Көмей туберкулезі

Туберкулез - Кох бацилласы туындататын жұқпалы ауру. Көмей туберкулезі жиілігі жағынан жоғарғы тыныс жолдары ауруларының бірінші орында тұр. Бірінші реттегі көмей туберкулезі өте сирек кездеседі, ол әрқашан екінші реттегі, яғни салдарлық ауру. Бұл жағдайда науқас өкпе т уберкулезіме н ауыратыны белгілі ( кемейдің зақымдалуы - ашық өкпе туберкулезінде, бацилло тасығыштарда, өкпенің созылмалы фиброзды-кавернозды процестеріде басталады). Бұл ауру ер адамдардың арасында жиі кездеседі. Инфекцияның таралу жолдары:
1. Жанасу арқылы жұғу
2. Қан арқылы жұғу немесе гематогенді жол
3. Лимфа арқылы жұғу немесе лимфогенді жол
Жанасу арқылы жуғу механизімі: Көмейдің сілемейлі қабығына көп мөлшерде қақырықтың жиналуы үнемі жөтелдіреді, осы қатты жөтелдің әсерінен жабынды э пителий зақымданады. Туберкулез микробактериялары бар қақырық сілемейлі қабықтың зақымдалған жерімен жанасады және сол кезде инфекция сілемейлі қабықасты қабатқа өтіп аурудың пайда болуына және тез өрбуіне мүмкіндік туындатады. Ең бірінші көмейдің артқы қабырғасы зақымданады. Бұл инфекцияланған қақырықтың ожауаралық кеңістіктің қимылдағыш ойығына «ысқылана жағылуында» деп түсіндіріледі.
        
        Жоғарғы тыныс жолдарының жұқпалы гранулемалары. Көмей ісіктері. Көмей
туберкулезі
Туберкулез - Кох бацилласы ... ... ... ... ... жағынан жоғарғы тыныс жолдары ауруларының бірінші
орында тұр. Бірінші реттегі ... ... өте ... ... ... екінші реттегі, яғни салдарлық ауру. Бұл жағдайда науқас өкпе
т уберкулезіме н ауыратыны ... ( ... ... - ашық өкпе
туберкулезінде, бацилло тасығыштарда, ... ... ... ... ... Бұл ауру ер ... арасында
жиі кездеседі. Инфекцияның таралу жолдары:
1. Жанасу арқылы жұғу
2. Қан арқылы жұғу немесе гематогенді жол
3. Лимфа арқылы жұғу ... ... ... ... жуғу механизімі: Көмейдің сілемейлі қабығына көп
мөлшерде қақырықтың жиналуы үнемі ... осы ... ... ... э ... ... Туберкулез микробактериялары бар
қақырық сілемейлі қабықтың зақымдалған жерімен жанасады және ... ... ... ... ... өтіп ... ... болуына
және тез өрбуіне мүмкіндік туындатады. Ең бірінші көмейдің артқы
қабырғасы зақымданады. Бұл ... ... ... ... ... ... жағылуында» деп түсіндіріледі.
Көмей туберкулезі процесінің дамуы үш кезеңде өтеді:
1. ... ... - ... ... элементтерінің, қанның,
лимфалардың шоғырлануы) пайда болуы
2. Екінші кезең - ойықжараның пайда болуы
3. Үшінші кезең - шеміршектің зақымдануы
Бірінші кезенде сілемейлі қабық ... ... ірі ... ... ... жиынтығы пайда болады, сыртқы пішіні инфекциялық
гранулемаларға ұқсастау келеді. ... ... ... ... ... қамтиды және осы ұсақ төмпешіктердің жеткіліксіз
қоректенуі нәтижесінде эпителий жойылып, оның ортасында ойық жаралар пайда
болады.
Аурудың ... ... ... жағдайда және екінші реттегі
инфекция қосылғанда, жара өте ... ... ... ... және ... ... (перихондриттің дамуына әкеледі). Туберкулез
ойық жарасының мерез жарасынан ...... ... тегіс емес,
ауырғыш болып келеді, кейде ол бірыңғай дауыс қатпарының артқы бөлігінің
үстіңгі бетінде орналасады.
Белгілері: бақылау жүргізгенде науқастардың 10-24% ... ... Сол ... дер ... ... ... ... қажет
(флюорография, рентгеноскопия). Көбінесе науқас шағымы аурудың кезеңдеріне
байланысты және қабыну кезеңдерінің ... ... ... тән клиникалық
көріністерімен ерекшеленеді, ол көбіне қабыну ошағының қай жерде
орналасуына байланысты. Алғашқы кезеңде дауысының ... ... ... бір жағымсыз сезімге көңіл аударады, кейін біртіңдеп дауысы
қарлығып, ... ... ... ... дауыс қатпары аймағында және ожау
тәрізді шеміршек аралықтарында орналасқанда). Дауыстың бұзылуының, яғни
дисфонияның үш дәрежесін айырады. Дисфонияның бірінші ... ... ... ... ... ... ... қалпына
келеді), дисфонияның II дәрежесінде күшті, тұрақты қарлығу, ал дисфонияның
III дәрежесінде афония байқалады.
Көмей туберкулезінің екінші көрнекті белгісі ауру сезімінің ... ... ... яғни дисфагия. Ауру сезімі өз бетінше немесе
тамақты және сілекейді ... ... ... ожау ... орналасқанда).
Көмей туберкулезінің тағы бір белгісі шулы, қиын тыныс алу болып
табылады, бүл жағдайда инфильтрат ... ... ... ... ... ... көмей стенозы өте сирек кездеседі. Қан түкіру
немесе қан қақыру көмей туберкулезінің ерекше ... ... ол ... ... ... ыдырауында байқалады.
Көмей т уберкулезінде ларингоскопиялық ... ... ... ... ... ... ... ағзаның ерекше көбірек
зақымдалатын бөліктерін есте сақтау керек. Бүған ... ожау ... ... ожау ... және оған жақын жатқан дауыс қатпары
бөліктері. Көмей ... баяу ... және оның ... негізінен өкпедегі
үрдіске байланысты.
Диагностикасы. Тәртіп бойынша, біржақты зақымдану - дауыс
қатпарының бір жақты гиперемиясы және инфильтрциясы туберкулездің айрықша
белгісі болады. ... ... ... ... ... де байқалуы
мүмкін. Бұл жағдайларды ажыратпалы диагностика жасауда биопсияның,
қақырықты БК тексерудің (туберкулез таяқшасына тексеру) жэне ... ... ... ... бар. ... арнайы емес
қабынуларында әдетте оның екі жақты зақымдануы байқалады. Сол сияқты ... ... ... ... білу керек, бұл үшін анамнезді жақсылап жинап,
Вассерман реакциясын қояды, кейде ... ... ... ... ... ... негізгі ауруды емдеу (әдетте жүқпалы өкпе
құрт ауруын). Арнайы мекемелерде бақылау. Көмей туберкулезінің емін ... ... деп ... ... Жалпы емдеу әдісі кезінде туберкулезге
қарсы осы ауруға тән стрепто-мицин, ПАСК, фтивазид және басқалар
қолданылады. Сол сияқты қосымша дәрумендер терапиясын, гигиеналық шаралар,
тамақ ... және ... ... ... ... бұп ... емге қосымша әсер етіп
туберкулездің жазылуына мүмкіндік туғызады: көмейге вазилин майындағы
ментол ... ... ... ... ... ... шашу - ас содасы, боржом (минералды су т.б.).
Жергілікті ... соң, ойық ... сүт ... ... ... ... гальвонокаустика жасайды. Бүрынғы
жылдардағы аштық өліміне әкелген дисфагияны емдеу үшін А.Н, ... ... ... ... тері астына новокаин блокадасын жасайды
(лимон қабыршығы түрінде).
Көмей мерезі
Көмейде мерездің бірінші кезеңі, яғни қатты ... өте ... ... ... ... орналасуы біріншілік инфекцияның кіретін
орны болып мүлде сирек кездеседі. Көмейге біріншілік инфекцияның тікелей
кіруі тек ... ... ... ... болады. Сондықтан
көмейде көбінесе мерездің екінші және үшінші кезендерінің көріністері жиі
кездеседі.
Мерездің екінші кезеңі мынандай тұрлерде ... ... ... ... бұл кезде жіті катаралды ларингиттің
көрінісі еске түседі. Эритема әдетте ... 2-3-ші ... ... ... ... ... ... қақпашығы және ожау тәрізді шеміршектер
қамтылады. Дауыс қатпарының сілемейлі қабығы қызыл және ... ... ... ... ... ... ісік) түрінде немесе жалпақ
кандилома (сүйелдің түрі) түрінде көрінеді. Папула дауыс және кіреберіс
қатпарларында, ожау-көмей қақпашығы қатпарларында және ... ... ... Бұл ... ... ақ түстес, сілемейлі
қабық үсті деңгейінен сәл көтеріліп тұратын және ... ... ... ... ... ... ... көрініс ларингиттің гиперпластикалық
түріне ұқсас келеді, сілемейлі қабық қалыңдап, қызыл-қоңырланып және барлық
сілемейлі қабықтың инфильтрациясы байқалады. Жөтел, ... ... ... ... алады.
3. Ульцерозды түрі, яғни екінші ... ... ... - ... ... сілемейлі қабығында бір немесе бірнеше сыртқы жаралар
анықталады - үрме бұршаққа дейінгі мөлшерде, домалақ ... ... ... ... ... ... ... бойымен айналдыра қоршалған.
Көмейдің екінші мерезінің диагностикасы ларингоскопиялық мәліметтерге
негізделген және бір мезгілде ... ... ауыз ... ... ... ... үшінші кезеңіндегі мерезі көп әр
түрлілігімен ерекшеленеді және гуммозды (теңге қотыр) инфильтрат, жара,
перехондрит және ... ... ... ... ... бұзылуы -
мөлшері орман жанғандай гуммозды инфильтрат түрінде басталады.
Көмейдің үшінші кезіндегі мерезі ең алдымен 30-50 ... ер ... ... ... ... ... көмей
қақпашығының шеттерінде және ожау-көмей қақпашығы қатпарларында орналасады.
Гуммозды инфильтраттың ыдырауына байлаиысты терең үшінші мерез жарасы ... Ол ... тән ... ... ... және қатты, түп жағы
майланған және маңайы ісініп қабынған. Бұндай жаралар аз ауырады, Егер
ыдырау кезінде екінші инфекция қосылса, онда ... ... ... ... ... тесіктер. Жазылу сатысында тіндердің
кемшілігі, тұтаса бітуі, бір жерге жиырылып қалуы пайда болады, бұның ақыры
- ... ... ... әкеледі.
Асқынбаған жағдайда гумманың орнына ақшыл-сарғыш жұлдызды тыртық,
тыртықты диафрагма (көк ет) пайда болады. Тыртықты үрдістер көмей
деформациясына, бұның езі ... ... ... ... ... ... ... - жедел түрінде-трахеостомия, ларингостомия).
Науқастьң шағымы гумманың ... ... және ... ... ... байланысты. Көбінесе дауыстың қарлығуы
және афония байқалады. Ал тыртықты стенозда тыныс алысының қиындауы
басталады.
Үшінші мерезде ажырату диагнозын көмей (-дің) туберкулезімен,
қатерлі ісігімен және ... ... ... Бұл жағдайда нақты
көмекті науқасты туберкулезге тексерту, Вассерман реакциясы, зақымдалған
жердің ... ... ... алу ... көрсетеді.
Емдеу. Негізгі жалпы мерезге қарсы емдеу арнайы мекемеде
жүргізіледі (антибиотиктер және сынап, иодты препараттар). Ал ... ... ... ... май ... және антибиотик ингаляцияларын
қолданады. Көмей стеноздарында тыныс алуды қалпын келтіру мақсатында
көмейге хирургиялық ... ... ... ... ... немесе жоғарғы тыныс жолы
сілемейлі қабықтарының қатаюы.
Склерома - жоғарғы тыныс жолдары сілемейлі қабығьшың созылмалы
ауруы. Склерома эндемиялық (бір елге жайылған жұқпалы ауру) ... ... Бұл ауру ... ми ... көп және ... ... ... Украина мен Батыс Белоруссияда кең таралған. Склероманы
қоздырушы ... ... ... ... Склерома микробын
бірінші рет 1882 жылы склеромамен ауырған науқастан Фриш тапқан. Бұл
микробтың морфологиялық және культуралды ... ... ... ... ... ол ... таяқша Волкович-Фриш таяқшасы деп аталады.
Бұл аурудың патоморфологиялық субстраты ... ... ... ... ... ... саналады.
Инфильтрат фиброзды дәнекер тіндерден, толып жатқан плазмалық
жасушалардан және тамырлардан тұрады. Бұл жасушалардың ішінде склероманың
ерекше Микулич жасушасы және Волкович-Фриштің капсульды бактериясы ... ... ... ... ... ... ... бірінші адамнан
екінші адамға тікелей берілу жолдары әлі анықталған жоқ.
Микроорганизмнің кіру қақпасы болып зақымдалған жоғарғы тыныс ... ... ... ... ... ... қуысының сілемейлі қабығы.
Үрдіс баяу дамиды, склерома клебсиелласының улағыштығы жоқ мұның өзі
аурудың алғашқы басталу белгілерін дер кезінде ... ... ... көбінесе мұрынның алдыңғы бөлігінің сілемейлі
қабығында басталады: мұрын далдасы, ... ... ... ... алдыңғы шеттері. Содан соң үрдіс біртіндеп сыртқа
таралады - мұрын қанаттарына, жоғарғы ерінге, ... ... ... ... таралады. Бірінші склеромалық өзгерістер хоананың
айналасыңда, дауыс қатары асты қуыста, кеңірдектің бифуркациясында
құралады. ... ... ... ... ... ... тіндердің қоюланып ұлғаюы жұмсақ басталады, бірақ біртіндеп
қатқылданып ... ... ... ... Ұлғаюы - түйін, бұдыр,
грануляция, папиллома, сүйелді фиброма сияқты түрінде кездеседі. Бұл
құрылымдар тегіс, кейде кедір-бұдырлы, қызыл немесе ақшыл түсті болып
келеді. Бұл ... ... ... және ... пайда
болмайды.
Белгілері: Склероманың өту барысын үш ... ... ... ... ... ... ... Тыртықты немесе регрессивті
Кейбір жағдайларда атрофиялық түрлері де кездеседі, сілемейлі
қабықтың атрофиясымен сипатталады. Аурудың ... ... өте ұзақ ... ... ... Көп ... процесс симметриялы орналасады.
Склеромалық инфильтраттар ең бастысы физиологиялық тарылған ... ... ... жиі тыныс жолының бір жақ ... ... ... болады, ал бұдан соң екі жақты.
Жоғарыда айтып өттік, склеромамен мұрынның сілемейлі қабығы
зақымдалады, сондықтан науқас аурудың ... ... ... және ... шағым айтады. Бірақ біраз уақыттан кейін
мұрын арқылы тыныс алу ... ... соң ... ... ... ... кейде сыртқы мұрын пішіні өзгерісі болады. Мұрынның алдыңғы
бөлігіндегі инфильтраттар мұрынның кіреберісін тарылтады, кейде толық
жабылуына шейін апарады. Бұл жағдайда үрдіс ... ... ... ... ... қалады, воронка тәрізді түрге ауысады, мұрынның
деформациясы басталып және шеміршек сиякты қатты болады. Хоана аймағында
инфильтраттың шеңбер сияқты өсуі ... ... соң ... тесігінің
тарылуына әкеледі. Кейде инфильтрат кішкентай тілшенің негізінде, оның
артқы қабырғасында орналасады. Бұл үрдіс жұмсақ тағдайға тарылын, ... және ... ... ... ... жұмсақ таңдайдың
жұтқыншақтың артқы қабырғасымен тыртықты жабысуы басталады, бұның
нәтижесінде мұрын-жұтқыншақ пен ауыз-жұтқыншақтың аралыктары толық жабылып
қалады.
Көмейдің склеромалық зақымдалуының жиі түрі - бұл ... ... ... ... ... ... ... сатысында көмейдің дауыс қатпары астында ұсақ ... ... ... ... ... кезеңде инфильтраттар бір-бірімен қосылып, аумақты болын
қатаяды.
Үшінші кезеңде ... ... ... өзі ... ... ... басында көмейінің (тамағының) құрғағандығына, құрғақ жөтелге,
ауыздан жағымсыз иістің шығатындығына шағым айтады, кейінірек тыныс ... Бұл ... ... ... ... ... мерез өзгерістерімен ұқсастығы инфильтрат пен тыртықтың
болуына байланысты. Мерез инфильтраты жиі терең болып саналады, дәлме-дәл
шектелген ісік, шеті жатық және ... ... ... ... қатты, кері қарай дамуға ұшырамайды, ыдырамайды және жара
болмайды. Әдетте мерез инфильтратының айналасында реактивті қабыну ... ... ... ... ... ... үрдістерінде аймақтық
лимфалық түйіндер белсенді қамтылады, склеромада лимфалық түйіндер ... ... ғана ... ... ... ... бір ... емес, ал склеромада симметриялы, ыдырауға бейімделмеген және
ешқандай тесілмейді. Мерез тыртықтары сәуле бейнесі түрінде және өзінің
аппақтығымен көзге ... ... ... ... ... тыртықты тарылуы
көбіне орталық және симметриялы болуы оған тән нәрсе. Тыртықты
деформациялар мерезден тері склеромада көп жиі ... ... ... ... бұл үрдістің өзіне тән
қасиеттерінің болуы: көмейдің артқы бөлігінде орналасуы және инфильтраттың
сүзбе сияқты ... ... тән ... бар ... ... пайда болады,
сол сияқты қақсап ауру сезімі қоса жүреді.
Волчанканың (тері туберкулезі) склеромадан ... ... ... ... ... (милиарды) түйіндер түрінде дамиды немесе ақшыл-
қызғылтым, беті барқыт сияқты жылтыраған инфильтрат түрінде, ыдырауға
бейімірек, орнына босаң ақшыл қызғылтың грануляциялар (жараның бзтуі) ... ... ... ... ... бөлігін және мұрын қанаттарын
зақымдайды, бет терісіне көбелек түрінде жайылады. Қатерлі ісіктердің
склеромадан айырмашылығы тым жылдам өседі, үрдіс лимфалық ... ... ... ... ассиметриялы.
Диагностикасы. Диагноз қою үшін сырқат жайында ... ... ... ... ... ... тексерудің
(кейде иодолиполмен) және тархеобронхоскопияның маңызы зор. Серологиялық
Вассерман реакциясын және Борде-Жангу склерома антигенімен қою қажет.
Волкович-Фриш бацилласын және Микулич жасушасын табу үшін ... ... ... ... орын ... Дәрі-дәрмектердің науқасты склеромамен емдеуде әсер ету
механизіміне байланысты үш топқа бөлуге болады:
1. ... ... ... ... ... Тыныс жолындағы айрықша склеромалық өзгерістерді тікелей
дұрыстауға бағытталады – ... ... ... ... жалпы нығайту мақсатында және бұзылған
ағзалардың қызметін қалыпты жағдайға келтіретін –саногенетикалық терапия.
Склеромада пирогенді терапия, аутогемотерапия, рентгенді терапия,
дәруменді және ферментативті ... ... ... ... ... ең ... стрептомицинмен 2-3 курс емдеу (мөлшерін
курс сайын көбейтіп отырады). Сол сияқты эритромицин, ... ... ... ... ... ... ... әдістердің ішінен тыныс жолдарын буждау,
инфильтраттарды және түйіндерді хирургиялық әдістермен алу:
трахеобронхоскопия электрокоагуляциямен, трахеостомия, ... ... ... кезде криотерапия және криохирургия (сұйық азот)
қолданылады.
Көмей ісіктері
Көмей ісіктері қатерсіз және қатерлі (кеселді, зарарлы) болады.
Қатерлі ісіктермен салыстырғанда ... ... ... 2 рет жиі
кездеседі.
Қатерсіз ісіктерге, фиброма (дәнекер тін элементінен өседі),
папиллома (тері мен оның ... ... ... ... ... (қан ... ... лимфангиома (лимфа тамырларынан өсетін ісік),
липома (ұра), киста (сары сулы ісік), ларингоцеле (үлпілдеген ауалы ісік -
жөтелгенде сілемейлі қабық астына ... ену і) ... ... ... ... ... ... мен папиллома. Қатерлі ісіктер ішінен рак пен
саркома (дәнекер тіндердің қатерлі ісігі) кездеседі.
Көмей фибромасы
Көмейдің катерсіз өскіндерінің ең көп ... түрі - ... ... дауыс қатпарларының бос шетінде, алдыңғы бөлігіне жақын немесе
осы қатпарлардың жоғарғы бетінде болады. Оның көлемі тары дәнінен бұршақ
дәні ... ... ... ... Кішірек жеке ісік, өте баяу өседі,
жьлдар бойы және көбінесе 20-40 жастағы ер адамдар арасында кездеседі.
Сырт көрінісінде ол сарғылт ... ... ... ... ... ... немесе жіңішке аяқтары бар, дауыс қатпарларыньщ шетінен шыққан
сфералық формадағы безді елестетеді.
Гистологиялық көріністе фиброма дәнекер тіннен тұрады және
эпйтелиймен ... ... ... ... ... және
қатты фибромалар деп белінеді.
Кейде бұндай жаңа өскіндердің дәнекер тіндерінде көптеген қан
тамырлары болады, бұндай ... ісік ... ... бұл ... деп ... ... ... негізінен дауысының өзгергеніне (ол
қырылдап шығады кейде мүлде шықпайды) ... ... ... ... ал ... өте ... - ... алысы қиындайды. Жанама ларингоскопия дизгноз
қоюға мүмкіндік ... - ... ... ... аяғы бар ... ... ... жаңа өскін жақсы көрінеді.
Емдеу. Тек хирургиялық – жергілікті ... ... ... қысқаштарымен толық алып тастайды немесе наркоз арқылы
операциялық микроскоп пен шағын инструменттерді қолданып алып тастау.
Әдетте қанамайды, аурудың ... өсуі ... ... егер ... ... ... ... өсіндіні гистологаялық әдіспен тексереді.
Көмей папилломасы
Көмей папиломасы - бұл ... ... жеке ... ... ... жиі көптеген түрде кездеседі. Гиаплома көбінесе бір жастан бес
жастағы балалар арасында кездеседі, бұлар кейде жыныс ағзалары жетіле
бастағанда ... ... ... ... жоқ ... ... ... эндокриндік жүйелер маңызды орын алады. Үлкендерде
бұл ауру ракқа өзгеріп кетуі мүмкін (ақ, ... ... жиі ... Түрі көп сүйелді, біртүкті болады (гүлді капуста немесе
қораздың айдары ... тәж ... ... жиі ... ... ... ... етілуіне байланысты қызыл-қоңыр болуы мүмкін. Бұл
ауру жиі қайталанып, ... ... ... ... ... жайылуы
бейім, сондықтан оны көмей папилломатозы дейді. Папиллома көмейде нағыз
және жалған дауыс ... ... ... ... ... ... болып саналады - гриип, қызылша,
қызамық, күл, мерез және ерекше ... сол ... ... ... созылмалы қабынуы. Папиллома гистологиялық дәнекер тін және
тамырдан ... беті ... ... ... эпителимен қапталған.
Белгілері. Көмей папилломасының бірінші және ерте белгілері
қатарына біртіндеп ... ... ... қарлығудан басталып және
толық афонияға (дауысынан айырылу) шейін жетеді. Әсіресе физикалық күш
түскенде және ұйықтап жатқан уақытта біртіндеп тыныс алысының қиындағаны
байқалады, егер ісік ... ... ... ... стенозына немесе
тұншығуға әкеледі.
Диагностикасы. Ересектерде негізгі диагностикалық әдіс жанама
ларингоскопия, ал балаларда тікелей ... ... ... ... ... әрқашан қауіпті:
1. Папилломаның көптеп және қарқынды өсуі, әсіресе балаларда
қимылдап ... ... ... ... ... ... мүмкін
2. Папилломатоздың қайталауға , өту барысының созылмалылығына
бейімділігі
3. ... ... ... ... ... Папилломаның ракқа айналуы
5. Пневмонияға итермелеуі, әсіресе кішкентай балаларда
Емдеу. Негізгі емдеу әдісіне – хирургиялық ... ... ... ... ... ... арқылы) жолмен алу, балаларда
тікелей ларингоскопия, ал үлкендерде – жанама ларингоскопия арқылы. ... ... көп ... ... ... ... ... -
ларингофиссура. Аурудың рецедивін болдырмау үшін папиллома орналасқан
сілемейлі қабыққа ісікке қарсы дәрілерін жағады: 30% подофиллиннің
спирттегі ерітіндісі, 0,5% колхамин майын, 30-50% ... ... ... көк ... ... ... эффект береді. Біршама
үміт беретін ем лазер сәулесін қолдану.
Көмейдің қатерлі ісігі
Көмей аймағында кездесетін ... ... оның ... ... рак ... ... рагі 98% ... тегіс жалпақ жасушалы, оның
ішінде жиі мүйізденетін болып келеді, өте сирек негізгі ... ... ... қатерлі ісігі). Көмей рагі адамдардағы барлық рак
ауруларының 5-7% қамтиды. Көбінесе еркектер аурады, оның ішінде шылым
шегетін ... ... ... 25 есе жиі ... ... ... жағынан еркектердегі көмей рагі төртінші орын алады, тек
асқазан, өкпе, өңеш рак ауруларына жол береді.
Этиологиясы толығымен анықталмаған. Алдын-ала ... ... ... көп ... ... мен ... ... ауаны ластайтын: түтін, күйе, әртүрлі өндіріс шаңдары,
анилин бояулары (түссіз, майлы, улы, миниралды сұйық зат) ... ... ... ... ... заттектердің концерогенді әсері
т.б. Әдетте дұрыс қарапайым тін рак ісігіне өзгермейді, бұған болып өткен
рак алды -аурулары итермелейді: папилломатоз, созылмалы ларингит, ... ... ... рак ... ... ... ... сирек екінші ретте кездеседі - жұтқыншақтан немесе ... ... 75% ... көмей рагімен емделуге аурудың III-
ІVсатыларында түседі, тек науқастардың 1/4 бөлігі тексерілуге аурудың
алғашқы сатыларында қаралады.
Рак ісігінің өсу өзгешелігіне ... ... екі ... ... және эндофтті.
Экзофитті - бұл кезде ісік көмей сілемейлі қабығының үстіңгі
бетінен оның саңылауына қарай өседі, ... ... алыс ... ... ... ... көбінесе дауыс қатпарының экзофитті рагында
байқалады. Экзофитті рак ісігі әдетте қатты, беті кедір-бұдырлы болып
келеді, ... ... ойық ... ... ... рак ... көбінесе көмейдің қатпар асты бөлігінде
болады, бұл кезде ісік тіннің терең ішіне қарай өседі. Эндофитті рактың
алғашқы өсу ... ... ... тек ... ... ... домалақ төмпешіктер байқалады.
Сол сияқты көмей рагьның аралас экзоэндофитті түрлері
кездеседі.
Қай жерде ... ... ... ... ... (-дің) кіреберісі
рагы (көмейқақпашығы, вестибулалық қатпары, көмей қарыншалары, ожау тәрізді
шеміршектер және ожау-көмейқақпашығы қатпарлары), ортаңғы ... ... және ... қатпарасты рагы деп бөлінеді.
Кіреберісі (вестибулалъқ) рагы жиі кездеседі. Өйткені бұл аймақта
лимфалық тамырлардың көп ... және оның ... ... ... ... тіл ... көмей-жұтқыншақпен және ішкі мойындырық
көк тамыр бойында жатқан мойынның аймақтық ... ... ... ... ... тез ... мойынның лимфалық
түйіндеріне ертерек таралады. Көмей кіреберісі рагының ерте және жиі
метастаз (ауру зардабын бір жерден екінші жерге қан немесе ... ... ... ... тағы бір ... ... жұмсақ
клетчаткалардың және майлы ұлпалардың болуы.
Ісіктің ең «жайлы» жері дауыс қатпарлары. Бұл біріншіден
дәрігерлерге ерте қаралуға мүмкіндік береді, өйткені дауыс ... ... ... ... ... ... ... Екіншіден,
дауыс қатпарларында ісіктің өсуі, оның гистологиялық құрылысына байланысты
баяу жүреді жэне оның ... ... да кеш ... ... ... құылымдарының мардымсыздығынан және болбыр жұмсақ клетчаткалардың
кемшілігінен.
Дауыс қатпарасты аймагының рагы да кеш диагноз қойылатын ісікке
жатады, сондықтан науқас ұзақ бойы ештеңе ... ... ... ... уақытта немесе қанды қақырық тастағанда барады. Сондықтан кез-
келген маманға бұл аурудың бірінші белгісін анықтау үшін онкологиялық
сақтық керек.
Жіктелуі ... ... ... белгілері ТММ жүйелері бойынша халықаралық
клиникалық топтастыру қолданылады. 1958 жылы ... VII ... ... ... ... ТNМ ... ... бойынша бекітілген
(қабылданған).
Т (тумор ісік) - процестің алғашқы таралу дәрежесі
N (түйін) - аймақтық лимфалық түйіндердің метастазбен зақымдалу
дәрежесі.
М (метастаз) - қашықтық таралу ... ... ... ағзаларына
таралуы, мысалы, басқа ағзаларға таралмаса - М0 белгілеуі қолданылады,
таралу болса - М1.
Бірінші ісік келесі түрде сипатталады:
1-ші дәреже Т1 - ісік ... бір ... ... шектеледі
немесе бір анатомиялық бөлігін зақымдайды.
2-ші дәреже Т2 - ісік көмейдің екі ... ... ... ... Т3 - ісік көмейдің екі анатомиялық бөлігінен асып
шектеледі, бірақ көмейдің шегінен (шекарасынан) аспайды.
4-ші дәреже Т4 ісік ... ... ... ... оның ... ... лимфалық тіндердің ракпен зақымдалуы немесе аймақтық
метастаздардың жайылу дәрежесі:
N0- лимфалық ... ... және ... ... ... біржақты үлкейген және жылжымалы лимфалық түйіндер болады.
N2- басқанда біржақты үлкейген қозғалмайтын түйін байқалады ... ... ... ... ... екі жақты үлкейген козғалмайтын лимфалық түйіндер болады немесе
біржақты лимфалық түйіндердің ... ірі ... ... ... ... ... жабыса өсуі.
Көмей рагын осы негізгі көрсетілген белгі (критерилер) бойынша
сатыларға бөледі:
Бірінші саты – Т1N0M0
Екінші саты – Т1N1M0 ... ... саты – Т1N2М0 ... ... саты - Т1-3N3М0
Көмейдің біріншілік қатерлі ісігін таралу дәрежесіне ... ... ... ... саты - ісік ... бір ... шектелген бөлігін қамтиды,
яғни көмей бөлігінің тек сілемейлі қабатын немесе сілемейасты қабатын
қамтиды және көмейдің ... ... ... байқалмайды.
II саты - ісік бір қабаттың көлемінде шектеледі, тек сілемейлі
қабат пен сілемейасты қабатта орналасады.
III саты - ісік бір ... ... ... ... ... ... ... Бұл сатыда көмейдің әрқашан зақымдалған жақ жартысының
қимылы бұзылады, аймақтық ... ... саты - ісік ... ... жатқан тіндер мен ағзаларға
өтеді: жұтқыншаққа, тіл түбіріне, қалқанша безге, кеңірдекке.
Бұл сатыда екі жақты қозғалмайтын аймақтық метастаздың немесе
қашықтық метастаздың болуы.
Белгілері: ... ... ... оның ... және ... Ал көмей рагының алғашқы сатысындағы клиникалық көріністер ісіктің
орналасу орнына ... Есте ... ... ... рагы үшін
патогномикалық шағым жоқ. Көбінесе науқас шағымы, көмейдің басқа да
ауруларында кездесетін дағдылы шағымдарға ұқсас болады.
Көмей кіреберісі - кемей қарыншалары және ... ... ... ісік ... ... ... көп уақыт бойы
байқаусыз, ешқандай көрініс бермей тұра береді. Бұл жағдайда кейде ... ... ... жеңіл дисфониялық өзгерістер байқалады: дауыс
тембр өзгерісі мен дауысының жылдам ... бір ... ... қалыңдағаны анықталады,
әсіресе оның алдыңғы бөлігінде. Бұнда ракпен зақымдалу күдігін фронталды
томография арқылы айқындайды. Рак ісігі көмей қақпашығында орналаскан
жағдайда ... ... ... ... ... ... бір сезім
пайда болғандай және тамағында бөгде дене қадалып тұрғандай ... ... ... ... ... қажеттік еткісі кеп тұрады. Кейінірек бұл
ісіктің өсуі және жара болуы тамағының ауруына ... бұл ... ... және ... ... ... ... тыс тарылуына байланысты
дауысының қарлығуы, ол біраз уақыттан соң тыныс алуының қиындауымен
байқалады.
Ларингоскония кезінде ақшыл-қызғылт, сұрғылт түсті, ұсақ кедір-
бұдырлы, кейде өңезбен жабылған жара ... ... ... ... ... ісік ... қақпашығының
жылжымалдығында және лимфалық жүйесінің жақсы жетілу нәтижесінде, көбінесе
жиі және ерте аймақтық лимфалық түйіндерге метастаз береді.
Көмейдің ... ... ... ... ... ... тұрақты
және үдей түсетін дауыс бұзылыстары байқалады - дауыстың қарлығуы, содан
соң афония. Сол сиякты басқа белгілер - демікпе ... ... ... ... жылдам жүргенде, кейін үрдістің өтуіне қарай демікпе жай тұрғанда
да ... ... ... ... ... ... пайда болуына және
кемей жіті стенозының басталуына әкеледі, бұл жағдайда жедел трахеостомия
қажет. Қатерлі ... ... ... ... ... ... ... қаралуына мәжбүр етеді, өйткені дауысының қарлығуы ерте білінеді.
Ларингоскопиялық тексерісте дауыс қатпарының бос шетінен немесе
оның жоғарғы ... ... ... кең, ... ... ... ... ұсақ кедір-бұдырлы инфильтратты көруге болады. Бұндай көрініс тек
ісіктің экзофитті өсуінде болады, ал эндофитті өсу ... - ... ... ... ... ... ұршық тәрізді түрде болуы да мүмкін.
Зақымдалған қатпар қозғалысының шектелуінің ... ... ... өте құнды диагностикалық белгі болып бір жақты зақымдану
жатады. Бір жақты орналасу қабыну процесін шығарып ... ... және ... ... саралау диагноз жургізу керектігіне
мәжбүр етеді (мысалы, түберкулезбен және мерезбен). Кейбір кездерде көмей
рагының туберкулезбен, көмей рагының мерезбен қосылыса ... ... ... Сондықтан диагнозы туралы қорытынды сұрақ биопсиядан
кейін шешіледі.
Көмей рагы оның төменгі қабатын зақымдаған кезде, алғашқы
сатысындағы симптомдары өте селдір және көмескі. Егер ... ... ... онда ... ... қызметінің, ал содан соң тыныс алу
қызметінің бұзылуына әкеледі.
Экзофитті өсетін ісікті тікелей емес ларингоскопия ... ... рагы ... ерте диагностикалық құнды мәліметтерді -
микроларингоскопия, электронды ларингостробоскопия, көмейдің радиои-
зотопты сканированиясы, ультрадыбысты биолокация, компьютерлі томография,
термография береді.
Ісіктің ... ... ... пайда болатын симптомдар, оның
бірінші орналасу аймағына аз дәрежеге байланысты болады. Бұлар барлық көмей
рагына жалпы бола ... - ... ... ... ... ... қан
аралас қақырық, жұтынғанда тамақтьң ауруы және оның құлаққа берілуі, тыныс
алуының үдемелі ... Ісік ... ... ... ішкі және ... ... ... жара болуы және ыдырауы, екінші реттегі
инфекцияның қосылуы науқастан жағымсыз иістің шығуына себепші болады.
Ісіктің біртіндеп өсуі көмейдің декомпенсаторлық тарылу сатысына, рак
интоксикациясының ... ... ... ... қан ... ... рагын емдеуде әртүрлі әдістер қолданылуы мүмкін:
сәулелік, хирургиялық, химиотерапиялық (дәрілік) және аралас
(комбинированный). Бұл үш әдіс тәртіп ... ... ... толықтырып,
қосылысқан түрінде қолданылады.
1. Сәулелік терапия. Көмей рагының I-I I сатысында емдеуді
көбінесе ... ... ... Тәртіп бойынша жалпы ошақты мөлшері
6000-7000 рад (60-70 Гр) дистанциялық гамма-терапия тағайындайды. Егер 3000
радтан алған соң ісіктің біраз кері ... ... ... онда ... ... ал егер ... кері дамуы (кішіреюі) аз болса, бұл
жағдайда сәулелік терапияны үзіп, хирургиялық әдіске көшеді. Сәулелік
терапия тағайындағанда мыналарды ескеру қажет: ... ... ... ... ... ... сезімтал, ал төменгі көмей қабаты-
радиорезистентті (қарсы).
2. Хирургиялық емдеу. Көмей рагын емдеуде ... ... ... ... ... эндоларингеалды алу - көмейдің ортаңғы қабаты рагының
алғашқы сатыларында жасалуы мүмкін.
Тиреотомияда ... ... ... ... ... ... - ... операция хордэктомия деп аталады және ортаңғы қабат раганың
II ... ... ал ... фаринготомияда бұндай операция - көмей
қақпашық экстирпациясы (түбірінен алып тастау) деп ... ... ... - бұл ... бүйір, алдыңғы және алдыңғы-
бүйір болуы мүмкін. Бұл операция басқаша ... ... ... деп ... және ... ... 2/3 ... орналасуында, ісік алдыңғы комиссураға таралғанда, екі дауыс
қатпарларын қатар зақымдағанда, шектелген төменгі көмей қабаты рагында, сол
сияқты жоғарғы ... ... ... орындалады.
г) Ларингэктомия немесе көмей экстирпациясы - бұл көмейді
толық алып тастау.
д) ... ... - бұл ... ... - тіласты
сүйегімен, тілдің түбірімен, көмей-жұтқыншақ бөлігінің бүйір қабырғасымен
бірге барлығын алып тастайды. Егер ... ... де ... онда қосымша Крайля операциясы жасалады
(зақымдалған жақтағы лимфалық ... ... ... ... ... ... әдіс - хирургиялық және сәулелендіру терапиясын
байланыстырған емдеу әдісі болып табылады.
Бұл кезде мынандай ... ... ... Емдерді операциядан бастайды, бұл операциядан 2-3 апта өткен соң
сәулелік терапияны тағайындайды.
Мұндай ... ... ... ... жоғарғы қабаты рагының III
дәрежесінде, көмейдің қай қабатының болмасын III ... ... ... ... ... ... бар болса ұсынылады.
б) Көмейдің ортаңғы қабаты рагының III дәрежесінде - ... ... бұл ... 2 ай ... соң операция жасалады.
в) «Сандвич!» - сәулемен емдеу: ... ... ... ... соң ... және ... терапияның екінші жарты дозасы тағайындалады.
Мұндай үйлестіру егер сәулелік ... ... ... ... ... төменгі кішірейсе қолданылады.
4. Химиотерапиялық емдеу әдісі эдетте негізгі хирургиялық ... ... ... ... ... ... ... кеткен жағдайда, операция жэне сәулелік әдісті
қодануға мүмкін емес болғанда, химиотерапия негізгі әдіс ретінде
пайдаланылады. Көмей рагында ісікке қарсы дәрілерден - ... ... жеке ... ... Химиотерапияның бір түрі
болып гормональдық терапия саналады. Сәулелік терапия көмектеспегенде және
хирургиялық әдісті орындау мүмкін болмағанда ерекетердің көмей рагында
гормонды емдеу ... - ... топ ... ... (күніне бұлшықетке 60-100 мг-нан, жалпы дозасы 2500-3500
мг). Гормонды терапияның бұндай түрі көмей кіреберісі рагында нәтижелі.
Көмей ... ... ... 5 жылға тірі қалуымен бағалайды.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұтқыншақ,көмей,өңештің құрылысы, тамақтың өту процесі5 бет
Көмей, кеңірдек, бронхтар мен өкпе, олардың құрылысы, функциясы, өкпеқаптар, өкпеқабының қойнауы16 бет
Өкпенің ошақты туберкулезі және өкпенің инфильтративті туберкулезінің ажырату диагностикасы9 бет
Дамыта оқытудың тиімділігі6 бет
Кәсіпорындағы газ тасымалдау компрессорлық станцияларын автоматтандыруын жобалау26 бет
Химия зауытындағы экстракция процесінің автоматтандырылуын жобалау28 бет
Эндоскопиялық тәсілдер9 бет
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі жайында5 бет
Әкімшілік құқықтың рөлі мен маңызы8 бет
Туберкулез6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь