Қытайдың Қазақстанға байланысты саясаты

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Негізгі бөлім 1 тарау
1.1 Қытай империясының бастау алуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1.2 Шаруалар соғысы және тайпиндер мемлекеті ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Негізгі бөлім 2 тарау
2.1 Қытайдың Қазақстанға байланысты саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.2 Қытай империясы мен Қазақ хандығы арасындағы көршілік қатынастары...

2.3 Қазақстанның қазіргі Қытай мемлекетімен халықаралық қатынас күйі...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Біздің ұлы көршіміз Қытай мемлекетінің тарихының ең бір күрделі де қызық оқиғаларға толы кезеңі - оның 19 ғасырлардағы тарихы болып саналады. Дәл осы кезеңнен бастап, Қытай өзінің осыған дейін өзін қоршаған елдер туралы ежелгі заманда қалыптастырған дәстүрлі өркөкірек саясатына өзгерістер енгізіп, өзінен де күшті елдер мен халықтардың өмір сүретінтіндігін, олармен тең дәрежедегі, тіпті кейде оларға тәуелділікті мойынадайтын саясат ұстануға мәжбүр болады. Осындай жағдайларға байланысты Қытай дипломатиясының нағыз қитұрқы саяси принциптері дүниеге келеді.
Қытай, осы жылдары, өзiмен көршi жатқан көшпелi тайпалардың шабуылына ұшырап, тiптi Қытай мемлекетiнiң территорияларын жат жерлiктердiң бөлшектеп, оны өз иелiктерiне айналдырған кезеңiн де бастан кешiрдi. Қьrтай көшпелiлердiң басқыншылығы салдарынан осы кезеңнен бастап eкi үлкен аймаққа - Солтүстiк Қьrтай және Оңтүстiк Қытай деп бөлiнiп, бiртұтас Қытай халқының тiлi мен мәдениетi, өмip сүру тiршiлiгi, тұрмыс салты мен шаруашылығы жағынан бiр-бiрiнен айырмашылығы бар eкi аймақтың өзiндiк сипатқа ие халқы болып eкire бөлiндi.
        
        Мазмұн
Кіріспе.....................................................................
...................................................
Негізгі бөлім 1 тарау
1. Қытай империясының бастау
алуы...............................................................
2. Шаруалар соғысы және тайпиндер
мемлекеті...................................
Негізгі бөлім 2 ... ... ... байланысты
саясаты...................................................
2. Қытай империясы мен Қазақ хандығы арасындағы көршілік қатынастары...
3. Қазақстанның қазіргі Қытай ... ... ... ұлы көршіміз ... ... ... ең ... де қызық оқиғаларға толы кезеңі - оның 19 ... ... ... Дәл осы ... ... Қытай өзінің
осыған дейін өзін қоршаған ... ... ... заманда
қалыптастырған дәстүрлі өркөкірек саясатына ... ... де ... ... мен ... өмір ... тең ... тіпті кейде ... ... ... ... ... ... ... жағдайларға
байланысты Қытай дипломатиясының нағыз қитұрқы саяси ... ... осы ... ... ... ... көшпелi тайпалардың шабуылына
ұшырап, тiптi Қытай мемлекетiнiң территорияларын жат ... оны өз ... ... ... де ... кешiрдi. Қьrтай
көшпелiлердiң басқыншылығы салдарынан осы кезеңнен ... eкi ... ... ... ... және ... ... деп бөлiнiп, бiртұтас Қытай халқының
тiлi мен мәдениетi, өмip сүру тiршiлiгi, тұрмыс салты мен ... ... ... бар eкi ... ... ... ие ... eкire бөлiндi. Солтүстiк Қытай жерi көшпелiлердiң ғасырлар бойғы
шабуылдары мен ... ... ... және орта ... ... ... бірнеше мемлекеттерi өмір сүргендіктен тiптi,
жергiлiктi халықтың антропологиялық түр ... да ... ... тілі де ... ... ... ... көне
қытай ... ... ... ... ... ... ұшыраған.
Сол кезеңдегі Қытай мемлекетінің ішкі, сыртқы ... ... ... ... ... және ... діни
ілімдердің дамып, ол ... әр ... өте ... ... ... ... бастау алуы
Қытай бай және ежелгі мәдениеті бар ел ... онда ... ... ici, шай, ... ... ... бұйымдар, фарфор, өсімдіктен бояу алу
жоғары дәрежеде дамыды.
Қытайдын коғамдық және ... ... ... қала ... жерлердің көпщілігі помещиктерге тиесі болды. Олар жерді
шаруаларға ... ... ... ... ресми түрде болмағанымен, ic
жүзінде шаруалар жерге бекітілген еді. ... ... ... ... ... көбі беруге және ... да ... ... ... ... ... оңтүстік жағалауына XVI ғасырда-ақ
жеткен еді. Кейінгі ғасырларда бұл араға ағылшын және француз ... келе ... ... ... дербес әpi күшті феодалдық мемлекет болып
қала 6epдi, өзі де көршілес елдерге ... ... ... ... империясы Қытайды бұрын басқарып келген әулеттерден, басқалардың
бәрінен, әcipece көршілес мемлекеттер мен халықтардан ... ... ... ниетті мұра eтiп алды. Шетел елшілерi әкелген
сыйлықтар ... ... ... төлеген салығы ретінде
қабылданды. ... ... ... ... ... ... орталығы, «Орталық,
империя», оған басқа мемлекеттер мен халықтар бағынуы тиіс деген түсінік
берілді. Көршілес халықтардың әскери ... ... ... талап ететін
«жыртқыштардың бүлігі» деп жарияланды. Сөйтіп, ... ... ... ... ... ... көпірме ұғымға елдің халқын ... және ... ... ... ... алу үшін үнемі сылтау
тауып отырды.
Цин ... ... Амур ... жиналып, Россияны 1689 жыл
басқыншылық Нерчь шартына қол ... ... ... бұл шарт ... Амур өзенінің сол жағасы ... ... ... ... 1858 ж. ғана ... ... ... оқшаулау саясаты реакциялық феодалдық
тәртіптердің сақталуына жағдай ... және оның ... ... дамуына нұксан келтірді.
Басқа халықтардың ғылым мен техника саласындағы жетicтіктерін
жоққа шығара отырып, реакцияшыл саясат жургізген ... ... ... ... ... ... ... бұны ағылшын және басқа
отаршылдар пайдаланды. «Апиын ... ... ... ... ... ... апиын әкеле бастады. Жергілікті қытай өкімет орындары
апиын жүктерін конфискелеген кезде, ағылшын үкіметі Қытайға «апиын соғысын»
(1840—1842) бастады, бұл ... ... және ... ағылшын товарларын,
әcipece матаны Қытайға әкелу правосын зандандырғысы келді. ... ... ... ... ... ... ... Кантонға өрт салды.
Халық бұқарасы партизан отрядтарын құрды, ... цин ... ... қөрсетугс шақырудан қорықты. Оның
әскері жеңіліске ұшырады.
Қытайдың жеңіліп қалуының ... ... оның ... және
әскери-техникалық жағынан мешеулігі еді. Ағылшынның көп зеңбіректі
желкенді ... ... және ең жаңа да ... ... ... әскерне жебе, садақ, найзамен тойтарыс беру қиын еді.
Англия Гонконг аралын басып алып Қытайды шетел көпестеріне бірқатар
порттарды ашып беру ... тең ... ... қол ... ... Қытай
апиынньң әкелінуін зандандырғысы келмесе де, ic жүзінде ол жеткізіле берді.
1856—1860 жылдары «апиын соғыстары» ... да, ... ... ... әскерлерінің біріккен күші бұрын-ғыдан да бетер күйретіп
салды. Олар ... ... ... ... толы жазғы сарайын
талқандап, тонады. Отаршылдар Қытайға тағы да тек правосыз шартты тан-ды.
Шетелдіктерге бұрынғынын үстіне тағы бірнеше порттарда ... ... ... ... да артықшылықтар берілді.
Қытайға таңылған шарттың теңсіздігі әcipece, ... ... ... ... ... тұратын ағылшын және француз ... ... ... ... оны ... соты ... алмады. Егер олар қылмысты
болса, оларды тиісті елдің консулы өз заңы бойынша соттады. ... ... көп ... ... ... өйткені оның теңіз
саудасындагы басьмдығы күшт еді. ... ... ... ... ... ... онда тек шетелдіктср тұрды, оған қытай өкімет орындары
кipe ... ... ... және ... ... ... цин ... шетел агрессиясына тойтарыс беруге
қабілетсіздігі оның өкіметін әлсіретті. ... ... ... деп жазды
К. Маркс,— маньчжур әулетінің бед ел i ... ... ... ... ... ... ... өлтіре соққы берілді»1. «Апиын
соғыстары» шаруаларды қанауды күшейте тусті. Жеңген елдерге соғыс ... ... үшін жаңа ... ... ... Аренда ақысы
өсті. Шетел товарларының басып кетуі жергілікті колөнешілерді күйзелтті.
Мұндай жағдайда күшті шаруалар соғысы бұрқ ете ... Ол 1850 ж. ... ... таяу жерде басталды. Маньчжур әулеті мен
помещиктерге ... ... ... қарсы күреске ұласты.
Көтерілісшілерді басқарған шаруаның баласы, мектеп ... Хун ... Ол ... ... ... идеясын насихаттап, «Жаппай рақат кешетін
аспан ... ... ... шақырды. Сондықтан шаруалар соғысына
қатысушыларды тайпандер деп ... ... ... ... Қытайдың орталық провинцияларына
қарай жылжыды. Азат ... ... ... ... ... ... таяп келді.Олар қару мен зеңбірек сақталған қоймаларды алып,
орасан зор территорияны өз ... ... ... ... Тайпин
мемлекетінің астанасы болды, ал Хун ... оның ... ... Тайпиндер ша-руалардан алынатын салық пен аренда ақысын
азайту, кедейлердің борыш ... ... ... ... ... салық алынды. Еңбек етуге барлық адам ... ... ... ... қыз балалардың өмір бойы кемтар болып
қалуына себепші болатын олардын, башпайларын табанына қарай қайырып ... ... ... ... ... бұл әдет ... белгісі болып
келген, өйткені бай жанұядан шыққан осындай ... ... ... ... ... болып тұруға тиіс еді, тайпин заң-дарының бірінде былай
деп ... ... ... ... өндеуге, бар тамақты бірге жеуге,
қолдағы ... ... ... киюге, колдағы акшаны бірігіп жүмсауға
тиіспіз, сонда теңсіздіктің ешқандай түрі ... және ... де ... ... ... жер ... және ... қа-науды толығынан
жоюға уәде етті. Осындай талаптар арқылы шаруалардың ... ие ... ... ... ... туралы түсінігі көбіне утопиялық, тіпті
реакцияшыл болды. Олардың пікірінше, адамдар қашан да болмашы материалдық
игіліктерге ... тиіс еді. ... ... ... ... ... қоғам мүшелерінің қажетін барған сайын толық ... ... ... ... ... «өзінің мүшелеріне алдағы егінге дейін ашықпау үшін канша
астық қажет болса, сонша астық қалдырады» деп жазылған. Қалғанының ... ... ... Мұндай жағдайда қауымның өндірісті дамытуға,
жер өңдеуді ... ... ... болмады, өйткені еңбек
кұралдарын сатып алу үшін қаражаты ... ... ... ... ... теңгермешлік және әскери режим елдің өндіргіш
күштерінің тоқырауына әкеліп соқты.
Халықтың ... ... ... бойынша құрылуға тиіс еді. Әрбір семьялар
армияга бір солдат беруі тиіс, ал әскери бөлімнің бастығы бүкіл ауданның
билеушісіне ... ... ... ісі одан да ... еді.
Ерлердің бәрі бір еңбек лагерінде әйелдер мен ... ... ... Мемлекет басында тайпин императоры тұрды.
Тайпиндердің жеңілуі. Барлық ... ... ... ... ... өйткені жұмысшы ... ... ... ... ... ... шаруалар өздігінен жаңа
коғамдық ... ... ... ... да ... ... ... революция жасалуы үшін капиталистік қатынастар жеткілікті
дамыган жоқ еді.
Тайпин ... ... де ... ... ... жойылмаған еді. Жер көбіне помещиктердің ... ... мен ... ... ... ... ... қатысқандары
аз болған жоқ, бірақ олар феодалдық тәртіптерді жоюға мүдделі емес еді.
Тайпиндердің арасынан бірте-бірте ... Хун ... ... ... ... жаңа шонжарлар қалыптаса бастады.
Тайпин басшылары арасында біртіндеп араэдық туа бастады, ал шаруалар
бұқарасы шаршады және түңілген ... ... ... өзі ... ... тайпиндерді жеңуіне жагдай жасады.
Богдыхан армиясы күшін жинап алып, шабуылға шықты. Оған ... және ... ... ... ... көмек көрсетті. Қапиталистік
державалар Қытайды теңсіз шартқа қол қоюға көндірген соқ, олар ... ... ... ... ... ... көрді. Сондыктан олар
тайпиндерге карсы интервенция ... ... ... ... аса ... ... ... Сюченнің даңқы шықты. Ол кедей шаруаның баласы еді. Тайпиндердің жоғары
топтары арасында ... ... ... ол ... ... ... Талантты қолбасшы Ли Сючен интервенттер әскері
әрекет еткен басты учаскелердегі ұрыстың ... ... ... күш тең ... 1864 ж, ... әскері Нанкинді алды. Каланың
100 мыңнан астам қорғаушыларын жеңгендер қырып ... Хун ... ... ал Ли ... жау ... ... ... көтерілісін басқаннан кейін шетел отаршылдары реакцияшыл және
сатқын Цин әулетін одан әрі қолдай түсті, ... оны жаңа ... ... Алайда, тайпин көтерілісі із-түзсіз босқа кеткен жоқ, ол
Азия ... ... ... ... ... ... айналды.
Көтеріліс жеңіліспен аяқталғанымен, феодалдық қүрылыстың іргесін шайқалтып
өтті.
Кытайдағы тайпиндер соғысы мен ... ... ... ... ... мен отаршылдардың езгісіне төзбейтінін көрсетті.
2.1 ҚЫТАЙДЫҢ ҚАЗАҚСТАНҒА БАЙЛАНЫСТЫ ... ... ... ... ... ... алғаннан
кейiн қарқын ала бастады. Өйткенi, әлемнiң алып күштерi үшiн «бос кеңiстiк»
саналатын жерден өз үлесiн алып қалу ... ... үшiн ... көптеген себептерi бар:
1) Экономикасының қарқынды дамуы шикiзат пен отын-энергетикаға деген
сұранысын күрт арттырып жiбердi;
2) Мамандардың ... ... ... ... 2 ... ғана өмiр ... қамтамасыз ете алады екен. Ал 2015 жылы ... 2 ... ... деп ... ... бiрге бұған «бiр жанұяға –
бiр бала» ... ... ... жоқ 2-3 ... бар ауыл ... ... ... да асып түсетiнi анық. Қытайдан келетiн қауiптiң
iшiнен, әсiресе, Қытайдағы ерлер мен әйелдердiң арасындағы табиғаттың ... ... ... ... ... ... жұрт назарын баса
аударғым келедi. Әулеттiң мұрагерлерiн ерлер жағынан қуалайтын дәстүрге
берiк қытайлар бiр ... ұл бала ... ... мүдделiлiк танытуда.
Нәтижесiнде, ұл бала көбейiп, қыз бала азайып барады. Зәрулiк туылған жерде
адамдар ... ... ... ... ... ... ... бiткен
кездiң өзiнде-ақ оның ұл-қызын айырып беретiн аппараттар ойлап табуда.
Қытай «Бiр ... – бiр ... ... ... ... 25 ... ... Байыптап қарағанда, бұл елдегi еркек пен әйел арасындағы
сандық ауытқу қазiрдiң өзiнде бiлiнiп тұр. Ендi ... сол ... ... ... бастайтын уақыттың тақаған сәтi. «Тесiк моншақ жерде
қалмас» деген ... ... ... енетiн кезi келiп тұр. Әйел затының
бағасы ... ... ... ұшып ... Қытайда еркек бойдақтар өзiнше
бiр жiк, керек десеңiз, тап ... ... Ел өмiрi ... ... партиялар мен ұйымдардың құрылуына кең мүмкiндiк
туылса, әлгi саудыраған бойдақтар өз бағдарламалары мен ... ... мен ... ... де ... ... ... қажетi Қытайдың
өзiнен өтелiп жатса ... Олай ... «Жер ... әйелдердi
әдiлеттiлiкпен қайта бөлу» талабын қоюшылар шыға бастаса не болмақ? Не
десек те ... осы ... ... келе ... ... батыстық
саясаттанушылардың болжамдары дөп түсiп келе жатқан секiлдi. Яғни, ... ... «Бiр ... – бiр ... ... өз ... отырып, ер азаматтар санын көбейтiп, теңсiздiк ... ... ... ... ... саясаты жүрiп жатқандай. Оған
бiрнеше қытайлық ұйымдар ... ... ... ... Бiр ғана
мысал, Қазақстандық қыздарымызға үйленiп жатқан қытайлық ... ... Бұл әлi ... ғана ... Сондықтан осы мәселелердi
ескере отырып үкiметiмiз алдын-алу ... ... ... ұсынысымыз
бар.
Ғылыми-техникалық прогрестiң шапшаң дамуы, жұмыссыздар санының еселеп
көбеюiне жол ашуда. ... ... ... ... ... арада жалпы
саны 150 млн. адам жұмыссыздар армиясын ... ... ... өзi ... ... барлық халқынан көп. Бұл дегенiмiз Қазақстан сияқты халық саны
аз мемлекеттер үшiн қауiп төндiруде. ... ... ... зор ... Қытайда орналастыруға тiптен мүмкiн емес. Демек, сырттан жұмыс қолын
iздеп, ... ... ... қажеттiлiгi туындайды. Сондықтан Қытай
болашағын халық саны аз мемлекеттерден iздейдi. Қытайды ... ... ... ... ... ... елдiң жалпы табиғи
ресурстары 2 миллиард адамды қамтамасыз етуге ғана ... одан ... ... ... ... көрiнедi. Дегенмен, осындай бiр тықырдың таяп
келе жатқанын Қытайдың өзi де ... ... Су ... ... ... ... ... егiстiк алқаптар уланып, экологиялық апат төне
бастағаны хақында өздерi де дабыл қағып жатыр. Қазiр ... елi – ... өз iшiне ... ... ... жатқан қара қазан тәрiздес. Түбiнде
ол бәрiбiр тасиды. ... ол ... ... құйылады? Қазақстанмен бiрге
әлемдi де мазасыздандырып отырған осы мәселе. Бұл жерде Қазақстан үшiн ... ... ... ашып ... жөн. Қытайдың территориясымен шектесiп
жатқан ... ... ... қарасақ, айналасының барлығы халықтың тығыз
орналасуы нәтижесiнде тығындалып тұр. ... ... ... Сiбiр ... ... ... жолын меңгерген Моңғолияны есептемегенде, қытайлар
үшiн тек ... ... жол ашып ... ... ... ... халық санының 1%-нен зорға асады екен. Яғни халықтың орналасу тепе-
теңдiгi жоқ. ... ... ... ... ... саясатының
нәтижесiнде Қазақстанмен шектес аудандарға халық тасқынын ағытып ... ... ... ... ... ұшырауына
себеп болып отыр. Шын мәнiнде бiз әскерiмiзбен, қарудың күшiмен олардың
ағынын тоқтата алмаймыз. ... «тау ... биiк ... ... астында,
данышпан қанша биiк болғанмен заңның астында» демекшi, келiмсектер ағынын
тек заңды жолдармен ғана ... ... ... Заң ... ... әрбiр
Қазақстан азаматына бұл мақсатта азаматтық борышы ретiнде қытайлықтардың
заңсыз жолдармен көбейiп кетпеуi үшiн ... жүгi ... ... ... бүгiнге ... ... ... ... және ... ... ала отырып, былайғы
байланыста әр қадамымызды ... ... ... ... ... ... ... жiберген қателiктерiмiздi
тiзiп, «тырнақ астынан кiр ... ... бұл ... қарсы қандай нақты
бiр шаралар қолдануымыз қажеттiгiне тоқталғым келiп отыр.
Алдымен, Қытайдың ... ... ... ... басқа да
көршiлерiнiң қалай сақтанып келген тәжiрибелерiн саралай ... ... ғана үлгi ... болатынын баса айтқым келiп отыр. Өйткенi, олар
ұлттық менталитеттерiн сақтай ... ... ... ... өз ... ... ... iргесiн аулақ ұстады. Қандай
жағдай болғанда да Қытай ... ... ... қалуына ешқандай
мүмкiндiк қалдырмаған. Жапон азаматына үйлене қалған ... ... қоса ... ... ... ... ... қарсы бiздiң
әрекетiмiз, осыдан 40-45 жыл ... ... Азия ... Қытайға
қарсы әрекетiне ұқсас. Қытайдан ешқандай ... ... ... ... көп уақыт өтпей-ақ Қытай ықпалында қалай қалғанын бiлмей де
қалды. Қазiр бiз де ... ... ... айтарлықтай сезiне алмай
отырғанымыз рас. Қытай 5 мыңжылдық тарихында ешқашан көршi елдерiн ... ... ... ... ... ... ... сауда-саттықпен
барған қытайлар тұрақтап қалып, Қытай тауарына тәуелдi етiп, соңында саяси
жағынан да ... етiп ... ... Сары өзен бойынан басталған жаулап
алу саясаты ... ... 9,6 млн. ... ... ... отыр.
Нәтижесiнде қаншама халықтарды соғыссыз-ақ жер бетiнен жойып, қаншамасын
отарында қанап отыр. Ендi ... ... ... да ... ала отырып неге
сақтану шараларын қолға алмасқа.
Ол үшiн алдымен: 1) Ұлан-ғайыр даламыздың ... ... ... ... ... ... ағынын реттеп отыру үшiн 4
шекара бекетiнiң тек Достық шекара бекетiнен ғана Қытай ... ... ... ... Бiрақ тауар алмасу қалыпты барлық шекара
бекеттерiнен жүре ... ... ... ... ... ... болған
мерзiмiнде өз азаматтарымызға көрсетiлген жеңiлдiктерден ... ... ... ... ... соң 3 ... ... шекарадан тысқары
шығарып жiберу;
 3) Қазақстанға кiрген әрбiр Қытай азаматын қатаң қадағалауда ұстау
арқылы, ... ... ... қонақ үйден басқа жерлерге – үй жалдап
тұруына қатаң тиым ... ... әйел ... ... ... ... ... тұрақтап қалуына, сол арқылы Қазақстан азаматтығын алуына тиым
салу;
 
5) Ащы да ... ... саны ... ... ... түрлi
жолдармен алған ұлты Қытай Қазақстан ... ... ... ... ... шақырып, Қазақстанның өндiрiс өнеркәсiбi, сауда-
саттығы сияқты түрлi салаларына iшкерiлей араласуына жол бермеу;
6) Ақпарат ... ... ... ... ... арандатуға жол бермеу. Мысалға, Қытайдың iшкi
аймақтарында орта ... ... ... ... ... өңiрi ... территориясы етiп көрсетiлiп жас
ұрпақтарына осылай тәлiм-тәрбие беруде;
7) Қытайдан тауарлармен бiрге келетiн рухани ... ... ... ... ... жақыннан жақсы тануымыз үшiн бiлiктi Қытай
мамандарын ... ... ... ... ... ... жолға қойып отыратын арнайы стратегиялық зерттеу институтын ... Осы ... ... ... ... ... ... қыр-сырларын,
яғни, саяси, демографиялық, әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... ... ... туар ... қазақ халқының қаймағы бұзылмай сақталып келе жатқан Қытайдағы 1,5
млн. қазақты Қазақстанның солтүстiк аудандарына көшiрiп алу. ... ... ... 1,3 ... ... бар ... ... әлеуметтiк
проблемасы шаш-етектен болса да қандастарымызды отанына қайтаруға құлықты
емес. Қытайдағы қандастарымыз Қазақстанға келетiн ... ... ... ... ... ... едi. ... бiрге
төбемiзден тоқпағын қоқаңдатып, картадан төбемiзге ... ... ... ... ... ... ықпалы азаяр едi. ... ... ... ... ... бара ... ... Қытайдан келген қандастарымыз түсiндiруге және жақыннан
тануымызға көмектескен болар едi. Осы ... ... ... ... ... үкiметi мұны Қазақстанға қатысты бiр көзiр ретiнде ұстап отыр.
Әйтпесе қандастарымыздың бәрiн әкелгеннен соншалықты Қытайдың демографиялық
жағдайына әсер ... ... ... ... бiз ... 1,5 ... әкелiп үлгере алмасақ болашағымызға қатысты, Қытайға қатысты
бiр көзiрiмiздi жоғалтқанмен бiрдей. Өйткенi, соңғы жылдары Қытай ... ... ... ... ... ... ... кеттi. Және болжамдарға қарағанда 10 жыл iшiнде аталған ... ... ... ... да бар. ... ...... бiрiктiрмей кезең-кезеңiмен қытайландыру. ... ... ... ... соң, ертең бұл күннiң бiзге ... кiм ... бере ... ... ... ... шешiлуi керек
мәселелердiң барлығы тарихымыз бiзге көрсетiп, ортаға шығарып берiп кеткен
сабақтарынан туындаған проблемалар. Егер де бiз осы ... ... ... әрекеттенуге ниет етпесек, мұның зардабы ауыр болмақ.
Бұл жерде көтерiп отырған мәселе, ... ... ... ... тұту ... ең ... асыл ... тәуелсiздiгiмiзге қауiп
төндiрiп, айдаһардай жолындағыны ... келе ... ... ... ... Қытайдан сақтанудың шараларын алдын алу. Жаратқан
Құдайымыздың өзi ... ... деп ... Әлемдiк энергия қорының
көп бөлiгiне ие болып отырған елiмiзге экономикасының күрт даму нәтижесiнде
энергияға ... ... ... сiлекейiн шұбыртып тұрған Қытайдан
сақтануымыз керек екенiн ата-бабамыз ежелден ... ... ... ... ... жан ... ... тәбетi шауып тұрған
Қытайдан ... ... ... ... талабы. Әрқашан осал, әлсiреген
тұсымызды аңдып отыратын Қытайдан алда келе жатқан ... ... ... ... асырмауына, осындай сын сағатында ши шығармай, сырттан келген
арандатуға жол бермей өткiзу азаматтық ... деп ... ... ... бойы армандап өткен, қанымен, жанымен, аналарымыздың көз-
жасымен келген ... ... ... ... – тәуелсiз
Қазақстанды қорғау және мәңгiлiк жасату барша Қазақстандық ... ... деп ... жөн.
2.2 тарау Қытай империясы мен Қазақ хандығы арасындағы ... ... мен ... ... арасындағы көршілік қатынастар мен
саяси, мәдени байланыстар төңірегінде бұған дейін ... ... ... ... ... ... орай тың көзқарастар пайда болатын сыңайлы.
Мұның нобайы қазірдің өзінде көзге ұрып тұр. ... ... ... ... ... ... Орыс т.б. сұлтандардың хаттары табылды. Бұл құжаттар
екі ел арасындағы байланыстарды көрсетіп қана ... «Қай хан, қай ... ... ... ... ... ... да жауап беретін
болады. Ең бастысы, бұл хаттардың ... ... ... ... ... ... танысуға мүмкіндік алады. Қытайдың №1 Тарихи
мұрағатына шығыстағы көршілеріміз ... ... ... санды
теліп отырған жоқ. Бұл мұрағатта әр түрлі тілде ... аса ... ... ... құжат сақтаулы. Осындай бай қоры бар мұрағат шетелдік
зерттеушілерге көпке дейін ... ... ... рас. Яғни ... ... ... өз ұстанымына байланысты «жабық» ... Кең ... ... ... ... мұра» бағдарламасы Қытай
мұрағатының «кілтін» 2004 жылдан бастап тапты. Р. Б. ... ... ... ... «Шығыстану» секциясының жетекшісі,
профессор Меруерт Әбусейітованың ... ... топ ... Нәпіл Базылхан, Сағынтай Сұңғатай) Пекин қаласындағы №1 Тарихи
мұрағатқа 2004-2005 жылдары үш мәрте экспедиция ... ... ... ... ... ... өздерінің ғылыми іздестіру
жұмыстарын ең алдымен, мұрағаттағы ... ... ... ... ... ... Қазақ хандығына тікелей қатысты
тарихи құжаттардың 3500-ден астам тұпнұсқасы бар екені ... ... көне ... ... ... құжаттар саны 3 мыңнан асады, көне
ойрат «тотын-моңғол» жазуында хатталынған құжаттар ... асып ... ... ... ... ... 350-ден көп екені, «шағатай тілі
жазуындағы» құжаттардың 60-тан асатыны белгілі ... Күні ... ... ... негізінен осы хаттарды тауып, олардың мазмұны мен
сипатын ашу ... ... ... ... ... қол ... ... хандығының хан-сұлтандары тарапынан Манжұр-Цин императорына
(«Ұлық Боғда Ежен ханы») және ... ... ... хаттар
(көпшілігі «шағатайша» және «тотын-моңғолша»).
2. ХVІІІ–ХІХ ғасырлардағы қазақ-қытай сауда ... ... ... қатысты құжаттардың басым бөлігі қазақ-қытай сауда
аймақтары жөнінде. Ол деректер қытай, ... ... / ескі ... жазылған).
3. Қазақ – Манжұр-Цин, қазақ – қырғыз, қазақ – ... ......... қазақ – орыс арасындағы шегаралық, саяси, әскери, азаматтық-
қылмыстық т.б. істер туралы мәліметтер (манжұр, қытай, ойрат, шағатай/ ... ... ... елі мен ... ... ... ... туралы мәліметтер (манжұр, қытай, ойрат, шағатай / ескі қазақ
тілдерінде).
5. ... ... ... ... ... және оған ... ... мәселелер туралы) құжаттар.
6. Қазақ және қытай билеуші лауазым иелерінің арасындағы жеке тұлғалық
хат-құжаттар (Боғда Ежен хан грамоталары, сый-сияпаттық ... ... ... ... ... ... ... халықаралық қатынас күйі
- Президентіміз биылғы Жолдауында: “Мен ... әрі ... және ... ... ... елеулі кедергі болуы
ықтимал ХХI ... ... ... ... ... объективті
қатерлеріне сіздердің назарларыңызды ... ... ... Бұл
қатерлер қыр астында жатқан жоқ. Біздің еліміздің бейбіт еңбегі мен
прогресі ... және ... ... ... байланысты.
Біріншіден, “осы өңірде тұрақсыздық пен діни экстремизм етек ... - деп ашып ... ... ... ... қауіпсіздік
комитетінің төрағасы, генерал-лейтенант Н.Дүтбаев өткен жылдың күзінде
“Мегаполис” газетіне берген сұхбатында кейбір халықаралық ... ... ... ... сол себепті арнайы құрылымдардың
қырағылықты барынша күшейте түсу қажеттігін ашық ... ... пен ... ... болғанын тілейік. Дегенмен де, кейбір
экстремистік ұйымдардың жетекшілері ... ұйып ... ... ... ... сыбайластар іздейтіндіктері туралы ақпараттың
жаны бар. Шекара қызметінің директоры есебінде әлгіндей ... ... бар өзге ... ... ... ... ... мәселесі мені алаңдатады. Еліміздің қақпасы болып есептелетін байқау-
бақылау бекеттері мен ... ... ... ... мен ... осы бір мәселеде маңызды рөл атқарады. Шекара
шебіндегі құрылымдарымызды азаматтардың ... мен ... ... тексеруге қажетті жаңа техникалармен бірінші кезекте қамтамасыз
ету шаралары Шекара қызметі басшылығының үнемі назарында. ... ... ... ... ... ... Ресей секілді ірi
мемлекеттермен көршіміз. Президентімiз Н.Ә.Назарбаев ... ... ... ... ... "Егемен Қазақстан" газетiне берген сұхбатында
"Анығын айту керек, ... ... айға ... Ресей иипериясы да, ... ... ... ... да ... ... мәселесін ешқашан толық
шешкен емес", – деп әділ түрде атап өттi. Күрмеуі қиын осы ... ... ... ... ... Осы жылы ... мен ... Мемлекеттік шекара туралы келісім-шартқа қол қойылды. Ал
солтүстiктегі көршіміз ... ... ... ... құжатқа өткен
қаңтарда Мәскеу қаласында қол қойылғанын ... ... Осы ... ... бір өзбек, қырғыз, түркімен елдерімен арадағы
Мемлекеттік шекара ... ... да ... қол ... ... ... ... Мемлекеттік шекара мәселесін
түпкілiкті шешкендігіміз – ... ... ... ... ... деп есептеймін.
Қытай Халық Республикасымен мемлекетiміз дипломатиялық қарым-
қатынасты ... ... ... Екi ... ... ... ... ақпармен алмасып, әр түрлі мәселелер бойынша өзара кеңесіп ... ... ... ... ... да көп ... жоқ. Өзбекстанмен арадағы Мемлекеттiк шекараға шекара ... ... ... ... ... ... ... инженерлік
құрылымдар қойылуда. Бұл – көршілерімізбен арадағы қақпаны ... ... ... Осы ... барлығы азаматтарымызды арнайы қойылған ... ... ... ету үшін ... ... жұмыстар. Ал өткізу
пункттерінен тысқары басқа жолдармен шекарадан өтем деушілерге заңмен ... ... және ... ... ... ғана ... ... Қырғызстан мен Өзбекстандағы соңғы жағдайлардан кейін,
кейбір ... ... ... бар ... ел ... ... үшін оңтүстіктегі шекараларымызды күзетуді тиісінше күшейттік.
Білікті мамандардың пайымдауынша, Қазақстан таяу жылдары 20-
25 миллион тонна жоғары ... ... ... ... ... көрінеді.
(Кезінде 30 миллион тонна астық өндіргенімізді ескерсек, мұны неге ... Егер ... ... қол ... ... ... ... Канаданың өзін жолда қалдырып, АҚШ-тан кейінгі ... ... ... бүгінде әлемдегі ең ірі бидай ... ... ... Ал ... ... ... ... сегізінші, Ресей
оныншы орында). Осыны ескергені болар, ... ... ... ... ... еліміз ауыл шаруашылығының мүмкіндіктерін басты назарда
ұстап, Еуропаның аса ірі әрі беделді бірқатар ... ... ... ... ... «болашақта жоғарыдағыдай мұншалықты мол қазақ астығын кім сатып
алуы мүмкін?» деген орынды сұрақ туады. Ол, бұйырса, ... ... ... өзінде әлемдік астық нарығындағы аса ірі импорт тұтынушы ел. ... ... ... ... ... 500 ... ... құрайтынын айтсақ та
жетеді. Бұрындары астық бойынша импорттың үлесі 10-20 миллион ... ... ... бұл көрсеткіш 40 миллион тоннаға жақындап қалды. Қазір ... ... ... ... ... ... ... бағасын ұстап тұру
үшін аграрлық ... 25 ... ... ... Қаңтардың 1-нен бастап
Қытай үкіметінің ауыл шаруашылығының барлық ... алып ... ... үлкен сыйлық жасауында да гәп бар. Жыл озған сайын аспан асты
елінің астық сұранысы өсе беретінін ... ... ... ... ... ... елдер – АҚШ, Канада және Австралияның толтыра
алмайтыны қазірдің өзінде мәлім. Осы орайда бұрынғы Кеңес ... ... ... елдер – Ресей, Украина және Қазақстанның қарпып ... ... туып ... ... жөн. ... ... те, Қытайға қара металл
мен жүн-жұрқа, тері-терсек сатқаннан гөрі, ... ... ... артық
болмақ. Қытайға болашақта жалғыз бидай емес, күріш, жүгері де аса қажет
болатыны айқындалып ... ... ... ... ... ... астық көлемі жоғарыдағыдай
межеге жетуге толық мүмкіндік бере ме?» деген сұрақты да бір ... ... жоқ. 2004 жылы ... ... не бары 9,9 ... ... жиналған. 2005 жылы ҚР Ауыл шаруашылығы ... ... ... 12,5-13 ... ... ... астық жиналуға тиіс
деген болжам жасаған еді. Ал АҚШ сарапшылары Қазақстан әлемдік нарыққа ... ... ... қана шығаруға мүмкіндігі бар деп ... ... ... Қазақстан 12 миллион тонна астық жинауға тиіс және ... ... ... сыртқа шығаруға қабілетті. Дегенмен бұл айтылғандай
болмады. Биыл республика бойынша 15,8 ... ... ... ... ... тоннасы – бидай) жиналып, әр гектардан 11,3 центнерден өнім алынды.
Яғни егін былтырға қарағанда, ... ... 13 ... бітік шықты. Бірақ
бұл мақтанатындай іс ... ... ... ... болуын шығыны
қомақты, тиімділігі төмен ... ... ... мол ... ... ... өзіне қажет астық 6-7 миллион тоннадан
аспайтынын ескерсек, қалғаны экспорттың үлесінде. Ал ол әр жылда ... мен ... ... ... ... ... 2003 жылы ... 6
миллион тонна астық экспорттап, соңғы жылдармен салыстырғанда, рекордтық
деңгейге жеткен-ді. Сол жылы ... ... ... рет Италия, Франция, Сауд
Арабиясы, Иордания сатып алып, Қазақстан астығын сатып алатын 40-қа жуық
елдің ... ... ... Ал ... ... ... ... келсек, Қазақстанның Белоруссиядағы елшісі Ғазиз Алдамжаров жаңа
жылдың ... ... бір ғана ... жыл ... 4-5 миллион тонна
жоғары сапалы астық жеткізуге дайын екенін мәлімдеді. ... ... 4-5 ... ... ... ... ... жаман көрсеткіш
болмағанмен, әлемдік масштабта бұл ... ... ... ... ... Қытайдың Гонконг қаласында өткен ДСҰ-ның 6 конференциясында
АҚШ пен ЕО сияқты алпауыт елдер ... ... ... ... жуық ... бас тартпайтынын мәлімдеді. Осындай көмекті ... ... ... ... ... ... 2014 жылға дейін
сақтап қалмақ. Ендеше бұл – ... ... ... ... ... өзінің аграрлық секторына жылына 16 миллиард ... ... ... тұру ... ... туралы келісімге қол жеткізген Ресей де 7
жыл бойы өз ... ... ... ... ... ... сөз. Ал Қазақстан
ДСҰ-ға кірсе ауыл шаруашылығын дотациялаудан бас ... ... ... ... ... талабы сол. Сонда еліміз астық бойынша субcидияға
қатысты әділдікті 7 жыл бойы күте ме? ... ... ... ... ... «Айқынға» берген сұхбатында ҚР Индустрия және
сауда министрлігі ... ... ... егін және мал ... ... ... талаптың қойылып отырғанын ашық айтпай отырғанын
айтады. Ал ... ... ... ауыл ... ... ... ... тұрудың мүмкін еместігі белгілі. Ендеше
алдағы 8 жылдың ішінде Қазақстан бидай экспорттаушы ... соны ... ... ... болғаны. Әйтеуір астық шаруашылығына қарағанда,
мақташыларымыздың әзірге айы ... туып тұр. ... ... ... ... ... ... субсидия биылдан бастап жойылмақ.  
Қазіргі күнде Қытайда табиғи газды тұтынушылардың сұранысы тез өсіп
бара жатыр, соңғы уақытта ... ... ... мен ... ... (осы жылы ... ... екі елді жалғайтын мұнай құбырына
қосымша) бізден көрші елге көгілдір отын таситын мемлекетаралық газ ... ... ... ... ... Мөлшермен 2008 - ші жылдары оның
құрылысы басталып та кетуі мүмкін
Жоғарыда ... тиек ... ... кей ... көгілдір
отынға үлкен сұраныс білдіріп отыр: ... ... ... ... жыл ... 8-10 млрд. текшеметр табиғи газ импорттап отыруға
даяр, ал кейінірек – ... 10-15 жыл ... – бұл ... 3 ... ... Үндістан өз жерінде энергия саласын аса ауқымды түрде дамыту
бағдарламасын қолға алып ... осы ... ... және газ ... ... Айяр ... 20 ... Үндістан жылына 140-150 млрд. текшеметр
көгілдір отын қажет ... ... ... Бұл ... осы елдің тұтыну
мөлшерінен екі есе артық. Бүгінде халқының саны 1 ... ... ... ... ... ... қарқынмен дамып келе жатқан Үндістанда
жылына 24 млрд. текшеметр газ өндіріледі. ... ... ... ... ... ... ... өкілдері Орталық Азия аумағынан
мұнай және газ импорттау жөнінде осы аймақтағы ... ... ... ... ... ... ... тереңдетіп отыр.
Қытайға кететін құбыр жобасы бойынша, Қарашығанақ кеніші Қызылорда және
Шымкент арқылы осы оңтүстіктегі желімен қосылуы ... ... әрі ... ... баратын құбыр салу көзделген. Қытай үшін бұл ... ... ... ... әрі Түрікменстаннан бірдей көгілдір
отын жеткізе алатындығында боп отыр, себебі Өзбекстан мен ... ... ... ... ... (оңтүстіктегі бұл екі елдің
құбыр жүйелері сонымен қатар Қырғызстан, Тәжікстан және ... ... ... ... газ желілері сондай-ақ Иран ... ... Ал ... үшін жоба ... - ... экспорттау әрі көршілерінікін Қытайға транзиттеу арқылы ... ... ... ... ... бар ... ... аймағын – бұл
арада Алматының алатын орны ... ... ... есте ... ... ... ... газбен қамтамасыз ету мүмкіндігіне ие болуда жатыр. Ресеймен
шекараға таяу жатқан, Қазақстанның ... қоры аса бай ... ... ... шет ... ... тіке экспорттауға әлі
күнге дейін мүмкіндігі болмай отыр. Оны Ресей құбырлары арқылы ... еді. ... ... ... аса бай ... отын ... ... нарығында оны сататын белгілі орны бар. Сондықтан ол біздің газды ... ... және одан ... Батыс жұртына жеткізуге ешқашан құштарлық
танытқан емес, әрі танытпай да ... Кім ... ... ... ... ... көрсін! Қазақстан газын Ресей нарықтағыдан әжептәуір төмен
бағамен алады, әрі бұл ... ... ... алу үшін ... ... шикізат күйінде тасып алып отыр. Қарашығанақ кеніші жанынан газ өңдеу
зауытын саларда да ... бұл ... ... ... ... ақыры кеніш
маңындағы газ өңдеу зауытын салуға кетуі тиіс ... көп ақша ... ... таяу ... газ ... зауытын кеңейтуге
жұмсалатын боп шешілді. Енді ... газы ... ... ... ... ... ... қазір төмен бағамен сатып алып жатыр. Сатып
алып қана қоймай, Ресей бұл газды ... ... 2 және одан да көп ... ... ... ... ... жатыр. Сонымен қатар, газды біз өңделген
күйде, ... ... ... қымбатқа солтүстік көршіден қайта
импорттап ... ... ... ... мәңгі қатар өмір сүруге ... ... ... ... ... ... мен ... жалпы
қытайтану ғылымын үйренуге, ... ... ... ... ... деуге болады. Қытай мемлекетімен ... ... тату ... ... ... ... кең ... жаюда.
Қазақстан халқының Қытайға ... ... ... ... қытай тілін, тарихы мен мәдениетін білу үшін ... ... ... ... ... ... ... жыл сайын арта түсуде.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қытай Халық Республикасы16 бет
Қазақстан мен Қытай арасындағы экономикалық байланыс43 бет
Қазақстан мен Қытай Халық Республикасының экономикалық байланысы (1991-2009 жж.)110 бет
Қазақстан Республикасы мен Қытай халық республикасының қазіргі экономикалық байланыстар деңгейі және болашағы39 бет
Қазақстан-Қытай мемлекеттері арасындағы байланыс7 бет
"Өнімнің өзіндік құнын талдау."4 бет
CDMA желіcін құрудағы техникaлық еcептеу 96 бет
Delphi программалау ортасы15 бет
TRACE MODE®G жаңа буындағы жобалу технологиясы9 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь