Дамыған елдердегi аралас экономика және сол туралы ғалымдарының iлiмдерi

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ТАРАУ. Дамыған елдердегi аралас экономика
және сол туралы ғалымдарының iлiмдерi ... ... ... ... ... ... ...6

2 ТАРАУ. Аралас экономиканың мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
2.1. Аралас экономиканың белгiлерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
2.2. Аралас экономиканың ерекшелiктерi ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.3. Аралас экономиканы мемлекеттiк реттеу ... ... ... ... ... ... 13

3 ТАРАУ. Ғылыми.техникалық прогрестiң тигiзетiн әсерi ... ... ... 19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 24

Қолданылған әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 25
Шаруашылықты жүргізудің жаңа түрінің қалыптасуын айтқанда мынаны атап өту керек; жаңаның бәрi емес, жаңаның жоғары дәрежелі, қоғамдық өндіріс түрінің біреуін басқасының ауыстыруы, бұл тауарлы өндірістiң заңы. Өндірістің жаңа ұжымдық түрінің ену процесі - аралас экономика.
Қазіргі қоғам дамуының объективтік процестерін талдау мынаны білдіреді: қазіргі экономикалық құрылыс - аралас экономиканы сипаттайды, ол бұрынғының қойнауында туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа түрі. Тек сыртқы көрініс түрі тауарлы ұжымдық қатынастардың бар екенін көрсетті, сөйтіп экономист ғылымдарды аралас экономика туралы айтуға мәжбүр етті, содан кейін теория жасауға кірісті. Қоғамдық шаруашылықты жүргiзудің екі түрі, аралас экономиканың алғы шарттары еді. Сондықтан аралас экономика шын өмірдегі қатынастардың бер жағын емес, ең тереңдігі шын нақты қатынастарды айкындайды.
1. Курс экономической теории: учебное пособие./под ред. Чепурина М.Н. Алматы, 1994. – 480 с.
2. Макконел Кэмпбелл Р., Брю Стэнли Л. Экономикс: принципы, проблемы и политика. М., Республика, 2000.
3. Ребнев Л. С., Нуреев Р. М. Экономика: Курс основ.  М., 2000.
4. Словарь современных экономических и правовых терминов / Авт.-сост. В.Н. Шимов и др.; Под ред. В.Н. Шимова и В.С. Каменкова. – Мн.: Амалфея, 2002.
5. Экономика. Краткий словарь. – Ростов н/Д: Феникс, 2001. – 336 с. – (Словари XXI века).
6. Агапова Т.А., Серегина С.Ф. Макроэкономика: Учебник – МГУ: Дис, 1997.
7. Дорнбуш Р., Фишер С. Макроэкономика: учебное пособие Алматы: Бiлiм, 1997.
        
        МАЗМҰНЫ:
Кiрiспе ……………………………………………………………...……. 3
1 ТАРАУ. Дамыған елдердегi аралас экономика
және сол туралы ғалымдарының iлiмдерi……………......……6
2 ТАРАУ. Аралас экономиканың ... ... ... ... ... ... ... ерекшелiктерi ……………………......11
2.3. Аралас экономиканы мемлекеттiк реттеу……………………13
3 ТАРАУ. Ғылыми-техникалық прогрестiң ... ... ... ……………………………………………………………. 24
Қолданылған әдебиет ……………………………………………….... 25
Кiрiспе
Шаруашылықты жүргізудің жаңа түрінің қалыптасуын айтқанда мынаны атап
өту керек; жаңаның бәрi емес, ... ... ... қоғамдық өндіріс
түрінің біреуін ... ... бұл ... өндірістiң заңы.
Өндірістің жаңа ... ... ену ... - ... ... ... дамуының объективтік процестерін талдау ... ... ... ... - аралас экономиканы сипаттайды, ол
бұрынғының қойнауында туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа ... ... ... түрі ... ... ... бар екенін көрсетті,
сөйтіп экономист ғылымдарды аралас экономика туралы айтуға ... ... ... теория жасауға кірісті. Қоғамдық шаруашылықты жүргiзудің екі
түрі, аралас экономиканың алғы шарттары еді. Сондықтан ... ... ... қатынастардың бер жағын емес, ең тереңдігі шын нақты ... ... ... ... ... ... пен кәсіпкерлердің
арасындағы қатынастарды емес, экономикалық укладтар арасындағы қатынастарды
емес, ... ... мен ... арасындағы қатынастарды емес, ол бір
қоғамдық өндіріс түрінiң екіншісімен ауысу қатынастарын жинақтаған.
Аралас экономикада ешкiмді, ... ... ... ... жоқ. ... эволюция табиғи жолмен, біреулері жаңадан, бұрынғылары қоғамдық
өндіріс "ескертуімен" өзгерiп, жүріп отырады. Оның өтпелілігі ... ... ... пiсiп-жетiлуiнде, бірақ бұл бір ... ... өту ... ... ... өте ... ... заңдылықтарды қалыптастыру
бұрынғылардың модификациялануы мен жаңалануы, мәндік қатынастары өзгерген
түрлері туралы сөз ... ... және ... да ... ... ... ... нарыққа өту кезеңiнде мүлде басқа жағдай ... ... ... ... ... ... ... мұра болып
қалды, нарқы одан бiртiндеп босатып, өзiн-өзi реттеу механизмiн енгiзу үшiн
тұтас реформалар ... ... ... Қазақстан экономикасының
дамуының өткен жолы бiздiң мемлекетiмiздiң объективтi ... ... аса мол ... және ... ... таза ... көшу үшiн, ұзақ ... қажет ететiндiгiн айқын ... Бұл ... ... ... экономика саласында маңызды нәтижеге қол
жеткiзген басқа ... ... ... ... ... есепке алу шарт. Сонымен қатар, экономикада ұлттық дәстүрдi,
Қазақстанның халықаралық нарықтағы ... мен ... ... ... ... бiр елде тәжiрибеденг өтькен жалпы схемамен iс-әрекет жасауға
әсте болмайды. Бiр әлеуметтiк-экономикалық жүйеден ... ... ... ... ғана ... етiп қоймайды, мемлекет азаматтарыың
қоғамдық санасының ... ... ... ... жаңа ... ... және iлкiмдi адамдардың тұтас тобының пайдав
болуын талап етедi. Осының бәрi табиғи ... ... ... ... барлық
саласында жаңа нарықтық қарым-қатынас қалыптаспаса, бiздiң бiр ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан үкiметi
нарықтық қарым-қатынастарға кедергi жасамастан қоғамның әлеуметтiк-саяси
және экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасын бүгiнгi әлемдiк қауымдастықтағы қазiргi
үлгiмен егжей-тегжейлi салыстырсақ, онда маңызды ... ... ... жеке иемденетiн адамдар тобының аз екендiгiне көз
жеткiземiз. Сондықтан да экономикалық реформа бағдарламасында мемлекеттiк
меншiктi бiрте-бiрте азаматтар қолына ... кең ... жеке ... орын ... ... ... экономиканың дерлiк толығымен, нарыққа өту
жағдайларында үкiмет алдында түрған ... ... ... ... ... ... ... болып отырғандығында.
Яғни республикада нарықтық қатынастар ... ... ... тән ... мiне, осындай. Оларға жан-жақты баға берiлдi деген
ойдан аулақ бола ... ең ... ... ... ... ... позициялар ұқсастығын атап өту қажет. Осы ... және ... ... ... ... өтпелi кезең
мiндеттерiн шешу үшiн пайдалы болатыны күмәнсiз.
І ТАРАУ. ДАМЫҒАН ЕЛДЕРДЕГI ... ... ... ... ... ... ... экономикасын аралас зкономика деп сипаттауға
болады, бірак АҚШ-тың немесе ГФР-ның экономикасын өтпелі деп ... ... ... ... өз ... ... және ұжымдық
қатынастардың заңдылықтарын жинақтағанымен, оларда туып келе ... ... ... ... жоқ. Сондықтан,
бiз АҚШ-тың немесе ГФР-нің экономикасын өтпелі экономика дей алмаймыз. Жаңа
экономмкалық жүйенің алғы ... және жаңа жүйе ... өз ... ... ... ... Зерделеп отырған құбылыстың белгілерін атау
қиын емес, өйткені оларды бұрынғы ғалым-экономистер өз ... ... ... ... олар ... ... немесе
индустриалды қоғамның, болмаса басқа бір концепцияның белгiлi ... ... Осы алғы ... ... ұғымын анықтайды және оның
мынадай белгілерін атап өтуге болады. Алдымен аралас экономика ... және ... ... ... оларға тән заңдар, заңдылықтар
мен қатынастарды ... ... ... ... ... құн заңы мен жоспарлылық заңының әрекетін білдіреді. Олар туралы
Дж. Гэлбрейт "Нарықтық ... ... ... ... модификацияланып
отыру тиіс" деп жазды. Проблеманың осы жағына назар аударуды Ч. Макмиллан
жақтап Линбломның мына сөздерін келтіреді: "Дәстүрлі ... ... ... ... бірі - бизнесмендерді қорғаушы күш қызмет
көрсетумен ... ... ал ... ... ... ... ... сатып алу мен сату қатынастары. ... ... ... ... ... ... істей алмайды. Оның дамуы үшiн мемлекеттік
реттеуді енгізу керек". Жоспарлылық пен құнның модификацияланған түрлері
әлі де ... ... ... ... ... ... жоқтығын білдіреді.
ІІ ТАРАУ. АРАЛАС ЭКОНОМИКАНЫҢ МАЗМҰНЫ
Қазіргі қоғам дамуының объективтік процестерін ... ... ... ... құрылыс - аралас экономиканы сипаттайды, ол
бұрынғының қойнауында туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа ... ... ... түрі ... ... ... бар ... көрсетті,
сөйтіп экономист ғылымдарды аралас экономика туралы айтуға мәжбүр етті,
содан кейін теория жасауға ... ... ... жүргiзудің екі
түрі, аралас экономиканың алғы шарттары еді. Сондықтан аралас экономика шын
өмірдегі қатынастардың бер жағын ... ең ... шын ... ... ... ... ... бойына мемлекет пен кәсіпкерлердің
арассындағы ... ... ... ... ... ... ... формациялар мен өндіріс арасындағы ... ол бір ... ... ... ... ауысу қатынастарын
жинақтаған. Аралас экономикада ешкiмді, ештеңенi ешқандай қыстау, қинау
жоқ. ... ... ... ... ... ... жаңадан, бұрынғылары
қоғамдық өндіріс "ескертуімен" өзгерiп, жүріп отырады. Оның өтпелілігі
мұндай жаңа ... ... ... ... бұл бір ... ... өту ... емес. Мұндағы процестер өте күрделі, өйткені
заңдылықтарды қалыптастыру бұрынғылардың модификациялануы мен жаңалануы,
мәндік қатынастары ... ... ... сөз ... отыр. Бұлар жөнiнде
өтпелі кезеңде айтуға ... ... ол ... ... процестерді
өзіне қабылдамайды және адекватты материалдық-техникалық база жасалган
кезге қамтымайды.
Шаруашылықты жүргізудің жаңа түрінің қалыптасуын ... ... ... ... жаңаның бәрi емес, жаңаның жоғары дәрежелі, қоғамдық өндіріс
түрінің ... ... ... бұл тауарлы өндірістiң заңы.
Өндірістің жаңа ... ... ену ... - ... экономика. Аралас
экономиканың өтпелі ... ... ... ... ... даму ... және қайта өзгерісті ұйымдастыруды көрсетеді.
2.1. АРАЛАС ЭКОНОМИКАНЫҢ БЕЛГIЛЕРI
Ірі өнеркәсіпті бір сатысынан басқасына ауыстырған ... ... ... ... ... дамуының қатпарларына да
терең өзгерістер туғызады. Бұл ... ... ... ... қорытындыға итермелейдi: "Мүмкін соғыстан кейінгі тарихқа тән
жалпы ... ... ... ... ... жаңа өтудің күәсі
болар... ол экономикалық тиімділiкгі түсінгені ... ... ... бұл қойылысында қазіргі дүниедегі өзгерісті, мәнді
мойындау бар.
Екінші жағынан, болып жатқан ... ... ... ... ... ... ... Олар жай ғана модификация емес,
басқа мазмұнға, жағдайға өту. Бұл ... ... ... ірі
өнеркәсiптің нәтижесі, содан кейін қоғамдық ... ... ... ... өндірістiң өмірге объективті келуін
қамтамасыз етті. Нәтижесiнде өмірге, қоғамдық машинаға сүйеніп өз ... екі ... ... ... мен өндіріс салаларының
оқшаулануы және ... ... ... ... ... ... ... өндірістегі тауарлы қатынастардың қоғамдық
өндірістің бір түрінен екіншісіне ... ... ... білдіреді.
Қоғамдық өндiрiстiң бұл өтпелі жағдайы нарық қатынас дамуының жаңа ... ... ... ... ... - аралас экономика, өйткенi мұнда ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігі, тауарлы өндіріс заңдылықтарына негізделген ұжымдық
өндірiстiң заңдылықтарының ... ... ... ... ... ... ... меншіктің түрлi формаларының
басын қосады. Шаруашылықты ... бір ... ... ... ... ... ... экономиканы түрлі өндіріс әдістері ... ... ... жеке кәсіпкерлер ісіне араласуынан болады деп ... ... ... көп ... ... де қате көзқарас. Әр түрлі
укладтар ... ... ... әдiстерiнде болады. Айталық, дамыған
капитализмде ... жер ... ұсақ ... ... болды; бірақ осының себебінен капиталистiк ... ... ... экономиканы кіргізу тауарлы өндірістің
капитализмді туғызғанымен бірдей, ... ... ... экономиканы
формациялық емес деп қарау да күмәнді. Мұндай көзқарас азиаттық өндіріспен
ұштасады, оған ... ... ... орын ... Шын ... бұл көзқарас қоғамдық қатынастарға үстірт қараудан
шығады. Егер бұл құбылыс капитализм де ... ... де емес ... ... ... құбылыс бола алмайды. Мұндай көзқарас қоғамдық даму
барысындағы процестерді көрсете алмайды.
2.2. АРАЛАС ЭКОНОМИКАНЫҢ ... ... ... ... - ... ... мемлекеттiң
араласуы. Бұл ең алдымен мемлекеттiң экономикалық қызметінің ... ... ... ... салықты реттеу арқылы инвестицияны
ынталандыру, амортизацияны жылдамдату және т.б шаралар ... ... тән ... бірі - ... ... өзара байланысы.
Бірақ мұнда басқа да көптеген ... ... мен ... бар, ол әр
түрлі өнеркәсіп, сауда, саяси топтардың ... ... ... біртұтас өзара байланыстың түрлерi мен саяси лоббизм жолымен
реттеуге қатысады.
Аралас экономиканың басты ... - ... ... ... жеке
сектордың қолынан бәрі келе бермейді, бұл әсіресе темір жол ... ... ... техникада игеруде ерекше бiлiнеді. Қазіргі
ондірістің бұл салалары тек ... ... ақша ... ... етіп ... ... ... қоғамның барлық күш-жігерiн қажет ... Олар ... ... ... ... ... тікелей ықпал жасайды.
Мемлекеттік меншіктің пайда болуы - тауар қатынастарында жаңа лептің,
ұжымдық өндірістің үстемдiгін сипаттайды. Аралас ... ... ... тән, ... жеке-дара ұжымдық мешінктің түрі олардың негізі болып,
басқа түрлерінің пайда ... әсер ... ... ... ... ... құндық және жоспарлылық тұтқалар арқылы реттеу. Оларды қолдану
баскарудың мемлекеттік және басқа да органдарда ... ... ... ... ... ... сипатында болады. Өнеркәсіп органдарын
сәйкестендiретiн мемлекеттік ... ... ... ... ... ... стратегиялық жоспарлау принципі негізінде
"тұрақтандыру саясатына салық, ақша және ... ... ... ... үшін ... ... ... басқаларын да жүргізеді. Олар: "бүкіл
экономика үшін ұзақ мерзiмдi индустриалдық құрылымды жан-жақты жасайды. ... әлем ... ... ... ... ... ... мысалы, индустриалдық дамуы жоғары және
посиндустриалдық ... ... ... болған сайын экономикада
жоспарлылық та жоғары болады. Әр түрлі мемлекеттік құрылымдарда олар ... ... ... ... бір ... - ... деңгейіндегі
экономикалық процестерді ұйымдастырудың, ... ... ... ... ролінің артуы тек қана техникалық себептерден емес,
алдымен экономикалық процестердiң салдарынан ... ... ... ... ... тағы бір жағы жекеленген кәсіпорындардың
трест, концернге, диверсификацияланған кәсіпорындарға, фирмаларға ауысуы.
Олар микро деңгейдегі ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... ... олардың өндірістік тұтынуы, транспорттық және
ақпарат мүмкіндiктерiне қарап өкім шығаруы - бәрі баға ... ... ... ... ... ... ... еркін бәсеке дәуіріне тән қиындықтарды жеңуге көмектеседі.
Аралас экономиканы қазіргі қоғамның ... даму ... жүйе ... оған ... бір заңдылықтар тән. Ол
заңдылықтар тауарлы және ... ... ... ... ... ... жүргізу жүйесі ретiнде пайда болып, тек қана ұжымдық
өндірісті дамытып қана қоймайды, ең алдымен ... ... ... ... Бұл шеңбердiң ұлғаюы тауарлы қатынастардың жер шарындағы
көптеген ... ... ... ... Олар ... эаңдылықтарының
дамуынан, оның заңдары әрекетінiң күрделенуімен, элементтерінiң жаңа
түрлерінен көрінеді және олар ... ... тең ... болып
табылады.
2.3. АРАЛАС ЭКОНОМИКАНЫ МЕМЛЕКЕТТIК РЕТТЕУ
Экономика өзiмен-өзi бола алмайды деп санаған Джон ... ... ... ... ... – бұл ... ... бейiмдiлiк, капиталдың шектi тиiмдiлiгi және пайыз мөлшерi, ал ол
арқылы жұмыспен қамтылуға және ... ... әсер ету үшiн ... ... ... ақша-несие және салық саясатына iш тартады, ал
мемлекеттендiруге ... ... ... Фридмен жағымды экономикалық бiлiмдердi нормативтi саяси ... ... ... ... ... ... ... шешiм қабылдауда
ғылымнан гөрi өнерге жатады.
Вальтер Ойкен экономикалқы саясатты экономикалық үрдiстерге әсер ететiн
мемлкеттiк ... ... ... ... ... саясаттың
шешушi мақсаты қажетсiз, қатерлi тенденциялардың пайда болуына әкелмейтiн
жағдайларды туғызудан тұрады деп көрсеткенг ... ... ... ... ... ... асыра алатындығы
туралы мифтi туғызған чилилiк тәжiрибе, ереженi ... ... ... ... ... ... қайшы келедi, өйткенi бiрiншiсi
көндiруге, екiншiсi ерiктiлiкке негiзделедi. ХVII ғ. ... ... ... ... ... ... ... жете басқару
шаруашылық аймақта тәртiптi ... етуi ... деп ... ... ... әлеуметтiк әдiлеттiлiктi қамтамасыз ететiн құрал деп
таныды.
ХХ ғасыр мемлекеттiң экономикаға қатысуының жаппай дерлiк ... ... ғ. ... ... ... ... ... болмаған масштабқа
жеттi. Ғасырдың соңы ғылыми-техникалық дамудағы ... ... ... жаңа ... ... ... яғни ... еңбек бөлiнiсiнiң
тереңдеуiмен байланысты. Осы жағдайлардың бәрi үйлестiруде, ... ... ... реттеуде сұранысты туғызды.
Монополиялық құрылымдардың жағынан: картель, синдикат, олигополиялардың
нарыққа басып кiруi басталды. Осы жағдайларда бәсекелестiктi қамтамасыз ету
үшiн антимонополиялық заңдарды ... және ... ... ... асыру қажет болды.
Мемлекеттiк реттеу әлеуметтiк ... ... кең ... ... iске асыру үшiн қажет ... ... ... қоғамдық қажеттiлiктердi (денсаулық сақтау, бiлiм беру, кедейлерге
көмектесу және т.б.) ... ... ... ... ... мүмкiн емес. Бүгiнгi күнде iргелi ғылыми
зерттеулердi, сонымен қатар қоршаған ортаны ... ... ... ... ... атап ... ... реттеу, нарық өзiнiң табиғаты бойынша ... ... жаңа ... ... ... ... байланысты.
В.Ойкенге сәйкес экономиканы келесi түрде бейнелеуге болады:
- экономикалық үрдiстердiң жиынтығы
- экономикалық тәртiптердiң әр түрлерi
- ... ... ... ... ... өндiрiстiң дамуы, жаратылыстану
мен қолданбалы ғылымдардың, бiр ... және ... ... ... ... ... ... бар, экономикалық
тәртiптердiң артта қалуы қалыпты ... ... ... ... ... деп нарықтық шаруашылықтың шектеулi
жағдайын бiлген, яғни шаруашылық жүргiзушi субъектiлер шешiм ... ... да бiр ... ... ... болу үшiн қажеттi
мәлiметтер жиынтығын беретiн институциялар жиынтығы.
Шаруашылық тәртiп – мемлекет қандай ... ... ... ... ... және ... ресурстар кезiнде, қалайша
мемлекет органдары шаруашылық тәртiпке енгiзiлетiндiгiн ... ... ... ... ... ережелер және жарлықтар
шығаратын кәсiпкерлiк одақтар кiредi.
Тарихи тәжiрибенi жүйелей келiп В.Ойкен экономикалық ... ... ... ... еркiндiгi, экономиканы
орталықтандырылған, ... ... ... ... ... орташа жол
саясаты; бәсекелестiк түрiндегi саясчат және үзiктi саясат.
Экономиканы жоспарлы-орталықтандырылған басқару туралы айтатын болсақ,
орталықтандырылғагн тәртiптiң ... ... ... ... ... ... қойтастарымен, өткен селдермен салыстырған.
Оның ойынша ... ... ... ... болып табылады. Өйткенi
орталықтандырылған шаруашылықтағы билеушiлер қабаты өзiнiң ... ... ... ... ... тұрады. Көптеген жеке
тұлғалардан тұратын қоғамдық мүде командалық экономикада iске асырылуы
мүмкiн емес.
Орта жол ... ... ... ... ... ... деңгейiн, нарық пен жоспарлы шаруашылық арасындағы ымыраға келудi
болжайды. Осыған ... ... ... ... ... ... ... саясаты, коньюнктуралық реттеу.
Бәсекелестiк тәртiп кезiнде мемлекет жасайтын шектеушi жағдайлар
бәсекелестiктiң жоғары ... ... ... ... ... ... экономикалық билiктi (монополиялау үрдiстерiн) және
экологиялық зардапқа ... ... ... ... ... шоғырлану
тенденциясына жол бермеу; оның өтемақы төлеу жолдарын ойлап шығару болып
табылады.
Үзiктi (пунктир) экономикалық саясатқа жеке ... ... ... ... ... бағытталған саяси-құқықтық iс-
әрекеттер жатады. Осының терiс жағы жинақылықты, экономикалық жол ... ... ... ... Осы мағынада белгiлi бiр ... ... ... ... ... төлемқабiлеттi сұраыснты
қисайтуы мүмкiн.
Кең мағынада мемлекеттiк ... – бұл ... ... ... ... ... ... таралуы. Бiрақ осындай iске
ұлттық дiл және ... ... ... ... ... ... ... және т.б. қосатын әлеуметтiк-
психологиялық факторлар кiредi.
Мемлекеттiк реттеудi болжайық.
Осында жеке таңдаудың ерiктiлiгi көпшiлiктiң мүддесiн ... ... Ең ... ... ... реттеу игiлiктер мен қызмет
көрсетулердi көбейтпей-ақ иiмдi қайта ... ... ... ... ... ... экономикалық таңдаудың құқығын ұзақ мерзiмдi шектеу
азаматтардың енжарлығын, ... ... ... ... ... ... дәлелдейдi.
Жоғарыда айтылған экономикаға белсендi мемлекеттiк араласудан ... ... ... бiлiдре ме? Әрине, жоқ. Қалай болғанда да ол ... ... және ... ... ... және төрешiлдiк
бассыздығын шектейтiн заңдардың болуы қажет.
Нобель сыйлығының лауреаты Дж.М.Бьюкенен "Еркiндiктiң шектерi: анархия
және Левиафанның арасында" еңбегiнде ... ... ... ... ... ... ... азаматтық келiсiм түрiндегi қажеттi
мемлекеттiк реттеудiң нұсқасын белгiлейдi.
Мемлекеттiк реттеу жүйесiн жетiлдiрудiң деңгейi бойынша екi ... ... ... ... ... ... қысымы. Оны көндiру және оны iске
асыру аумағындағы ... ... ... асырады;
- индикативтiк әскер ету ... Ол ... ... ... ... ... жолды өзi таңдауы үшiн жағдай
жасауға бағытталған несие-ақша саясаты арқылы iске асырылады.
Басқарылатын (әмiр берумен) экономикада әкiмшiлiк жоғары ... ... ... ... бiрақ ол ресурстардыың шектеулiгiн
есептеуiне, тауар өндiрушiлер және ... ... көп ... ... сұраныс пен ұсыныстың тиiмдi келiстiруiне қабiлеттi емес. Бұл жүйе
адамдарды экономикалық ... ... ... ... қатар, қай
уақытта да кедейшiлiктi туғызатын жауапкершiлiктен босатады.
Еркiн нарықтық шаруашылыққа тартылатын экономикалық жүйелердi қарастыра
отырып, ғалымдар, бiр қарғанда оғаш ... ... ... ... ... ... ең ... жүйе ең тиiмдi болып саналады.
Ойкеннiң жалпы қорытындысы: мемлекеттiк реттеу ... ... ... ... Өз ... нұсқауларын түгел дерлiк iске ... ... ... ... ... Л. ... оның пiкiрiне
қосылған. Реттеу, бәсекелестiкке қарағанда, мөлшерлi болуы керек.
Мемлекеттiк реттеуге, дәлiрек айтқанда мемлекеттiк таңдауға ... ... ... Яғни ... дауыс беру арқылы анықтайды.
ІІІ ТАРАУ. ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ ПРОГРЕСТIҢ ТИГIЗЕТIН ӘСЕРI
Мемлекеттердiң жоғары дамыған ... ... ... ... ... ... басында сөз еткенбiз.
Адамзат баласы басынан әр түрлi қоғамдық өндiрiс әдiстерiн ... ... ... даму ... ... ... ... бар.
Ол еңбек құралдары К.Маркстiң экономикалық дәуiрдiң ... не ... ... оны ... және ... ... құралдарымен
өндiретiндiгiнде деген тұжырымы өз өмiршеңдiгiн әлi де жойған ... ... ... ... өсу дәрежесiн анықтайды. Ұзақ мерзiмдi
қамтыған қоғам дамуының ... десе де ... ... ... ... ... басталған еңбек құралдарының дамуының түпкi нәтижесi
және шарықтау шегi.
Бiр кезде ең ... ... ... ... ... ... ғасырдың екiншi жартысында технологиялық өндiрiс ретiнде ең
жоғарғы дәрежесiне жеттi. Технологиялық өндiрiс әдiсi ...... ... ... ... құралы, материалдар, технологиялар,
қуаттар, ... және ... ... ... ... ... ... емес, сапалық категория.
Технологиялық өндiрiс әдiсiнiң даму сатылары бар. Ол ... ... ... ... ... жекеленген экономикалық формациялардың
даму тарихы, технологиялық өндiрiс әдiстерiнiң дамуына тiкелей әсер еттi,
және даму сатыларын ... ... ... қазiргi технологиялық өндiрiс
әдiсi бiрден пайда болған жоқ, тiптi ... ұзақ ... ... күрделi
процесс.
Алғашқы қауым тұсында адамдар ең қарапайым еңбек ... ... олар ... ... ... едi. ... ... жағу пайда болды. Осы бiр қарапайым ... адам ... ... ... ... едi. Ол металлургия өнiдiрiсiнiң өмiрлiк өзегiне
айналды. Тас, ... ... ... ... ие ... әр ... ... әдiстерi өмiрге келдi. Осы технологиялық өндiрiс
әдiстерiнiң бәрi де бiр ғана энергетикалық күшке негiзделiп ... ... ... ... ... технологиялық өндiрiс әдiстерi
көзге көрiнерлiк табыстарға жеттi. Олардың қозғаушы күштерi сол ... ... ... ... дамыту қажеттiлiгi болды. Жаңа
технология, техника пайда болды, өндiрiстi және еңбектi ұйымдастыруға
өзгерiстер ... бәрi ... ... келе ... жаңа ...
капитализм коғамының талаптарына сай келмедi. Капитализмге ... ... ... ... ... ... Ол тек қана құралының дамуының
жаңа сапалық белгiлермен, iрi машина өндiрiсiне ... ... Ал, iрi ... өндiрiс бiрден пайда болған жоқ, оның тарихи
даму және қалыптасу белгiлерi бар. Iрi машина өндiрiсiнiң ... ... ... Олар: жаңа кооперация, мануфактура, фабрика ... Бұл ... ... үш ... Әрбiр саты орасан зор
еңбек өнiмдiлiгiн арттыру және ... ... ... даму
белестерiне белгiленедi.
Өндiргiш күштердiң тарихи өркендеуiнiң ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық немесе
технологиялық революция заманы. Олай болса осы құбылыстың басты көрiнiстерi
және мәнi ... ХХ ... ... ... ... ғылыми
революцияның өзiне тән қазiргi көрiнiстерi және ерекшелiктерi бар. ... ... ... кең ... ... ... ие болды. Ол
қоғам өмiрiнiң барлық жақтарын қамтиды, тұрмыс жағдайына да, ұдайы
өндiрiс фазаларына да ықпал еттi. ... пен ... ... ... ... ... ... сапалық жаңалықтар енгiзiлдi.
- ғылым мен өндiрiстiң интеграциялық қатынасы жоғары дәрежеге жеттi.
Экономикалық өсу-өрлеудiң факторлар мен қайнар көздерiн ... және т.б. ... күрт ... ... ... ... өрлеудiң ерекшелiктерiнiң бiрi –
микроэлектрониканың жедел қарқымен ... және ... ... ... ... ... ... элементердi бойына дарытқан электронды есептеу
машиналары икемдi автоматтандырылған өндiрiс ... ... ... ... ... келешекте қоғамдық өндiрiстi дамытудың
негiзгi факторына айналары сөзсiз.
- ғылыми-техникалық өрлеудiң қарқынды ... ... ... ... ... ролiнiң өскендiгiнiң айқын көрiнiсi. Ғылым мен өндiрiс
қосылып бiртұтас процеске ... ... ... ... ... ... ... жөнiнде айтсақ онда осының негiзiнде:
- өмiрге қалдықты аз қалдыратын, немесе тiптi ... ... ... Мұның экономикалық және экологиялық маңызы өз алдына
ерекше;
- машина компонентiне жне элементтерiне жаңа сапалық өзгерiстер ендi.
Бұл ... ... ... орны мен ... ... ... ... жаңа биiк талаптар қойды;
- қазiргi ғылыми-техникалық революция ғаламдық сипатқа ие ... ... ... ... ... кең өрiс алды.
Ғылыми-техникалық прогрестiң тигiзер әсерi, әлеуметтiк-экономикалық
салаларды және түпкi нәтижелердiң сипаты жекелеген ... ... ... байланысты, сонымен белгiленедi.
Ғылыми-техникалық өрлеудiң өндiрiске ықпалы қарама-қайшы. Бiр жағынан,
ол өндiрiстiң өсуiн көтермелейдi. Жаңа ... жаңа ... ... ... ... сондай-ақнегiзгi капиталдың тез ескiруi, оны жиi-
жиi жаңартып ... ... ... ... ... де ... Екiншi
жағынан, бұл процестер өндiрiстiк қуаттардың аса көп ... ... ... тыс қорлануына, демек, жаңа инвестицияларға деген
ынталандырудың төмендеуiне әкелiп соғады.
Ғылыми-техникалыө өрлеудiң жаңа кезеңiнде еңбек ... ... ... ... ... ... жаңа ... жасалады. Бұл ғылыми-техникалық өрлеу әсерiмен жаңа өндiрiс
құралдарын ... ... ... ... ... осы ... сай
шапшаңдатқан элементтер: сымдар мен жоғары кернеу кабельдерiн ... ... ... ... салаларының, әсiресе машина
жасау саласының өркендеуiне тiкелей әсер ететiн болат және ... ... ... ... материалдарға айналып отыр. Алайда ғылым мен техника
олардың, ... ... ... мен ... сапасын жақсартудың барған
сайын жаңа әдiстерiн табуда. Ғылыми-техникалық прогрестiң ... ... ... ... көрсеткiштерiн жақсартады.
Сонымен қатар, жаңа проблемаларының бiрi: ... ... ... ... ... ... ... дамуы, демек оның
жетiстiктерiн тарату, ... ... ... ... ... да салаларының көбiне iрi ауқымда өсуiне ... ... ... өрлеу аса үлкен роль атқарады. Ол ... ... ... және ... ... ... ... бәрi табиғатты ластандыратын ... ... ... ... ... ... ... материалдың өндiрiстi
өркендету еңбек өнiмдiлiгiн арттыру құр мақсат емес, түбегейлi ... ... ... ... ... прогрестiң
әлеуметтiк-экономикалық тиiмдiлiгi ең алдымен енбектiң мазмұнын арттырумен
өлшенедi. Ғылымның өркендеуi, техника мен ... ... ... жаңартуға, оны барынша мазмұнды, жемiстi творчестволық етуге, ой
еңбегi мен едене ... ... ... ... ауыл ... индустрияландыруға жеткiзедi.
Қорытынды
Қорыта келе, болып жатқан ... ... ... ... ... ... болмайды. Олар жай ғана модификация емес,
басқа мазмұнға, жағдайға өту. Бұл өзгерістер ... ... ... ... ... кейін қоғамдық өндiрiстiң индустриаландыруы
капитализм шеңберінде ұжымдық ... ... ... ... ... Нәтижесiнде өмірге, қоғамдық машинаға сүйеніп өз бойына
қарама-қарсы екі тенденция қосады, кәсіпорындар мен ... ... және ... ... Тауарлы өндірістегі ұжымдық
қатынастарды немесе ... ... ... ... қоғамдық
өндірістің бір түрінен екіншісіне ауысып өтпелі жағдайын білдіреді.
Қоғамдық өндiрiстiң бұл ... ... ... ... ... жаңа сатысын
- аралас экономиканы туғызады.
Тауарлы өндiрiс - ... ... ... ... ұжымдық өндiрiс
қалыптасады, біреуінің заңдылықтары басқасына айналады. Аралас экономика
қызметінің ерекшелігі, тауарлы ... ... ... ... ... әрекеті сипатымен байланысты. Экономикалық
қатынастар дамуының табиғи-тарихи процесі меншіктің түрлi ... ... ... ... бір ... табиғи жолмен басқа
тәсiлiне ауысып отырады.
Қолданылған әдебиет:
Арнайы ... ... С.С., ... А.С. Әлем ... ... ... ... 2003. – 251 бет
2. Экономикалық теория негiздерi. Оқулық. Алматы: ... 1998 – 479 ... ... О.К., ... Я.С. ... ... ... оқу құралы.
Алматы:Қазақ университетi, 2003 – 313 бет
4. Борисов Е.Ф. Экономическая теория: учебник. М.: Юрайт-М, 2002 – ... ... ... ... для ... высших учебных заведений
/ под ред. В.Д. Камаева. 8-е изд., пер. и доп. М.:Владос, 2002 – ... ... Курс ... ... учебное пособие./под ред. Чепурина М.Н.
Алматы, 1994. – 480 с.
2. Макконел Кэмпбелл Р., Брю Стэнли Л. Экономикс: ... ... ... М., Республика, 2000.
3. Ребнев Л. С., Нуреев Р. М. Экономика: Курс основ. ( М., 2000.
4. ... ... ... и ... ... / ... Шимов и др.; Под ред. В.Н. Шимова и В.С. Каменкова. – Мн.:
Амалфея, 2002.
5. Экономика. Краткий словарь. – Ростов н/Д: ... 2001. – 336 с. ... XXI ... Агапова Т.А., Серегина С.Ф. Макроэкономика: Учебник – МГУ: Дис, ... ... Р., ... С. ... ... пособие Алматы: Бiлiм,
1997.
-----------------------
Экономикаға мемлекеттiк ықпал ету (салықтар, демеуқаржылар, шектеулер және
басқалар)
Әлеуметтiк орта
Экономикалық субъектiлердiң психологиялық реакциясы (кәсiпкерлердiң,
жалдамады жұмысшылардың, орта топтардың)
Дәлелдiлiк (шешiмдердiң ... ... ... ... ... мен ... (орындауды
келусiшiлiк пен дайындықтан бастап белсендi немесе енжар ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұйымның әлеует мамандығын дамыту. АҚ «Банк Каспииский» қызметкерлерімен басқару жүйесінің жағдайын бағалау79 бет
Әйелдер құқықтарының біріккен ұлттар ұйымы аясында реттелуі6 бет
Әлемдік экономикалық қатынастардың ғаламдану жолында түсуі және өзара байланысы7 бет
Алыс шет елдердегі қазақтар5 бет
Арал тағдыры – ел тағыдыры3 бет
Орыс, қазақ ғалымдарының қазақ этногинезін зерттеу тарихы11 бет
Экономикалық ілімдер тарихы пәні жөнінде жалпы мәлімет4 бет
Қытай қазақтары тілдік ерекшеліктері17 бет
Ұжымдық қарым - қатынастың психолингвистикалық аспектілері29 бет
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь