Құқықтық нормаларды іске асыру және оларға түсінік беру

Кіріспе
1. Құқықты іске асырудың түсінігі, оның мазмұны
2. Нормативтік.құқықтық актілерге түсінік беру
Қорытынды
Қолдаланылған әдебиеттер тізімі
Құқықтық нормалар қоғамдағы сан алуан қатынастарды реттеп, басқару үшін өмірге келіп, өзгеріп, ескеріп, жаңарып, дамып жатады. Ол нормалар адамдардың, бірлестіктердің, одақтардың, ұжымдардың, ұйымдардың іс-әрекеттеріне, жұмысына дұрыс ықпал жасап, қоғамдағы құқықтың жақсы іске асуына, орындалуына зор әсер етеді. Олардың барлығының жұмысын нормаларға сәйкес қоғамдық мүдде-мақсатты орындауға, адамдардың бостандығын, теңдігін қамтамасыз етуге бағытталған іс-әрекет. Құқықтық нормалар іс жүзіне асырылмаса, оның әлеуметтік маңызы болмайды.
Құқықтық норма – қоғамдық қатынастарды реттеуге қолданылатын әлеуметтік ережелердің бір түрі. Ол бүкіл халықтың мүддесін қорғаудың, мемлекеттің билігін, саясатын іс жүзіне асырудың құралы. Құқықтық норма қоғам мүшелерінің мінез-құлқын, іс-әрекетін арнайы ережелермен реттейді.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995 ж.
2. Қазақстан Республикасы Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Сапаргалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996.
4. Ибраева А.С. Заң терминдерінің қазақша-орысша және орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996.
5. Сапаргалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
6. Бейсенова А., Біржанова К. Қазақстан Республикасы мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
        
        Құқықтық нормаларды іске асыру және оларға түсінік беру
Жоспары
Кіріспе
1. Құқықты іске асырудың түсінігі, оның мазмұны
2. Нормативтік-құқықтық актілерге түсінік беру
Қорытынды
Қолдаланылған әдебиеттер ... ... ... сан ... қатынастарды реттеп, басқару үшін
өмірге келіп, өзгеріп, ескеріп, жаңарып, ... ... Ол ... бірлестіктердің, одақтардың, ұжымдардың, ұйымдардың іс-
әрекеттеріне, жұмысына дұрыс ықпал жасап, ... ... ... ... ... зор әсер етеді. Олардың барлығының жұмысын нормаларға
сәйкес қоғамдық мүдде-мақсатты орындауға, адамдардың бостандығын, ... ... ... іс-әрекет. Құқықтық нормалар іс жүзіне
асырылмаса, оның әлеуметтік ... ... ... – қоғамдық қатынастарды реттеуге қолданылатын әлеуметтік
ережелердің бір түрі. Ол бүкіл халықтың ... ... ... ... іс ... ... құралы. Құқықтық норма қоғам
мүшелерінің мінез-құлқын, іс-әрекетін арнайы ережелермен реттейді.
Жеке дара норма ... ... бір ... ... бола ... ... ... билігін, саясатын, мүддесін іс жүзіне асыруды ... ... ... жиынтығын айтамыз. Сонда да жеке дара құқықтық
норманың ... зор. Оның ... өте ... ... ... ... ... билікті, бостандықты, теңдікті, әділеттікті,
адамгершілікті, заңдылықты, тәртіпті, ... ... ... сананы,
халықтың әлеуметтік жағдайын, денсаулығын т.б. демократиялық іс-әрекеттерді
біріктіреді.
1. Құқықты іске асырудың түсінігі, оның ... ... ... адамдардың тек заңды іс-әрекеттерімен
немесе әрекетсіздігімен (заңды тиым салынған істерді жасамау) байланысты.
Құқықтық нормаларды іске ... ... екі ... ... ... ... және халық, олардың ұйымдары. Құқықтың іске асуы нормативтік
актілерді қабылдаудан, бекітуден басталады. Мемлекеттің жоғарғы органдары
(парламент, президент) заң ... ... ... ... ... басқарушы мемлекеттік органдар заңға ... ... Осы ... ... бәрі де ... ... ... орындауға зор үлестерін қосады.
Заңдарды, заңға тәуелді нормаларды қабылдау, ... ... ... ғана. Бұл істің негізгі міндеті сол ... ... іс ... ... ... ... шындыққа, ақиқатқа айналдыру.
Өйткені бұл нормаларда қоғамның мүдде-мақсаты соған ... ... ... орын ... Бұл ... ... ... объективтік
тұрғыдан іске асыру. Ал, ... ... ... ... ... – субъективтік тұрғыдан іске ... деп ... ... ... ... әр түрлі болады. Өйткені
нысандардың өмірге келу ... ... ... а) ... ... ... болуы; б) нормативтік актілердің ... әсер ... в) ... ерекше мазмұнының әсері; г) құқықты іске
асырудағы субъектілердің құзыреті мен ... әр ... ... ... құқықтық тәртібінің әр түрлі деңгейде болуы.
Құқықтық нормалардың негізгі мақсаты қоғамдағы қатынастарды дұрыс,
уақытында реттеп, ... іске ... ... ... ... ... әсері болуға тиіс сол ... ... ... жалпы
қоғамдық тәртіп, заңдылық қалыптасады. Егер ... ... бір ... ... ... ол ... іс жүзінде орындалса, құқықтың мақсаты
орындалды деуге болады. Егер ... ... бір ... ... ... ол ... құқық өз мақсатына жетті деуге болады.
Құқықтық ... ... ... ... ... қарым-қатынастары, іс-әрекеттері арқылы орындалып жатады.
Құқықтық нормаларды іске асырудың ерекшеліктері:
а) құқықтың әлеуметтік мазмұнына ... ... даму ... ... ... ... ... барлығы.
б) нормативтік актілерде көрсетілген іс-әрекеттерді ... ... ... ету ... барлығы. Ол механизм кезендері:
1. Заңды нормаларды белгілеу ... ... ... ... ... мазмұнын және субъектілерін анықтау.
3. Субъективтік құқық пен заңды міндеттердің дұрыс орындалуы ... ... ... іске ... түрлері:
1. Норманың мазмұнына қарай орындау үшке бөлінеді: норманың мүдде-
мақсатын орындау; жалпы ...... ... нақты құқықтық
қатынастағы нақты норманы орындау.
2. Норманы іске асырудағы қатынастың субъектілеріне сәйкес орындау түрі
екіге ... ... және ... субъектілердің өз құқығын іске асыру.
Құқықтық норманы субъектілердің өз мүдде-мақсатын іске ... ... ... ... ... түрде орындалмаса, қоғамдық мүдде-мақсат
үшін еріксіз іске ... Оның екі түрі ... ... және
қылмыстық жауапкершілік.
4. Құқықтық нормаларды іске асыруды саяси және ... ... ... ... ... ... ... орындалуы
құқықтық қатынас арқылы реттеліп жатады. Бұл нормативтік ... ... ең ... ең ... түрі. Құқықты іске асырудың әдіс-
тәсілдері:
- нормативтік ... ... ... ... ... орындалуы (бұл
заңның сапалы шығуының және жақсы тәрбиенің, білімнің нәтижесі);
- мемлекеттік аппараттың бақылауы арқылы орындалуы;
- үгіт-насихат арқылы нормалардың іске ... ... ... көтеру арқылы нормалардың орындалуын жақсарту.
5. Субъектілердің норманы іс ... ... ... төрт ... сақтау, орындау, пайдалану, қолдану.
Сақтау – нормаларда тыйым салған іс-әрекеттерді субъектілер бұлжытпай
орындауға ... Бұл ... ... ... ... ... тәртібі немесе заңды әрекетсіздігі. Мұны тыйым
салынған ... ... ... ... деп ...... нормада көрсетілген міндеттерді толық
орындауды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... міндетті. Мұндай іс-әрекеттерді норманың орындалуының міндетті
нысаны деп ...... ... ... ... актілер арқылы өз
мүдде-мақсаттарының орындалуын қамтамасыз етуі. Бұл заңда тыйым салынбаған
барлық іс-әрекетті жасауға ... ... ... үш ... ... актілер қатынастағы субъектілердің
өздерінің іс-әрекетімен немесе әрекетсіздігімен орындалып жатады. Бұл
процесті құқықтық норманың ... іс ... ... ... деп
атайды. Осы нысан арқылы нормативтік актілердің көпшілігі орындалып жатады.
Бірақ, өмірде қоғамдағы қарым-қатынастарды ... ... ... үш түрі жеткіліксіз. Себебі қоғамдағы қатынастардың
субъектілерінің ... ... ... келіспеушіліктер болып
жатады. Соларды заңды түрде реттеу үшін мемлекеттің өкілетті органдарының
қатысуы ... ... ... ... және ... ... ... іс-жүзіне асыру, орындау мемлекеттің міндеті. Сондықтан
бұл міндеттерді мемлекеттік органдар ... ... ... ... нормаларды іске асыру нысаны
Құқықтық норманың түрлері
ҚҰҚЫҚТЫҚ НОРМА, ОНЫҢ БЕЛГІЛЕРІ
Құқықты қолданудың жоғарыда ... үш ... ... ... мемлекеттік биліктің басқару, ұйымдастыру күшіне ... ... 2) ... ... біреуі – мемлекеттік өкілеттігі
бар органның ... 3) ... ... ... заңдылықгы, тәртіпті
жақсартуға мүмкіншілік жасайды; 4) кейбір қатынастарда қолдану ... ... ... сақтау түрлерінің процесіне ... ... ... ... аяқталуына үлес қосуы; 5) құқықтық нормаларды
қолдану ... ... ... акті жасалумен аяқталуы, оның заңды
күшінің болуы.
Құқықтық нормаларды қолдану тек мемлекеттік ... және ... ... Олар өз ... көлемінде ғана басқаруға құқықты.
Қоғамдық ұйымдар ... ... ... ғана ... ... болады. Мысалы, кәсіпшілер одағы өз жұмысында еңбек туралы
заңның ... ... ... ... ... ... ... тәртіп
болады: кім қандай заң ... ... ... ... орны ... ... Осы мәселелердің, сұрақтардың бәрі ... ... ... ... жеке ... және ... қарым-қатынастарына кіріспейді, оларға толық бостандық
беріледі.
Мемлекеттік органдардың бұл қатынастарға кірісуге ... ... ... орындау барысында субъектілердің бірін-бірі түсінбеушілігі
болса; екі жақты ... мен ... ... ... тексеру керек
болса.
Құқықтық нормаларды қолдану кезеңдері:
1. Істің нақты мазмұнымен және ... ... ... ... анықтау.
2. Қатынастың заңды негізін анықтау, анализ жасау, іске ... ... Іс ... шешім қабылдау, құқықты қолдануды, тиімділігін анықтау,
және осы рәсімдеу шешімді мүдделі тұлғаларға жеткізу.
4. Шешімді жүзеге асыру.
Құқықты қолданудың кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ресми органның бақылауында болады.
Мемлекеттік органның құқықтық норманы қолдануда үш функциясы болады:
- нормативтік актілерді ... ... ... ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету;
- нормалардың дер уақытында іске асуын қорғау.
Құқықтық ... ... ең ... ең ... түрі ... ... ... актілерді іске асыру, орындау. Оның
негізгі ерекшеліктері:
Бірінші – тек мемлекеттік билігі бар ... ... іске ... – бұл ... ... ... қолдану туралы
нұсқауының мемлекеттік күші ... – олар ... ... қағаз жүзінде орындайтын субъектілерді
нақты көрсетіп береді.
Төртінші – нормаларды қолдануды ... ... ... ... ... ... еріксіз орындалады,
Мемлекеттік аппараттың құқықты іске ... ... ... ... ... егерде қатынастағы субъектілердің құқығы мен міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... шығару;
- егерде қатынастың бір ... өз ... ... ... ... ... ... міндеттердің орындалмауы;
- егерде мемлекеттік ресми орган кіріспей субъектілердің қарым-қатынасы
басталмайтын болса. Мысалы, оқуға түсу, қызметке алыну, ... ... ... ... ... ... ... түрде аяқталмаса. Оның
себептерін анықтау үшін және жауапкершілік түрлерін ... ... ... ... ... түрде қатысады.
Құқықты дұрыс қолдануда, уақытында, жақсы ... ... бар ... ... өте ... ... негізгі субъектілері: мемлекет, мемлекеттік
органдар, лауазымды тұлғалар, рұқсаты болса, қоғамдық ... мен ... ... мен ... ... ... мен ережелерінде толық
көрсетілуге тиіс.
Құқықты қолдануда, іске ... ... ... акт ... ... ... ... қашан, не үшін қолдануға тиіс, субъектілердің ... ... ... ... туралы актінің негізгі сипаттары:
- актінің ... ... ... ... оны орындауға барлық
қоғамдағы азаматтар, бірлестіктер міндетті;
- акті нақты бір іс, бір ... ... ... оны орындайтын
субъект анық көрсетіледі;
- құқықты қолдану актісі заңдылықты қатаң сақтауға тиіс, ... жол ... ... актісі мемлекеттің бекіткен форма-бланкаға жазылады. Ол
форманы толтырудың ... ... бар. ... ... үш ... тұрады:
кіріспе бөлімі, негізгі бөлімі, қорытынды бөлімі.
Қолдану актілер төрт түрге бөлінеді:
- мемлекеттің ... ... ... ... ... ... органдарының актісі;
- қоғамдағы тәртіпті қорғайтын органдардың актісі;
- конституциялық кеңестің актілері.
Сонымен ... ... ... ... ... және ... құрам
анықталуы керек. Сол арқылы басты ... ... ... ... ... Бұл ... тиісті заңды шешуге жеткілікті болуы
қажет. Жүзеге ... ... ... ... ... ... құқықтық
норманы табу; оның тексінің дұрыстығын ... ... ... анықтау; оның кеңістіктегі, мерзімді күшін және ... ... ... ... ... Осы ... барлығы заңдылықты, құқыктық тәртіпті нығайту үшін қызмет
істейді.
Қаралған іс бойынша құқық қолдану актісінің маңызы өте зор. ... ... ... ... ... ол акт ... негізделіп, заң бойынша
мемлекеттің атынан ... Бұл акт ... заң ... ... ... ... құқықтары мен міндеттерінің бары-жоғын анықтайтын, соған
сәйкес шараларды белгілейтін органның актісі.
Қолдану актілері мазмұнына қарай үшке бөлінеді: ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген
өздерінің міндеттері мен құқықтарын дұрыс, уақытында орындауға тиіс.
Сонымен олар құқықтық ... ... ... ... ... субъектілердің өзара қатынастарында нормативтік актілердің мазмұны
бұзылса, онда сот немесе басқа ... ... ... ... ... ... тиіс.
Мемлекеттің барлық құқықтық нормаларының жақсы, дұрыс орындалуының
айғағы ... және ... ... іске асып,
заңдылықтың, тәртіптің нығаюы.
Құқықты қолдану – мемлекеттің, оның ... ... ... ... орындалуын басқарып, реттеп отыруы.
2. Нормативтік-құқықтық актілерге түсінік беру
Құқықтық нормаларды қолдану үшін оның ... ... ... жақсы білуі керек. Егерде қоғамның құқықтық сана-сезімі төменгі
дәрежеде болса, нормативтік актілер дұрыс қолданылмайды, ... ... ... ... ... ерекшеліктерінің бірі – олардың
жалпылама қиялдық ... ... Бұл ... ... ... ... ... беру қажеттігі туады.
Сондықтан мемлекеттік органдар жаңа құжатты бекітсе, оған жан-жақты
түсінік беріп отырады. Түсінік берудің ... ... – жаңа ... халық
оқып, біліп сол арқылы оның дұрыс ... іске ... ... ... ... ... ... келу себебі, оның қолдану тәсілі, жолдары,
ондағы құқық пен міндеттердің ... ... ... ... ... ... екі ... болады: біріншісі – жеке
адамдардың норманы өздері оқып, білуін қамтамасыз ету; екіншісі – ... ... ... жаңа ... ... мақсатын түсіндіру. Түсінік
беретін мемлекеттік органдардың ... өте ... ... ... ... Сонда ғана олар түсінікті жоғары дәрежеде бере алады.
Құқықтық нормаларға түсінік берудің тәсілдері:
1. Грамматикалық (филологиялық) ... беру – ... ... мазмұнының құрылуын тексеру, гипотеза, диспозиция, санкцияны
анықтау.
2. Жүйелік ...... ... ... ... ... түсінік беру. Негізгі заңды анықтау, қосалқы нормаларды
салыстыру. ... жол ... ... ... ... норма, қандай қосалқы
нормалар бар соны жан-жақты оқып, түсініп барып қолдану керек.
3. Саяси-тарихи талқылау – норманың өмірге ... ... ол ... ... оның ... қойған мүдде-мақсаты. Оның бәрі жан-жақты
талқыланып, ... ... ... Логикалық талқылау өте күрделі, өте дұрыс қорытынды беретін тәсіл.
Түсінік берудің барлық тәсілдерінің нәтижелерін біріктіріп қорытынды ... ... беру ... ... ... ... Соттың
Пленумы, нормативтік актілер шығаратын мемлекеттік органдар, заңгерлер,
ғылыми ұйымдар мен ғалым ... ... ... ... 72-бабы 1-тармағының 2-3
тармақшалары негізінде Парламент қабылданған заңдардың немесе ... ... ... ... түсінік береді. 72-бабы 2-
тармағының негізінде, егер 78- бапқа ... сот ... ... ... өзге де ... акт ... ... етілген
адамның және азаматтың құқықгары мен бостандықтарына нұқсан келтіреді деп
тапса, іс жүргізуді тоқтата тұруға және осы актіні ... емес ... ... ... Конституциялық кеңеске жүгінуге міндетті.
Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты барлық соттардың заңдарды
қолдану ... ... және оны ... мәселелері бойынша
Республика соттарына басшылық түсінік береді.
Парламент қабылдаған заңдар он күннің ішінде ... ... ... ... ... ... заңға он бес жұмыс күні ішінде қол
қойып, оны жариялайды немесе оны ... ... ... салу ... ... ... комитетінде қарсылықты қараудың қорытындысы
бойынша Республика Президенті депутаттардың, ұсыныстарын ескере отырып,
заңның тұтас не оның ... ... ... ... туралы өзі
білдірген қарсылығын өзгертуге хақылы.
Егер ... әр ... ... ... ... ... екісінің
көпшілік даусымен заң тұтас немесе оның тиісті жекелеген баптары бойынша
бұрын қабылданған шешімді ... ... ... ... ... болып есептеледі. Президент оған жеті күн ... ... Егер ... ... ... сол Президент ұсынған
редакцияда қабылданады деп есептеледі.
Құқық нормаларын ... ... ... ... ... сырт ... ерекшеліктеріне байланысты. ... жүйе ... ... ... бір саласын реттейді. Бұл
жүйе-салалардың өзіндік ерекшелігі болады. Құқықтық ... ... ... оның ерекшеліктеріне байланысты кейбір жағдайларды
анықтау қажеттілігі қолданылатын құқықтық ... ... ... ... ... ... Сол ... құқықтық норманы талқылау, түсінік
беру ... ... ... ... ... актілердің дұрыс қолдануын,
орындалуын қамтамасыз етуге болады.
Қоғамдық өмірде жаңа қатынастар пайда болып отырады. Оларды заң ... ... ... де ... ... ... қатынастарды қолданылып
жүрген заңның мазмұны қамтуы ықтимал. Бұл жағдайды да құқықтық норманың
мазмұнын ... ... беру ... ... ... Демек, заң ұқсастығы
бойынша тікелей көрсетілмеген қоғамдық қатынастарға қолданылуы мүмкін.
Түсінік беру кажеттілігі құқықтық норманың сыртқы ... ... ... да тууы ... ... қолданылған сөздің,
бірнеше мағынасы болады. Мысалы, «міндет», «қажет», «солай істеу керек»,
«тыйым салу», ... ... ... ... ... норманы нақтылы
қатынасқа қолданғанда осы жағдайды да ескеру керек болады.
Өмірде халықтың көпшілігі нормативтік актілерді ... ... ... ... тиісті органдары қабылданған нормаларды халықтың
түсінуін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... жол ... тырысады. Түсінік берудің екі түрі болады: ресми
түсінік беру, бейресми түсінік ... ... ... ... ... оның түрлері:
1. Нормативтік түсінік беру – бұл ... ... ... ... шығады, оның мемлекеттік заңды күші болады. Бұл қаулы,
инструкцияларды көп жағдайда қолдануға болады.
2. Казуалдық түсінік беру – бұл ... беру тек бір ... ғана ... ... ... оның ... күші ... Сот органдарының ресми түсінік беруі – ... ... ... ... ... ... ... қолдану туралы түсінік
береді. Жоғарғы Соттың ресми түсінігі барлық ... ... күші ... ... органдардың түсінігі – өздерінің құзырындағы мәселелер
бойынша заң күші бар ... бере ... Олар ... ... акті ретінде бланкаға жазып шығарады. Нормативтік актілердің
кемшілігі ... ... ... болса соны түзеп жаңартады.
5. Дәлме-дәл, сөзбе-сөз түсінік беру – заңның мазмұны мен нысанының бір-
біріне дәл түсуі, тура ... ... ... беру – ... ... бір ... болуы.
Мысалы: жұмыстан шығару үшін соттың немесе кәсіпшілер ... ... ... ... ... беру – ... мазмұнын кеңейтіңкіреп
түсінік беру. Мысалы: Конституцияның көптеген баптары жалпылама түрде
беріледі. Ол баптарға қосымша ... ... ... ... ғана ... дұрыс шешіледі.
8. Аутентикалық түсінік беру – ... ... ... органның өзінің түсінік беруі.
9. Құқыққа легальдық түсінік беру – норманы белгілі мемлекеттің органы
қабылдайды, ал оған түсінікті басқа ... ... ...... ... беру – ... актілердегі түсініксіз
сөздерге-терминдерге мамандардың немесе мекемелердің ... ... ... ... ... бланкаға жазылып беріледі, оның ... күші ... Оны ... ... ... ... ... емес заңгерлер, мамандар, ғылыми
ұйымдар береді. Бұл ... ... күші ... ... ... болмайды. Бірақ қоғамның жақсы дамуына, құқықтың сапасын көтеруге,
нормативтік актілердің дұрыс іске асуына ресми емес ... ... зор. ... ... ... ... ... түсініктемелері бұл ... ... ... ... ... екі түрі ... ... және жалпылама
түсініктер. Доктриналық түсініктерді ғалым-заңгерлер, тәжірибелі заң
мамандары ... ... ... ... ... мақалалары, кітапшалары,
монографиялары нормативтік актілерді түсінуге, орындауға көп әсер ... ... ... ... ... ... ... күшейтуге
айтарлықтай үлес қосады.
Жалпылама түсініктерді заңгерлерден басқа тәжірбиелі мамандар береді.
Олар үгіт-насихат арқылы ... ... ... нормаларды түсінуін,
орындауын жеңілдетеді.
Қазіргі демократиялық мемлекет құру кезінде бұл ресми емес түсніктердің
маңызы өте зор. Өйткені бұл іске қоғамның ... ... ... ... Сонымен ресми емес түсініктердің де мемлекет және құқық
теориясын дамытуда рөлі өте зор.
Құқықтық норманың құрылысы
.
Құқықтық нормаға түсінік беру
Құқықтық ... ... ... ... ... ... ... оның құрылымын
қалыптастырады. Бірақ ол элементтердің болуы, тізілу қатары, ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
нормалар екі түрге бөлінеді: негізгі ... ... және ... нормасы.
Құқықтық норманың құндылығы:
- құқықтық нормалар қоғамды реттеп, басқарудың ... сол ... ... тұлғалардың қарым-қатынастарына дұрыс ... ... ... ... ... ... жүйені қорғаудағы ең сапалы құрал,
нормативтік актілер қоғамға зиянды іс-әрекеттерге жауапкершілікті ... ... ... қоғамның дамуына пайдалы қатынастарды қолдап,
қолайсыздарын қысқартып, экономиканың, әлеуметтік жағдайдың ... ... ... құқықтық нормалар қоғамда әділеттікті, теңдікті, бостандықты т.б.
демократиялық қағидаларды қалыптастырады;
- құқықтық нормалар халықаралық, мемлекетаралық байланысты, ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995 ж.
2. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... Г.С. Заң ... сөздігі. Алматы: Жеті ... ... А.С. Заң ... ... және орысша-қазақша
түсіндірме сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996.
5. Сапаргалиев Г.С., ... А.С. ... және ... ... Алматы:
Жеті Жарғы, 1997.
6. Бейсенова А., Біржанова К. ... ... ... және
құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
-----------------------
Құқықтық жүйенің өмірге келген ... ... ... ... орындалуы міндетті ресми органның бақылауындағы заң құжат
Норманың
түсінігі
Қарым-қатынастың мүмкіншілік ... ... ... және ... ... ... ... норманың белгілері
Мемлекеттік аппараттың бекіткен немесе қабылдаған нормасы
Қоғамдағы қарым-қатынасты мемлекеттік реттеуші, басқарушы
Қатынасушы субъектілердің құқығы мен міндеттері ... ... ... құқықтық норманың түрлері
Абсолюттік анық құқықтық норма
Альтернативтік құқықтық норма
Салыстырмалы құқықтық норма
Қоғамдық қарым-қатынастың субъектілеріне ... ... ... ... ... құқықтық норма
Құқықтық норманың қоғамдық қатынасты қамту масштабына, деңгейіне қарай
түрлері
Тұрақты бекітілген норма. Мысалы: ... ... ... ... норма – арнаулы ғылыми түсініктер. Мысалы: гипотеза, диспозиция,
санкция
Норма-принциптер. Құқықтық нормалардың негізгі ... ... ... гуманизм
Құқықтық нормада тыйым салынған іс-әрекеттен, қарым-қатынастан аулақ болу
Құқықтық ... ... ... ... ... ... ... іске асыру нысаны
Құқықтық нормада
көрсетілген мүмкіншілікті
толық пайдалану
Мемлекеттік лауазымды
Тұлғалардың құқықтық ... іске ... ... іске ... ... мазмұны адамдардың қарым-қатынасы,
іс- әрекеті арқылы толық орындалуы.
Оның түрлері:
Бланкеттік түрі ... ... ... ... ... ... заңдарға сілтеу жасайды
Сілтеу түрі
норманың үш
элементінің біреуі
бапта болмауы
мүмкін. Онда
жетіспейтін элемент
туралы осы
норманың басқа
баптарына сілтеу
жасалады.
Құқықтык, актілер-дің баптарында
норманың
элементтерінің жазылу-нысаны түрлері
Толық түрі
норманың баптарында:
гипотеза,
диспозиция,
санкция ... ... ... ... ... орналасу субъекті-лердің тәртібі, құқығы, міндеттері
көрсетіледі
Гипотеза (негіз- болжам) қандай жағдайда ... ... ... норманың құрылысы
Нормаға түсінік беру – қоғамдағы барлық бірлестіктерге, одақтарға,
ұжымдарға, жеке адамдарға нормативтік акті туралы ... ... ... ... қағидаларын толық білуін қамтамасыз ету
Жеке адамның норманы дұрыс түсінуін қамтамасыз ету
Бірлестіктердің, одақтардың, ұжымдардың, шаруалардың норманы ... ... ... түрлері
Грамматикалық тәсіл – осы анализ арқылы норманың мазмұнын түсіну
Жүйелік -норманы жүйе-жүйеге ... ... ... ... тәсілдері
Тарихи-саясат талқылау. Сол уақыттың саяси жағдайын түсіну
Дәлме-дәл түсінік ... ... мен ... тура ... ... -норманың мазмұны жазылуынан кеңірек болуы
Түсінік берудің қорытындылары-ның түрлері
Шектеулі түсінік – мазмұны жазылуынан кемірек
Ресми мемлекет органы түсінік береді. Мұны орындау ... ... ... ... ... емес түсінік -орындалуы міндетті емес
Соттың түсінігі
Доктриналық түсінік- ғалымдар, заңгерлер береді
Әкімшілік органдардың түсінігі
Нормативтік түсінік-қоғамдық қатынастың ... ... ... ... - ... ... түрінде
Казуальдық түсінік бір жеке нақты іс бойынша беріледі
Көлеміне қарай ресми түсінік
Ресми қорытынды ... заң күші ... ... онда ... ... ... қайшылықтарын жоюға көңіл бөлінеді

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық жүйе құру арқылы білім беру процесінің тиімділігін арттыру98 бет
Дидактикалық ойындар-оқыту құралы7 бет
Еңбек туралы жалпы және арнайы нормалар12 бет
Еңбек құқығының қайнар көздері (нысандары)6 бет
Еңбекті нормалау14 бет
Конституциялық құқық. Құқықтық норма73 бет
Конституциялық-құқықтық нормалар, институттар мен принциптер12 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы6 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы4 бет
Санаткерлік меншік құқығы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь