Миграциялық саясатты зерттеудің теориялық-әдістемелік аспектілері

КІРІСПЕ 3.7 бет


І. МИГРАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ.ӘДІСТЕМЕЛІК АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Миграцияның әлеуметтік функциялары 8.11 бет
1.2 Миграциялық саясатты зерттеудің концептуалдық негіздері 12.14 бет


ІІ. МИГРАЦИЯНЫҢ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕ
2.1 Миграцияның Қазақстан Республикасының әлеуметтік.демографиялық және этномәдени қауіпсіздігіне ықпалы 15.20 бет
2.2 Миграцияның Қазақстан Республикасына экономикасына тигізетін әсері 21.23 бет

ҚОРЫТЫНДЫ 24 . бет

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 25. бет
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстан Республикасының қауіпсіздігі контекстіндегі миграциялық саясатының қалыптасуы және миграцияның әлеуметтік функциялары зерттеледі. Қауіпсіздікке миграциядан туындайтын қатерлер талқыланады. Мигранттар қоғам үшін қандай жағдайда қатер төндіреді және қабылдаушы халық үшін саяси, экономикалық, қылмыстық қауіптің жоғарылауына негіз болады деген сұраққа байланысты жүргізілген талдау нәтижесі, мигранттардың өздерінің қауіпсіздігі қамтамасыз етілмегенде, әлеуметтік жағынан қорғалмағанда, құқықтары заңмен дұрыс деңгейде сақталынбаған жағдайда реципиент ел үшін қатер келтіретіндігі анықталған.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Миграция ерекше феномен ретінде ғылыми бөлінісінен бастап, әйтеуір бір контекстіде-экономикалық немесе әлеуметтік, тарихи немесе мәдени, демографиялық немесе этникалық тұрғыдан қарастырылып келген еді.
1. Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты Қазақстан халқына жолдауы;
2. М.Б. Тәтімов, «Миграциялық саясат қандай болуы керек», Алматы – 1998
3. «Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігі туралы Заңы»
4. «Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне қатерлер»
5. Мейрманов С.Т. «Қазақстан Республикасының қауіпсіздігі контексіндегі миграциялық саясатының қалыптасу мәселелері», Алматы – 2004
6. Миграция және жаһандану, Алматы – 2004
7. Миграция, адаптация и безопасность, Алматы – 2004
8. Қазақстанның демографиялық қауіпсіздігі және миграция, Қоғам және дәуір – 2004, N 2
9. Интеллектуалдық эмиграция және қауіпсіздік, Алматы - 2004
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
3-7 бет
І. МИГРАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ-ӘДІСТЕМЕЛІК АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Миграцияның ... ... ... ... ... зерттеудің концептуалдық
негіздері
12-14 бет
ІІ. МИГРАЦИЯНЫҢ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ ... ... ... ... Миграцияның Қазақстан Республикасының әлеуметтік-демографиялық және
этномәдени қауіпсіздігіне ықпалы 15-20 ... ... ... ... ... ... бет
ҚОРЫТЫНДЫ
24 - бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 25- ... ... ... ... Республикасының қауіпсіздігі
контекстіндегі миграциялық саясатының ... және ... ... ... ... ... ... талқыланады. Мигранттар қоғам үшін қандай жағдайда қатер төндіреді
және қабылдаушы ... үшін ... ... ... ... негіз болады деген сұраққа байланысты жүргізілген талдау
нәтижесі, мигранттардың өздерінің қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... дұрыс деңгейде
сақталынбаған жағдайда реципиент ел үшін қатер келтіретіндігі анықталған.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. ... ... ... ... ғылыми
бөлінісінен бастап, әйтеуір бір контекстіде-экономикалық немесе әлеуметтік,
тарихи немесе мәдени, демографиялық немесе этникалық тұрғыдан қарастырылып
келген еді. Бұл ... ... ... ... ... ... бір ... бірнеше қоғамда болып жатқан өзгерістермен ... және осы ... ... оның әр ... ... ... этноәлеуметтік, еңбек нарығындағы жағдай, тағы басқалар. ... ... ... қана ... ... ... да (мәселен, әлеуметтік-
демографиялық және этномәдени сипатымен) ерекшеленген әр ... ... өте ... және осы себептен донор мен реципиент қоғамдардың да
жағдайына ықпал ... ... ... ... атты Қазақстан ... ... ұзақ ... басымдық ретінде ұлттық қауіпсіздікті
қояды. Қауіпсіздіктің басымдығы ... егер ... ... ... тұрақты даму жоспарлары туралы сөз қозғауымыздың өзі қисынсыз,-дейді.
Елбасымыз Н.Ә. ... ... ... ... ... демографиялық және көші-қон саясаты шығарылуы ... Егер ... ... ... ... немқұрайдылықпен қарайтын
болса, онда біз XXI ғасырдың қарсаңында Ресейдің артынан адам саны ... ... ғана ... ... ... кеми ... ... жағдайына тап боламыз. Бұл тенденция дереу тоқтатылуға тиіс,-деген
еді.
Біз Қазақстандағы миграцияның қауіпсіздікке ... ... ... ... ... ... ең ... қиындық мынада
еді, яғни миграция мен қауіпсіздік, бір-бірімен жақындасатын ауқымдық
ретінде, бірінен-бірі принципті ... ... ... ... ... процесіне түскен адамдардан көрініс табады, ал нышандық
сипатта, бұл үлкен деңгейде құрылымдармен әрі ... ... ... ... ... ... ... сандық
өлшемі проблемалық. Миграция өзінің өмір сүруінде сапалық ... ... тек қана бұл баға ... ... мен ... қалай ықпал етеді
деген мәселеге ғана тәуелді, керісінше, қауіпсіздік сапалық ... ... әрі оған ... дейін өмір сүрмейтін де секілді
(шындығында, ол әлі де ... ... ... ретінде өмір сүруі
мүмкін). Бір сөзбен айтқанда, ... ... ... ... ... ... қиын.
Басқа да әлеуметтік феномен ретінде миграция бір ғана емес, ... ... еніп ... ... ... бәрін қамту мүмкін емес,
себебі белгілі бір ... ... шешу үшін ... ... ғана алып ... қажет. Ең дұрысы, өзекті,
толығымен зерттелмеген анық бір ... ... ... Біз ... ... ... тұтастай қауіпсіздік контекстінде
зерттеуді алдымызға мақсат етіп ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі контекстіндегі миграциялық саясатының
қалыптасуы ... өте ... ... ... саяси режиміндегі және
әлеуметтік-экономикалық құрылымындағы өзгерістер жаңа миграциялық ... ... ... ... ... ... Одақ ішіндегі болатын
миграциялық процестер трансшекаралыққа айналды. ... ... ... ... ... ... ... объективті
жағдайларына ие емес. Өйткені, көптеген онжылдықтар бойы онда тек ... ... ... тыйым салынған саясаттан басқа иммиграциялық
саясаттың еш тәжірибесі ... Ал ... ... ... соң, ... ... ... алмасу мемлекет аралық болып шықты да, олар
ең алғаш «алыс шет ел» деп аталатын елдерден ... ... ... және ... ... іс ... қабылдаушы елдердің
біріне айналды. Ал Қазақстан Республикасы қабылдаған миграциялық ағымдардың
біршамасы ... ... ... ... яғни ... ... ... осымен қатар Азияның депрессивті аймағынан ... ... ... ... ... мен «босқындардың» саны да
артуда. Әсіресе, «жақын» және «алыс» шет елдерден ... ... ... яғни ... ... көбеюде, ал бұлар біздің
коғамымызда біртіңдеп «бесінші бағанды» қалыптастыруда. Себебі олар ... да, ... ... да ... бөтен болғандықтан қоғамымыздағы
қалыптасқан этномәдени тепе-теңдіктің бұзылуына, шикізаттар үшін ... ... жаңа ... ... болуына серпін берері сөзсіз. Ал
уақыт өте келе дұрыстап орнығып алған соң, олар ... ... ... жағдайға жүйелі түрде ықпал ете бастауы мүмкін. ... ... ... ... саны бар ... 15 миллион ғана. Егер
де Қазақстанға әр түрлі елдерден мигранттар келе беретін ... ... біз ... ... ... жатып, пәтер жалдаушының кейпіне енген жағдайға
түсіп қалғанымызды байқамай қалуымыз мүмкін. Осы айтылғандарға байланысты
миграцияның жеке ... ... ... қауіпсіздігіне қатер болып
табылуы, бұл проблеманы зерттеуді өте ... ... ... ... ... миграциялық процестерді
зерттеуге арналған біршама еңбектердің болғанына қарамастан, ... ... ... ... ... еңбектер жоқ.
Осы мәселеге тоқталатын болсақ, миграцияны ... ... ... еңбектер ағылшын тілінде жарық көрген болатын және ... ... ... пайда болған еді. Батыс ғалымдары посткеңестік миграция
жаңа ... ... ... не ... бар (донор немесе
реципиент ретінде ме, ... және ... ... ... ... ... ... қандай
байланысы бар деген мәселелерді үстіртін ғана қарастырып өткен.
Біздің еліміздегі ... ... ... ... ... келер болсақ, ол мынандай үш кезеңнен тұрады.
Бірінші кезең:
XIX ғасырдың екінші ... мен XX ... 20-шы ... ... Бұл
кезеңде мынандай еңбектер жарық көреді, олар: И.Л. Ямзиннің «Шаруалардың
босау кезінен бастап ... ... ... ... 1912), В.В.
Оболенскидің «Соғысқа дейінгі Ресей мен КСРО-ғы халықаралық және континент
аралық ... ... 1928) және ... ... жж.) ... ... ... да ғылымдар мен бағыттарды
зерттеу тәрізді ондаған жылдарға дейін зерттелмей қалады. Бұл ... ... ... жоспарлы түрде жүргізіледі, сондықтан да оны
зерттеудің қажеттілігі жоқ деген түсінік қалыптасады. Осыған ... және 1959 ... ... халық санағының санақ парақтарына
миграция туралы сұрақтар да енгізілмейді.
Үшінші кезең:
1960-шы ... ... ... бұл ... ... ... зерттеудің жаңа дәуірі басталды. Миграцияның әр ... ... ... қатарлы демограф ғалымдардың еңбектері
жарияланды, олар В.И. Медков, А.Я. ... В.А. ... Г.С. ... ... ... процестердің социологиялық зерттеу тәсіліне
Т.И. Заславская, О.М. Маслова, В.И. Переведенцева өз ... ... ... ... ... мен әлеуметтік-демографиялық
жағдайына ықпалын Г.С. Витковская, Ж.А. Зайончковская, т.б. өз еңбектерінде
қарастырады.
Қазақстандық ғалымдар да ... ... ... саяси, ұлттық, қауіпсіздік контекстілерінде зерттеп, өз
еңбектерін, мақалаларын жариялады. Олар: Тасмағамбетов, Б.Г. ... ... Қ.К. ... И.Н. М.Х. Асылбеков, А.Б. Гали, К.Л. Сыроежкин, В.В.
Козина, Е.Ю. ... А.А. ... Ф.Н. ... Н.В. ... ... Г.М. Мендқұлова, Б.Б. Әбдіғалиев, А.Т. Тилесов, ... ... ... ... ... ... ... әсер
ететін әр түрлі қатерлерді ашып көрсете отырып, қауіпсіз ... ... ... ... байланысты.
Кіріспеде зерттеу жұмысының өзектілігі, бұл мәселенің шет елдік ... ... ... ... зерттеудің мақсаттары мен міндеттері,
объектісі және пәні негізделген, жұмыстың ... мен ... ... МИГРАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ-ӘДІСТЕМЕЛІК АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Миграцияның әлеуметтік функциялары
Саяси ғылымның категориясы ретіндегі миграциялық саясат, ... ... және ... ... зерттеудің әдістемесі,
қауіпсіздік контекстіндегі миграцияны зерттеудің ... ... ... ... ... атты бірінші бөлімшеде
қауіпсіздік контекстіндегі миграциялық ... ... ... және ... тәсілдері талданады, тиімді ... ... ... үшін миграциялық ағымдардың көлемі мен
мигранттардың құрамын бағдарлай ... ... ... ... және ... ... ... білудің кажеттілігі айтылады.
Миграция мен қауіпсіздікті ғылыми зерттеудің әдістемесі беріледі.
Қазіргі ғылымда, ... ... ... ... ... талдауда
бір жағынан бірін-бірі толықтыратын және біріне-бірі біршама қарсы келетін
екі негізгі теориялық парадигмалар бар. Біріншісі, ... ... ... ... ... ... орынды адамды немесе топты
миграциялауға итермелейтін ... ... ... ... ... ... туралы мәселеде субъективті факторға басты
орынды береді. Субъективтік парадигма микродеңгей теориясы етіп анықталады,
өйткені адам миграцияның ... ... ... ... шолу ... ең ... бірі болып миграциялық
процестерді жүйелендірген ағылшын ғалымы Е.Г. Равенштейн ... еді. ... жылы ... ... ... он бір заңын немесе ережелерін қазірдің
өзінде ... ... ... ... ... Осы он бір ... бүгінгі күнде қоғамның дамуында алтыншы және жетінші заңдылықтар
берік және анықтаушы сипатқа ие. ... ... ... өндірістің,
сауданын, әсіресе көліктің дамуына байланысты көбейе түседі; миграцияның ең
басты анықтаушысы-экономикалық себептер болады.
Миграция ... - бұл ... ... ... ... ... Миграцияның мынандай
категорияларға негізделген интегралды ... бар, ... ... ... ... ... деңгейі.
1) Миграциялық қозғалыстар бір елдің ішінде де, осымен бірге
мемлекеттердің ... да ... Сол ... де тұрғын халықтың
миграциясының екі типін бөліп ... ... ... ... ішкі ... ішілік).
Халықаралық миграцияға иммиграция және эмиграция деген түсініктер тән.
Біріншісі, бір елге жұмысқа орналасуға немесе ... түсу ... ... да ... ... ... елге ... кіруді білдіреді.
Екіншісінде елден кету туралы айтылады. Осыған байланысты эмигранттар жэне
иммигранттар болып бөлінеді. Ішкі ... ... - бір ... ... ... Ішкі миграцияның ағымдары мынандай
бағыттары бойынша бөлінеді: қала-қала; ауыл-ауыл; ауыл-қала.
2) Ішкі де, ... ... да ... ... ... тән. ... ... маятниктік миграция (челноктық, шекаралас), зпизодтық
миграция, мәжбүрлі миграция, ... ... ... Осы ... ... түрлерімен қатар, қазіргі кезде зерттеушілер моральдік
миграция түрін де бөліп алуда. Яғни, адам ... ... ... ... ... кете ... ... қатар бұл жерде кедейлік
миграциялауға себеп те болады және қоныс аударуға кедергі келтіретін ... ... ... ... ... миграциялық козғалыстарды былай деп бөлуге
болады: ... ... әр ... қоғамдық кұрылымдар
(мәселен, ұйымдастырылған түрде еңбекшілерді ... ... ... ... ... ... ... асатын коғамдық-ұйымдасқан
және ұйымдаспаған, яғни мемлекеттің көмегінсіз жүзеге асатын.
4) Миграциялық қозғалыстарды ... ... ... отырып
мыналарды бөліп алуға болады, олар: экономикалық, әлеуметтік, саяси,
мәдени, діни, ... ... ... ... ... ... және ... кезеңде миграцияны қандай факторлардың анықтағанына қарамастан,
басты орынды экономикалық алады.
5) Тұрғын халықтың миграциясы үш деңгейге бөлінеді. Бірінші деңгей-бұл
миграциялау ... ... ... - бұл территориялық қоныс аудару, ... ... ... ұйымдаспаған, яғни мигранттың өзінің тәуекеліне
байланысты.
Үшіншісі - бұл ... жаңа ... жана ... ... ... ... ... талаптары бойынша, миграцияны ... бұл ... ... ... ... үшін ... ... іс жосығын анықтап алуы керек. Сондықтан да, зерттеуші өзінің
зерттеу жұмысында ғылыми ... ... ... ... ... ... ... әдісі сапасында тарихи әдіс те әлеуметтік құбылыстар мен
процестердің пайда болуын, ... және ... ... ... ... Мәселен, астыртын ... ... ауыр ... ... ... ... құлдықтың
бейнесі. Осыған таза мысал ретінде, қырғыз және өзбек ... ауыр ... ... ... ақпараттардың ең басты мәселелерін білуде контент-анализ
де маңызды. Мәселен, миграция мен ... ... ... контент-анализ жасалынып, оның басты көрсеткіштері бірінші
және екінші бөлімде ... ... ... ... ... ... ... контент-талдау жасалынды. Нәтижесінде
«Экспресс К», Казахстанская правда газеттерінің кейбір сандарында ... ... ... ... ... өмір ... осыған
байланысты қылмыс жасайтындықтары жазылған.
Сонымен Қазақстан Республикасының миграциялық саясатының басты мақсаты-
миграциялық процестерді басқару, ... ... ... ... ететін және мемлекетіміздің біртұтастығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз
ететін болуы керек. Ол үшін миграциялық ... ... ... ... тарихи, бихевиористік,
салыстырмалы, социологиялық әдістер ... ... білу ... ... ... ... ... негіздері
«Миграциялық саясатты зерттеудің концептуалдық негіздері» атты екінші
бөлімшеде қауіпсіздіктің ... ... ... ... ... ... ... айтылады. Бірқатар қазақстандық ғалымдар да
өздерінің зерттеулерінде былай деп ... ... ... ... процесс мемлекеттің экономикалық, демографиялық
саясатына кері әсерін тигізумен ... ... ... де ... ... ... ... М.Б. Тәтімов миграциялық саясаттың
қандай болуы керектігі жөнінде өзінің пікірін былай білдіреді: «Миграциялық
саясат, ... ... бар жаңа ... ... ... ... ... стратегиялық мақсаттары ... сай ... ... елдердегі миграциялық саясаттағы өзгерістер туралы айтар ... ... ... да 2004 ... ... қауіпсіздік шараларын
жетілдіру максатында кіру визасын алу үшін бірқатар ... ... ... таңбаларын, кейбір жағдайларда бет бейнесі
өлшемдерінің де ... ... ... Осы ... АҚШ, Франция,
Литвадағы, т.б. елдердегі миграциялық өзгерістерді де өз сөзінде мысалға
келтіре ... ... ... Бас прокурорының орынбасары
Әбдірашит Жүкенов 2004 жылдың 27 ... ... ... адам ... ... ... ... келешектегі
миграциялық саясатқа байланысты мынандай пікірін білдірді: ... ... ... заңсыз мигранттар келуде. Ал Қырғызстандағы
Баткент шатқалы Орталық Азиядағы ең қауіпті аумақ, өйткені қолдағы ... ... ол ... террористер мен экстремистерді дайындау
орталықтары құрылуы ... ... ... докторы К.Л. Сыроежкин, ... ... ... басым бағыттары мыналар болуы қажет
дейді. ... бұл ... ... ... ... ... ... иммигранттарды шыққан жерлеріне немесе соңғы келген
жеріне шығару туралы іс-жосығын, мемлекеттік органдардың ... ... және ... ... нәтижелерінде шешуі; нормативтік актілерге
қосылу мен оның ережелерін орындау арқылы ... ... ... ... ... және ... ... мемлекеттердің
интеграциялануы.
Ал саяси ... ... Б.Б. ... ... деп атап ... ... дамуы үшін демографиялық процестерден туындайтын
салдарлар мен қиыншылықтар да басты орынды алады.
Біріншіден, территориямыздағы аз қоныстану, адам ... ... ... ... ... ... жағдайда халқы тығыз
қоныстанған көрші мемлекеттеріміз Қытай мен ... ... ... ... ... ... туудың азаюынан, эксперттік бағалаулар
бойынша әсіресе 2020 жылдан соң Қазақстанның Қарулы ... ... ... Ал ... ... діни экстремизм мен терроризмнің
тарауына әкелуі мүмкін».
Ресей ғалымдарының ... ... ... ... болсақ, мынандай тұжырымдарды атап өтуге ... ... ... ... ... ... ... кандидаты Н.В. Миртчян былай дейді: «Заңсыз ... ... ... ... мен ... Мұны ... ... елдері қолдануда, мәселен, 2002 жылы Италияда
иммигранттардың белгілі бір санаты ... Осы шара ... ... 600 мың ... ... ... Ал М.В. ... ММУ-нің экономика ғылымдарының кандидаты Р.С. Ротова миграциялық
саясат селективті, яғни сұрыпталған болуы ... Бұл ... ... да ... ... жоқ. Ең ... ... келетін этникалық
орыстар заңды кіру құқығына ие болуы қажет. Бұл ксенофобия ... ... ... қорғау дейді.
Осы пікірлерді талдау ... ... ... ... ... іске ... қолдану қажет.
ІІ. МИГРАЦИЯНЫҢ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІН ҚАМТАМАСЫЗ
ЕТУДЕГІ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕ
2.1 Миграцияның Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және ... ... ... қауіпсіздігі,
жұмыс күші миграциясы мен экономикалық тұрақтылық мәселесі және ... ... ... және ... ... саясаттың
механизмдері анықталады.
«Миграцияның Қазақстан Республикасының әлеуметтік-демографиялық және
этномәдени қауіпсіздігіне ықпалы» атты ... ... ... ... бір түрі ... ... қарастырылады.
Қазақстан Республикасында депопуляция, яғни ел ... ... ... ... рет ... ал қазір төртінші рет байқалып отыр, алдыңғы ... ол өте ... ... еді. ... ... ол ... ... күшті әлеуметтік сілкіністермен: Бірінші дүниежүзілік
соғыс пен 1916 ... ... ... 30 ... аштық пен
репрессия, Екінші дүниежүзілік соғыспен байланысты болса, қазіргі ... ... ... ... ... демографиялық мінез-құлықтарымен
байланысты болуда. Сондықтан да, қазіргі кездегі ... ... ... ... Қазіргі кезеңде табиғи өсім нәтижесінде ел халқының
қалпына келуіне сену ... ... ... ... азаюы ұзаққа созылуы мүмкін.
Демограф ғалымдар мен БҰҰ-ның болжамы ... 2015 ... ... ... саны ең жақсы дегенде 15000778 адамды, ал орташа болса
15000328 адамды, ал ең төмен дегенде 14000885 ... ғана ... ... Бұл ... - ... ... ... саны әлі де, 1979 ... ... ... ... 14684000 аса ... жатырғаның
білдіреді. Осы біздің еліміздің халқының өсу ... ... ... үшін
төмендегі халық санақтары бойынша ... ... 2-ші ... ... ... Қазақстан дүниежүзінде 9-шы орынды алады.
Дегенмен, әрқашанда аз қоныстанған ел ... ... ... -
2724,9 (мың кв. км) құраса, ал тұрғын халықтың шаршы киллометрге орналасу
тығыздығы-5,5 адам ғана, яғни ... ... ... мәліметтері бойынша 2015 жылы Орталық Азиялық аймақтың халқы
1,5 есеге, яғни 1994 ... 54 ... 75 ... дейін жетеді екен.
Осының ішінде тек Өзбектан тұрғын ... саны 22,3 тен 33,2 ... деп ... Ал бұл ... ... ... ... Ресейге транзиттік миграцияны ұлғайтады, осымен қатар әлеуметтік
шиеленіс пен потенциалды ... ... ... ... ... қауіпсіздік проблемасы Қазақстан Республикасының 1998
жылдың 26-шы маусымында қабылданған (2000-шы ... 28-ші ... ... ... ... ... ... Заңында» бекітілген. Онда - «Қазақстан Республикасының ... ... ... 5-ші ... 11-шы ... ... жағдайдың нашарлауы, оның ішінде туудың кyрт төмендеуі, ... ... ... ... ... пайда болуы, ұлттық
қауіпсіздігімізге қатер екендігі баса айтылған.
Миграциялық процестердің, этномәдени саладағы қауіпсіздікпен байланысты
мәселелерің қарастыру да өте өзекті. ... ... ... ... ... алып ... деп болжамдалады, осының нәтижесінде
жеке тұлға мен топтың, аймақтағы әлеуметтік тұрақтылықтың, ... ... ... ... ... шығу мүмкіндігі пайда болады.
Этномәдени қайта өсіп-өнудің бұзылуы, топты мынандай жағымсыз құбылыстарға
әкелуі мүмкін. Мәселен, психологиялық ... ... ... ... ... ... және т.б. Бұл өз кезегінде
этномәдени бірегейлікке қатер төндіреді. Осыған ... ... ... ... ... этностар деп аталатын абориген
халықты келтiруге болады. ... ... және ... ... мен ... ... осы ... аз санды халықтар (немецтер, хантылар, мансылар және ... өмір ... ... өндеуде қиыншылықтарға тап болды. Бұл олардың
дәстүрлі шаруашылық айналымынан оларға қажетті ... алып қою мен ... ... ... ... ... интеграциялау үшін
жүргізген мемлекеттің дұрыс емес саясаты нәтижесінде ... ... ... ... ... ... күшті азып кетті. Бұл ... ... ғана ... ана ... сақтап калды. Әр ... ... ... ... ... отбасының бұзылуы
сияқтылар кең тарады.
Миграция мен этномәдени ... ... ... ... үш саты болады:
Бірінші сатыда, миграцияның ықпалы жұмыс орнына деген салмақтың өсуі
және территорияның әлеуметтік-мәдени ... ... ... күшеюімен болады. Осылай деп, ең кем ... ... ... Осы ... ... екі ... ... алуға болады:
біріншісінде көшіп келушілер мен жергілікті тұрғындар арасындағы этникалық
жақындық болады, екі жақтың толық бірегейлігіне ... ... ... олардың этностық әр түрлілігі сақталады. Әр нұсқа әр ... ... де ... - ... және ... - ... ... да осындай жағдай баршылық. Мұнда да оралмандар өздеріне
туыс ортаға бейімделе алмауда. Оған себеп «жергілікті» қазақтардың ... ... ... ... Бұл ... бір мәдениеттің әр
аймақтағы өзіндік нұсқаларының болатынының тағы да бір дәлелі. ... ... ... ... ... қаладағы
«жағдайды» нашарлатуда, сондықтан оларды ауылдарға коныстандыру керек деген
пікірлердін көптігін көрсетті.
Екінші кезектегі сатыда, ... бір ... ... ... ұлғаюы және осымен бірге оның негізгі ... ... өсе ... ... ... қауымдастықтар қалыптаса
бастайды. Әлеуметтік жағынан күшті қысым көрген мигранттар арасында мінез-
құлықтың девиантты түрлері ... ... ... ... ... ... «келушілердің» мұндай мінез-құлқына жауап ретінде этникалық
қақтығыстарға ұласатын-ксенофобия ... - ... ... ... Басқа мемлекеттердің мысалдары көрсеткендей, бөтен
этностық мигранттардың үлесі 10% - дан асса, ... ... ... Мәселен, Францияда 1990 жылдардың ортасында иммигрант тұрғындардың
саны 30% - ға ... 1995 ... ... ... ... ... басты қаупі ретінде көретін және «елді мигранттардан тазартуды»
көздейтін Жан Мари Ле Пен 15% ... ... ... ... ... ... ... тамырдағы зорлыққа да алып келеді (мысалға,
Германиядағы немістер мен түріктер арасындағы жағдай).
Сыртқы және ішкі ... ... ... ... топ ... қалатын жағдайлар да сирек емес. Бұған бұрынғы ... ... ... да мысалға келтіруге болады. Мысалға, қазір ... 4,5 ... ... ... ... миграциясы
күшейе бергенде, Қазақстанда қазақтар азшылық болып қалар еді. ... ... 1959, 1970, 1979 ... ... санағының көрсеткіштері бойынша
болған да еді.
Үшінші саты, миграцияға ... ... ... қауіпсіздікке
қатердің зорлық-зомбылықка алып келуі. Ол жанжалдасып ... ... ... ... ... ... ... яғни мемлекеттік
шекаралардың өзгеруіне қоятын талаптарға байланысты пайда болады. Мұның
аяғы қарулы қақтығысқа да ... ... Бұны ... ... эмпирикалық
мысал ретінде қазіргі кездегі Косовадағы жағдайды алайық, яғни халык саның
арттыру ... ... ... ... ... ... миграцияға байланысты қорғаныс стратегиясын жүргізуді
растайды.
Осы бөлімшені қорытындылай келе ... ... ... ... ... ... дамушы мемлекеттердің қатарына кіретін елдердің тәжірибесі де,
материалдық ... ... да ... жоқ қылмайтының көрсетіп берді.
Мәселен, АҚШ-ғы Т. Джефферсонның ... ... деп ... ... ... саясаты деп аталған саясаты ... ... ... ... ... ... дамыған мемлекеттер «салат ыдысы» деп
аталған, яғни ассимиляцияның түгелдей ... ... ... тоқталуына
әкелетін саясатқа көшті. Бұл «үшінші ... ... ... ... ... ... ... өздерінің этникалық бастауларына бет
бұрды. Мұның бәрі толықтай ассимиляцияның қазіргі ... ... ... байланысты біздің көп этникалық мемлекетімізде
этносаралық конфликтілер болып кетпес үшін, ... де әр ... ... ... этномәдени саясат жүргізілуі керек екендігін
дәлелдей түседі.
Қазақстан ... ... ... тиісті деңгейге
әлі де қол жеткізе алмауда. XX ғасырдағы өте көп ... ... ... ... ... тежеп тастағанмен, оны
дамыту қажет. Өйткені өткенді қайтару мүмкін емес. XXI ... ... ... ... қауіпсіздік аумағына байланысты екі
міндетті тапсырма ... ... ... ... - бұл өлім-жітімді азайту,
өмір қауіпсіздігі мен ұзақтығын арттыру, Бұл тапсырма оңай ... ... ... оны ... болатынын дәлелдеп берді. Екінші
тапсырма - ұжымдық сақталып қалу тапсырмасы, яғни депопуляцияға қарсы ... ... ... екі жолы бар: біріншісі тууды көбейту және ... ... ... тәжірибе көрсеткендей, тууды ... ... ... аз. Оны ... ... ... ... әр түрлі тыйымдар
салу арқылы да қол ... ... ... ... ... адам ... ... қатар, адамзат кауіпсіздігінің әлеуметтік аспектісіне
нұқсан келтіреді.
Елдің ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бірақ бұл жолдың қаупі күшті. Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... ... титулдық тұрғындарының ауқымды миграциясына ұшыраса, онда
жағдайы Батыс ... ... де ... ... ... ... Батыс Еуропа елдері иммигранттардың ... ... ал ... Республикасы халқы көп Өзбекстанмен,
әсіресе халқы өте тығыз қоныстанған Қытаймен шекараласып жатыр. Мәселен,
дүниежүзіндегі дамыған мемлекеттерде ашық ... ... ... ... гөрі ... ... саны артуда екенін
көрудеміз. Осыған орай, Германияның мен ... ... ... ... ... ал ... американдықтардың, африкандықтардын, қытайлықтардың көбеюі сияқты
тенденциялар пайда болды. Сондықтан да ... ... ... орын ... ... ... ... сақталынуы үшін,
иммиграцияны ойластырып ... жөн. ... ... және экономикалык
қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселссі» атты екінші бөлімшеде миграциялық
процестердің Қазақстан Республикасының экономикалық ... ... ... ... Республикасына экономикасына тигізетін әсері
Миграцияның Қазақстан Республикасына экономикалық ... ... ... бар:
1. Ғылыми - техникалық кадрдың эмиграциясы, осымен бірге ішкі ... ... ... қызмет саласына кету) ғылыми - техникалық
потенциалдың құлдырауына қатерді құрайды;
2. Миграциялар, ең ... ішкі ... ... яғни сол ... ... ... ... көлемді нұқсан тидіруі мүмкін;
3. Олардың ішкі сұраныстың қысқаруын тудыруы себебінен, аймақ ... ... ... бір ... ... құлдырауын күшейтуі
ықтимал;
4. Белгілі бір территория аумағында мигранттардың көптеп ... ... ... ... ... проблемасының тез өршуіне алып
келеді;
5. Осы жоғарыдағы себеп бойынша аймақтық ... ... үйге ... ... ... қол ... ... мүмкін, ал бұл біріншіден,
тұрғындардың әлеуметтік жіктелуінің қосымша факторы, екіншіден, ол қоғам
бөлігінің жаңа ... мен ... ... ... шығарылып
тасталғандардың жағдайының одан сайын нашарлауына әкеледі;
6. Мигранттардың біршама немесе көп бөлігінін ... таба ... ... бойынша қызмет істемегендіктен, мигранттардың білікті
мүмкіндіктерінің дұрыс пайдаланбаудың, ... ... ... пайда
болады, олардың еңбекке деген қызығушылығының төмендеуі ... ... ... бір ... еңбегі көлеңкелі
экономикада пайдаланғандықтан, ал мигранттардың жартысы - яғни ТМД ... алыс шет ... ... ... ... ... ... қазақстандық экономиканың, ... ... ... ... ... ... ... капиталдың шығарылуы мен ... сай, ... - ... және ... - ... ... бағдарына
қатер төндіруі әбден мүмкін.
Алыс шетелдермен миграциялық байланысты қарастырар болсақ, 1991 -1999
жылдар аралығында Қазақстан Республикасынан 640400 адам ... ... Яғни 1991 ... ... - ... гөрі ... ... ұлғаюы пайда болды. Шетелге эмиграцияның биік шыңы 1994 ... ... Бұл жылы ... ... ... деректер бойынша
477,1 мың қазақстандық шетелге көшіп кеткен.
Интеллектуалдық миграция жоғары ... ... және ... ... ... ... 1962 жылғы Британия корольдік қоғамының
баяндамасында ең алғаш рет ... ... ... ... ... ... барлық жерге тез тарай бастады, себебі ол құбылыс барлык ... ... еді. ... ... мұндай жағдай Қазақстанда да орын
алды. ... 1993 ... 5 ... ... ... бойынша он жыл ішінде шет елдерде 685 білікті ... ... ... ... 27-і ... ... ... шетелде қалып койған болатын. Ал бұлардың әрқайсысына мемлекет
жылына 40-45 мың доллар ... ... ... ... ... елдерге
қоныс аударған эмигранттардың білім деңгейін қарастырсақ, ... ... және ... ... білімі 45 % құраған.
Қазақстан үшін интеллектуалдық эмиграциядан келетін ... үш ... ... ... Бұл ... Қазақстанның
технологиялық дамуы жағынан артта қалуының ... ... ... ... ... ... ал бұл ... апаттарға
әкелуі мүмкін.
Эмиграцияның позитивті жақтары да бар. Ол ұлттық диаспораларды құрайды,
ал олар донор - ел үшін белгілі бір ... бола ... ... та, ... ... ... де, ... эмиграцияның жағымсыз жақтары
көп. Осы себептен, мемлекет ... ... ... үшін ... ... ... ... керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен зерттеу жұмысын қорыта келе, мына мәселелер қарастырылды:
І – тарауында: Миграция дегеніміз - бұл ... ... ... ... қозғалыс. Миграцияның мынандай
категорияларға негізделген интегралды функциялары бар, олар:
типі; түрі; формасы; себебі; деңгейі.
Сонымен Қазақстан Республикасының миграциялық ... ... ... процестерді басқару, халықтың көбеюіне немесе тұрақтануына
ықпал ететін және мемлекетіміздің біртұтастығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз
ететін ... ... Ол үшін ... саясаттың қауіпсіздігімізге
ықпалын, ... ... ... ... ... ... арқылы зерттеп білу қажет.
ІІ – ... ... ... ... ... ... әлі де қол жеткізе алмауда. XX ... ... ... ... ... ... демографиялық өсімін
тежеп тастағанмен, оны дамыту қажет. Өйткені өткенді қайтару мүмкін ... ... ... Республикасының алдында демографиялық қауіпсіздік
аумағына ... екі ... ... шешімін табуы тиіс. Біріншісі -
бұл өлім-жітімді азайту, өмір ... мен ... ... ... оңай ... әлем елдерінің тәжірибесі оны шешуге болатынын
дәлелдеп берді. ... ... - ... сақталып қалу тапсырмасы, яғни
депопуляцияға қарсы тұру. Оны шешудің ... екі жолы бар: ... ... және ... ... ұлғайту.
Алыс шетелдермен миграциялық байланысты қарастырар болсақ, 1991 ... ... ... ... 640400 адам шетелдерге көшіп
кеткен. Яғни 1991 жылдардан «мигрант - ... гөрі ... ... ... ... ... ... эмиграцияның биік шыңы 1994 жыл
болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Н.Ә. Назарбаевтың ... атты ... ... М.Б. ... «Миграциялық саясат қандай болуы керек», Алматы –
1998
3. ... ... ... ... ... ... ... Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне қатерлер»
5. Мейрманов С.Т. «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... – 2004
6. Миграция және жаһандану, Алматы – ... ... ... и ... ...... Қазақстанның демографиялық қауіпсіздігі және миграция, Қоғам
және дәуір – 2004, N 2
9. ... ... және ... ... - ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Миграциялық процестерді мемлекеттік реттеу: жағдайы, мәселелері және басымдылықтары90 бет
Балалардың бас ми инсульті кезіндегі гемостаздың бұзылысы және оның үстемелі емі15 бет
Дағдыны қалыптастыруға әсер ететін факторлар54 бет
Журналистік зерттеудің қалыптасуы және дамуы130 бет
Маркетингтік зерттеулер мен нарық сегментациясы26 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың құрдастары мен қарым-қатынасына ата-ананың тәрбие ықпалын зерттеу23 бет
Психологиялық-педагогикалық зерттеулер20 бет
Социологиялық зерттеу18 бет
Тәжірибиелі эксперимент жұмыстары оларды ұйымдастыру және жүргізу13 бет
Экологиялық ортаның психикалық денсаулыққа ықпалы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь