерлерге жан-жақты жағдайлар жасалына ... куә ... ... Оның ... негіздері тұрғысындағы базасы жылдан-
жылға күшейе түсуде.
Кәсіпкер – қоғамдағы ...... ... ... ... ... Қазіргі ауқытта қоғам өміріндегі басты
бағытымыз - әлеуметтік-экономикалық шараларды жүзеге асыру. ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытудың өзекті мәселелерін
шешу жолдарын атап ... Өз ... ... еркіндіктің жоқтығы адамның құлшынды бастамасын, өз бетінше
шешім қабылдауын, өз өмірінің қожасы ... шек ... ... ... тиімді әрекет етіп дамуы осы меншік негізінде
өз іскерлігін жүзеге асыратын кәсіпкерлердің тұрмыс ... ... ... ... ... ... Кез ... кәсіпкер
өзінің еңбекқорлығы арқылы қандай да бір іс-әрекетпен айналысу нәтижесінде
барынша тұрақты табыс табуға ... ... олар ... өсу ... ... үшін ... күш ... жұмсауға тырысады.
Осылардың нәтіжисінде олар өздерінің тұрмыс ... ... ... ... ... алады.
Тұрмыс жағдайларының жақсаруы мен төлем қабілеттерінің жоғарылауы
кәсіпкерлердің және олардың ... ... ... ... ... ... ... қызметтерді, соның ішінде ақылы жоғары сапалы ... ... ... пайдалануларына мүмкіндік береді. Ал бұл
адамдардың қоғамда өздерін тұлға ... ... ары ... кәсіпкерлік
қызметін жалғастыруға кең жол ашады. Кәсіпкерлердің тұрмыс дәрежесінің және
өмір сүрі салтының сапалы өзгеруі нәтижесінен олардың ... ... орын ... Яғни, кәсіпкерлер өздерінің іскерлігін жанамалау
есебінен, өз кәсіпорындары атынан демеушілік жасауға, қайырымдылық ... ... ... тырысады. Демеушілік пен қайырымдылық қорлары
қоғамымызға, яғни елдегі ... өмір ... ... ... ... ... ... қажетті көмектердің бірі болып есептеледі,
ал садақа беру біздің ата-дәстүрімізде қалыптасқан қасиеттердің бірі ... ... ... салауатты кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... неғұрлым мазмұнды да
өркениетті, салиқалы да ... ... ие бола ... оң ... тигізер
хақ. Сондықтан да кәсіпкерлікті оның ішінде ... тек ... ... ... ... көсетеді. Оған әлеуметтік,
рухани, мәдени шараларды жүзеге асыру, қала ... ... ... тән ... Олай ... ... одан әрі шыңдау оны тағы басқа
тұрғылардан қарап зерттеу, ... ... ... ... деп ... ... ... кәсіпкерліктің өндірістік қатынаста аймақтық
ресурстарды тиімді пайдаланып қызмет жасауы ... ... ... ... ... басы бос ... күшін
жүмыспен қамтамасыз ету мүмкіндігін арттырады, басқаша айтқанда, жаңа жұмыс
орындарын қалыптастырады. Ал тұрғындардың бір ... ... ... сол ... ... мүмкіндік береді. Яғни, кәсіпкерлік бей-
берекет миграцияны азайтуға да өз ... ... ... дамыту мынадай әлеуметтік-экономикалық
мақсаттарға жетуге көмектеседі:
1. Өндіріске қосымша материалдық, еңбек және ... ... ... ... ... ... мен ... ортаны пайдалануға;
3. тұтыну тауарлары мен қызметтерінің сапасын жоғарылату және ... ... ... ... ... ... ... түтеп келегнде, тұрғындардың табыстарын, өмір сүру
деңгейлерін көтеруге және әртүрлі әлеуметтік-рухани мәселелерді шешуге де
өз оң ықпалын ... ... ... ... қысқа мерзіміне қарамастан
ол ұлттық экономиканың маңызды секторы болып есептеледі. Кәсіпкерліктің
әсер ... ... ... ... ... оның ... ... жалпы
экономикалық деңгейін одан әрі жақсартуға, атап айтсақ, сұраным ... ... мен ... ... ... және сандық көрсеткіштерінің
артуына тигізер әсері мол болары анық. Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруда
кәсіпкер өз ... ... ... ... ... де ... жасайды.
Оны республикамыздың экономикалық дамуындағы кәсіпкерліктің орны мен қосқан
үлесінің жылдан-жылға өсуінен бйқауға болады: кәсіпкерліктің ... ... тез ... ... ... бір ... ... көрінеді.
Қорыта келе айтсақ, кәсіпкерліктің Қазақстан экономикасында
қажеттігі, ... орны және ... ... ... ... ... негізінен, жергілікті табиғи, материалдық, еңбек және қаржы
ресурстарын тартуға оң ықпалын ... ... ... мен ... ... жоғарылатуға, түрлері және
санын көбейтуге мүмкіндік береді;
- адамдардың тіршілік ету жағдайларын ... кез ... ... ... адамдардың белгілі бір орынға тұрғылықтануына өз әсерін тигізеді.
Кәсіпкерліктің қалыптасуы, экономикасы дамыған елдердің тәжіребесінен
көріп ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да келесі тармақта Қазақстан экономикасындағы
кәсіпкерліктің қалыптасу және даму эволюциясына талдау жасаймын.
2.2 Кәсіпкерліктің Қазақстан Республикасында қалыптасу ... ... ... ... түсіну үшін алдымен оның даму
тенденцияларын, ... ... ... ... ... ... ... басты тарихи кезеңдерді басынан кешті және осы упқытқа дейін қандай
дәрежеге жеткеніне тоқталу керек. Қазақстанда ... ... ... ... негізінен, төрт кезеңге бөләге болады:
Бірінші кезең – алғашқы қауымдық құрылыс қалыптасқаннан бастап 1917 ... ... Бұл ... ... ісі өз ... ... дамып,
сол уақыттың тұрмыс-тіршілігіне сай болып отырды.
Екінші кезең ел басына Октябрь революциясының келуімен 1986 ... ... ... Бұл кезеңде елде социялистік жүйенің орын алуы және ... ... ... ... ... ... жан-жақтан қысымшылық жасалынып, олардың кәсіпкерлік
қызметіне жол берілмеді.
Үшінші кезеңге 1986 жыл, яғни КСРО-ның ... ... ... ... ... ... 1991 ... аралығын жатқызуға болады. Бұл уақыт
аралығында кәсіпкерлік азаматтардың және олардың отбасы мүшелерінің өзіндік
еңбегі ... ... ... ... ... 1991 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі аралықты
қамтиды. ... ... ... ... ... өз бетінше тәуелсіз
Республика болып қалыптасқан уақыттан бастап, осы бүгінге дейін ... ... ... ... тоқталып өтелік. Адам баласы Қазақстан
территориясында, онымен іргелес аумақтағы сияқтағы сонау тас дәуірінде өмір
сүрген.
Аймақтық табиғат ... ... ... мен ... дүниесі
өзгереді, осыған сәйкес адамның еңбек құралдары мен кәсіптері де өзгеріп
отырады. Осы кезеңде жеке ... ... ... ... ... орын ... ... қоғамдық-экономикалық формациялардығы отбасылық
қатынастар дамыды. Яғни, қола ... ... ... құрылысы мен
отбасылық-некелік қатынастарында мәнді өзгерістер ... Жеке ... ... ... ... ... ... мүлік теңсіздігі
өсті.
Алғашқы кезеңде адамдар, негізінен, мал өсіру мен егіншілік, ... яғни мал ... ... ... ... ... және киім
мен аяқ киімдер тігілетін шикізаттарды өңдеу, кен ... мен ... ... құю мен ... ісі және ... ... ... жылдарға дейін елімізде өзінің ұлттыұ өндірістік қатынастарының
әлсіздігіне байланысты кәсіпкерлік ... ... ... ... ... даму ... жете алмады, негізінен ол жәй ұдайы ... аса ... ... ... ... ... ... Ресей патша
үкіметінң салық саясаты ықпал жасады. Кәсіпкерлік қазан төңкерісінен кейін
біршама жанданып, өнеркәсіп өндірісінде ... орын алды ... ... да ... ... ... ... партияның кезекті мәселесі»
атты Х Бүкіл Одақтық ... ... ... ... кеңейту қажет екендігі айтылған. Ал 1921 жылы майдагерлік –
қолөнер шаруашылығы мен ... ... жеке ... ... ... ... 20-жылдарында майдагерлік-қолөнершілер кәсіптері және
сонымен қатар басқа кәсіппен шұғылданатын жеке кәсіпорындардың ... ... жоқ. Бұл ... ... өндірушілер мен жеке
кәсіпорындардың іскерлігін арнайы ... ... ... ... жылдың шілде айында патенттік төлемдер белгіленген. Мұндай төлемдерге
барлық мемлекет меншігінен өзге ... және ... ... ... ал
өндірушілердің табыстары табыс салығымен реттеліп отырды.
Кәсіпорындар «жаңа ... ... ... байланысты
мемлекеттің қатаң бақылауында болды. Шаруашылық капиталын кеңестік мемлекет
толық қадағалау үшін жеке кәсіпорындарды ашудың кейбір ... ... ... 1923 ... наурыз айында барлық іскерлік ететін және қайта
ашылып жатқан кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... ... тез қайталанып отыратын тұтынуды және қызмет
көрсетуді қамтиды. Өткен ғасырдың ... ... КСРО ... ... ... ... өндіретін бұйымдарының 30%-ын
кәсіпорындар өндірді.
Меншіктен түсетін ... ... ... болғандықтан оның
қоғамға келтіретін пайдасын ескермей 1926 жылы Қазақ Автономиялы ... ... ... Комитетінің 18 ақпанда қабылданаған
Конститутциясында кәсіпкерлікке жол ... ... Және ... жылдың 22 тамызындағы «Бай шаруашылығынконфискациялау туралы» қаулысы
жеке меншіктің жойылып, ортақ меншікке ... ... ... ... ... ... ... бастап әкімшілдік-әміршілдік жүйеге көшіп,
жоғырадан үстемдік етіле бастады.
В.И.Ленин ... ... ... ... ... ... ... өндірісті және сауданы дамыта отырып, оның болашағынан қорыққан жоқ.
Және де бұл ... ... ... ... ... ... және ... байланыстарын қалпына келтірудегі жалғыз ғана жол
осы деп тапты.
Бірақ, одан кейінгі үкімет басына келген дамдардың саясаты бұл ... ... ... ... ... ... ... саны бірте-бірте азайып отырды. Және шағын қалалар мен ауылдық
жерлерден өндірушілердің ауыл ... емес ... ... ... мен ... көрсету сұранысы қанағаттандырылмай қалды. Бірнеше
жылдардан өткен соң, яғни 1976 ... 3 ... ... ... ... ... КСРО ... Кеңесінде
бекітілді. Онда кәсіпкерлер өндіретін тауарлар мен қызметтерге ... бұл ... ... ... ... ... өндірілетін
кейбір қызметтер түрі рұқсат етілетін бөлімдеріне енбей ... ... ... ... ... ... ... шет тілдерін үйрету, тоқу,
саяхатшылар мен демалушыларға қызмет көрсету.
Екінші кезеңдегі кәсіпкерлік 1978 ... ... КСР ... ... «еңбек қызметі» түрінде әрекет етуге толық құқылы ... ... ... ... КСР ... ... ... бір саласы болып саналады.
Елдің негізгі заңында «Майдагерлік-қолөнер кәсіпшілігі, ... ... ... ... ... саласында еңбек қызметіне,
сондай-ақ азаматтар мен олардың отбасы мүшелерінің тек ... ... ... да ... ... ... ... Мемлекет еңбек
қызметін қоғам мүддесіне ... ... ... оны реттеп
отырады», - делінген. Бірақ кәсіпкерлердің мақсатын анықтайтын, олардың
жүзеге асырылуын ... ... ... ... қадағалайтын
«еңбек қызметіне» қатысты заң 1986 жылға дейін қабылдаған жоқ. ... елде ... ... ... ... ... түрінде орын ала бастады.
Және бір көңіл аударарлық жайт, шаруашылықта кездесетін күнделікті
халыққа ... ... ... ... ... ... ... мекемелермен бәсекеге түсе білді. ... ... ... кәсіпкерлік қызметіне сұранысымен анықтауға болады.
Ал енді осы негізгі заңның 13-бабында «өзіндік ... ... ... ... болмайтындығы туралы» айтылған. Яғни, осы 13-бап
жоғарыда айтылған ... ... ... оның орындалуын ... Бұл ... біз ... қызметінің» негізінде жатқан әркімнің өз
«жұмыс күшіне» деген меншігі мен ... ... ... мән ... ... ... ... олардың өзара байланысы жоғарыда
көрсеткеніміздей, ... ... ... қалғандығы көрінеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Экономиканы диверсификациялауға бағытталған индустриалды-инновациялық
стратегияны іске асыру үшін алдағы міндет – ... ... ... ... ... негізі - өндірісті дамыта отырып, шикізат
өндіруде қоршаған ортаны ластамай бірте-бірте таза ... ... ... өндіріс деңгейіне жету жолында нарықтық тетіктерді қолдануымыз
керек.[2]
Қазақстанда құрылыс өнеркәсібі экономикалық дамуындағы ... ... ... ... ... дамуында «Жамбылгипс» АҚ алатын арны
ерекше. Ол ... ... гипс ... ... ... ... Гипс ... өте жоғары сұранысқа ие болуы ... ... жыл ... қарқынды өсуіне әкеп отыр. Бұл өнімнің өзіндікқұнының
төмендетілуі, өндіріске жаңадан цехтардың енгізілуі, ... ... ... ... ... ... ... жаңарту нәтижесінен болса керек. Қазіргі таңда өндіріске
салынған инвестициялардың көп бөлігінің шикізаттық салаға тартылуы құрылыс
саласының ... даму ... ... ... ... ... экономиканың басты мақсаты. Отандық
өнеркәсіпте өңдеуші салаларды дамытудың ... зор. ... ... ... ... кедергілердің біріне өнеркәсіптегі техника сапасының төмен
деңгейі болып ... ... ... ... және ... ... кәсіпорындардағы өндірістің ескі құрал-жабдықтармен жұмыс ... ... ... түсе ... ... ... өнім ... соқтырады. Өнімге сұраныстың аздығынан өндірістік қуат та ... ... ... кәсіпорын өндірісінде қолданылатын техниканың ішінде
моралдық және табиғи тозығы жеткен ... ... көп деп ... ... ... құрал-жабдықтарды іске қосу шараларын ұйымдастыру
әлеуеті төмен болып отыр. ... ... және ... ... ... аппарат басым. Өндірістегі құрал-жабдықтардың орташа жасының
жоғарылығы байқалады.
Бұндай капиталды ұзақ уақыт сақтау ... ... ... ... ... әкеп ... экономиканың жоғарғы қарқынмен ішкі
дамуына және сыртқы ... ... ... ... өнім ... бермейді. Еліміздің техникалық артта қалуы күшейе түседі және ол
жыл өткен сайын жинақталған ғылыми техникалық әлеуеттің ... ... ... негізі кәсіпорынның техникалық жарақтануы ... ... ... ... ... ... ... жетілдіріп отыру, оларды тиімді ... ... ... ... ... қайта жарақтандыру шараларын
ұдайы жүргізу арқылы ... ... ... экономикаға қол
жеткізіледі.
«Жамбылгипс» АҚ негізгі капитал ... ... ... ... негізгі өндірістік қордың шамадан тыс ескіріп қалмауына жол
бермеу ... ... ... ... өндірістік қорларды
тиімді пайдалану үшін капталды жөндеу жұмыстарын сапалы әрі дер кезінде
жүргізіп ... ... ... ... ... ... өндірістік
қуаттарын толық пайдалануын қамтамасыз ету, негізгі қорладың тозу ... не ... және ... ... ... ... ... жабдықтардың әртүрлі бос тұрып қалуын қысқарту арқылы олардың
тиімділігіне қол жеткізіледі.
Сондай-ақ нарықтық қатынастар жағдайында ... ... ... экономикасына елеулі қосылысын ... ... тым ... деңгейі өндіріс шығындарының мөлшерін
көбейтеді, осыған орай өнімнің бәсекеге ... ... ... бұл кәсіпорынның экономикалық дамуының ауқымды деңгейі ... ... ... ... ... ... сатып алуға
құралған қаржының айналым мерзімін ұзартады, ал бұл ... ... ... ... Міне ... ... ... жарамдылығы төмендеп,
кәсіпорының нарықтағы жайғасымы ысырап ... ... ... ... даму ... ... ... басты бағыт болып отыр. Өнім сапасының
халықаралық сандарттарға сәйкестендіру, техникалық, амортизациялық саясатты
жетілдіру және білікті ... ... мен ... ... ... құру,
сыртқы нарықта өнімді жылжыту және ... ... ... ... инфрақұрылым құру қазіргі заман талабы (26(.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ КӨЗДЕРІ
1. «Қазақстан өз ... жаңа ... ... ... ... бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің ... ... ... ... Н.Ә. ... ... халқына
жолдауы // Егемен Қазақстан 2006жыл,2 наурыз.
2. Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған ... даму ... // ... мамыр
3. Сергеев .Экономика педпиятия.:Учеб – М,2003
4. Кәсіпорын ... Под. ред. В.М. ... - М., 1998 ... ... ... Под. ред. И.С. ... - М., 1998 ... «Жамбылгипс» АҚ-ның мәліметтері бойынша.
6. Экономика предприятия. В.Я. Горфинкеля В.А. Швандара. Москва 2000
7. Экономика учебная.А.П. Казанов.Москва 1999 г.
8. Экономика предприятия С.Т. ... ... Х.Ф. ... ... ... ... ... конспект
шолуы. – Минск: Экаунт, 1993 ж.
10. Ашимбаев Т. Қазақстанның нарық жолындағы экономикасы, Қазақстан, 1994
ж.
11. Шмолен Г. Кәсіпорын ... ... және ...... ... Окаев О., Дюкова Е.М. Нарық жағдайындағы өнеркәсіптік кәсіпорын
экономикасы. Алматы, 1994 ж.
13. ... С.К. ... ... экономикасы. Алматы:«Баспа», 2002 ж.
14. Бухгалтерлік есептің Қазақстандық үлгілері және оларға методикаалық
ұсыныстар. Бөлім 1. Журнал. ... ... 2002 ... ... ... ... 11 ... негізгі қорларының
қозғалысы және бар болуы» 2000-2001 ж.ж
16. Кәсіпорынның жылдық жиынтық табысының декларациясы, ... ... ... 2005 ... негізгі қорлар амортизациясының журналы.
18. Экономика предприятия В.Я. Хрипач Г.З. Сума. Экономпресс 1999 г.
19. Экономика ... Н.В. ... ... ... ... Б. ... Байжомартов.Ү. Мамбетов А-
ты 1999 ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерліктің мәні формалары мен бағыттары31 бет
ҚР-ғы кәсіпкерліктің негізгі ұйымдастыру формалары24 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
Қазақстан Республикасының урбандалған аумақтарындағы әлеуметтік - демографиялық мәселелер142 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Астана қаласындағы «Баққон» кәсіпорны негізінде кәсіпкерлікті жүзеге асыру жағдайы31 бет
Білім Беру мекемелеріндегі кәсіпкерлік қызмет12 бет
Біріккен кәсіпкерлік жайлы22 бет
Бизнесті ұйымдастырудың құқықтық формалары70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь